{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3314684"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3314684","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χειρισμός των δευτερογενών ευρημάτων κατά τη διαγνωστική αλληλούχηση επόμενης γενιάς","abstract":"Εισαγωγή: Με την πρόοδο της γονιδιωματικής τεχνολογίας, η αλληλούχηση επόμενης γενιάς βρίσκει συνεχώς αυξανόμενη εφαρμογή στην έρευνα και την κλινική πράξη. Από την αλληλούχηση προκύπτει πλήθος ευρημάτων παθογόνων, πιθανώς παθογόνων και αβέβαιης κλινικής σημασίας. Τα ευρήματα που δε σχετίζονται με την κύρια αιτία παραπομπής των εξεταζόμενων για γονιδιωματική αλληλούχηση, ορίζονται ως τυχαία ευρήματα εάν η ανεύρεσή τους είναι τυχαία και ως δευτερογενή εάν ανευρεθούν μέσω ενεργούς αναζήτησης. Η γνωστοποίηση αυτών, μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στους εξεταζόμενους και στους συγγενείς τους. Τα διαχειριστικά ζητήματα που προκύπτουν αποτελούν πρόκληση καθώς εγείρονται προβληματισμοί με ηθικές και νομικές προεκτάσεις. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν α) να παρουσιαστούν τα ζητήματα που προκύπτουν από την ανάγκη διαχείρισης των δευτερογενών ευρημάτων και οι διαφορετικές προσεγγίσεις στην επίλυση τους β) να δοθεί έμφαση στη διαχείριση τους στο ελληνικό σύστημα υγείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και διερεύνηση της σχετικής νομοθεσίας. Αποτελέσματα:. Τα κύρια ζητήματα που ανακύπτουν αφορούν στην κατηγοριοποίηση των δευτερογενών ευρημάτων, στο σεβασμό της αυτονομίας των εξεταζόμενων και στη διαχείριση τους ως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η βιοηθική βάση για τις αποφάσεις διαχείρισης αφορά στις αρχές της αυτονομίας, ωφέλειας, μη-βλάβης και δικαιοσύνης. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο διαχείρισής, ενώ διέπονται από την ήδη υπάρχουσα νομοθεσία. Προτιμάται η επιλογή γνωστοποίησης των δευτερογενών ευρημάτων που κρίνονται αξιοποιήσιμα. Τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση δευτερογενών ευρημάτων ως αξιοποιήσιμων ποικίλουν. Πλήθος επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και επιστημονικών ενώσεων έχει προβεί στη δημοσίευση συστάσεων, κατευθυντήριων οδηγιών και δημιουργία ειδικών λιστών δευτερογενών ευρημάτων. Η διαχείριση διαφέρει ανάλογα με την εφαρμοζόμενη πολιτική του εκάστοτε εργαστηρίου ή υπηρεσίας υγείας. Συμπεράσματα : Οι ασθενείς και εξεταζόμενοι έχουν δικαίωμα επιλογής ως προς το εάν θα υποβληθούν σε γονιδιωματική αλληλούχηση, εάν θα τους γνωστοποιηθούν τα ευρήματα αλλά και στο ποια θα είναι αυτά. Οι εξεταζόμενοι πρέπει πάντοτε να ενημερώνονται καταλλήλως πριν προβούν σε συγκατάθεση και επιλογές σχετικά με τη γνωστοποίηση δευτερογενών ευρημάτων. Είναι απαραίτητη η παροχή γενετικής συμβουλευτικής πριν την εξέταση αλλά και κατά τη γνωστοποίηση. Για τη θέσπιση πολιτικής είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι γνώμες όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Η δημιουργία ειδικής επιτροπής διαχείρισης θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τους επαγγελματίες υγείας με στόχο τη βέλτιστη φροντίδα των εξεταζόμενων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Με την πρόοδο της γονιδιωματικής τεχνολογίας, η αλληλούχηση επόμενης γενιάς βρίσκει συνεχώς αυξανόμενη εφαρμογή στην έρευνα και την κλινική πράξη. Από την αλληλούχηση προκύπτει πλήθος ευρημάτων παθογόνων, πιθανώς παθογόνων και αβέβαιης κλινικής σημασίας. Τα ευρήματα που δε σχετίζονται με την κύρια αιτία παραπομπής των εξεταζόμενων για γονιδιωματική αλληλούχηση, ορίζονται ως τυχαία ευρήματα εάν η ανεύρεσή τους είναι τυχαία και ως δευτερογενή εάν ανευρεθούν μέσω ενεργούς αναζήτησης. Η γνωστοποίηση αυτών, μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στους εξεταζόμενους και στους συγγενείς τους. Τα διαχειριστικά ζητήματα που προκύπτουν αποτελούν πρόκληση καθώς εγείρονται προβληματισμοί με ηθικές και νομικές προεκτάσεις. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν α) να παρουσιαστούν τα ζητήματα που προκύπτουν από την ανάγκη διαχείρισης των δευτερογενών ευρημάτων και οι διαφορετικές προσεγγίσεις στην επίλυση τους β) να δοθεί έμφαση στη διαχείριση τους στο ελληνικό σύστημα υγείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και διερεύνηση της σχετικής νομοθεσίας. Αποτελέσματα:. Τα κύρια ζητήματα που ανακύπτουν αφορούν στην κατηγοριοποίηση των δευτερογενών ευρημάτων, στο σεβασμό της αυτονομίας των εξεταζόμενων και στη διαχείριση τους ως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η βιοηθική βάση για τις αποφάσεις διαχείρισης αφορά στις αρχές της αυτονομίας, ωφέλειας, μη-βλάβης και δικαιοσύνης. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο διαχείρισής, ενώ διέπονται από την ήδη υπάρχουσα νομοθεσία. Προτιμάται η επιλογή γνωστοποίησης των δευτερογενών ευρημάτων που κρίνονται αξιοποιήσιμα. Τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση δευτερογενών ευρημάτων ως αξιοποιήσιμων ποικίλουν. Πλήθος επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και επιστημονικών ενώσεων έχει προβεί στη δημοσίευση συστάσεων, κατευθυντήριων οδηγιών και δημιουργία ειδικών λιστών δευτερογενών ευρημάτων. Η διαχείριση διαφέρει ανάλογα με την εφαρμοζόμενη πολιτική του εκάστοτε εργαστηρίου ή υπηρεσίας υγείας. Συμπεράσματα : Οι ασθενείς και εξεταζόμενοι έχουν δικαίωμα επιλογής ως προς το εάν θα υποβληθούν σε γονιδιωματική αλληλούχηση, εάν θα τους γνωστοποιηθούν τα ευρήματα αλλά και στο ποια θα είναι αυτά. Οι εξεταζόμενοι πρέπει πάντοτε να ενημερώνονται καταλλήλως πριν προβούν σε συγκατάθεση και επιλογές σχετικά με τη γνωστοποίηση δευτερογενών ευρημάτων. Είναι απαραίτητη η παροχή γενετικής συμβουλευτικής πριν την εξέταση αλλά και κατά τη γνωστοποίηση. Για τη θέσπιση πολιτικής είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι γνώμες όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Η δημιουργία ειδικής επιτροπής διαχείρισης θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τους επαγγελματίες υγείας με στόχο τη βέλτιστη φροντίδα των εξεταζόμενων.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπαρμπαρίγος Πέτρος","Barmparigos Petros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:54Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3314684"],"render_values":[{"text":"uoadl:3314684","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314684","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314684","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3314684","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπαρμπαρίγος Πέτρος","Barmparigos Petros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3314684","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314684"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Με την πρόοδο της γονιδιωματικής τεχνολογίας, η αλληλούχηση επόμενης γενιάς βρίσκει συνεχώς αυξανόμενη εφαρμογή στην έρευνα και την κλινική πράξη. Από την αλληλούχηση προκύπτει πλήθος ευρημάτων παθογόνων, πιθανώς παθογόνων και αβέβαιης κλινικής σημασίας. Τα ευρήματα που δε σχετίζονται με την κύρια αιτία παραπομπής των εξεταζόμενων για γονιδιωματική αλληλούχηση, ορίζονται ως τυχαία ευρήματα εάν η ανεύρεσή τους είναι τυχαία και ως δευτερογενή εάν ανευρεθούν μέσω ενεργούς αναζήτησης. Η γνωστοποίηση αυτών, μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στους εξεταζόμενους και στους συγγενείς τους. Τα διαχειριστικά ζητήματα που προκύπτουν αποτελούν πρόκληση καθώς εγείρονται προβληματισμοί με ηθικές και νομικές προεκτάσεις. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν α) να παρουσιαστούν τα ζητήματα που προκύπτουν από την ανάγκη διαχείρισης των δευτερογενών ευρημάτων και οι διαφορετικές προσεγγίσεις στην επίλυση τους β) να δοθεί έμφαση στη διαχείριση τους στο ελληνικό σύστημα υγείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και διερεύνηση της σχετικής νομοθεσίας. Αποτελέσματα:. Τα κύρια ζητήματα που ανακύπτουν αφορούν στην κατηγοριοποίηση των δευτερογενών ευρημάτων, στο σεβασμό της αυτονομίας των εξεταζόμενων και στη διαχείριση τους ως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η βιοηθική βάση για τις αποφάσεις διαχείρισης αφορά στις αρχές της αυτονομίας, ωφέλειας, μη-βλάβης και δικαιοσύνης. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο διαχείρισής, ενώ διέπονται από την ήδη υπάρχουσα νομοθεσία. Προτιμάται η επιλογή γνωστοποίησης των δευτερογενών ευρημάτων που κρίνονται αξιοποιήσιμα. Τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση δευτερογενών ευρημάτων ως αξιοποιήσιμων ποικίλουν. Πλήθος επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και επιστημονικών ενώσεων έχει προβεί στη δημοσίευση συστάσεων, κατευθυντήριων οδηγιών και δημιουργία ειδικών λιστών δευτερογενών ευρημάτων. Η διαχείριση διαφέρει ανάλογα με την εφαρμοζόμενη πολιτική του εκάστοτε εργαστηρίου ή υπηρεσίας υγείας. Συμπεράσματα : Οι ασθενείς και εξεταζόμενοι έχουν δικαίωμα επιλογής ως προς το εάν θα υποβληθούν σε γονιδιωματική αλληλούχηση, εάν θα τους γνωστοποιηθούν τα ευρήματα αλλά και στο ποια θα είναι αυτά. Οι εξεταζόμενοι πρέπει πάντοτε να ενημερώνονται καταλλήλως πριν προβούν σε συγκατάθεση και επιλογές σχετικά με τη γνωστοποίηση δευτερογενών ευρημάτων. Είναι απαραίτητη η παροχή γενετικής συμβουλευτικής πριν την εξέταση αλλά και κατά τη γνωστοποίηση. Για τη θέσπιση πολιτικής είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι γνώμες όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Η δημιουργία ειδικής επιτροπής διαχείρισης θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τους επαγγελματίες υγείας με στόχο τη βέλτιστη φροντίδα των εξεταζόμενων.","Background: With the advancement of genomic technology, next-generation sequencing is finding ever-increasing application in research and clinical practice. Sequencing yields numerous findings of pathogenic, likely pathogenic and unknown clinical significance. Findings unrelated to the primary indication for ordering the genomic sequencing are defined as incidental findings if found by chance and secondary if found through active search. The disclosure of these findings can cause significant burden on the patients and their relatives. The management issues that arise are challenging as they raise concerns with ethical and legal ramifications. Aim: The purpose of this dissertation was a) to present the issues arising from the need to manage secondary findings and the different approaches to solving them b) to emphasize the management of secondary findings in the Greek health system. Methodology: The relevant scientific background and the relevant legislation were investigated through literature review. Results: The main issues that arise, concern the categorization of secondary findings, respect for the patients’ autonomy and their management as sensitive personal data. The bioethical basis for management decisions, concerns the principles of autonomy, beneficence, non-maleficence, and the principle of justice. To date there is no official management framework, while the legal decisions are made based on the already existing legislation. The disclosure of secondary findings depends on their actionability. The criteria for categorizing secondary findings as actionable vary. Several health professionals, researchers and scientific societies have published recommendations, guidelines and created special lists of secondary findings. Management varies according to the applicable policy of each laboratory or health service. Conclusions: Patients have the right to choose whether to undergo genomic sequencing, whether the findings will be disclosed to them, and which of them are to be disclosed. Patients should always be adequately informed before giving consent and making choices regarding the disclosure of secondary findings. It is necessary to provide genetic counseling before the examination and during the disclosure. It is important that the views of all stakeholders are considered when making policy. The creation of a special management committee could work as a support for health professionals with the aim of optimal care for the patients."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χειρισμός των δευτερογενών ευρημάτων κατά τη διαγνωστική αλληλούχηση επόμενης γενιάς"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπαρμπαρίγος Πέτρος","Barmparigos Petros"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Εισαγωγή: Με την πρόοδο της γονιδιωματικής τεχνολογίας, η αλληλούχηση επόμενης γενιάς βρίσκει συνεχώς αυξανόμενη εφαρμογή στην έρευνα και την κλινική πράξη. Από την αλληλούχηση προκύπτει πλήθος ευρημάτων παθογόνων, πιθανώς παθογόνων και αβέβαιης κλινικής σημασίας. Τα ευρήματα που δε σχετίζονται με την κύρια αιτία παραπομπής των εξεταζόμενων για γονιδιωματική αλληλούχηση, ορίζονται ως τυχαία ευρήματα εάν η ανεύρεσή τους είναι τυχαία και ως δευτερογενή εάν ανευρεθούν μέσω ενεργούς αναζήτησης. Η γνωστοποίηση αυτών, μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στους εξεταζόμενους και στους συγγενείς τους. Τα διαχειριστικά ζητήματα που προκύπτουν αποτελούν πρόκληση καθώς εγείρονται προβληματισμοί με ηθικές και νομικές προεκτάσεις. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν α) να παρουσιαστούν τα ζητήματα που προκύπτουν από την ανάγκη διαχείρισης των δευτερογενών ευρημάτων και οι διαφορετικές προσεγγίσεις στην επίλυση τους β) να δοθεί έμφαση στη διαχείριση τους στο ελληνικό σύστημα υγείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και διερεύνηση της σχετικής νομοθεσίας. Αποτελέσματα:. Τα κύρια ζητήματα που ανακύπτουν αφορούν στην κατηγοριοποίηση των δευτερογενών ευρημάτων, στο σεβασμό της αυτονομίας των εξεταζόμενων και στη διαχείριση τους ως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Η βιοηθική βάση για τις αποφάσεις διαχείρισης αφορά στις αρχές της αυτονομίας, ωφέλειας, μη-βλάβης και δικαιοσύνης. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο διαχείρισής, ενώ διέπονται από την ήδη υπάρχουσα νομοθεσία. Προτιμάται η επιλογή γνωστοποίησης των δευτερογενών ευρημάτων που κρίνονται αξιοποιήσιμα. Τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση δευτερογενών ευρημάτων ως αξιοποιήσιμων ποικίλουν. Πλήθος επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και επιστημονικών ενώσεων έχει προβεί στη δημοσίευση συστάσεων, κατευθυντήριων οδηγιών και δημιουργία ειδικών λιστών δευτερογενών ευρημάτων. Η διαχείριση διαφέρει ανάλογα με την εφαρμοζόμενη πολιτική του εκάστοτε εργαστηρίου ή υπηρεσίας υγείας. Συμπεράσματα : Οι ασθενείς και εξεταζόμενοι έχουν δικαίωμα επιλογής ως προς το εάν θα υποβληθούν σε γονιδιωματική αλληλούχηση, εάν θα τους γνωστοποιηθούν τα ευρήματα αλλά και στο ποια θα είναι αυτά. Οι εξεταζόμενοι πρέπει πάντοτε να ενημερώνονται καταλλήλως πριν προβούν σε συγκατάθεση και επιλογές σχετικά με τη γνωστοποίηση δευτερογενών ευρημάτων. Είναι απαραίτητη η παροχή γενετικής συμβουλευτικής πριν την εξέταση αλλά και κατά τη γνωστοποίηση. Για τη θέσπιση πολιτικής είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι γνώμες όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Η δημιουργία ειδικής επιτροπής διαχείρισης θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τους επαγγελματίες υγείας με στόχο τη βέλτιστη φροντίδα των εξεταζόμενων.","Background: With the advancement of genomic technology, next-generation sequencing is finding ever-increasing application in research and clinical practice. Sequencing yields numerous findings of pathogenic, likely pathogenic and unknown clinical significance. Findings unrelated to the primary indication for ordering the genomic sequencing are defined as incidental findings if found by chance and secondary if found through active search. The disclosure of these findings can cause significant burden on the patients and their relatives. The management issues that arise are challenging as they raise concerns with ethical and legal ramifications. Aim: The purpose of this dissertation was a) to present the issues arising from the need to manage secondary findings and the different approaches to solving them b) to emphasize the management of secondary findings in the Greek health system. Methodology: The relevant scientific background and the relevant legislation were investigated through literature review. Results: The main issues that arise, concern the categorization of secondary findings, respect for the patients’ autonomy and their management as sensitive personal data. The bioethical basis for management decisions, concerns the principles of autonomy, beneficence, non-maleficence, and the principle of justice. To date there is no official management framework, while the legal decisions are made based on the already existing legislation. The disclosure of secondary findings depends on their actionability. The criteria for categorizing secondary findings as actionable vary. Several health professionals, researchers and scientific societies have published recommendations, guidelines and created special lists of secondary findings. Management varies according to the applicable policy of each laboratory or health service. Conclusions: Patients have the right to choose whether to undergo genomic sequencing, whether the findings will be disclosed to them, and which of them are to be disclosed. Patients should always be adequately informed before giving consent and making choices regarding the disclosure of secondary findings. It is necessary to provide genetic counseling before the examination and during the disclosure. It is important that the views of all stakeholders are considered when making policy. The creation of a special management committee could work as a support for health professionals with the aim of optimal care for the patients."],"dc:identifier":["uoadl:3314684","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3314684"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χειρισμός των δευτερογενών ευρημάτων κατά τη διαγνωστική αλληλούχηση επόμενης γενιάς"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:54Z"}