{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3307666"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3307666","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι επιγενετικές επιδράσεις της σωματικής δραστηριότητας και συστηματικής άσκησης σε άτομα με διαβήτη τύπου 2","abstract":"Εισαγωγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) είναι ένα μεταβολικό νόσημα που σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και παρατηρείται όλο και συχνότερα στον παγκόσμιο πληθυσμό. Η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης του διαβήτη. Πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν την ευεργετική δράση της άσκησης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε συστημικό, κυτταρικό και μοριακό επίπεδο. Η ευεργετική αυτή δράση εικάζεται ότι συνδέεται με επιγενετικές αλλαγές που προκαλεί η άσκηση, οι οποίες τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη στοχεύει στη διερεύνηση των επιγενετικών αλλαγών που προκαλεί η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ειδικότερα, κύριος σκοπός της μελέτης είναι να εξετασθεί αν η ευεργετική επίδραση της συστηματικής άσκησης συσχετίζεται με επιγενετικές αλλαγές που τροποποιούν την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία πιθανώς ρυθμίζουν ειδικές κυτταρικές διεργασίες και παθογενετικούς μηχανισμούς του ΣΔ2. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, ακολουθώντας τις οδηγίες περί συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Συγκεκριμένα, έγινε αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά σχετικές με το υπό διερεύνηση ερώτημα. Ακολούθησαν η διαδικασία διαλογής, ο ορισμός των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού και η εξαγωγή δεδομένων, προκειμένου να προκύψει το τελικό δείγμα μελετών και να πραγματοποιηθεί η περαιτέρω ανάλυσή τους. Ποιο συγκεκριμένα τα κριτήρια εισαγωγής ήταν άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα, μελέτες σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2 η προ διαβήτη, μελέτες που περιέλαβαν ως παρέμβαση οποιοδήποτε μορφή άσκησης η φυσικής δραστηριότητας. Τέλος θα έπρεπε να αξιολογείται τουλάχιστον ένας τύπος επιγενετικής τροποποίησης. Αποτελέσματα: Εντοπίστηκαν συνολικά 2.613 άρθρα, εκ των οποίων 1.155 απορρίφθηκαν ως διπλότυπα. Στη συνέχεια, θέτοντας ως βασικά κριτήρια εισαγωγής την ελληνική γλώσσα, τις μελέτες σε άνθρωπο και τις πρωτότυπες μελέτες προέκυψαν 60 άρθρα. Από αυτά συμπεριελήφθησαν στο τελικό δείγμα της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης 10 άρθρα που αποτελούσαν κλινικές μελέτες. Η πλειονότητα αυτών αφορούσε τη μελέτη μη κωδικοποιητικών RNAs (microRNAs) και περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος διαφορετικών μορφών άσκησης ως παρεμβάσεις . Αυτές οι μορφές ήταν αεροβική άσκηση χαμηλής η μέτριας έντασης , άσκηση αντιστάσεων καθώς και συνδυασμός μεθόδων. Συνολικά, η πλειονότητα των μελετών κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση συσχετίζεται με επιγενετικές τροποποιήσεις και θετική επίδραση στην υγεία των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη . Από τις 10 μελετες οι 2 αξιολογούσαν την αλλαγή της μεθυλίωσης σε συγκεκριμένα γονίδια και τα αλλά 8 την αλλαγή έκφρασης των miRNAs μετρά την παρεμβαση. Στις 8 από τις 10 μελέτες είχαμε αλλαγή της μεθυλίιωσης του DNA η της εκδρασηςέκφρασης των miRNAs με αποτέλεσμα την αλλαγή έκφρασης συγκεκριμένων γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Συμπεράσματα: Υπάρχουν ενδείξεις ότι η συστηματική άσκηση προκαλεί ποικίλες ευεργετικές επιγενετικές τροποποιήσεις σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αυτές οι αλλαγές φαίνεται ότι τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που ελέγχουν την παθοφυσιολογία της νόσου. Ωστόσο, περισσότερες μελέτες υψηλής μεθοδολογικής ποιότητας χρειάζονται με στόχο την ενίσχυση και την ενδεχόμενη γενίκευση των υπαρχόντων ερευνητικών δεδομένων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) είναι ένα μεταβολικό νόσημα που σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και παρατηρείται όλο και συχνότερα στον παγκόσμιο πληθυσμό. Η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης του διαβήτη. Πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν την ευεργετική δράση της άσκησης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε συστημικό, κυτταρικό και μοριακό επίπεδο. Η ευεργετική αυτή δράση εικάζεται ότι συνδέεται με επιγενετικές αλλαγές που προκαλεί η άσκηση, οι οποίες τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη στοχεύει στη διερεύνηση των επιγενετικών αλλαγών που προκαλεί η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ειδικότερα, κύριος σκοπός της μελέτης είναι να εξετασθεί αν η ευεργετική επίδραση της συστηματικής άσκησης συσχετίζεται με επιγενετικές αλλαγές που τροποποιούν την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία πιθανώς ρυθμίζουν ειδικές κυτταρικές διεργασίες και παθογενετικούς μηχανισμούς του ΣΔ2. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, ακολουθώντας τις οδηγίες περί συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Συγκεκριμένα, έγινε αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά σχετικές με το υπό διερεύνηση ερώτημα. Ακολούθησαν η διαδικασία διαλογής, ο ορισμός των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού και η εξαγωγή δεδομένων, προκειμένου να προκύψει το τελικό δείγμα μελετών και να πραγματοποιηθεί η περαιτέρω ανάλυσή τους. Ποιο συγκεκριμένα τα κριτήρια εισαγωγής ήταν άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα, μελέτες σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2 η προ διαβήτη, μελέτες που περιέλαβαν ως παρέμβαση οποιοδήποτε μορφή άσκησης η φυσικής δραστηριότητας. Τέλος θα έπρεπε να αξιολογείται τουλάχιστον ένας τύπος επιγενετικής τροποποίησης. Αποτελέσματα: Εντοπίστηκαν συνολικά 2.613 άρθρα, εκ των οποίων 1.155 απορρίφθηκαν ως διπλότυπα. Στη συνέχεια, θέτοντας ως βασικά κριτήρια εισαγωγής την ελληνική γλώσσα, τις μελέτες σε άνθρωπο και τις πρωτότυπες μελέτες προέκυψαν 60 άρθρα. Από αυτά συμπεριελήφθησαν στο τελικό δείγμα της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης 10 άρθρα που αποτελούσαν κλινικές μελέτες. Η πλειονότητα αυτών αφορούσε τη μελέτη μη κωδικοποιητικών RNAs (microRNAs) και περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος διαφορετικών μορφών άσκησης ως παρεμβάσεις . Αυτές οι μορφές ήταν αεροβική άσκηση χαμηλής η μέτριας έντασης , άσκηση αντιστάσεων καθώς και συνδυασμός μεθόδων. Συνολικά, η πλειονότητα των μελετών κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση συσχετίζεται με επιγενετικές τροποποιήσεις και θετική επίδραση στην υγεία των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη . Από τις 10 μελετες οι 2 αξιολογούσαν την αλλαγή της μεθυλίωσης σε συγκεκριμένα γονίδια και τα αλλά 8 την αλλαγή έκφρασης των miRNAs μετρά την παρεμβαση. Στις 8 από τις 10 μελέτες είχαμε αλλαγή της μεθυλίιωσης του DNA η της εκδρασηςέκφρασης των miRNAs με αποτέλεσμα την αλλαγή έκφρασης συγκεκριμένων γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Συμπεράσματα: Υπάρχουν ενδείξεις ότι η συστηματική άσκηση προκαλεί ποικίλες ευεργετικές επιγενετικές τροποποιήσεις σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αυτές οι αλλαγές φαίνεται ότι τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που ελέγχουν την παθοφυσιολογία της νόσου. Ωστόσο, περισσότερες μελέτες υψηλής μεθοδολογικής ποιότητας χρειάζονται με στόχο την ενίσχυση και την ενδεχόμενη γενίκευση των υπαρχόντων ερευνητικών δεδομένων.","abstract_has_math":false,"creators":["Χριστόπουλος Ιωάννης-Εμμανουήλ","Christopoulos Ioannis-Emmanouil"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3307666"],"render_values":[{"text":"uoadl:3307666","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3307666","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3307666","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3307666","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χριστόπουλος Ιωάννης-Εμμανουήλ","Christopoulos Ioannis-Emmanouil"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3307666","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3307666"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) είναι ένα μεταβολικό νόσημα που σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και παρατηρείται όλο και συχνότερα στον παγκόσμιο πληθυσμό. Η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης του διαβήτη. Πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν την ευεργετική δράση της άσκησης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε συστημικό, κυτταρικό και μοριακό επίπεδο. Η ευεργετική αυτή δράση εικάζεται ότι συνδέεται με επιγενετικές αλλαγές που προκαλεί η άσκηση, οι οποίες τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη στοχεύει στη διερεύνηση των επιγενετικών αλλαγών που προκαλεί η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ειδικότερα, κύριος σκοπός της μελέτης είναι να εξετασθεί αν η ευεργετική επίδραση της συστηματικής άσκησης συσχετίζεται με επιγενετικές αλλαγές που τροποποιούν την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία πιθανώς ρυθμίζουν ειδικές κυτταρικές διεργασίες και παθογενετικούς μηχανισμούς του ΣΔ2. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, ακολουθώντας τις οδηγίες περί συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Συγκεκριμένα, έγινε αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά σχετικές με το υπό διερεύνηση ερώτημα. Ακολούθησαν η διαδικασία διαλογής, ο ορισμός των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού και η εξαγωγή δεδομένων, προκειμένου να προκύψει το τελικό δείγμα μελετών και να πραγματοποιηθεί η περαιτέρω ανάλυσή τους. Ποιο συγκεκριμένα τα κριτήρια εισαγωγής ήταν άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα, μελέτες σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2 η προ διαβήτη, μελέτες που περιέλαβαν ως παρέμβαση οποιοδήποτε μορφή άσκησης η φυσικής δραστηριότητας. Τέλος θα έπρεπε να αξιολογείται τουλάχιστον ένας τύπος επιγενετικής τροποποίησης. Αποτελέσματα: Εντοπίστηκαν συνολικά 2.613 άρθρα, εκ των οποίων 1.155 απορρίφθηκαν ως διπλότυπα. Στη συνέχεια, θέτοντας ως βασικά κριτήρια εισαγωγής την ελληνική γλώσσα, τις μελέτες σε άνθρωπο και τις πρωτότυπες μελέτες προέκυψαν 60 άρθρα. Από αυτά συμπεριελήφθησαν στο τελικό δείγμα της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης 10 άρθρα που αποτελούσαν κλινικές μελέτες. Η πλειονότητα αυτών αφορούσε τη μελέτη μη κωδικοποιητικών RNAs (microRNAs) και περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος διαφορετικών μορφών άσκησης ως παρεμβάσεις . Αυτές οι μορφές ήταν αεροβική άσκηση χαμηλής η μέτριας έντασης , άσκηση αντιστάσεων καθώς και συνδυασμός μεθόδων. Συνολικά, η πλειονότητα των μελετών κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση συσχετίζεται με επιγενετικές τροποποιήσεις και θετική επίδραση στην υγεία των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη . Από τις 10 μελετες οι 2 αξιολογούσαν την αλλαγή της μεθυλίωσης σε συγκεκριμένα γονίδια και τα αλλά 8 την αλλαγή έκφρασης των miRNAs μετρά την παρεμβαση. Στις 8 από τις 10 μελέτες είχαμε αλλαγή της μεθυλίιωσης του DNA η της εκδρασηςέκφρασης των miRNAs με αποτέλεσμα την αλλαγή έκφρασης συγκεκριμένων γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Συμπεράσματα: Υπάρχουν ενδείξεις ότι η συστηματική άσκηση προκαλεί ποικίλες ευεργετικές επιγενετικές τροποποιήσεις σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αυτές οι αλλαγές φαίνεται ότι τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που ελέγχουν την παθοφυσιολογία της νόσου. Ωστόσο, περισσότερες μελέτες υψηλής μεθοδολογικής ποιότητας χρειάζονται με στόχο την ενίσχυση και την ενδεχόμενη γενίκευση των υπαρχόντων ερευνητικών δεδομένων.","Introduction: Type 2 diabetes mellitus is a metabolic disease associated with elevated blood glucose levels and is increasingly common in the global population. Physical activity and exercise seem to play an important role as part of a comprehensive management plan of diabetes. Many studies confirm the beneficial effects of exercise in patients with type 2 diabetes at a systemic, cellular, and molecular level. These beneficial effects are assumed to be related to epigenetic changes that modify the expression of genes involved in the pathophysiology of the disease. Aim: The present study aims to investigate the epigenetic changes caused by physical activity and exercise in patients with type 2 diabetes. Specifically, the main aim of the study is to examine whether the beneficial effects of regular exercise is associated with epigenetic changes that modify the expression of genes that possibly regulate specific cellular processes and pathogenetic mechanisms of type 2 diabetes. Methodology: A systematic review was performed following the guidelines for the presentation of systematic reviews and meta-analyses (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Specifically, three databases (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) were searched using keywords related to the question under investigation. This was followed by the screening process, the definition of the inclusion and exclusion criteria, and the extraction of data in order to obtain the final sample of studies and to carry out their further analysis. More specifically, the inclusion criteria were articles published in English, studies in adults diagnosed with type 2 diabetes or pre-diabetes, studies that included any form of exercise or physical activity as an intervention. Finally, at least one type of epigenetic modification had to be evaluated Results: A total of 2,613 articles were collected, 1,155 of which were rejected as duplicates. Then, setting as the main inclusion criteria the Greek language, the human studies, and the original studies, 60 articles emerged. From these studies, 10 articles that were clinical studies were included in the final sample of this systematic review. The majority of these studies involved the investigation of non-coding RNAs (microRNAs) and included a wide range of different types of exercise interventions. These forms were low to moderate intensity aerobic exercise, resistance exercise and a combination of methods. Overall, most studies concluded that exercise is associated with epigenetic modifications and a positive effect on the health of patients with diabetes mellitus. Of the 10 studies, 2 evaluated the change in methylation in specific genes and 8 evaluated the change in expression of miRNAs as a measure of intervention. In 8 of the 10 studies we had a change in methylation of DNA or expression of miRNAs resulting in a change in expression of specific genes involved in the pathophysiology of the disease. Conclusions: There is evidence that regular exercise induces a variety of beneficial epigenetic modifications in patients with type 2 diabetes mellitus. These changes appear to modify the expression of genes that regulate the pathophysiology of the disease. However, more studies of high methodological quality are needed to strengthen and potentially generalize the existing research data."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι επιγενετικές επιδράσεις της σωματικής δραστηριότητας και συστηματικής άσκησης σε άτομα με διαβήτη τύπου 2"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χριστόπουλος Ιωάννης-Εμμανουήλ","Christopoulos Ioannis-Emmanouil"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Εισαγωγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) είναι ένα μεταβολικό νόσημα που σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και παρατηρείται όλο και συχνότερα στον παγκόσμιο πληθυσμό. Η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης του διαβήτη. Πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν την ευεργετική δράση της άσκησης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε συστημικό, κυτταρικό και μοριακό επίπεδο. Η ευεργετική αυτή δράση εικάζεται ότι συνδέεται με επιγενετικές αλλαγές που προκαλεί η άσκηση, οι οποίες τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη στοχεύει στη διερεύνηση των επιγενετικών αλλαγών που προκαλεί η σωματική δραστηριότητα και η άσκηση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ειδικότερα, κύριος σκοπός της μελέτης είναι να εξετασθεί αν η ευεργετική επίδραση της συστηματικής άσκησης συσχετίζεται με επιγενετικές αλλαγές που τροποποιούν την έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία πιθανώς ρυθμίζουν ειδικές κυτταρικές διεργασίες και παθογενετικούς μηχανισμούς του ΣΔ2. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, ακολουθώντας τις οδηγίες περί συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Συγκεκριμένα, έγινε αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά σχετικές με το υπό διερεύνηση ερώτημα. Ακολούθησαν η διαδικασία διαλογής, ο ορισμός των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού και η εξαγωγή δεδομένων, προκειμένου να προκύψει το τελικό δείγμα μελετών και να πραγματοποιηθεί η περαιτέρω ανάλυσή τους. Ποιο συγκεκριμένα τα κριτήρια εισαγωγής ήταν άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα, μελέτες σε ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2 η προ διαβήτη, μελέτες που περιέλαβαν ως παρέμβαση οποιοδήποτε μορφή άσκησης η φυσικής δραστηριότητας. Τέλος θα έπρεπε να αξιολογείται τουλάχιστον ένας τύπος επιγενετικής τροποποίησης. Αποτελέσματα: Εντοπίστηκαν συνολικά 2.613 άρθρα, εκ των οποίων 1.155 απορρίφθηκαν ως διπλότυπα. Στη συνέχεια, θέτοντας ως βασικά κριτήρια εισαγωγής την ελληνική γλώσσα, τις μελέτες σε άνθρωπο και τις πρωτότυπες μελέτες προέκυψαν 60 άρθρα. Από αυτά συμπεριελήφθησαν στο τελικό δείγμα της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης 10 άρθρα που αποτελούσαν κλινικές μελέτες. Η πλειονότητα αυτών αφορούσε τη μελέτη μη κωδικοποιητικών RNAs (microRNAs) και περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος διαφορετικών μορφών άσκησης ως παρεμβάσεις . Αυτές οι μορφές ήταν αεροβική άσκηση χαμηλής η μέτριας έντασης , άσκηση αντιστάσεων καθώς και συνδυασμός μεθόδων. Συνολικά, η πλειονότητα των μελετών κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση συσχετίζεται με επιγενετικές τροποποιήσεις και θετική επίδραση στην υγεία των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη . Από τις 10 μελετες οι 2 αξιολογούσαν την αλλαγή της μεθυλίωσης σε συγκεκριμένα γονίδια και τα αλλά 8 την αλλαγή έκφρασης των miRNAs μετρά την παρεμβαση. Στις 8 από τις 10 μελέτες είχαμε αλλαγή της μεθυλίιωσης του DNA η της εκδρασηςέκφρασης των miRNAs με αποτέλεσμα την αλλαγή έκφρασης συγκεκριμένων γονίδιων που εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Συμπεράσματα: Υπάρχουν ενδείξεις ότι η συστηματική άσκηση προκαλεί ποικίλες ευεργετικές επιγενετικές τροποποιήσεις σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αυτές οι αλλαγές φαίνεται ότι τροποποιούν την έκφραση γονίδιων που ελέγχουν την παθοφυσιολογία της νόσου. Ωστόσο, περισσότερες μελέτες υψηλής μεθοδολογικής ποιότητας χρειάζονται με στόχο την ενίσχυση και την ενδεχόμενη γενίκευση των υπαρχόντων ερευνητικών δεδομένων.","Introduction: Type 2 diabetes mellitus is a metabolic disease associated with elevated blood glucose levels and is increasingly common in the global population. Physical activity and exercise seem to play an important role as part of a comprehensive management plan of diabetes. Many studies confirm the beneficial effects of exercise in patients with type 2 diabetes at a systemic, cellular, and molecular level. These beneficial effects are assumed to be related to epigenetic changes that modify the expression of genes involved in the pathophysiology of the disease. Aim: The present study aims to investigate the epigenetic changes caused by physical activity and exercise in patients with type 2 diabetes. Specifically, the main aim of the study is to examine whether the beneficial effects of regular exercise is associated with epigenetic changes that modify the expression of genes that possibly regulate specific cellular processes and pathogenetic mechanisms of type 2 diabetes. Methodology: A systematic review was performed following the guidelines for the presentation of systematic reviews and meta-analyses (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses, PRISMA guidelines). Specifically, three databases (Pubmed, Web of Science, Google Scholar) were searched using keywords related to the question under investigation. This was followed by the screening process, the definition of the inclusion and exclusion criteria, and the extraction of data in order to obtain the final sample of studies and to carry out their further analysis. More specifically, the inclusion criteria were articles published in English, studies in adults diagnosed with type 2 diabetes or pre-diabetes, studies that included any form of exercise or physical activity as an intervention. Finally, at least one type of epigenetic modification had to be evaluated Results: A total of 2,613 articles were collected, 1,155 of which were rejected as duplicates. Then, setting as the main inclusion criteria the Greek language, the human studies, and the original studies, 60 articles emerged. From these studies, 10 articles that were clinical studies were included in the final sample of this systematic review. The majority of these studies involved the investigation of non-coding RNAs (microRNAs) and included a wide range of different types of exercise interventions. These forms were low to moderate intensity aerobic exercise, resistance exercise and a combination of methods. Overall, most studies concluded that exercise is associated with epigenetic modifications and a positive effect on the health of patients with diabetes mellitus. Of the 10 studies, 2 evaluated the change in methylation in specific genes and 8 evaluated the change in expression of miRNAs as a measure of intervention. In 8 of the 10 studies we had a change in methylation of DNA or expression of miRNAs resulting in a change in expression of specific genes involved in the pathophysiology of the disease. Conclusions: There is evidence that regular exercise induces a variety of beneficial epigenetic modifications in patients with type 2 diabetes mellitus. These changes appear to modify the expression of genes that regulate the pathophysiology of the disease. However, more studies of high methodological quality are needed to strengthen and potentially generalize the existing research data."],"dc:identifier":["uoadl:3307666","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3307666"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Οι επιγενετικές επιδράσεις της σωματικής δραστηριότητας και συστηματικής άσκησης σε άτομα με διαβήτη τύπου 2"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z"}