{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3308920"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3308920","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χωροταξικός σχεδιασμός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας","abstract":"Η προστασία του περιβάλλοντος έχει αναχθεί σε μία από τις κυριότερες δημόσιες πολιτικές σε διεθνές επίπεδο. Διεθνείς συμβάσεις διακηρύττουν την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, μιας ανάπτυξης, η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενεάς, χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Για να είναι βιώσιμη η ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη δεν βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, άλλα η μία αποτελεί προϋπόθεση της άλλης. Η κλιματική αλλαγή, της οποίας οι επιπτώσεις γίνονται ολοένα και περισσότερο φανερές με την πάροδο των ετών, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία και καταδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργεί οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις και η αντιμετώπισή της απαιτεί την συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για αλλαγές στην τεχνολογία, στροφή στην καθαρή ενέργεια αλλά και επαρκής περιβαλλοντική πληροφόρηση των πολιτών. Τέτοια προσπάθεια συνιστά η Συμφωνία των Παρισίων που συνήφθη το 2015, η οποία αποτελεί την πρώτη παγκόσμια νομικώς δεσμευτική συμφωνία για το κλίμα και η οποία καλεί τα κράτη να καταβάλλουν φιλόδοξες προσπάθειας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη με την αποφυγή αύξησης της θερμοκρασίας άνω των 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Βασική παράμετρος της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης αποτελεί ο τομέας της ενέργειας, καθώς η ενέργεια στηρίζει όλο το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών και εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης της κοινωνίας. Η ενέργεια, ωστόσο, ευθύνεται συγχρόνως για την περιβαλλοντική υποβάθμιση εξαιτίας της χρήσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, τα οποία αφενός απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου, αφετέρου αποτελούν μη ανανεώσιμες ενεργειακές πρώτες ύλες. Η διαρκώς αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση λόγω της αύξησης του πληθυσμού, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η ανάγκη των κρατών για περιορισμό της εξάρτησης από την εισαγωγή ενέργειας από άλλο κράτη και η δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, οδήγησαν στην ανάγκη ανάπτυξης νέων, φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (εφεξής ΑΠΕ) διακρίνονται για την ηπιότητα του πρωτογενούς «καυσίμου» τους, τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και για την εξοικονόμηση ενέργειας, ώστε να ικανοποιείται η ασφάλεια του εφοδιασμού. Αποτελούν τις μόνες πηγές ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, διαθέτουν το πλεονέκτημα τις διασποράς τους στον γεωγραφικό χώρο, συμβάλλοντας στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δεν εξαντλούνται, μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και εμφανίζουν σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, γεγονός που δικαιολογεί το έντονο και διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αξιοποίησή τους. Συνιστούν πηγές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον και ειδικότερη έκφανση αλλά και βασική συνιστώσα της αειφόρου ανάπτυξης και για το λόγο αυτό η διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας έχει αναχθεί σε βασική προτεραιότητα τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη, όπως επιβάλλονται από διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις και οδηγίες. Εντούτοις, όπως κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συνιστούν επέμβαση στο χώρο και ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, απαιτείται ένα σαφές και ορθά διατυπωμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει τα ζητήματα της αδειοδότησης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα όταν η εγκατάσταση τους πρόκειται να λάβει χώρα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, περιοχές του δικτύου Natura 2000 ή μικρά νησιά, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων και να δημιουργείται ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική εκτίμηση επί τη βάσει επιστημονικών δεδομένων και μελετών, ώστε αφενός να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και να αποφεύγονται τυχόν αρνητικές επιπτώσεις σε αυτό από την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, αφετέρου να αποφεύγεται ένας συλλήβδην αποκλεισμός των έργων ΑΠΕ χωρίς εξέταση των ουσιαστικών περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό και την αδειοδοτική διαδικασία έργων από ΑΠΕ. Ειδικότερα, στον πρώτο κεφάλαιο αναλύεται το ενωσιακό και εθνικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις ΑΠΕ με αναφορά και στις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις. Αντικείμενο του δεύτερου κεφαλαίου συνιστά η διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ, καθώς και η περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ως το σημαντικότερο στάδιο της διαδικασίας αυτής. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΑΠΕ, με τον οποίο οργανώνεται η εγκατάσταση τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύονται επιμέρους ζητήματα που ανακύπτουν κατά την χωροθέτηση ΑΠΕ σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα δάσηκαι οι αναδασωτέες εκτάσεις, οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα μικρά νησιά, ενώ επιπλέον αναδεικνύονται ειδικότερα ζητήματα που έχουν απασχολήσει την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως η τήρηση της φέρουσας ικανότητας κατά την χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, καθώς και η προστασία του τοπίου και η οπτική όχληση που προκαλείται από τα έργα ΑΠΕ. Η εργασία καταλήγει στην εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τα θέματα που αναλύθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, καθώς και στην καταγραφή ζητημάτων που δυσχεραίνουν την διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας.","abstract_html":"Η προστασία του περιβάλλοντος έχει αναχθεί σε μία από τις κυριότερες δημόσιες πολιτικές σε διεθνές επίπεδο. Διεθνείς συμβάσεις διακηρύττουν την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, μιας ανάπτυξης, η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενεάς, χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Για να είναι βιώσιμη η ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη δεν βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, άλλα η μία αποτελεί προϋπόθεση της άλλης. Η κλιματική αλλαγή, της οποίας οι επιπτώσεις γίνονται ολοένα και περισσότερο φανερές με την πάροδο των ετών, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία και καταδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργεί οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις και η αντιμετώπισή της απαιτεί την συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για αλλαγές στην τεχνολογία, στροφή στην καθαρή ενέργεια αλλά και επαρκής περιβαλλοντική πληροφόρηση των πολιτών. Τέτοια προσπάθεια συνιστά η Συμφωνία των Παρισίων που συνήφθη το 2015, η οποία αποτελεί την πρώτη παγκόσμια νομικώς δεσμευτική συμφωνία για το κλίμα και η οποία καλεί τα κράτη να καταβάλλουν φιλόδοξες προσπάθειας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη με την αποφυγή αύξησης της θερμοκρασίας άνω των 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Βασική παράμετρος της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης αποτελεί ο τομέας της ενέργειας, καθώς η ενέργεια στηρίζει όλο το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών και εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης της κοινωνίας. Η ενέργεια, ωστόσο, ευθύνεται συγχρόνως για την περιβαλλοντική υποβάθμιση εξαιτίας της χρήσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, τα οποία αφενός απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου, αφετέρου αποτελούν μη ανανεώσιμες ενεργειακές πρώτες ύλες. Η διαρκώς αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση λόγω της αύξησης του πληθυσμού, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η ανάγκη των κρατών για περιορισμό της εξάρτησης από την εισαγωγή ενέργειας από άλλο κράτη και η δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, οδήγησαν στην ανάγκη ανάπτυξης νέων, φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (εφεξής ΑΠΕ) διακρίνονται για την ηπιότητα του πρωτογενούς «καυσίμου» τους, τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και για την εξοικονόμηση ενέργειας, ώστε να ικανοποιείται η ασφάλεια του εφοδιασμού. Αποτελούν τις μόνες πηγές ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, διαθέτουν το πλεονέκτημα τις διασποράς τους στον γεωγραφικό χώρο, συμβάλλοντας στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δεν εξαντλούνται, μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και εμφανίζουν σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, γεγονός που δικαιολογεί το έντονο και διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αξιοποίησή τους. Συνιστούν πηγές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον και ειδικότερη έκφανση αλλά και βασική συνιστώσα της αειφόρου ανάπτυξης και για το λόγο αυτό η διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας έχει αναχθεί σε βασική προτεραιότητα τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη, όπως επιβάλλονται από διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις και οδηγίες. Εντούτοις, όπως κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συνιστούν επέμβαση στο χώρο και ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, απαιτείται ένα σαφές και ορθά διατυπωμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει τα ζητήματα της αδειοδότησης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα όταν η εγκατάσταση τους πρόκειται να λάβει χώρα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, περιοχές του δικτύου Natura 2000 ή μικρά νησιά, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων και να δημιουργείται ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική εκτίμηση επί τη βάσει επιστημονικών δεδομένων και μελετών, ώστε αφενός να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και να αποφεύγονται τυχόν αρνητικές επιπτώσεις σε αυτό από την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, αφετέρου να αποφεύγεται ένας συλλήβδην αποκλεισμός των έργων ΑΠΕ χωρίς εξέταση των ουσιαστικών περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό και την αδειοδοτική διαδικασία έργων από ΑΠΕ. Ειδικότερα, στον πρώτο κεφάλαιο αναλύεται το ενωσιακό και εθνικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις ΑΠΕ με αναφορά και στις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις. Αντικείμενο του δεύτερου κεφαλαίου συνιστά η διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ, καθώς και η περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ως το σημαντικότερο στάδιο της διαδικασίας αυτής. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΑΠΕ, με τον οποίο οργανώνεται η εγκατάσταση τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύονται επιμέρους ζητήματα που ανακύπτουν κατά την χωροθέτηση ΑΠΕ σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα δάσηκαι οι αναδασωτέες εκτάσεις, οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα μικρά νησιά, ενώ επιπλέον αναδεικνύονται ειδικότερα ζητήματα που έχουν απασχολήσει την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως η τήρηση της φέρουσας ικανότητας κατά την χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, καθώς και η προστασία του τοπίου και η οπτική όχληση που προκαλείται από τα έργα ΑΠΕ. Η εργασία καταλήγει στην εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τα θέματα που αναλύθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, καθώς και στην καταγραφή ζητημάτων που δυσχεραίνουν την διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας.","abstract_has_math":false,"creators":["Ρεπάνη Παρασκευή","Repani Paraskevi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3308920"],"render_values":[{"text":"uoadl:3308920","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308920","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308920","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3308920","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ρεπάνη Παρασκευή","Repani Paraskevi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3308920","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308920"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η προστασία του περιβάλλοντος έχει αναχθεί σε μία από τις κυριότερες δημόσιες πολιτικές σε διεθνές επίπεδο. Διεθνείς συμβάσεις διακηρύττουν την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, μιας ανάπτυξης, η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενεάς, χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Για να είναι βιώσιμη η ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη δεν βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, άλλα η μία αποτελεί προϋπόθεση της άλλης. Η κλιματική αλλαγή, της οποίας οι επιπτώσεις γίνονται ολοένα και περισσότερο φανερές με την πάροδο των ετών, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία και καταδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργεί οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις και η αντιμετώπισή της απαιτεί την συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για αλλαγές στην τεχνολογία, στροφή στην καθαρή ενέργεια αλλά και επαρκής περιβαλλοντική πληροφόρηση των πολιτών. Τέτοια προσπάθεια συνιστά η Συμφωνία των Παρισίων που συνήφθη το 2015, η οποία αποτελεί την πρώτη παγκόσμια νομικώς δεσμευτική συμφωνία για το κλίμα και η οποία καλεί τα κράτη να καταβάλλουν φιλόδοξες προσπάθειας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη με την αποφυγή αύξησης της θερμοκρασίας άνω των 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Βασική παράμετρος της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης αποτελεί ο τομέας της ενέργειας, καθώς η ενέργεια στηρίζει όλο το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών και εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης της κοινωνίας. Η ενέργεια, ωστόσο, ευθύνεται συγχρόνως για την περιβαλλοντική υποβάθμιση εξαιτίας της χρήσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, τα οποία αφενός απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου, αφετέρου αποτελούν μη ανανεώσιμες ενεργειακές πρώτες ύλες. Η διαρκώς αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση λόγω της αύξησης του πληθυσμού, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η ανάγκη των κρατών για περιορισμό της εξάρτησης από την εισαγωγή ενέργειας από άλλο κράτη και η δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, οδήγησαν στην ανάγκη ανάπτυξης νέων, φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (εφεξής ΑΠΕ) διακρίνονται για την ηπιότητα του πρωτογενούς «καυσίμου» τους, τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και για την εξοικονόμηση ενέργειας, ώστε να ικανοποιείται η ασφάλεια του εφοδιασμού. Αποτελούν τις μόνες πηγές ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, διαθέτουν το πλεονέκτημα τις διασποράς τους στον γεωγραφικό χώρο, συμβάλλοντας στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δεν εξαντλούνται, μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και εμφανίζουν σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, γεγονός που δικαιολογεί το έντονο και διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αξιοποίησή τους. Συνιστούν πηγές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον και ειδικότερη έκφανση αλλά και βασική συνιστώσα της αειφόρου ανάπτυξης και για το λόγο αυτό η διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας έχει αναχθεί σε βασική προτεραιότητα τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη, όπως επιβάλλονται από διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις και οδηγίες. Εντούτοις, όπως κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συνιστούν επέμβαση στο χώρο και ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, απαιτείται ένα σαφές και ορθά διατυπωμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει τα ζητήματα της αδειοδότησης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα όταν η εγκατάσταση τους πρόκειται να λάβει χώρα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, περιοχές του δικτύου Natura 2000 ή μικρά νησιά, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων και να δημιουργείται ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική εκτίμηση επί τη βάσει επιστημονικών δεδομένων και μελετών, ώστε αφενός να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και να αποφεύγονται τυχόν αρνητικές επιπτώσεις σε αυτό από την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, αφετέρου να αποφεύγεται ένας συλλήβδην αποκλεισμός των έργων ΑΠΕ χωρίς εξέταση των ουσιαστικών περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό και την αδειοδοτική διαδικασία έργων από ΑΠΕ. Ειδικότερα, στον πρώτο κεφάλαιο αναλύεται το ενωσιακό και εθνικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις ΑΠΕ με αναφορά και στις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις. Αντικείμενο του δεύτερου κεφαλαίου συνιστά η διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ, καθώς και η περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ως το σημαντικότερο στάδιο της διαδικασίας αυτής. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΑΠΕ, με τον οποίο οργανώνεται η εγκατάσταση τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύονται επιμέρους ζητήματα που ανακύπτουν κατά την χωροθέτηση ΑΠΕ σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα δάσηκαι οι αναδασωτέες εκτάσεις, οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα μικρά νησιά, ενώ επιπλέον αναδεικνύονται ειδικότερα ζητήματα που έχουν απασχολήσει την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως η τήρηση της φέρουσας ικανότητας κατά την χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, καθώς και η προστασία του τοπίου και η οπτική όχληση που προκαλείται από τα έργα ΑΠΕ. Η εργασία καταλήγει στην εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τα θέματα που αναλύθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, καθώς και στην καταγραφή ζητημάτων που δυσχεραίνουν την διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας.","Environmental protection has become one of the main public policies at international level. International conventions proclaim the principle of sustainable development, a development that meets the needs of the present generation without compromising the ability of future generations to meet their own needs. In order the development to be sustainable, environmental protection and economic development should not be in a competitive relationship, however the one should be a prerequisite for the other. Climate change, the effects of which are becoming increasingly apparent over the years, is one of the greatest threats to the environment, economy and society and demonstrates the interdependence between the environment and economic and social development. Environmental degradation creates economic and social crises and its treatment requires the coordinated effort of the international community for changes in technology, a shift to clean energy and sufficient environmental information for citizens. One such effort is the Agreement of Paris concluded in 2015, which is the first global legally binding climate agreement and which calls on states to make ambitious efforts to mitigate climate change and limit global warming by avoiding temperature increase of more than 2°C compared to pre-industrial levels. A key parameter of economic and social development is the energy sector, as energy supports the entire industrial system of production of goods and provision of services and ensures a decent standard of living for society. Energy, however, is also responsible for environmental degradation due to the use of fossil fuels for energy production, which on the one hand release greenhouse gases, and on the other hand are non-renewable energy raw materials. The ever-increasing energy demand due to population growth, the depletion of natural resources, the security of energy supply, the need for states to limit dependence on energy imports from other states and the creation of conditions for healthy competition in the energy market, have led to the need to develop new, environmentally friendly forms of energy. Renewable Energy Sources (hereafter RES) are distinguished by the mildness of their primary \"fuel\", the optimization of energy efficiency and the saving of energy, in order to satisfy the security of supply. They are the only sources of energy that do not burden the environment with greenhouse gas emissions, they have the advantage of their dispersion in the geographical space, contributing to the decentralization of the energy system, they are not exhausted, they reduce the dependence on fossil fuels and they show significant economic and social benefits , which justifies the intense and constantly growing interest in their utilization. They constitute environmentally friendly sources of energy and a more special manifestation but also a key component of sustainable development and for this reason the penetration of RES in energy production has been reduced to a key priority both at international and European level to deal with climate change, the reduction of greenhouse gas emissions and the reduction of global temperature, as required by international and European conventions and directives. However, like any human activity, they constitute an intervention in the space and may cause significant environmental impacts. For this reason, a clear and well-formulated legislative and regulatory framework is required that will regulate the issues of licensing and siting of RES projects, especially when their installation is to take place in sensitive ecosystems, such as forests and reforested areas, grid areas Natura 2000 or small islands, so as to avoid the reactions of local communities, citizens and environmental organizations and to create a safe investment environment. At the same time, a substantial assessment is required on the basis of scientific data and studies, so as to ensure the protection of the environment and to avoid any negative effects on it from the installation of RES projects, on the other hand to avoid an arbitrary exclusion of RES projects without examining their essential environmental effects. This paper presents the issues that arise during the spatial planning and the licensing process of RES projects. In particular, the first chapter analyzes the EU and national legislative and regulatory framework governing RES with reference to recent legislative developments. The subject of the second chapter is the RES licensing process, as well as their environmental licensing as the most important stage of this process. The third chapter presents the spatial planning of RES, which organizes their installation. In the fourth chapter, individual issues are analyzed that arise during the siting of RES in sensitive ecosystems, such as forests and reforested areas, Natura 2000 network areas and small islands, while in addition specific issues that have concerned the jurisprudence of the Council of State are highlighted, such as the observance of the bearing capacity in the siting of RES projects, as well as the protection of the landscape and the visual nuisance caused by the RES projects. The paper concludes with drawing conclusions regarding the issues analyzed in the previous chapters, as well as recording issues that hinder the penetration of RES in energy production."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χωροταξικός σχεδιασμός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ρεπάνη Παρασκευή","Repani Paraskevi"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η προστασία του περιβάλλοντος έχει αναχθεί σε μία από τις κυριότερες δημόσιες πολιτικές σε διεθνές επίπεδο. Διεθνείς συμβάσεις διακηρύττουν την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, μιας ανάπτυξης, η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενεάς, χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Για να είναι βιώσιμη η ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη δεν βρίσκονται σε ανταγωνιστική σχέση, άλλα η μία αποτελεί προϋπόθεση της άλλης. Η κλιματική αλλαγή, της οποίας οι επιπτώσεις γίνονται ολοένα και περισσότερο φανερές με την πάροδο των ετών, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία και καταδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργεί οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις και η αντιμετώπισή της απαιτεί την συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για αλλαγές στην τεχνολογία, στροφή στην καθαρή ενέργεια αλλά και επαρκής περιβαλλοντική πληροφόρηση των πολιτών. Τέτοια προσπάθεια συνιστά η Συμφωνία των Παρισίων που συνήφθη το 2015, η οποία αποτελεί την πρώτη παγκόσμια νομικώς δεσμευτική συμφωνία για το κλίμα και η οποία καλεί τα κράτη να καταβάλλουν φιλόδοξες προσπάθειας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη με την αποφυγή αύξησης της θερμοκρασίας άνω των 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Βασική παράμετρος της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης αποτελεί ο τομέας της ενέργειας, καθώς η ενέργεια στηρίζει όλο το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών και εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης της κοινωνίας. Η ενέργεια, ωστόσο, ευθύνεται συγχρόνως για την περιβαλλοντική υποβάθμιση εξαιτίας της χρήσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, τα οποία αφενός απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου, αφετέρου αποτελούν μη ανανεώσιμες ενεργειακές πρώτες ύλες. Η διαρκώς αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση λόγω της αύξησης του πληθυσμού, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η ανάγκη των κρατών για περιορισμό της εξάρτησης από την εισαγωγή ενέργειας από άλλο κράτη και η δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, οδήγησαν στην ανάγκη ανάπτυξης νέων, φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (εφεξής ΑΠΕ) διακρίνονται για την ηπιότητα του πρωτογενούς «καυσίμου» τους, τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και για την εξοικονόμηση ενέργειας, ώστε να ικανοποιείται η ασφάλεια του εφοδιασμού. Αποτελούν τις μόνες πηγές ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον με εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, διαθέτουν το πλεονέκτημα τις διασποράς τους στον γεωγραφικό χώρο, συμβάλλοντας στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δεν εξαντλούνται, μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και εμφανίζουν σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, γεγονός που δικαιολογεί το έντονο και διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αξιοποίησή τους. Συνιστούν πηγές ενέργειας φιλικές προς το περιβάλλον και ειδικότερη έκφανση αλλά και βασική συνιστώσα της αειφόρου ανάπτυξης και για το λόγο αυτό η διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας έχει αναχθεί σε βασική προτεραιότητα τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη, όπως επιβάλλονται από διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις και οδηγίες. Εντούτοις, όπως κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, συνιστούν επέμβαση στο χώρο και ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, απαιτείται ένα σαφές και ορθά διατυπωμένο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει τα ζητήματα της αδειοδότησης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα όταν η εγκατάσταση τους πρόκειται να λάβει χώρα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, περιοχές του δικτύου Natura 2000 ή μικρά νησιά, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων και να δημιουργείται ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική εκτίμηση επί τη βάσει επιστημονικών δεδομένων και μελετών, ώστε αφενός να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και να αποφεύγονται τυχόν αρνητικές επιπτώσεις σε αυτό από την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, αφετέρου να αποφεύγεται ένας συλλήβδην αποκλεισμός των έργων ΑΠΕ χωρίς εξέταση των ουσιαστικών περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό και την αδειοδοτική διαδικασία έργων από ΑΠΕ. Ειδικότερα, στον πρώτο κεφάλαιο αναλύεται το ενωσιακό και εθνικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις ΑΠΕ με αναφορά και στις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις. Αντικείμενο του δεύτερου κεφαλαίου συνιστά η διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ, καθώς και η περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ως το σημαντικότερο στάδιο της διαδικασίας αυτής. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΑΠΕ, με τον οποίο οργανώνεται η εγκατάσταση τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύονται επιμέρους ζητήματα που ανακύπτουν κατά την χωροθέτηση ΑΠΕ σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα δάσηκαι οι αναδασωτέες εκτάσεις, οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα μικρά νησιά, ενώ επιπλέον αναδεικνύονται ειδικότερα ζητήματα που έχουν απασχολήσει την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως η τήρηση της φέρουσας ικανότητας κατά την χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, καθώς και η προστασία του τοπίου και η οπτική όχληση που προκαλείται από τα έργα ΑΠΕ. Η εργασία καταλήγει στην εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τα θέματα που αναλύθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, καθώς και στην καταγραφή ζητημάτων που δυσχεραίνουν την διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας.","Environmental protection has become one of the main public policies at international level. International conventions proclaim the principle of sustainable development, a development that meets the needs of the present generation without compromising the ability of future generations to meet their own needs. In order the development to be sustainable, environmental protection and economic development should not be in a competitive relationship, however the one should be a prerequisite for the other. Climate change, the effects of which are becoming increasingly apparent over the years, is one of the greatest threats to the environment, economy and society and demonstrates the interdependence between the environment and economic and social development. Environmental degradation creates economic and social crises and its treatment requires the coordinated effort of the international community for changes in technology, a shift to clean energy and sufficient environmental information for citizens. One such effort is the Agreement of Paris concluded in 2015, which is the first global legally binding climate agreement and which calls on states to make ambitious efforts to mitigate climate change and limit global warming by avoiding temperature increase of more than 2°C compared to pre-industrial levels. A key parameter of economic and social development is the energy sector, as energy supports the entire industrial system of production of goods and provision of services and ensures a decent standard of living for society. Energy, however, is also responsible for environmental degradation due to the use of fossil fuels for energy production, which on the one hand release greenhouse gases, and on the other hand are non-renewable energy raw materials. The ever-increasing energy demand due to population growth, the depletion of natural resources, the security of energy supply, the need for states to limit dependence on energy imports from other states and the creation of conditions for healthy competition in the energy market, have led to the need to develop new, environmentally friendly forms of energy. Renewable Energy Sources (hereafter RES) are distinguished by the mildness of their primary \"fuel\", the optimization of energy efficiency and the saving of energy, in order to satisfy the security of supply. They are the only sources of energy that do not burden the environment with greenhouse gas emissions, they have the advantage of their dispersion in the geographical space, contributing to the decentralization of the energy system, they are not exhausted, they reduce the dependence on fossil fuels and they show significant economic and social benefits , which justifies the intense and constantly growing interest in their utilization. They constitute environmentally friendly sources of energy and a more special manifestation but also a key component of sustainable development and for this reason the penetration of RES in energy production has been reduced to a key priority both at international and European level to deal with climate change, the reduction of greenhouse gas emissions and the reduction of global temperature, as required by international and European conventions and directives. However, like any human activity, they constitute an intervention in the space and may cause significant environmental impacts. For this reason, a clear and well-formulated legislative and regulatory framework is required that will regulate the issues of licensing and siting of RES projects, especially when their installation is to take place in sensitive ecosystems, such as forests and reforested areas, grid areas Natura 2000 or small islands, so as to avoid the reactions of local communities, citizens and environmental organizations and to create a safe investment environment. At the same time, a substantial assessment is required on the basis of scientific data and studies, so as to ensure the protection of the environment and to avoid any negative effects on it from the installation of RES projects, on the other hand to avoid an arbitrary exclusion of RES projects without examining their essential environmental effects. This paper presents the issues that arise during the spatial planning and the licensing process of RES projects. In particular, the first chapter analyzes the EU and national legislative and regulatory framework governing RES with reference to recent legislative developments. The subject of the second chapter is the RES licensing process, as well as their environmental licensing as the most important stage of this process. The third chapter presents the spatial planning of RES, which organizes their installation. In the fourth chapter, individual issues are analyzed that arise during the siting of RES in sensitive ecosystems, such as forests and reforested areas, Natura 2000 network areas and small islands, while in addition specific issues that have concerned the jurisprudence of the Council of State are highlighted, such as the observance of the bearing capacity in the siting of RES projects, as well as the protection of the landscape and the visual nuisance caused by the RES projects. The paper concludes with drawing conclusions regarding the issues analyzed in the previous chapters, as well as recording issues that hinder the penetration of RES in energy production."],"dc:identifier":["uoadl:3308920","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3308920"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Χωροταξικός σχεδιασμός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:49Z"}