{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3308582"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3308582","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο κοινωνικός αποκλεισμός των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες","abstract":"Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλυθεί το φαινόμενο του «Κοινωνικού Αποκλεισμού των Γυναικών στις Μονογονεϊκές Οικογένειες». Ειδικότερα, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί αν οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, τέθηκαν και επιμέρους στόχοι όπως : α) να καταγραφούν οι αλλαγές, δυσκολίες ή προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται εκούσια ή ακούσια σε κατάσταση μονογονεϊκότητας, β) να εξεταστεί το υποστηρικτικό δίκτυο, οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό αλλά και η σχέση με τον άλλο γονέα, γ) να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής για αυτές τις οικογένειες και δ) να καταγραφούν προτάσεις για την καλλιέργεια ευνοϊκών συνθηκών για τις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών. Για την πραγματοποίηση του σκοπού της έρευνας διατυπώνονται συγκεκριμένα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία διευκολύνουν την βαθύτερη κατανόηση των απόψεων των συμμετεχουσών γυναικών καθώς και των εμπειριών τους. Τα ερωτήματα αυτά είναι τα εξής : 1. Οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό; 2. Ποιες αλλαγές, δυσκολίες και προβλήματα αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται σε εκούσια ή ακούσια κατάσταση μονογονεϊκότητας και πως βιώνουν τον διπλό γονεϊκό ρόλο που αναλαμβάνουν; 3. Παρέχεται βοήθεια ή υποστήριξη από το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον σε γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών; Ποια η σχέση τους με τον άλλο γονέα; 4. Η κοινωνική πολιτική του κράτους για τις μονογονεϊκές οικογένειες ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και τις ιδιαιτερότητές τους; 5. Ποιες προτάσεις μπορούν να αξιολογηθούν ως κατάλληλες για την δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για τις γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες; Η εργασία στηρίζεται σε ποιοτική έρευνα κατά την οποία παρουσιάζονται και αναλύονται συνεντεύξεις σε γυναίκες αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών. Στην έρευνα συμμετείχαν 16 γυναίκες, μητέρες μονογονείς και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο συλλογής των δεδομένων η ημι - δομημένη συνέντευξη. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες επιβαρύνονται ιδιαίτερα οικονομικά και δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της οικογένειάς τους. Η δυσχερής κοινωνικοοικονομική θέση στην οποία βρίσκονται τους δημιουργεί κοινωνικές μειονεξίες και τις οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, κυρίως επαγγελματικά και κοινωνικά. Ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό όλες οι γυναίκες ούτε σε όλους τους τομείς ούτε στον ίδιο βαθμό. Τα κύρια αίτια του κοινωνικού αποκλεισμού των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες φαίνεται να πηγάζουν από την κατάσταση της μονογονεϊκότητας και τις ιδιαιτερότητές της καθώς και από την ανεπάρκεια του συστήματος κοινωνικής πολιτικής. Κύρια προβλήματα των μόνων μητέρων γυναικών στην Ελλάδα αποτελούν οι οικονομικές δυσκολίες, η αποκλειστικότητα της ευθύνης για την οικογένεια, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου και η δυσκολία εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής. Σημαντικό είναι ότι το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον των γυναικών τις υποστηρίζει και τις βοηθά ενώ η σχέση με τον άλλο γονέα είναι συνήθως τυπική και φαίνεται ότι απουσιάζει ουσιαστικά από την ζωή των γυναικών και των παιδιών σε όλους τους τομείς. Η κοινωνική πολιτική πάλι είναι ανύπαρκτη και τα όποια μέτρα ισχύουν πολλές φορές δεν αφορούν κατά αποκλειστικότητα τις οικογένειες αυτές. Ωστόσο, μέσα από τις συνεντεύξεις των γυναικών του δείγματος διαφάνηκε η διαφορετική οπτική τους απέναντι στην κατάσταση της μονογονεϊκότητας καθώς η πλειοψηφία δεν αποδέχεται τον χαρακτηρισμό της ως κοινωνικά αποκλεισμένη ή οι ίδιες δεν συνειδητοποιούν τον αποκλεισμό τους παρά τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αποδεικνύουν το αντίθετο. Τα ευρήματα αφήνουν να διαφανεί πως εκείνο που χρειάζεται πρωτίστως για τις γυναίκες, μόνες μητέρες είναι να ενσκήψει η Πολιτεία στις οικογένειες αυτές και να λάβει συνδυαστικά μέτρα οικονομικά και κοινωνικά προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητές τους. Παρά το γεγονός ότι το οικογενειακό, συγγενικό και φιλικό δίκτυο παρέχει υποστήριξη και συμπαράσταση στις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών, είναι ανάγκη άμεσα να δημιουργηθεί ένα θεσμικό πλαίσιο κατάλληλο για αυτές τις μονογονεϊκές οικογένειες, ικανό να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό τους σε μια περίοδο διογκούμενης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.","abstract_html":"Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλυθεί το φαινόμενο του «Κοινωνικού Αποκλεισμού των Γυναικών στις Μονογονεϊκές Οικογένειες». Ειδικότερα, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί αν οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, τέθηκαν και επιμέρους στόχοι όπως : α) να καταγραφούν οι αλλαγές, δυσκολίες ή προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται εκούσια ή ακούσια σε κατάσταση μονογονεϊκότητας, β) να εξεταστεί το υποστηρικτικό δίκτυο, οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό αλλά και η σχέση με τον άλλο γονέα, γ) να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής για αυτές τις οικογένειες και δ) να καταγραφούν προτάσεις για την καλλιέργεια ευνοϊκών συνθηκών για τις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών. Για την πραγματοποίηση του σκοπού της έρευνας διατυπώνονται συγκεκριμένα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία διευκολύνουν την βαθύτερη κατανόηση των απόψεων των συμμετεχουσών γυναικών καθώς και των εμπειριών τους. Τα ερωτήματα αυτά είναι τα εξής : 1. Οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό; 2. Ποιες αλλαγές, δυσκολίες και προβλήματα αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται σε εκούσια ή ακούσια κατάσταση μονογονεϊκότητας και πως βιώνουν τον διπλό γονεϊκό ρόλο που αναλαμβάνουν; 3. Παρέχεται βοήθεια ή υποστήριξη από το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον σε γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών; Ποια η σχέση τους με τον άλλο γονέα; 4. Η κοινωνική πολιτική του κράτους για τις μονογονεϊκές οικογένειες ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και τις ιδιαιτερότητές τους; 5. Ποιες προτάσεις μπορούν να αξιολογηθούν ως κατάλληλες για την δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για τις γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες; Η εργασία στηρίζεται σε ποιοτική έρευνα κατά την οποία παρουσιάζονται και αναλύονται συνεντεύξεις σε γυναίκες αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών. Στην έρευνα συμμετείχαν 16 γυναίκες, μητέρες μονογονείς και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο συλλογής των δεδομένων η ημι - δομημένη συνέντευξη. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες επιβαρύνονται ιδιαίτερα οικονομικά και δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της οικογένειάς τους. Η δυσχερής κοινωνικοοικονομική θέση στην οποία βρίσκονται τους δημιουργεί κοινωνικές μειονεξίες και τις οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, κυρίως επαγγελματικά και κοινωνικά. Ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό όλες οι γυναίκες ούτε σε όλους τους τομείς ούτε στον ίδιο βαθμό. Τα κύρια αίτια του κοινωνικού αποκλεισμού των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες φαίνεται να πηγάζουν από την κατάσταση της μονογονεϊκότητας και τις ιδιαιτερότητές της καθώς και από την ανεπάρκεια του συστήματος κοινωνικής πολιτικής. Κύρια προβλήματα των μόνων μητέρων γυναικών στην Ελλάδα αποτελούν οι οικονομικές δυσκολίες, η αποκλειστικότητα της ευθύνης για την οικογένεια, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου και η δυσκολία εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής. Σημαντικό είναι ότι το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον των γυναικών τις υποστηρίζει και τις βοηθά ενώ η σχέση με τον άλλο γονέα είναι συνήθως τυπική και φαίνεται ότι απουσιάζει ουσιαστικά από την ζωή των γυναικών και των παιδιών σε όλους τους τομείς. Η κοινωνική πολιτική πάλι είναι ανύπαρκτη και τα όποια μέτρα ισχύουν πολλές φορές δεν αφορούν κατά αποκλειστικότητα τις οικογένειες αυτές. Ωστόσο, μέσα από τις συνεντεύξεις των γυναικών του δείγματος διαφάνηκε η διαφορετική οπτική τους απέναντι στην κατάσταση της μονογονεϊκότητας καθώς η πλειοψηφία δεν αποδέχεται τον χαρακτηρισμό της ως κοινωνικά αποκλεισμένη ή οι ίδιες δεν συνειδητοποιούν τον αποκλεισμό τους παρά τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αποδεικνύουν το αντίθετο. Τα ευρήματα αφήνουν να διαφανεί πως εκείνο που χρειάζεται πρωτίστως για τις γυναίκες, μόνες μητέρες είναι να ενσκήψει η Πολιτεία στις οικογένειες αυτές και να λάβει συνδυαστικά μέτρα οικονομικά και κοινωνικά προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητές τους. Παρά το γεγονός ότι το οικογενειακό, συγγενικό και φιλικό δίκτυο παρέχει υποστήριξη και συμπαράσταση στις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών, είναι ανάγκη άμεσα να δημιουργηθεί ένα θεσμικό πλαίσιο κατάλληλο για αυτές τις μονογονεϊκές οικογένειες, ικανό να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό τους σε μια περίοδο διογκούμενης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Φιλίππου Αικατερίνη","Filippou Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3308582"],"render_values":[{"text":"uoadl:3308582","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308582","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308582","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3308582","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φιλίππου Αικατερίνη","Filippou Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3308582","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308582"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλυθεί το φαινόμενο του «Κοινωνικού Αποκλεισμού των Γυναικών στις Μονογονεϊκές Οικογένειες». Ειδικότερα, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί αν οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, τέθηκαν και επιμέρους στόχοι όπως : α) να καταγραφούν οι αλλαγές, δυσκολίες ή προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται εκούσια ή ακούσια σε κατάσταση μονογονεϊκότητας, β) να εξεταστεί το υποστηρικτικό δίκτυο, οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό αλλά και η σχέση με τον άλλο γονέα, γ) να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής για αυτές τις οικογένειες και δ) να καταγραφούν προτάσεις για την καλλιέργεια ευνοϊκών συνθηκών για τις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών. Για την πραγματοποίηση του σκοπού της έρευνας διατυπώνονται συγκεκριμένα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία διευκολύνουν την βαθύτερη κατανόηση των απόψεων των συμμετεχουσών γυναικών καθώς και των εμπειριών τους. Τα ερωτήματα αυτά είναι τα εξής : 1. Οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό; 2. Ποιες αλλαγές, δυσκολίες και προβλήματα αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται σε εκούσια ή ακούσια κατάσταση μονογονεϊκότητας και πως βιώνουν τον διπλό γονεϊκό ρόλο που αναλαμβάνουν; 3. Παρέχεται βοήθεια ή υποστήριξη από το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον σε γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών; Ποια η σχέση τους με τον άλλο γονέα; 4. Η κοινωνική πολιτική του κράτους για τις μονογονεϊκές οικογένειες ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και τις ιδιαιτερότητές τους; 5. Ποιες προτάσεις μπορούν να αξιολογηθούν ως κατάλληλες για την δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για τις γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες; Η εργασία στηρίζεται σε ποιοτική έρευνα κατά την οποία παρουσιάζονται και αναλύονται συνεντεύξεις σε γυναίκες αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών. Στην έρευνα συμμετείχαν 16 γυναίκες, μητέρες μονογονείς και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο συλλογής των δεδομένων η ημι - δομημένη συνέντευξη. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες επιβαρύνονται ιδιαίτερα οικονομικά και δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της οικογένειάς τους. Η δυσχερής κοινωνικοοικονομική θέση στην οποία βρίσκονται τους δημιουργεί κοινωνικές μειονεξίες και τις οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, κυρίως επαγγελματικά και κοινωνικά. Ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό όλες οι γυναίκες ούτε σε όλους τους τομείς ούτε στον ίδιο βαθμό. Τα κύρια αίτια του κοινωνικού αποκλεισμού των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες φαίνεται να πηγάζουν από την κατάσταση της μονογονεϊκότητας και τις ιδιαιτερότητές της καθώς και από την ανεπάρκεια του συστήματος κοινωνικής πολιτικής. Κύρια προβλήματα των μόνων μητέρων γυναικών στην Ελλάδα αποτελούν οι οικονομικές δυσκολίες, η αποκλειστικότητα της ευθύνης για την οικογένεια, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου και η δυσκολία εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής. Σημαντικό είναι ότι το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον των γυναικών τις υποστηρίζει και τις βοηθά ενώ η σχέση με τον άλλο γονέα είναι συνήθως τυπική και φαίνεται ότι απουσιάζει ουσιαστικά από την ζωή των γυναικών και των παιδιών σε όλους τους τομείς. Η κοινωνική πολιτική πάλι είναι ανύπαρκτη και τα όποια μέτρα ισχύουν πολλές φορές δεν αφορούν κατά αποκλειστικότητα τις οικογένειες αυτές. Ωστόσο, μέσα από τις συνεντεύξεις των γυναικών του δείγματος διαφάνηκε η διαφορετική οπτική τους απέναντι στην κατάσταση της μονογονεϊκότητας καθώς η πλειοψηφία δεν αποδέχεται τον χαρακτηρισμό της ως κοινωνικά αποκλεισμένη ή οι ίδιες δεν συνειδητοποιούν τον αποκλεισμό τους παρά τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αποδεικνύουν το αντίθετο. Τα ευρήματα αφήνουν να διαφανεί πως εκείνο που χρειάζεται πρωτίστως για τις γυναίκες, μόνες μητέρες είναι να ενσκήψει η Πολιτεία στις οικογένειες αυτές και να λάβει συνδυαστικά μέτρα οικονομικά και κοινωνικά προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητές τους. Παρά το γεγονός ότι το οικογενειακό, συγγενικό και φιλικό δίκτυο παρέχει υποστήριξη και συμπαράσταση στις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών, είναι ανάγκη άμεσα να δημιουργηθεί ένα θεσμικό πλαίσιο κατάλληλο για αυτές τις μονογονεϊκές οικογένειες, ικανό να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό τους σε μια περίοδο διογκούμενης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.","The purpose of this paper is to analyze the phenomenon of \"Social Exclusion of Women in Single Parent Families\". In particular, an attempt is made to describe whether women in single-parent families are faced with social exclusion. However, individual objectives were also set such as a) to record the changes, difficulties or problems faced by women when they voluntarily or involuntarily enter a situation of single parenthood, b) to examine the support network, family, relatives, friends as well as the relationship with the other parent, c) to evaluate the effectiveness of social policy for these families and d) to record proposals for cultivating favorable conditions for women in single-parent families. In order to realize the purpose of the research, specific research questions are formulated, which facilitate a deeper understanding of the views of the participating women as well as their experiences. These questions are the following: 1. Do women in single-parent families face social exclusion? 2. What changes, difficulties and problems do women face when they enter a voluntary or involuntary situation of single parenthood and how do they experience the dual parental role they assume? 3. Is help or support provided by the family, relatives, friendly environment to women from single-parent families? What is their relationship with the other parent? 4. Does the state's social policy for single-parent families meet their needs and their particularities? 5. Which proposals can be evaluated as suitable for creating a favorable climate for women in single-parent families? The work is based on qualitative research in which interviews with female heads of single-parent families are presented and analyzed. 16 women, single mothers participated in the research and the semi-structured interview was used as a means of data collection. The results of the research show that women in single-parent families are particularly burdened financially and find it difficult to cope with the needs of their family. The difficult socio-economic position they are in creates social disadvantages for them and leads them to social exclusion, mainly professionally and socially. However, not all women face social exclusion, neither in all areas nor to the same extent. The main causes of the social exclusion of women in single-parent families seem to stem from the situation of single parenthood and its particularities as well as from the inadequacy of the social policy system. Main problems of single mother women in Greece are financial difficulties, exclusive responsibility for the family, lack of free time and the difficulty of harmonizing family and professional life. It is important that the family, relatives, friendly environment of women supports and helps them, while the relationship with the other parent is usually formal and seems to be virtually absent from the lives of women and children in all areas. Also, social policy is non-existent and whatever measures are in place often do not exclusively concern these families. However, through the interviews of the women in the sample, their different perspective towards the situation of single parenthood became apparent as the majority do not accept their characterization as socially excluded or they themselves do not realize their exclusion despite the indisputable facts that prove the opposite. The findings make it clear that what is primarily needed for women, single mothers, is for the State to care these families and take combined economic and social measures adapted to their particularities. Despite the fact that the family, kinship and friendship network provides support and help women in single-parent families, there is an urgent need to create an institutional framework suitable for these single-parent families, able to prevent their social exclusion in a period of growing economic and social crisis ."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο κοινωνικός αποκλεισμός των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φιλίππου Αικατερίνη","Filippou Aikaterini"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλυθεί το φαινόμενο του «Κοινωνικού Αποκλεισμού των Γυναικών στις Μονογονεϊκές Οικογένειες». Ειδικότερα, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί αν οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, τέθηκαν και επιμέρους στόχοι όπως : α) να καταγραφούν οι αλλαγές, δυσκολίες ή προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται εκούσια ή ακούσια σε κατάσταση μονογονεϊκότητας, β) να εξεταστεί το υποστηρικτικό δίκτυο, οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό αλλά και η σχέση με τον άλλο γονέα, γ) να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής για αυτές τις οικογένειες και δ) να καταγραφούν προτάσεις για την καλλιέργεια ευνοϊκών συνθηκών για τις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών. Για την πραγματοποίηση του σκοπού της έρευνας διατυπώνονται συγκεκριμένα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία διευκολύνουν την βαθύτερη κατανόηση των απόψεων των συμμετεχουσών γυναικών καθώς και των εμπειριών τους. Τα ερωτήματα αυτά είναι τα εξής : 1. Οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό; 2. Ποιες αλλαγές, δυσκολίες και προβλήματα αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν εισέρχονται σε εκούσια ή ακούσια κατάσταση μονογονεϊκότητας και πως βιώνουν τον διπλό γονεϊκό ρόλο που αναλαμβάνουν; 3. Παρέχεται βοήθεια ή υποστήριξη από το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον σε γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών; Ποια η σχέση τους με τον άλλο γονέα; 4. Η κοινωνική πολιτική του κράτους για τις μονογονεϊκές οικογένειες ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και τις ιδιαιτερότητές τους; 5. Ποιες προτάσεις μπορούν να αξιολογηθούν ως κατάλληλες για την δημιουργία ευνοϊκού κλίματος για τις γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες; Η εργασία στηρίζεται σε ποιοτική έρευνα κατά την οποία παρουσιάζονται και αναλύονται συνεντεύξεις σε γυναίκες αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών. Στην έρευνα συμμετείχαν 16 γυναίκες, μητέρες μονογονείς και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο συλλογής των δεδομένων η ημι - δομημένη συνέντευξη. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες στις μονογονεϊκές οικογένειες επιβαρύνονται ιδιαίτερα οικονομικά και δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της οικογένειάς τους. Η δυσχερής κοινωνικοοικονομική θέση στην οποία βρίσκονται τους δημιουργεί κοινωνικές μειονεξίες και τις οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, κυρίως επαγγελματικά και κοινωνικά. Ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό όλες οι γυναίκες ούτε σε όλους τους τομείς ούτε στον ίδιο βαθμό. Τα κύρια αίτια του κοινωνικού αποκλεισμού των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες φαίνεται να πηγάζουν από την κατάσταση της μονογονεϊκότητας και τις ιδιαιτερότητές της καθώς και από την ανεπάρκεια του συστήματος κοινωνικής πολιτικής. Κύρια προβλήματα των μόνων μητέρων γυναικών στην Ελλάδα αποτελούν οι οικονομικές δυσκολίες, η αποκλειστικότητα της ευθύνης για την οικογένεια, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου και η δυσκολία εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής. Σημαντικό είναι ότι το οικογενειακό, συγγενικό, φιλικό περιβάλλον των γυναικών τις υποστηρίζει και τις βοηθά ενώ η σχέση με τον άλλο γονέα είναι συνήθως τυπική και φαίνεται ότι απουσιάζει ουσιαστικά από την ζωή των γυναικών και των παιδιών σε όλους τους τομείς. Η κοινωνική πολιτική πάλι είναι ανύπαρκτη και τα όποια μέτρα ισχύουν πολλές φορές δεν αφορούν κατά αποκλειστικότητα τις οικογένειες αυτές. Ωστόσο, μέσα από τις συνεντεύξεις των γυναικών του δείγματος διαφάνηκε η διαφορετική οπτική τους απέναντι στην κατάσταση της μονογονεϊκότητας καθώς η πλειοψηφία δεν αποδέχεται τον χαρακτηρισμό της ως κοινωνικά αποκλεισμένη ή οι ίδιες δεν συνειδητοποιούν τον αποκλεισμό τους παρά τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αποδεικνύουν το αντίθετο. Τα ευρήματα αφήνουν να διαφανεί πως εκείνο που χρειάζεται πρωτίστως για τις γυναίκες, μόνες μητέρες είναι να ενσκήψει η Πολιτεία στις οικογένειες αυτές και να λάβει συνδυαστικά μέτρα οικονομικά και κοινωνικά προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητές τους. Παρά το γεγονός ότι το οικογενειακό, συγγενικό και φιλικό δίκτυο παρέχει υποστήριξη και συμπαράσταση στις γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών, είναι ανάγκη άμεσα να δημιουργηθεί ένα θεσμικό πλαίσιο κατάλληλο για αυτές τις μονογονεϊκές οικογένειες, ικανό να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό τους σε μια περίοδο διογκούμενης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης.","The purpose of this paper is to analyze the phenomenon of \"Social Exclusion of Women in Single Parent Families\". In particular, an attempt is made to describe whether women in single-parent families are faced with social exclusion. However, individual objectives were also set such as a) to record the changes, difficulties or problems faced by women when they voluntarily or involuntarily enter a situation of single parenthood, b) to examine the support network, family, relatives, friends as well as the relationship with the other parent, c) to evaluate the effectiveness of social policy for these families and d) to record proposals for cultivating favorable conditions for women in single-parent families. In order to realize the purpose of the research, specific research questions are formulated, which facilitate a deeper understanding of the views of the participating women as well as their experiences. These questions are the following: 1. Do women in single-parent families face social exclusion? 2. What changes, difficulties and problems do women face when they enter a voluntary or involuntary situation of single parenthood and how do they experience the dual parental role they assume? 3. Is help or support provided by the family, relatives, friendly environment to women from single-parent families? What is their relationship with the other parent? 4. Does the state's social policy for single-parent families meet their needs and their particularities? 5. Which proposals can be evaluated as suitable for creating a favorable climate for women in single-parent families? The work is based on qualitative research in which interviews with female heads of single-parent families are presented and analyzed. 16 women, single mothers participated in the research and the semi-structured interview was used as a means of data collection. The results of the research show that women in single-parent families are particularly burdened financially and find it difficult to cope with the needs of their family. The difficult socio-economic position they are in creates social disadvantages for them and leads them to social exclusion, mainly professionally and socially. However, not all women face social exclusion, neither in all areas nor to the same extent. The main causes of the social exclusion of women in single-parent families seem to stem from the situation of single parenthood and its particularities as well as from the inadequacy of the social policy system. Main problems of single mother women in Greece are financial difficulties, exclusive responsibility for the family, lack of free time and the difficulty of harmonizing family and professional life. It is important that the family, relatives, friendly environment of women supports and helps them, while the relationship with the other parent is usually formal and seems to be virtually absent from the lives of women and children in all areas. Also, social policy is non-existent and whatever measures are in place often do not exclusively concern these families. However, through the interviews of the women in the sample, their different perspective towards the situation of single parenthood became apparent as the majority do not accept their characterization as socially excluded or they themselves do not realize their exclusion despite the indisputable facts that prove the opposite. The findings make it clear that what is primarily needed for women, single mothers, is for the State to care these families and take combined economic and social measures adapted to their particularities. Despite the fact that the family, kinship and friendship network provides support and help women in single-parent families, there is an urgent need to create an institutional framework suitable for these single-parent families, able to prevent their social exclusion in a period of growing economic and social crisis ."],"dc:identifier":["uoadl:3308582","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308582"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Ο κοινωνικός αποκλεισμός των γυναικών στις μονογονεϊκές οικογένειες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z"}