{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3314670"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3314670","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρόνιος μετεγχειρητικός πόνος σε γυναίκες μετά από επεμβάσεις σε καρκίνο μαστού – παράγοντες κινδύνου, επίπτωση και ο ρόλος των διηθήσεων του θωρακικού τοιχώματος με τοπικό αναισθητικό διεγχειρητικά στην προσπάθεια μείωσης της εμφάνισής τους","abstract":"Εισαγωγή: Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος τύπος κακοήθειας στις γυναίκες. Ο χρόνιος μετεγχειρητικός νευροπαθητικός πόνος μπορεί να εμφανιστεί είτε στην πρώιμη μετεγχειρητική περίοδο είτε σε μεταγενέστερο στάδιο, συνήθως 3-6 μήνες μετεγχειρητικά. Το σύνδρομο χρόνιου μετεγχειρητικού πόνου οποιασδήποτε έντασης, συνήθως αφορά το 19-57% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε κάθε είδους χειρουργική επέμβαση, ενώ το 5% από αυτούς εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη συνδρόμου πόνου μετά τη μαστεκτομή είναι η νεαρή ηλικία, ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το ψυχολογικό προφίλ, η συνύπαρξη άλλων επώδυνων καταστάσεων, τυχόν προεγχειρητική ακτινοθεραπεία/χημειοθεραπεία, ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης και αναισθησίας, ο επίμονος οξύς μετεγχειρητικός πόνος κ.λπ. Το σύνδρομο χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές ψυχοσωματικές συνέπειες με ποικίλες κοινωνικές επιπτώσεις για τις γυναίκες ασθενείς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η 1. διερεύνηση των σχετικών παραγόντων κινδύνου και της συχνότητας εμφάνισης χρόνιου πόνου στις ασθενείς μας μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού και 2. την επίδρασης των PECS Blocks στην εμφάνιση συμπτωμάτων χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή. Μέθοδος: Αυτή ήταν μια πολυκεντρική προοπτική κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο από τον Οκτώβριο του 2020 μέχρι τον Μάρτιο του 2022. Το πρωτόκολλο μελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Κύπρου. Συλλέχθηκαν δεδομένα από πληθυσμό 64 γυναικών, ηλικίας 20 έως 85 ετών, ASA I-III, που έπασχαν από καρκίνο του μαστού, οι οποίες είχαν λάβει χειρουργική θεραπεία. Η χρήση των αποκλεισμών PECS ήταν στη διακριτική ευχέρεια κάθε θεράποντος ιατρού. Τόσο οι ασθενείς, όσο και ο τελικός αξιολογητής ήταν τυφλοί σε σχέση με τη χρήση των αποκλεισμών PECS. Τα κριτήρια αποκλεισμού των ασθενών περιελάμβαναν: τις γυναίκες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην μελέτη, όσες δεν είχαν ακέραια την περιοχή της διήθησης, όσες έφεραν εμφυτευμένο απινιδωτή ή βηματοδότη, γυναίκες με ειδικές ανάγκες, με επιβαρυμένο γνωστό ψυχιατρικό ιστορικό, με αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά, εκείνες που ελάμβαναν συστηματική θεραπεία για κάποιο άλλο σύνδρομο χρόνιου πόνου (όπως μας ανέφεραν στο ιστορικό τους) καθώς και γνωστή προηγούμενη ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία. Κατά τη διάρκεια της προεγχειρητικής επίσκεψης, οι γυναίκες ενημερώθηκαν για τη μελέτη, έλαβαν οδηγίες για τη χρήση της κλίμακας αριθμητικής αξιολόγησης πόνου (NRS) βαθμολογούμενη από 0 έως 10 και συλλέχθησαν τα δεδομένα σχετικά με το ιατρικό τους ιστορικό. Την ημέρα της επέμβασης, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προνάρκωση με μιδαζολάμη 0,025 mg/Kg IV μαζί με μετοκλοπραμίδη 10 mg ενδοφλεβίως και παρακολουθούνταν με ΗΚΓ 3 απαγωγών, παλμική οξυμετρία και μη επεμβατική αρτηριακή πίεση. Η εισαγωγή στην αναισθησία έγινε με φαιντανύλη 1 γ /Kg, με προποφόλη 2 mg/Kg και ροκουρόνιο 1 mg/Kg. Ο αεραγωγός του ασθενούς εξασφαλίστηκε με ενδοτραχειακό σωλήνα, με μείγμα αέρα και οξυγόνου, ενώ η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα διατηρήθηκε μεταξύ 35-45 mmHg. Η αναισθησία διατηρήθηκε με αναισθησία TIVA από συνεχή έγχυση ρεμιφεντανύλης και προποφόλης και δόσεις bolus ροκουρoνίου. Η έγχυση ρεμιφεντανίλης τιτλοποιήθηκε διεγχειρητικά ώστε να διατηρηθεί η συστολική αρτηριακή πίεση στο 20% των αρχικών τιμών. Οι αποκλεισμοί PECS πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση υπερήχων σε πραγματικό χρόνο μετά την επαγωγή αναισθησίας και μετά από αντισηψία του δέρματος και υπό στείρες συνθήκες, με ανιχνευτή γραμμικού μετατροπέα/Sonosite, συχνότητα στα 13-6 MHz και με βραχεία βελόνα περιφερειακού νεύρου 21 G 50 mm-100 mm. Μεταξύ μείζονος και ελάσσονος θωρακικού στο επίπεδο της 3ης πλευράς, εγχύθηκαν 2 ml φυσιολογικού ορού 0,9% για να επαληθεύσουμε τη σωστή θέση της βελόνας και χορηγήθηκαν 10 ml ροπιβακαΐνης 0,5% για αποκλεισμό των πλευρικών και έσω θωρακικών νεύρων. Εγχύθηκαν επιπλέον 15 ml ροπιβακαΐνης 0,5% μεταξύ του ελάσσονος θωρακικού και του πρόσθιου οδοντωτού οστού, μετά από αρνητική αναρρόφηση, για να αποκλειστούν τα μεσοπλεύρια νεύρα, συν 4 mg δεξαμεθαζόνης συνολικά. Χρησιμοποιώντας το έγχρωμο Doppler εντοπίσαμε τα αγγεία για να τα αποφύγουμε τρώση τους κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Τριάντα λεπτά πριν από την αφύπνιση, όλες οι ασθενείς έλαβαν 1000 mg παρακεταμόλης και 0,07 mg/Kg μορφίνης για την πρόληψη του μετεγχειρητικού πόνου. Στη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας οι ασθενείς έλαβαν πρόσθετες ώσεις μορφίνης κατόπιν αιτήματος, έως ότου η βαθμολογία NRS θα είναι μικρότερη ή ίση με 4. Η μετεγχειρητική ναυτία και ο έμετος αντιμετωπίστηκαν με ονδασετρόνη 4 mg iv. Μετά την έξοδο από την PACU, οι ασθενείς έλαβαν συνδυασμό παρακεταμόλης 1 gr/6h και οπιοειδές, είτε μορφίνη 0.07 mg/Kg ενδομυικώς, είτε πεθιδίνη ενδομυικώς 50-100 mg αναλόγως του βάρους σώματος, με κατ’ επίκληση χορήγηση, μέχρι 4 φορές ημερησίως, αν το NRS score ήταν > 4, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της κλινικής. Η αριθμητική βαθμολογία αξιολόγησης (NRS) σε ηρεμία και κίνηση μετρήθηκε στις 1 ώρα και 12 και 24 ώρες μετεγχειρητικά. Επιπλέον, συγκρίναμε το χρόνο του πρώτου αιτήματος για χορήγηση αναλγησίας μετα την έξοδο από τη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας. Όλες οι ασθενείς αξιολογήθηκαν 3 και 6 μήνες μετά την επέμβαση με τη χρήση του ερωτηματολογίου DN4 για την αξιολόγηση του νευροπαθητικού πόνου. Αποτελέσματα: Η μέση διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης ήταν περίπου 100 λεπτά, χωρίς διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ σημαντικές διαφορές βρέθηκαν στη συμπληρωματική δόση μορφίνης, με την ομάδα PECS να απαιτεί 1,5 ± 2,48 mg και την ομάδα χωρίς PECS να απαιτεί σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο (5,63 ± 2,90 mg), μια πολύ στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,001). Στην ομάδα PECS οι τιμές NRS (ηρεμίας) κυμαίνονταν ως εξής: αμέσως μετεγχειρητικά 1,62±0,75, στις 12 ώρες 2,50±0,92 και στις 24 ώρες 2,72±0,89. Η διαφορά μεταξύ της πρώτης μέτρησης και των δύο επόμενων ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,001). Στην ομάδα χωρίς PECS η βαθμολογία ήταν 3,53±1,41, 3,41±0,91 και 3,44±0,80 αντίστοιχα, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,685). Οι διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στα 3 χρονικά σημεία ήταν στατιστικά σημαντικές (p<0,001) Ο βαθμός ικανοποίησης των ασθενών σε ολόκληρο το δείγμα ήταν συνάρτηση της συνολικής δόσης μορφίνης, καθώς οι πιο ικανοποιημένες ασθενείς είχαν λάβει και τη μικρότερη δόση μορφίνης (7,24±3,30 mg) επομένως των πάρα πολύ ικανοποιημένων, έναντι 10,97±3,71 mg των πολύ ικανοποιημένων και 15,50±3,53 mg των δύο μετρίως ικανοποιημένων ασθενών (που ανήκουν στην ομάδα χωρίς PECS), στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05). Και οι δύο ομάδες είχαν μείωση στη βαθμολογία DN4 (μέση τιμή) μεταξύ 3 και 6 μηνών, από 3,29 σε 2,42 για την ομάδα που δεν υποβλήθηκε σε PECS και από 2,63 σε 0,90 στην ομάδα PECS, μια στατιστικά σημαντική διαφορά και για τις δύο ομάδες: p=0,001 για την ομάδα μη PECS και p<0,001 για την ομάδα PECS. Σημαντική ήταν και η διαφορά στα δύο χρονικά σημεία μεταξύ των δύο ομάδων (p=0,027). Όσο ισχυρότερος ο πόνος μετεγχειρητικά, τόσο ισχυρότερος βρέθηκε και ο χρόνιος πόνος στην ομάδα χωρίς PECS. Στους 6 μήνες, με βαθμολογία DN4 ≥ 4, τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 3,1% (1 άτομο) στην ομάδα PECS και 28,1% (9 άτομα) χωρίς PECS, διαφορά δηλαδή, στατιστικά σημαντική (p=0,016). Συμπεράσματα: Η σημασία της παρούσας μελέτης έγκειται στην πρόθεσή της να κινητοποιήσει τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να βελτιστοποιήσουν τις περιεγχειρητικές μεθόδους θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης και της κατάλληλης τροποποίησης των παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη του χρόνιου μετεγχειρητικού νευροπαθητικού πόνου και τη διάδοση της χρήσης των PECS Blocks διεγχειρητικά. Ο απώτερος στόχος μας είναι να παρέχουμε θεραπευτικές επιλογές για τον περιορισμό εμφάνισης του οξέος πόνου μετά τη μαστεκτομή και στη συνέχεια, τον αποκλεισμό της εξέλιξής του σε σύνδρομο χρόνιου πόνου.","abstract_html":"Εισαγωγή: Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος τύπος κακοήθειας στις γυναίκες. Ο χρόνιος μετεγχειρητικός νευροπαθητικός πόνος μπορεί να εμφανιστεί είτε στην πρώιμη μετεγχειρητική περίοδο είτε σε μεταγενέστερο στάδιο, συνήθως 3-6 μήνες μετεγχειρητικά. Το σύνδρομο χρόνιου μετεγχειρητικού πόνου οποιασδήποτε έντασης, συνήθως αφορά το 19-57% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε κάθε είδους χειρουργική επέμβαση, ενώ το 5% από αυτούς εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη συνδρόμου πόνου μετά τη μαστεκτομή είναι η νεαρή ηλικία, ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το ψυχολογικό προφίλ, η συνύπαρξη άλλων επώδυνων καταστάσεων, τυχόν προεγχειρητική ακτινοθεραπεία/χημειοθεραπεία, ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης και αναισθησίας, ο επίμονος οξύς μετεγχειρητικός πόνος κ.λπ. Το σύνδρομο χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές ψυχοσωματικές συνέπειες με ποικίλες κοινωνικές επιπτώσεις για τις γυναίκες ασθενείς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η 1. διερεύνηση των σχετικών παραγόντων κινδύνου και της συχνότητας εμφάνισης χρόνιου πόνου στις ασθενείς μας μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού και 2. την επίδρασης των PECS Blocks στην εμφάνιση συμπτωμάτων χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή. Μέθοδος: Αυτή ήταν μια πολυκεντρική προοπτική κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο από τον Οκτώβριο του 2020 μέχρι τον Μάρτιο του 2022. Το πρωτόκολλο μελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Κύπρου. Συλλέχθηκαν δεδομένα από πληθυσμό 64 γυναικών, ηλικίας 20 έως 85 ετών, ASA I-III, που έπασχαν από καρκίνο του μαστού, οι οποίες είχαν λάβει χειρουργική θεραπεία. Η χρήση των αποκλεισμών PECS ήταν στη διακριτική ευχέρεια κάθε θεράποντος ιατρού. Τόσο οι ασθενείς, όσο και ο τελικός αξιολογητής ήταν τυφλοί σε σχέση με τη χρήση των αποκλεισμών PECS. Τα κριτήρια αποκλεισμού των ασθενών περιελάμβαναν: τις γυναίκες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην μελέτη, όσες δεν είχαν ακέραια την περιοχή της διήθησης, όσες έφεραν εμφυτευμένο απινιδωτή ή βηματοδότη, γυναίκες με ειδικές ανάγκες, με επιβαρυμένο γνωστό ψυχιατρικό ιστορικό, με αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά, εκείνες που ελάμβαναν συστηματική θεραπεία για κάποιο άλλο σύνδρομο χρόνιου πόνου (όπως μας ανέφεραν στο ιστορικό τους) καθώς και γνωστή προηγούμενη ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία. Κατά τη διάρκεια της προεγχειρητικής επίσκεψης, οι γυναίκες ενημερώθηκαν για τη μελέτη, έλαβαν οδηγίες για τη χρήση της κλίμακας αριθμητικής αξιολόγησης πόνου (NRS) βαθμολογούμενη από 0 έως 10 και συλλέχθησαν τα δεδομένα σχετικά με το ιατρικό τους ιστορικό. Την ημέρα της επέμβασης, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προνάρκωση με μιδαζολάμη 0,025 mg/Kg IV μαζί με μετοκλοπραμίδη 10 mg ενδοφλεβίως και παρακολουθούνταν με ΗΚΓ 3 απαγωγών, παλμική οξυμετρία και μη επεμβατική αρτηριακή πίεση. Η εισαγωγή στην αναισθησία έγινε με φαιντανύλη 1 γ /Kg, με προποφόλη 2 mg/Kg και ροκουρόνιο 1 mg/Kg. Ο αεραγωγός του ασθενούς εξασφαλίστηκε με ενδοτραχειακό σωλήνα, με μείγμα αέρα και οξυγόνου, ενώ η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα διατηρήθηκε μεταξύ 35-45 mmHg. Η αναισθησία διατηρήθηκε με αναισθησία TIVA από συνεχή έγχυση ρεμιφεντανύλης και προποφόλης και δόσεις bolus ροκουρoνίου. Η έγχυση ρεμιφεντανίλης τιτλοποιήθηκε διεγχειρητικά ώστε να διατηρηθεί η συστολική αρτηριακή πίεση στο 20% των αρχικών τιμών. Οι αποκλεισμοί PECS πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση υπερήχων σε πραγματικό χρόνο μετά την επαγωγή αναισθησίας και μετά από αντισηψία του δέρματος και υπό στείρες συνθήκες, με ανιχνευτή γραμμικού μετατροπέα/Sonosite, συχνότητα στα 13-6 MHz και με βραχεία βελόνα περιφερειακού νεύρου 21 G 50 mm-100 mm. Μεταξύ μείζονος και ελάσσονος θωρακικού στο επίπεδο της 3ης πλευράς, εγχύθηκαν 2 ml φυσιολογικού ορού 0,9% για να επαληθεύσουμε τη σωστή θέση της βελόνας και χορηγήθηκαν 10 ml ροπιβακαΐνης 0,5% για αποκλεισμό των πλευρικών και έσω θωρακικών νεύρων. Εγχύθηκαν επιπλέον 15 ml ροπιβακαΐνης 0,5% μεταξύ του ελάσσονος θωρακικού και του πρόσθιου οδοντωτού οστού, μετά από αρνητική αναρρόφηση, για να αποκλειστούν τα μεσοπλεύρια νεύρα, συν 4 mg δεξαμεθαζόνης συνολικά. Χρησιμοποιώντας το έγχρωμο Doppler εντοπίσαμε τα αγγεία για να τα αποφύγουμε τρώση τους κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Τριάντα λεπτά πριν από την αφύπνιση, όλες οι ασθενείς έλαβαν 1000 mg παρακεταμόλης και 0,07 mg/Kg μορφίνης για την πρόληψη του μετεγχειρητικού πόνου. Στη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας οι ασθενείς έλαβαν πρόσθετες ώσεις μορφίνης κατόπιν αιτήματος, έως ότου η βαθμολογία NRS θα είναι μικρότερη ή ίση με 4. Η μετεγχειρητική ναυτία και ο έμετος αντιμετωπίστηκαν με ονδασετρόνη 4 mg iv. Μετά την έξοδο από την PACU, οι ασθενείς έλαβαν συνδυασμό παρακεταμόλης 1 gr/6h και οπιοειδές, είτε μορφίνη 0.07 mg/Kg ενδομυικώς, είτε πεθιδίνη ενδομυικώς 50-100 mg αναλόγως του βάρους σώματος, με κατ’ επίκληση χορήγηση, μέχρι 4 φορές ημερησίως, αν το NRS score ήταν &gt; 4, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της κλινικής. Η αριθμητική βαθμολογία αξιολόγησης (NRS) σε ηρεμία και κίνηση μετρήθηκε στις 1 ώρα και 12 και 24 ώρες μετεγχειρητικά. Επιπλέον, συγκρίναμε το χρόνο του πρώτου αιτήματος για χορήγηση αναλγησίας μετα την έξοδο από τη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας. Όλες οι ασθενείς αξιολογήθηκαν 3 και 6 μήνες μετά την επέμβαση με τη χρήση του ερωτηματολογίου DN4 για την αξιολόγηση του νευροπαθητικού πόνου. Αποτελέσματα: Η μέση διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης ήταν περίπου 100 λεπτά, χωρίς διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ σημαντικές διαφορές βρέθηκαν στη συμπληρωματική δόση μορφίνης, με την ομάδα PECS να απαιτεί 1,5 ± 2,48 mg και την ομάδα χωρίς PECS να απαιτεί σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο (5,63 ± 2,90 mg), μια πολύ στατιστικά σημαντική διαφορά (p&lt;0,001). Στην ομάδα PECS οι τιμές NRS (ηρεμίας) κυμαίνονταν ως εξής: αμέσως μετεγχειρητικά 1,62±0,75, στις 12 ώρες 2,50±0,92 και στις 24 ώρες 2,72±0,89. Η διαφορά μεταξύ της πρώτης μέτρησης και των δύο επόμενων ήταν στατιστικά σημαντική (p&lt;0,001). Στην ομάδα χωρίς PECS η βαθμολογία ήταν 3,53±1,41, 3,41±0,91 και 3,44±0,80 αντίστοιχα, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,685). Οι διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στα 3 χρονικά σημεία ήταν στατιστικά σημαντικές (p&lt;0,001) Ο βαθμός ικανοποίησης των ασθενών σε ολόκληρο το δείγμα ήταν συνάρτηση της συνολικής δόσης μορφίνης, καθώς οι πιο ικανοποιημένες ασθενείς είχαν λάβει και τη μικρότερη δόση μορφίνης (7,24±3,30 mg) επομένως των πάρα πολύ ικανοποιημένων, έναντι 10,97±3,71 mg των πολύ ικανοποιημένων και 15,50±3,53 mg των δύο μετρίως ικανοποιημένων ασθενών (που ανήκουν στην ομάδα χωρίς PECS), στατιστικά σημαντική διαφορά (p&lt;0,05). Και οι δύο ομάδες είχαν μείωση στη βαθμολογία DN4 (μέση τιμή) μεταξύ 3 και 6 μηνών, από 3,29 σε 2,42 για την ομάδα που δεν υποβλήθηκε σε PECS και από 2,63 σε 0,90 στην ομάδα PECS, μια στατιστικά σημαντική διαφορά και για τις δύο ομάδες: p=0,001 για την ομάδα μη PECS και p&lt;0,001 για την ομάδα PECS. Σημαντική ήταν και η διαφορά στα δύο χρονικά σημεία μεταξύ των δύο ομάδων (p=0,027). Όσο ισχυρότερος ο πόνος μετεγχειρητικά, τόσο ισχυρότερος βρέθηκε και ο χρόνιος πόνος στην ομάδα χωρίς PECS. Στους 6 μήνες, με βαθμολογία DN4 ≥ 4, τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 3,1% (1 άτομο) στην ομάδα PECS και 28,1% (9 άτομα) χωρίς PECS, διαφορά δηλαδή, στατιστικά σημαντική (p=0,016). Συμπεράσματα: Η σημασία της παρούσας μελέτης έγκειται στην πρόθεσή της να κινητοποιήσει τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να βελτιστοποιήσουν τις περιεγχειρητικές μεθόδους θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης και της κατάλληλης τροποποίησης των παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη του χρόνιου μετεγχειρητικού νευροπαθητικού πόνου και τη διάδοση της χρήσης των PECS Blocks διεγχειρητικά. Ο απώτερος στόχος μας είναι να παρέχουμε θεραπευτικές επιλογές για τον περιορισμό εμφάνισης του οξέος πόνου μετά τη μαστεκτομή και στη συνέχεια, τον αποκλεισμό της εξέλιξής του σε σύνδρομο χρόνιου πόνου.","abstract_has_math":false,"creators":["Λέκκα Νεκταρία","Lekka Nektaria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:54Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3314670"],"render_values":[{"text":"uoadl:3314670","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314670","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314670","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3314670","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λέκκα Νεκταρία","Lekka Nektaria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3314670","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314670"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος τύπος κακοήθειας στις γυναίκες. Ο χρόνιος μετεγχειρητικός νευροπαθητικός πόνος μπορεί να εμφανιστεί είτε στην πρώιμη μετεγχειρητική περίοδο είτε σε μεταγενέστερο στάδιο, συνήθως 3-6 μήνες μετεγχειρητικά. Το σύνδρομο χρόνιου μετεγχειρητικού πόνου οποιασδήποτε έντασης, συνήθως αφορά το 19-57% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε κάθε είδους χειρουργική επέμβαση, ενώ το 5% από αυτούς εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη συνδρόμου πόνου μετά τη μαστεκτομή είναι η νεαρή ηλικία, ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το ψυχολογικό προφίλ, η συνύπαρξη άλλων επώδυνων καταστάσεων, τυχόν προεγχειρητική ακτινοθεραπεία/χημειοθεραπεία, ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης και αναισθησίας, ο επίμονος οξύς μετεγχειρητικός πόνος κ.λπ. Το σύνδρομο χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές ψυχοσωματικές συνέπειες με ποικίλες κοινωνικές επιπτώσεις για τις γυναίκες ασθενείς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η 1. διερεύνηση των σχετικών παραγόντων κινδύνου και της συχνότητας εμφάνισης χρόνιου πόνου στις ασθενείς μας μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού και 2. την επίδρασης των PECS Blocks στην εμφάνιση συμπτωμάτων χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή. Μέθοδος: Αυτή ήταν μια πολυκεντρική προοπτική κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο από τον Οκτώβριο του 2020 μέχρι τον Μάρτιο του 2022. Το πρωτόκολλο μελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Κύπρου. Συλλέχθηκαν δεδομένα από πληθυσμό 64 γυναικών, ηλικίας 20 έως 85 ετών, ASA I-III, που έπασχαν από καρκίνο του μαστού, οι οποίες είχαν λάβει χειρουργική θεραπεία. Η χρήση των αποκλεισμών PECS ήταν στη διακριτική ευχέρεια κάθε θεράποντος ιατρού. Τόσο οι ασθενείς, όσο και ο τελικός αξιολογητής ήταν τυφλοί σε σχέση με τη χρήση των αποκλεισμών PECS. Τα κριτήρια αποκλεισμού των ασθενών περιελάμβαναν: τις γυναίκες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην μελέτη, όσες δεν είχαν ακέραια την περιοχή της διήθησης, όσες έφεραν εμφυτευμένο απινιδωτή ή βηματοδότη, γυναίκες με ειδικές ανάγκες, με επιβαρυμένο γνωστό ψυχιατρικό ιστορικό, με αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά, εκείνες που ελάμβαναν συστηματική θεραπεία για κάποιο άλλο σύνδρομο χρόνιου πόνου (όπως μας ανέφεραν στο ιστορικό τους) καθώς και γνωστή προηγούμενη ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία. Κατά τη διάρκεια της προεγχειρητικής επίσκεψης, οι γυναίκες ενημερώθηκαν για τη μελέτη, έλαβαν οδηγίες για τη χρήση της κλίμακας αριθμητικής αξιολόγησης πόνου (NRS) βαθμολογούμενη από 0 έως 10 και συλλέχθησαν τα δεδομένα σχετικά με το ιατρικό τους ιστορικό. Την ημέρα της επέμβασης, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προνάρκωση με μιδαζολάμη 0,025 mg/Kg IV μαζί με μετοκλοπραμίδη 10 mg ενδοφλεβίως και παρακολουθούνταν με ΗΚΓ 3 απαγωγών, παλμική οξυμετρία και μη επεμβατική αρτηριακή πίεση. Η εισαγωγή στην αναισθησία έγινε με φαιντανύλη 1 γ /Kg, με προποφόλη 2 mg/Kg και ροκουρόνιο 1 mg/Kg. Ο αεραγωγός του ασθενούς εξασφαλίστηκε με ενδοτραχειακό σωλήνα, με μείγμα αέρα και οξυγόνου, ενώ η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα διατηρήθηκε μεταξύ 35-45 mmHg. Η αναισθησία διατηρήθηκε με αναισθησία TIVA από συνεχή έγχυση ρεμιφεντανύλης και προποφόλης και δόσεις bolus ροκουρoνίου. Η έγχυση ρεμιφεντανίλης τιτλοποιήθηκε διεγχειρητικά ώστε να διατηρηθεί η συστολική αρτηριακή πίεση στο 20% των αρχικών τιμών. Οι αποκλεισμοί PECS πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση υπερήχων σε πραγματικό χρόνο μετά την επαγωγή αναισθησίας και μετά από αντισηψία του δέρματος και υπό στείρες συνθήκες, με ανιχνευτή γραμμικού μετατροπέα/Sonosite, συχνότητα στα 13-6 MHz και με βραχεία βελόνα περιφερειακού νεύρου 21 G 50 mm-100 mm. Μεταξύ μείζονος και ελάσσονος θωρακικού στο επίπεδο της 3ης πλευράς, εγχύθηκαν 2 ml φυσιολογικού ορού 0,9% για να επαληθεύσουμε τη σωστή θέση της βελόνας και χορηγήθηκαν 10 ml ροπιβακαΐνης 0,5% για αποκλεισμό των πλευρικών και έσω θωρακικών νεύρων. Εγχύθηκαν επιπλέον 15 ml ροπιβακαΐνης 0,5% μεταξύ του ελάσσονος θωρακικού και του πρόσθιου οδοντωτού οστού, μετά από αρνητική αναρρόφηση, για να αποκλειστούν τα μεσοπλεύρια νεύρα, συν 4 mg δεξαμεθαζόνης συνολικά. Χρησιμοποιώντας το έγχρωμο Doppler εντοπίσαμε τα αγγεία για να τα αποφύγουμε τρώση τους κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Τριάντα λεπτά πριν από την αφύπνιση, όλες οι ασθενείς έλαβαν 1000 mg παρακεταμόλης και 0,07 mg/Kg μορφίνης για την πρόληψη του μετεγχειρητικού πόνου. Στη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας οι ασθενείς έλαβαν πρόσθετες ώσεις μορφίνης κατόπιν αιτήματος, έως ότου η βαθμολογία NRS θα είναι μικρότερη ή ίση με 4. Η μετεγχειρητική ναυτία και ο έμετος αντιμετωπίστηκαν με ονδασετρόνη 4 mg iv. Μετά την έξοδο από την PACU, οι ασθενείς έλαβαν συνδυασμό παρακεταμόλης 1 gr/6h και οπιοειδές, είτε μορφίνη 0.07 mg/Kg ενδομυικώς, είτε πεθιδίνη ενδομυικώς 50-100 mg αναλόγως του βάρους σώματος, με κατ’ επίκληση χορήγηση, μέχρι 4 φορές ημερησίως, αν το NRS score ήταν > 4, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της κλινικής. Η αριθμητική βαθμολογία αξιολόγησης (NRS) σε ηρεμία και κίνηση μετρήθηκε στις 1 ώρα και 12 και 24 ώρες μετεγχειρητικά. Επιπλέον, συγκρίναμε το χρόνο του πρώτου αιτήματος για χορήγηση αναλγησίας μετα την έξοδο από τη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας. Όλες οι ασθενείς αξιολογήθηκαν 3 και 6 μήνες μετά την επέμβαση με τη χρήση του ερωτηματολογίου DN4 για την αξιολόγηση του νευροπαθητικού πόνου. Αποτελέσματα: Η μέση διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης ήταν περίπου 100 λεπτά, χωρίς διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ σημαντικές διαφορές βρέθηκαν στη συμπληρωματική δόση μορφίνης, με την ομάδα PECS να απαιτεί 1,5 ± 2,48 mg και την ομάδα χωρίς PECS να απαιτεί σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο (5,63 ± 2,90 mg), μια πολύ στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,001). Στην ομάδα PECS οι τιμές NRS (ηρεμίας) κυμαίνονταν ως εξής: αμέσως μετεγχειρητικά 1,62±0,75, στις 12 ώρες 2,50±0,92 και στις 24 ώρες 2,72±0,89. Η διαφορά μεταξύ της πρώτης μέτρησης και των δύο επόμενων ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,001). Στην ομάδα χωρίς PECS η βαθμολογία ήταν 3,53±1,41, 3,41±0,91 και 3,44±0,80 αντίστοιχα, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,685). Οι διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στα 3 χρονικά σημεία ήταν στατιστικά σημαντικές (p<0,001) Ο βαθμός ικανοποίησης των ασθενών σε ολόκληρο το δείγμα ήταν συνάρτηση της συνολικής δόσης μορφίνης, καθώς οι πιο ικανοποιημένες ασθενείς είχαν λάβει και τη μικρότερη δόση μορφίνης (7,24±3,30 mg) επομένως των πάρα πολύ ικανοποιημένων, έναντι 10,97±3,71 mg των πολύ ικανοποιημένων και 15,50±3,53 mg των δύο μετρίως ικανοποιημένων ασθενών (που ανήκουν στην ομάδα χωρίς PECS), στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05). Και οι δύο ομάδες είχαν μείωση στη βαθμολογία DN4 (μέση τιμή) μεταξύ 3 και 6 μηνών, από 3,29 σε 2,42 για την ομάδα που δεν υποβλήθηκε σε PECS και από 2,63 σε 0,90 στην ομάδα PECS, μια στατιστικά σημαντική διαφορά και για τις δύο ομάδες: p=0,001 για την ομάδα μη PECS και p<0,001 για την ομάδα PECS. Σημαντική ήταν και η διαφορά στα δύο χρονικά σημεία μεταξύ των δύο ομάδων (p=0,027). Όσο ισχυρότερος ο πόνος μετεγχειρητικά, τόσο ισχυρότερος βρέθηκε και ο χρόνιος πόνος στην ομάδα χωρίς PECS. Στους 6 μήνες, με βαθμολογία DN4 ≥ 4, τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 3,1% (1 άτομο) στην ομάδα PECS και 28,1% (9 άτομα) χωρίς PECS, διαφορά δηλαδή, στατιστικά σημαντική (p=0,016). Συμπεράσματα: Η σημασία της παρούσας μελέτης έγκειται στην πρόθεσή της να κινητοποιήσει τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να βελτιστοποιήσουν τις περιεγχειρητικές μεθόδους θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης και της κατάλληλης τροποποίησης των παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη του χρόνιου μετεγχειρητικού νευροπαθητικού πόνου και τη διάδοση της χρήσης των PECS Blocks διεγχειρητικά. Ο απώτερος στόχος μας είναι να παρέχουμε θεραπευτικές επιλογές για τον περιορισμό εμφάνισης του οξέος πόνου μετά τη μαστεκτομή και στη συνέχεια, τον αποκλεισμό της εξέλιξής του σε σύνδρομο χρόνιου πόνου.","Introduction: Breast cancer is the most common type of malignancy in women. Chronic postoperative neuropathic pain can occur either in the early postoperative period or at a later stage, usually 3-6 months postoperatively. Chronic postoperative pain syndrome of any size usually affects 19-57% of patients who have undergone any type of surgery, while 5% of them experience severe symptoms. Risk factors for the development of post-mastectomy pain syndrome include young age, increased BMI, psychological profile, co-existence of other painful conditions, pre-operative radiotherapy/chemotherapy, type of surgery and anesthesia, persistent acute post-operative pain, etc. Chronic pain syndrome after mastectomy results in significant psychosomatic consequences with diverse social implications for female patients. Aim: The purpose of the present study was 1. to investigate the incidence of chronic pain after breast cancer surgery, to investigate the associated risk factors and 2. the effect of PECS Blocks on the occurrence of chronic pain symptoms after mastectomy. Methods: This was a multicenter prospective clinical study, conducted in Cyprus, from October 2020 to March 2022. The study protocol was approved by the Ethics Committee of Cyprus. Data were collected from a population of 64 women, aged 20 to 85 years, ASA I-III, with breast cancer who had undergone surgical treatment. The use of PECS blocks was at the discretion of each treating surgeon. Both patients and the final investigator were blinded to the use of PECS blocks. Exclusion criteria included : patient refusal to participate in the study, without structural integrity of the area infiltration, had an implanted defibrillator or pacemaker, poor mental health status, women with an allergy to local anesthetics, those receiving systemic treatment for some other chronic pain conditions, and known prior hepatic and renal dysfunction. During the preoperative visit, the women were informed about the study, instructed to use the numerical pain rating scale (NRS) scored from 0 to 10, and data about their medical history were collected. On the day of surgery, patients were pretreated with midazolam 0.025 mg/Kg IV along with metoclopramide 10 mg IV and were monitored with a 3-lead ECG, pulse oximetry, and noninvasive blood pressure. Anesthesia was induced with fentanyl 1 g/Kg, propofol 2 mg/Kg, and rocuronium 1 mg/Kg, and the patient's airway was secured with an endotracheal tube, with an oxygen and air mixture while the aim was to maintain the partial pressure of carbon dioxide at 35-45 mmHg. Anesthesia was maintained with TIVA with infusion of remifentanil, propofol and bolus doses of rocuronium. Remifentanil infusion was titrated intraoperatively to maintain systolic blood pressure at 20% of baseline values. PECS blocks were performed under ultrasound guidance in real time after induction of anesthesia and after skin antisepsis and under sterile conditions, with a linear transducer/Sonosite probe, frequency at 13-6 MHz and with a 21 G 50 mm short peripheral nerve needle- 100 mm. Between the pectoralis major and minor at the level of the 3rd rib, 2 ml of 09% saline were injected to verify correct needle placement and afterwards 10 ml of ropivacaine 0, 5% for lateral and medial thoracic nerve block. Further laterally lie the 4th and 5th ribs, and we injected an additional 15 ml of ropivacaine 0.5% between the pectoralis minor and serratus anterior, after negative aspiration to block the intercostal nerves, plus 4 mg of dexamethasone. Using color Doppler we located the vessels to avoid them during the procedures. Thirty minutes before awakening, all patients received 1000 mg paracetamol and 0.07 mg/Kg morphine for postoperative pain. In the postanesthesia care unit patients received additional morphine boluses on request until the NRS score was less than or equal to 4. Postoperative nausea and vomiting were treated with ondasetron 4 mg iv. After discharge from the PACU, patients received a combination of paracetamol 1 gr/6h and im pethidine 50-100 mg PRN or 0.07 mg/Kg morphine im, according to hospital protocol. Numerical Rating Score (NRS) at rest and movement was measured at 1 and 12 and 24 hours postoperatively. In addition, we compared the time to the first request for analgesia after discharge from PACU. All patients were evaluated 3 and 6 months after surgery using the DN4 questionnaire for neuropathic pain. Results: The mean duration of surgery was approximately 100 minutes, with no difference between groups, while significant differences were found in supplemental morphine dose, with the PECS group requiring 1.5 ± 2.48 mg and the non-PECS group requiring nearly four times more (5.63 ± 2.90 mg), a highly statistically significant difference. In the PECS group the NSR (resting) values ranged as follows: immediately postoperatively 1.62±0.75, at 12 hours 2.50±0.92 and at 24 hours 2.72±0.89. The difference between the first measurement and the following two was statistically significant (p<0.001). In the group without PECS the score was 3.53±1.41, 3.41±0.91 and 3.44±0.80, with no statistically significant difference (p=0.685). The differences between the two groups at the 3 time points were statistically significant (p<0.001). The degree of patient satisfaction in the whole sample was a function of the total morphine dose, with the most satisfied patients receiving the lowest dose of morphine (7.24±3.30, therefore extremely satisfied vs. 10.97±3.71 of very satisfied and 15.50±3.53 of the two moderately satisfied patients (belonging to the group without PECS), statistically significant difference (p<0.05). Both groups had a decrease in DN4 score (mean) between 3 and 6 months, from 3.29 to 2.42 for the non-PECS group and from 2.63 to 0.90 in the PECS group, a statistically significant difference for both groups: p=0.001 for non-PECS group and p<0.001 for PECS group. The difference at the two time points between the two groups was also significant (p=0.027). There was a statistically significant improvement of the DN4 score in both groups at 6 months compared to 3 months, however, the magnitude of improvement at the two time points favored the PEC group (p=0.027). Acute postoperative pain was found to be a significant risk factor for developing chronic post-mastectomy pain syndrome. At 6 months, the percentages (patients with DN4 score ≥ 4) was 3.1% (1 person) in the PECS group and 28.1% (9 persons) without PECS, a statistically significant difference (p=0.016). Conclusions: The importance of the present study lies in its intention to motivate health care providers to optimize perioperative treatment methods, including the identification and appropriate modification of risk factors for the development of chronic postoperative neuropathic pain and the use of intraoperative PECS Blocks. Our ultimate goal is to provide treatment options to limit acute post-mastectomy pain and then prevent it from progressing to chronic pain syndrome."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρόνιος μετεγχειρητικός πόνος σε γυναίκες μετά από επεμβάσεις σε καρκίνο μαστού – παράγοντες κινδύνου, επίπτωση και ο ρόλος των διηθήσεων του θωρακικού τοιχώματος με τοπικό αναισθητικό διεγχειρητικά στην προσπάθεια μείωσης της εμφάνισής τους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λέκκα Νεκταρία","Lekka Nektaria"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Εισαγωγή: Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος τύπος κακοήθειας στις γυναίκες. Ο χρόνιος μετεγχειρητικός νευροπαθητικός πόνος μπορεί να εμφανιστεί είτε στην πρώιμη μετεγχειρητική περίοδο είτε σε μεταγενέστερο στάδιο, συνήθως 3-6 μήνες μετεγχειρητικά. Το σύνδρομο χρόνιου μετεγχειρητικού πόνου οποιασδήποτε έντασης, συνήθως αφορά το 19-57% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε κάθε είδους χειρουργική επέμβαση, ενώ το 5% από αυτούς εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη συνδρόμου πόνου μετά τη μαστεκτομή είναι η νεαρή ηλικία, ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το ψυχολογικό προφίλ, η συνύπαρξη άλλων επώδυνων καταστάσεων, τυχόν προεγχειρητική ακτινοθεραπεία/χημειοθεραπεία, ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης και αναισθησίας, ο επίμονος οξύς μετεγχειρητικός πόνος κ.λπ. Το σύνδρομο χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές ψυχοσωματικές συνέπειες με ποικίλες κοινωνικές επιπτώσεις για τις γυναίκες ασθενείς. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η 1. διερεύνηση των σχετικών παραγόντων κινδύνου και της συχνότητας εμφάνισης χρόνιου πόνου στις ασθενείς μας μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού και 2. την επίδρασης των PECS Blocks στην εμφάνιση συμπτωμάτων χρόνιου πόνου μετά τη μαστεκτομή. Μέθοδος: Αυτή ήταν μια πολυκεντρική προοπτική κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο από τον Οκτώβριο του 2020 μέχρι τον Μάρτιο του 2022. Το πρωτόκολλο μελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Κύπρου. Συλλέχθηκαν δεδομένα από πληθυσμό 64 γυναικών, ηλικίας 20 έως 85 ετών, ASA I-III, που έπασχαν από καρκίνο του μαστού, οι οποίες είχαν λάβει χειρουργική θεραπεία. Η χρήση των αποκλεισμών PECS ήταν στη διακριτική ευχέρεια κάθε θεράποντος ιατρού. Τόσο οι ασθενείς, όσο και ο τελικός αξιολογητής ήταν τυφλοί σε σχέση με τη χρήση των αποκλεισμών PECS. Τα κριτήρια αποκλεισμού των ασθενών περιελάμβαναν: τις γυναίκες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην μελέτη, όσες δεν είχαν ακέραια την περιοχή της διήθησης, όσες έφεραν εμφυτευμένο απινιδωτή ή βηματοδότη, γυναίκες με ειδικές ανάγκες, με επιβαρυμένο γνωστό ψυχιατρικό ιστορικό, με αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά, εκείνες που ελάμβαναν συστηματική θεραπεία για κάποιο άλλο σύνδρομο χρόνιου πόνου (όπως μας ανέφεραν στο ιστορικό τους) καθώς και γνωστή προηγούμενη ηπατική και νεφρική δυσλειτουργία. Κατά τη διάρκεια της προεγχειρητικής επίσκεψης, οι γυναίκες ενημερώθηκαν για τη μελέτη, έλαβαν οδηγίες για τη χρήση της κλίμακας αριθμητικής αξιολόγησης πόνου (NRS) βαθμολογούμενη από 0 έως 10 και συλλέχθησαν τα δεδομένα σχετικά με το ιατρικό τους ιστορικό. Την ημέρα της επέμβασης, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προνάρκωση με μιδαζολάμη 0,025 mg/Kg IV μαζί με μετοκλοπραμίδη 10 mg ενδοφλεβίως και παρακολουθούνταν με ΗΚΓ 3 απαγωγών, παλμική οξυμετρία και μη επεμβατική αρτηριακή πίεση. Η εισαγωγή στην αναισθησία έγινε με φαιντανύλη 1 γ /Kg, με προποφόλη 2 mg/Kg και ροκουρόνιο 1 mg/Kg. Ο αεραγωγός του ασθενούς εξασφαλίστηκε με ενδοτραχειακό σωλήνα, με μείγμα αέρα και οξυγόνου, ενώ η μερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα διατηρήθηκε μεταξύ 35-45 mmHg. Η αναισθησία διατηρήθηκε με αναισθησία TIVA από συνεχή έγχυση ρεμιφεντανύλης και προποφόλης και δόσεις bolus ροκουρoνίου. Η έγχυση ρεμιφεντανίλης τιτλοποιήθηκε διεγχειρητικά ώστε να διατηρηθεί η συστολική αρτηριακή πίεση στο 20% των αρχικών τιμών. Οι αποκλεισμοί PECS πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση υπερήχων σε πραγματικό χρόνο μετά την επαγωγή αναισθησίας και μετά από αντισηψία του δέρματος και υπό στείρες συνθήκες, με ανιχνευτή γραμμικού μετατροπέα/Sonosite, συχνότητα στα 13-6 MHz και με βραχεία βελόνα περιφερειακού νεύρου 21 G 50 mm-100 mm. Μεταξύ μείζονος και ελάσσονος θωρακικού στο επίπεδο της 3ης πλευράς, εγχύθηκαν 2 ml φυσιολογικού ορού 0,9% για να επαληθεύσουμε τη σωστή θέση της βελόνας και χορηγήθηκαν 10 ml ροπιβακαΐνης 0,5% για αποκλεισμό των πλευρικών και έσω θωρακικών νεύρων. Εγχύθηκαν επιπλέον 15 ml ροπιβακαΐνης 0,5% μεταξύ του ελάσσονος θωρακικού και του πρόσθιου οδοντωτού οστού, μετά από αρνητική αναρρόφηση, για να αποκλειστούν τα μεσοπλεύρια νεύρα, συν 4 mg δεξαμεθαζόνης συνολικά. Χρησιμοποιώντας το έγχρωμο Doppler εντοπίσαμε τα αγγεία για να τα αποφύγουμε τρώση τους κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Τριάντα λεπτά πριν από την αφύπνιση, όλες οι ασθενείς έλαβαν 1000 mg παρακεταμόλης και 0,07 mg/Kg μορφίνης για την πρόληψη του μετεγχειρητικού πόνου. Στη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας οι ασθενείς έλαβαν πρόσθετες ώσεις μορφίνης κατόπιν αιτήματος, έως ότου η βαθμολογία NRS θα είναι μικρότερη ή ίση με 4. Η μετεγχειρητική ναυτία και ο έμετος αντιμετωπίστηκαν με ονδασετρόνη 4 mg iv. Μετά την έξοδο από την PACU, οι ασθενείς έλαβαν συνδυασμό παρακεταμόλης 1 gr/6h και οπιοειδές, είτε μορφίνη 0.07 mg/Kg ενδομυικώς, είτε πεθιδίνη ενδομυικώς 50-100 mg αναλόγως του βάρους σώματος, με κατ’ επίκληση χορήγηση, μέχρι 4 φορές ημερησίως, αν το NRS score ήταν > 4, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της κλινικής. Η αριθμητική βαθμολογία αξιολόγησης (NRS) σε ηρεμία και κίνηση μετρήθηκε στις 1 ώρα και 12 και 24 ώρες μετεγχειρητικά. Επιπλέον, συγκρίναμε το χρόνο του πρώτου αιτήματος για χορήγηση αναλγησίας μετα την έξοδο από τη Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας. Όλες οι ασθενείς αξιολογήθηκαν 3 και 6 μήνες μετά την επέμβαση με τη χρήση του ερωτηματολογίου DN4 για την αξιολόγηση του νευροπαθητικού πόνου. Αποτελέσματα: Η μέση διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης ήταν περίπου 100 λεπτά, χωρίς διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ σημαντικές διαφορές βρέθηκαν στη συμπληρωματική δόση μορφίνης, με την ομάδα PECS να απαιτεί 1,5 ± 2,48 mg και την ομάδα χωρίς PECS να απαιτεί σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο (5,63 ± 2,90 mg), μια πολύ στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,001). Στην ομάδα PECS οι τιμές NRS (ηρεμίας) κυμαίνονταν ως εξής: αμέσως μετεγχειρητικά 1,62±0,75, στις 12 ώρες 2,50±0,92 και στις 24 ώρες 2,72±0,89. Η διαφορά μεταξύ της πρώτης μέτρησης και των δύο επόμενων ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,001). Στην ομάδα χωρίς PECS η βαθμολογία ήταν 3,53±1,41, 3,41±0,91 και 3,44±0,80 αντίστοιχα, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,685). Οι διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στα 3 χρονικά σημεία ήταν στατιστικά σημαντικές (p<0,001) Ο βαθμός ικανοποίησης των ασθενών σε ολόκληρο το δείγμα ήταν συνάρτηση της συνολικής δόσης μορφίνης, καθώς οι πιο ικανοποιημένες ασθενείς είχαν λάβει και τη μικρότερη δόση μορφίνης (7,24±3,30 mg) επομένως των πάρα πολύ ικανοποιημένων, έναντι 10,97±3,71 mg των πολύ ικανοποιημένων και 15,50±3,53 mg των δύο μετρίως ικανοποιημένων ασθενών (που ανήκουν στην ομάδα χωρίς PECS), στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05). Και οι δύο ομάδες είχαν μείωση στη βαθμολογία DN4 (μέση τιμή) μεταξύ 3 και 6 μηνών, από 3,29 σε 2,42 για την ομάδα που δεν υποβλήθηκε σε PECS και από 2,63 σε 0,90 στην ομάδα PECS, μια στατιστικά σημαντική διαφορά και για τις δύο ομάδες: p=0,001 για την ομάδα μη PECS και p<0,001 για την ομάδα PECS. Σημαντική ήταν και η διαφορά στα δύο χρονικά σημεία μεταξύ των δύο ομάδων (p=0,027). Όσο ισχυρότερος ο πόνος μετεγχειρητικά, τόσο ισχυρότερος βρέθηκε και ο χρόνιος πόνος στην ομάδα χωρίς PECS. Στους 6 μήνες, με βαθμολογία DN4 ≥ 4, τα ποσοστά διαμορφώνονται σε 3,1% (1 άτομο) στην ομάδα PECS και 28,1% (9 άτομα) χωρίς PECS, διαφορά δηλαδή, στατιστικά σημαντική (p=0,016). Συμπεράσματα: Η σημασία της παρούσας μελέτης έγκειται στην πρόθεσή της να κινητοποιήσει τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να βελτιστοποιήσουν τις περιεγχειρητικές μεθόδους θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης και της κατάλληλης τροποποίησης των παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη του χρόνιου μετεγχειρητικού νευροπαθητικού πόνου και τη διάδοση της χρήσης των PECS Blocks διεγχειρητικά. Ο απώτερος στόχος μας είναι να παρέχουμε θεραπευτικές επιλογές για τον περιορισμό εμφάνισης του οξέος πόνου μετά τη μαστεκτομή και στη συνέχεια, τον αποκλεισμό της εξέλιξής του σε σύνδρομο χρόνιου πόνου.","Introduction: Breast cancer is the most common type of malignancy in women. Chronic postoperative neuropathic pain can occur either in the early postoperative period or at a later stage, usually 3-6 months postoperatively. Chronic postoperative pain syndrome of any size usually affects 19-57% of patients who have undergone any type of surgery, while 5% of them experience severe symptoms. Risk factors for the development of post-mastectomy pain syndrome include young age, increased BMI, psychological profile, co-existence of other painful conditions, pre-operative radiotherapy/chemotherapy, type of surgery and anesthesia, persistent acute post-operative pain, etc. Chronic pain syndrome after mastectomy results in significant psychosomatic consequences with diverse social implications for female patients. Aim: The purpose of the present study was 1. to investigate the incidence of chronic pain after breast cancer surgery, to investigate the associated risk factors and 2. the effect of PECS Blocks on the occurrence of chronic pain symptoms after mastectomy. Methods: This was a multicenter prospective clinical study, conducted in Cyprus, from October 2020 to March 2022. The study protocol was approved by the Ethics Committee of Cyprus. Data were collected from a population of 64 women, aged 20 to 85 years, ASA I-III, with breast cancer who had undergone surgical treatment. The use of PECS blocks was at the discretion of each treating surgeon. Both patients and the final investigator were blinded to the use of PECS blocks. Exclusion criteria included : patient refusal to participate in the study, without structural integrity of the area infiltration, had an implanted defibrillator or pacemaker, poor mental health status, women with an allergy to local anesthetics, those receiving systemic treatment for some other chronic pain conditions, and known prior hepatic and renal dysfunction. During the preoperative visit, the women were informed about the study, instructed to use the numerical pain rating scale (NRS) scored from 0 to 10, and data about their medical history were collected. On the day of surgery, patients were pretreated with midazolam 0.025 mg/Kg IV along with metoclopramide 10 mg IV and were monitored with a 3-lead ECG, pulse oximetry, and noninvasive blood pressure. Anesthesia was induced with fentanyl 1 g/Kg, propofol 2 mg/Kg, and rocuronium 1 mg/Kg, and the patient's airway was secured with an endotracheal tube, with an oxygen and air mixture while the aim was to maintain the partial pressure of carbon dioxide at 35-45 mmHg. Anesthesia was maintained with TIVA with infusion of remifentanil, propofol and bolus doses of rocuronium. Remifentanil infusion was titrated intraoperatively to maintain systolic blood pressure at 20% of baseline values. PECS blocks were performed under ultrasound guidance in real time after induction of anesthesia and after skin antisepsis and under sterile conditions, with a linear transducer/Sonosite probe, frequency at 13-6 MHz and with a 21 G 50 mm short peripheral nerve needle- 100 mm. Between the pectoralis major and minor at the level of the 3rd rib, 2 ml of 09% saline were injected to verify correct needle placement and afterwards 10 ml of ropivacaine 0, 5% for lateral and medial thoracic nerve block. Further laterally lie the 4th and 5th ribs, and we injected an additional 15 ml of ropivacaine 0.5% between the pectoralis minor and serratus anterior, after negative aspiration to block the intercostal nerves, plus 4 mg of dexamethasone. Using color Doppler we located the vessels to avoid them during the procedures. Thirty minutes before awakening, all patients received 1000 mg paracetamol and 0.07 mg/Kg morphine for postoperative pain. In the postanesthesia care unit patients received additional morphine boluses on request until the NRS score was less than or equal to 4. Postoperative nausea and vomiting were treated with ondasetron 4 mg iv. After discharge from the PACU, patients received a combination of paracetamol 1 gr/6h and im pethidine 50-100 mg PRN or 0.07 mg/Kg morphine im, according to hospital protocol. Numerical Rating Score (NRS) at rest and movement was measured at 1 and 12 and 24 hours postoperatively. In addition, we compared the time to the first request for analgesia after discharge from PACU. All patients were evaluated 3 and 6 months after surgery using the DN4 questionnaire for neuropathic pain. Results: The mean duration of surgery was approximately 100 minutes, with no difference between groups, while significant differences were found in supplemental morphine dose, with the PECS group requiring 1.5 ± 2.48 mg and the non-PECS group requiring nearly four times more (5.63 ± 2.90 mg), a highly statistically significant difference. In the PECS group the NSR (resting) values ranged as follows: immediately postoperatively 1.62±0.75, at 12 hours 2.50±0.92 and at 24 hours 2.72±0.89. The difference between the first measurement and the following two was statistically significant (p<0.001). In the group without PECS the score was 3.53±1.41, 3.41±0.91 and 3.44±0.80, with no statistically significant difference (p=0.685). The differences between the two groups at the 3 time points were statistically significant (p<0.001). The degree of patient satisfaction in the whole sample was a function of the total morphine dose, with the most satisfied patients receiving the lowest dose of morphine (7.24±3.30, therefore extremely satisfied vs. 10.97±3.71 of very satisfied and 15.50±3.53 of the two moderately satisfied patients (belonging to the group without PECS), statistically significant difference (p<0.05). Both groups had a decrease in DN4 score (mean) between 3 and 6 months, from 3.29 to 2.42 for the non-PECS group and from 2.63 to 0.90 in the PECS group, a statistically significant difference for both groups: p=0.001 for non-PECS group and p<0.001 for PECS group. The difference at the two time points between the two groups was also significant (p=0.027). There was a statistically significant improvement of the DN4 score in both groups at 6 months compared to 3 months, however, the magnitude of improvement at the two time points favored the PEC group (p=0.027). Acute postoperative pain was found to be a significant risk factor for developing chronic post-mastectomy pain syndrome. At 6 months, the percentages (patients with DN4 score ≥ 4) was 3.1% (1 person) in the PECS group and 28.1% (9 persons) without PECS, a statistically significant difference (p=0.016). Conclusions: The importance of the present study lies in its intention to motivate health care providers to optimize perioperative treatment methods, including the identification and appropriate modification of risk factors for the development of chronic postoperative neuropathic pain and the use of intraoperative PECS Blocks. Our ultimate goal is to provide treatment options to limit acute post-mastectomy pain and then prevent it from progressing to chronic pain syndrome."],"dc:identifier":["uoadl:3314670","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314670"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χρόνιος μετεγχειρητικός πόνος σε γυναίκες μετά από επεμβάσεις σε καρκίνο μαστού – παράγοντες κινδύνου, επίπτωση και ο ρόλος των διηθήσεων του θωρακικού τοιχώματος με τοπικό αναισθητικό διεγχειρητικά στην προσπάθεια μείωσης της εμφάνισής τους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:54Z"}