{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3322935"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3322935","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η μέτρηση του αυτοστιγματισμού και του κοινωνικού στιγματισμού στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς","abstract":"Εισαγωγή: Το στίγμα ισοδυναμεί με ένα σημάδι που προκαλεί αντιδράσεις απόρριψης και δυσμενών διακρίσεων απέναντι σε άτομα ή και σε ολόκληρες ομάδες που χαρακτηρίζονται από κάποιο στοιχείο «διαφορετικότητας». Εξέχουσα θέση ανάμεσα στις ομάδες που στιγματίζονται έχουν οι φορείς των ψυχικών ασθενειών. Η ψυχική νόσος, με εμφανή τα σημάδια της διαφορετικότητας, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και στις μέρες μας ως η πλέον στιγματισμένη νοσολογική κατηγορία (Οικονόμου και συν., 2013, 2020). Το άτομο που πάσχει ψυχικά εσωτερικεύει αυτές τις στάσεις, οικειοποιείται το στίγμα και το αφομοιώνει ως στοιχείο της ταυτότητας του (αυτοστιγματισμός) (Οικονόμου και συν., 2016). Παράλληλα, οι παραβάτες θεωρούνται από τους πλέον στιγματισμένους και περιθωριοποιημένους πληθυσμούς, δεδομένου ότι αντιμετωπίζονται ως «ένοχοι» για αυτή τους την ταυτότητα (Moore et al., 2018). Συνεπώς, οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς έχουν να διαχειριστούν μια πολλαπλά στιγματισμένη ταυτότητα γιατί ανήκουν σε περισσότερες στιγματισμένες κοινωνικές ομάδες, αυτή των ψυχικά ασθενών και αυτή των παραβατών (West et al., 2014). Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι: α) η μέτρηση του στίγματος στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς στην Ελλάδα (αυτοστιγματισμός) και β) η διερεύνηση της στάσης και των πεποιθήσεων του γενικού πληθυσμού της Ελλάδας απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (κοινωνικός στιγματισμός). Προς ανάδειξη των ανωτέρω, πραγματοποιείται σύγκριση της ομάδας των ψυχιατροδικαστικών ασθενών με ομάδα ατόμων με ψυχικές ασθένειες χωρίς ιστορικό παραβατικότητας. Υλικό και μέθοδος: Όσον αφορά την μελέτη του αυτοστιγματισμού, συμμετείχαν 98 ασθενείς προερχόμενοι από το Ιατρείο Ψυχιατροδικαστικής στο ΠΓΝ «Αττικόν», εκ των οποίων οι 37 είναι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς και οι 61 ψυχιατρικοί ασθενείς. Όσον αφορά τον κοινωνικό στιγματισμό, το δείγμα αποτελείται από 50 άτομα προερχόμενα από τον γενικό πληθυσμό. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια συλλογής δημογραφικών χαρακτηριστικών, η Κλίμακα Εσωτερικευμένου Στίγματος των Ψυχικών Παθήσεων – Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) και η Κλίμακα «Στάσεις απέναντι σε σοβαρές ψυχικές ασθένειες» - Attitudes of Severe Mental Illness scale (ASMI).Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS. Αποτελέσματα: Τόσο οι ψυχιατρικοί (Μ=3,00) όσο και οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς (Μ=3,56) εμφανίζουν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού, με τους ψυχιατροδικαστικούς να σημειώνουν υψηλότερες βαθμολογίες. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,94=0,217, p=0,642), την ηλικιακή κατηγορία (F5,86=1,199, p=0,317) και την διάγνωση (F7,83=1,333, p=0,245). Παρατηρήθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο (F4,88 =15,844, p<0,001), την οικογενειακή κατάσταση (F4,88=5,346, p<0,001) και το είδος του αδικήματος (p=0,014). Πιο συγκεκριμένα, οι απόφοιτοι Δημοτικού (Μ.Τ.=3,553) και Γυμνασίου (Μ.Τ.=3,397) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους αποφοίτους Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Μ.Τ.=3,091) και Μεταπτυχιακού (Μ.Τ.=2,888). Επίσης, παρατηρήθηκε ότι οι διαζευγμένοι (Μ.Τ.=3,430) και άγαμοι (Μ.Τ.=3,302) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους έγγαμους (Μ.Τ.=3,085) και τα άτομα που βρίσκονται σε συμβίωση (Μ.Τ.=3,073). Τέλος, υψηλότερα επίπεδα αυτοστιγματισμού παρατηρήθηκαν στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς που έχουν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για βιασμό (M=3,79), κατοχή και διακίνηση παιδικής πορνογραφίας (M=3,76) και για απόπειρα ανθρωποκτονίας (M=3,72). Η μελέτη ανέδειξε υψηλά επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού τόσο απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς (Μ=61,87) όσο και απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (Μ=39,13). Όμως, τα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, παρατηρήθηκε ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,96=0,235, p=0,629), την ηλικιακή κατηγορία (F5,88=0,572, p=0,721), το μορφωτικό επίπεδο (F4,90=0,678, p=0,609) και την οικογενειακή κατάσταση (F3,92=1,771, p=0,158). Η διάγνωση ψυχικής ασθένειας στον ίδιο τον συμμετέχοντα (p=0,003) αλλά και σε άτομο από το στενό οικογενειακό περιβάλλον του (p<0,001) βρέθηκαν να είναι στατιστικά σημαντικές. Πιο συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με διάγνωση ψυχικής ασθένειας στους ίδιους αλλά και σε άτομα από το στενό οικογενειακό περιβάλλον παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού. Συμπεράσματα: Ανευρέθηκαν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού και κοινωνικού στιγματισμού τόσο στους ψυχιατρικούς όσο και στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς. Οι διαφορές στα επίπεδα αυτά μεταξύ ψυχιατρικών και ψυχιατροδικαστικών ασθενών είναι στατιστικά σημαντικές με τους ψυχιατροδικαστικούς να εμφανίζονται ως πιο στιγματισμένος πληθυσμός.","abstract_html":"Εισαγωγή: Το στίγμα ισοδυναμεί με ένα σημάδι που προκαλεί αντιδράσεις απόρριψης και δυσμενών διακρίσεων απέναντι σε άτομα ή και σε ολόκληρες ομάδες που χαρακτηρίζονται από κάποιο στοιχείο «διαφορετικότητας». Εξέχουσα θέση ανάμεσα στις ομάδες που στιγματίζονται έχουν οι φορείς των ψυχικών ασθενειών. Η ψυχική νόσος, με εμφανή τα σημάδια της διαφορετικότητας, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και στις μέρες μας ως η πλέον στιγματισμένη νοσολογική κατηγορία (Οικονόμου και συν., 2013, 2020). Το άτομο που πάσχει ψυχικά εσωτερικεύει αυτές τις στάσεις, οικειοποιείται το στίγμα και το αφομοιώνει ως στοιχείο της ταυτότητας του (αυτοστιγματισμός) (Οικονόμου και συν., 2016). Παράλληλα, οι παραβάτες θεωρούνται από τους πλέον στιγματισμένους και περιθωριοποιημένους πληθυσμούς, δεδομένου ότι αντιμετωπίζονται ως «ένοχοι» για αυτή τους την ταυτότητα (Moore et al., 2018). Συνεπώς, οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς έχουν να διαχειριστούν μια πολλαπλά στιγματισμένη ταυτότητα γιατί ανήκουν σε περισσότερες στιγματισμένες κοινωνικές ομάδες, αυτή των ψυχικά ασθενών και αυτή των παραβατών (West et al., 2014). Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι: α) η μέτρηση του στίγματος στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς στην Ελλάδα (αυτοστιγματισμός) και β) η διερεύνηση της στάσης και των πεποιθήσεων του γενικού πληθυσμού της Ελλάδας απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (κοινωνικός στιγματισμός). Προς ανάδειξη των ανωτέρω, πραγματοποιείται σύγκριση της ομάδας των ψυχιατροδικαστικών ασθενών με ομάδα ατόμων με ψυχικές ασθένειες χωρίς ιστορικό παραβατικότητας. Υλικό και μέθοδος: Όσον αφορά την μελέτη του αυτοστιγματισμού, συμμετείχαν 98 ασθενείς προερχόμενοι από το Ιατρείο Ψυχιατροδικαστικής στο ΠΓΝ «Αττικόν», εκ των οποίων οι 37 είναι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς και οι 61 ψυχιατρικοί ασθενείς. Όσον αφορά τον κοινωνικό στιγματισμό, το δείγμα αποτελείται από 50 άτομα προερχόμενα από τον γενικό πληθυσμό. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια συλλογής δημογραφικών χαρακτηριστικών, η Κλίμακα Εσωτερικευμένου Στίγματος των Ψυχικών Παθήσεων – Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) και η Κλίμακα «Στάσεις απέναντι σε σοβαρές ψυχικές ασθένειες» - Attitudes of Severe Mental Illness scale (ASMI).Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS. Αποτελέσματα: Τόσο οι ψυχιατρικοί (Μ=3,00) όσο και οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς (Μ=3,56) εμφανίζουν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού, με τους ψυχιατροδικαστικούς να σημειώνουν υψηλότερες βαθμολογίες. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,94=0,217, p=0,642), την ηλικιακή κατηγορία (F5,86=1,199, p=0,317) και την διάγνωση (F7,83=1,333, p=0,245). Παρατηρήθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο (F4,88 =15,844, p&lt;0,001), την οικογενειακή κατάσταση (F4,88=5,346, p&lt;0,001) και το είδος του αδικήματος (p=0,014). Πιο συγκεκριμένα, οι απόφοιτοι Δημοτικού (Μ.Τ.=3,553) και Γυμνασίου (Μ.Τ.=3,397) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους αποφοίτους Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Μ.Τ.=3,091) και Μεταπτυχιακού (Μ.Τ.=2,888). Επίσης, παρατηρήθηκε ότι οι διαζευγμένοι (Μ.Τ.=3,430) και άγαμοι (Μ.Τ.=3,302) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους έγγαμους (Μ.Τ.=3,085) και τα άτομα που βρίσκονται σε συμβίωση (Μ.Τ.=3,073). Τέλος, υψηλότερα επίπεδα αυτοστιγματισμού παρατηρήθηκαν στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς που έχουν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για βιασμό (M=3,79), κατοχή και διακίνηση παιδικής πορνογραφίας (M=3,76) και για απόπειρα ανθρωποκτονίας (M=3,72). Η μελέτη ανέδειξε υψηλά επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού τόσο απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς (Μ=61,87) όσο και απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (Μ=39,13). Όμως, τα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, παρατηρήθηκε ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,96=0,235, p=0,629), την ηλικιακή κατηγορία (F5,88=0,572, p=0,721), το μορφωτικό επίπεδο (F4,90=0,678, p=0,609) και την οικογενειακή κατάσταση (F3,92=1,771, p=0,158). Η διάγνωση ψυχικής ασθένειας στον ίδιο τον συμμετέχοντα (p=0,003) αλλά και σε άτομο από το στενό οικογενειακό περιβάλλον του (p&lt;0,001) βρέθηκαν να είναι στατιστικά σημαντικές. Πιο συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με διάγνωση ψυχικής ασθένειας στους ίδιους αλλά και σε άτομα από το στενό οικογενειακό περιβάλλον παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού. Συμπεράσματα: Ανευρέθηκαν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού και κοινωνικού στιγματισμού τόσο στους ψυχιατρικούς όσο και στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς. Οι διαφορές στα επίπεδα αυτά μεταξύ ψυχιατρικών και ψυχιατροδικαστικών ασθενών είναι στατιστικά σημαντικές με τους ψυχιατροδικαστικούς να εμφανίζονται ως πιο στιγματισμένος πληθυσμός.","abstract_has_math":false,"creators":["Ρουμπέκα Δέσποινα","Roumpeka Despoina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:03Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3322935"],"render_values":[{"text":"uoadl:3322935","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3322935","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3322935","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3322935","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ρουμπέκα Δέσποινα","Roumpeka Despoina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3322935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3322935"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Το στίγμα ισοδυναμεί με ένα σημάδι που προκαλεί αντιδράσεις απόρριψης και δυσμενών διακρίσεων απέναντι σε άτομα ή και σε ολόκληρες ομάδες που χαρακτηρίζονται από κάποιο στοιχείο «διαφορετικότητας». Εξέχουσα θέση ανάμεσα στις ομάδες που στιγματίζονται έχουν οι φορείς των ψυχικών ασθενειών. Η ψυχική νόσος, με εμφανή τα σημάδια της διαφορετικότητας, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και στις μέρες μας ως η πλέον στιγματισμένη νοσολογική κατηγορία (Οικονόμου και συν., 2013, 2020). Το άτομο που πάσχει ψυχικά εσωτερικεύει αυτές τις στάσεις, οικειοποιείται το στίγμα και το αφομοιώνει ως στοιχείο της ταυτότητας του (αυτοστιγματισμός) (Οικονόμου και συν., 2016). Παράλληλα, οι παραβάτες θεωρούνται από τους πλέον στιγματισμένους και περιθωριοποιημένους πληθυσμούς, δεδομένου ότι αντιμετωπίζονται ως «ένοχοι» για αυτή τους την ταυτότητα (Moore et al., 2018). Συνεπώς, οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς έχουν να διαχειριστούν μια πολλαπλά στιγματισμένη ταυτότητα γιατί ανήκουν σε περισσότερες στιγματισμένες κοινωνικές ομάδες, αυτή των ψυχικά ασθενών και αυτή των παραβατών (West et al., 2014). Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι: α) η μέτρηση του στίγματος στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς στην Ελλάδα (αυτοστιγματισμός) και β) η διερεύνηση της στάσης και των πεποιθήσεων του γενικού πληθυσμού της Ελλάδας απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (κοινωνικός στιγματισμός). Προς ανάδειξη των ανωτέρω, πραγματοποιείται σύγκριση της ομάδας των ψυχιατροδικαστικών ασθενών με ομάδα ατόμων με ψυχικές ασθένειες χωρίς ιστορικό παραβατικότητας. Υλικό και μέθοδος: Όσον αφορά την μελέτη του αυτοστιγματισμού, συμμετείχαν 98 ασθενείς προερχόμενοι από το Ιατρείο Ψυχιατροδικαστικής στο ΠΓΝ «Αττικόν», εκ των οποίων οι 37 είναι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς και οι 61 ψυχιατρικοί ασθενείς. Όσον αφορά τον κοινωνικό στιγματισμό, το δείγμα αποτελείται από 50 άτομα προερχόμενα από τον γενικό πληθυσμό. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια συλλογής δημογραφικών χαρακτηριστικών, η Κλίμακα Εσωτερικευμένου Στίγματος των Ψυχικών Παθήσεων – Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) και η Κλίμακα «Στάσεις απέναντι σε σοβαρές ψυχικές ασθένειες» - Attitudes of Severe Mental Illness scale (ASMI).Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS. Αποτελέσματα: Τόσο οι ψυχιατρικοί (Μ=3,00) όσο και οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς (Μ=3,56) εμφανίζουν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού, με τους ψυχιατροδικαστικούς να σημειώνουν υψηλότερες βαθμολογίες. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,94=0,217, p=0,642), την ηλικιακή κατηγορία (F5,86=1,199, p=0,317) και την διάγνωση (F7,83=1,333, p=0,245). Παρατηρήθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο (F4,88 =15,844, p<0,001), την οικογενειακή κατάσταση (F4,88=5,346, p<0,001) και το είδος του αδικήματος (p=0,014). Πιο συγκεκριμένα, οι απόφοιτοι Δημοτικού (Μ.Τ.=3,553) και Γυμνασίου (Μ.Τ.=3,397) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους αποφοίτους Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Μ.Τ.=3,091) και Μεταπτυχιακού (Μ.Τ.=2,888). Επίσης, παρατηρήθηκε ότι οι διαζευγμένοι (Μ.Τ.=3,430) και άγαμοι (Μ.Τ.=3,302) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους έγγαμους (Μ.Τ.=3,085) και τα άτομα που βρίσκονται σε συμβίωση (Μ.Τ.=3,073). Τέλος, υψηλότερα επίπεδα αυτοστιγματισμού παρατηρήθηκαν στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς που έχουν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για βιασμό (M=3,79), κατοχή και διακίνηση παιδικής πορνογραφίας (M=3,76) και για απόπειρα ανθρωποκτονίας (M=3,72). Η μελέτη ανέδειξε υψηλά επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού τόσο απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς (Μ=61,87) όσο και απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (Μ=39,13). Όμως, τα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, παρατηρήθηκε ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,96=0,235, p=0,629), την ηλικιακή κατηγορία (F5,88=0,572, p=0,721), το μορφωτικό επίπεδο (F4,90=0,678, p=0,609) και την οικογενειακή κατάσταση (F3,92=1,771, p=0,158). Η διάγνωση ψυχικής ασθένειας στον ίδιο τον συμμετέχοντα (p=0,003) αλλά και σε άτομο από το στενό οικογενειακό περιβάλλον του (p<0,001) βρέθηκαν να είναι στατιστικά σημαντικές. Πιο συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με διάγνωση ψυχικής ασθένειας στους ίδιους αλλά και σε άτομα από το στενό οικογενειακό περιβάλλον παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού. Συμπεράσματα: Ανευρέθηκαν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού και κοινωνικού στιγματισμού τόσο στους ψυχιατρικούς όσο και στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς. Οι διαφορές στα επίπεδα αυτά μεταξύ ψυχιατρικών και ψυχιατροδικαστικών ασθενών είναι στατιστικά σημαντικές με τους ψυχιατροδικαστικούς να εμφανίζονται ως πιο στιγματισμένος πληθυσμός.","Introduction: Stigma is equivalent to a sign that causes reactions of rejection and discrimination towards individuals or even entire groups characterized by an element of \"diversity\". Prominent among the groups that are stigmatized are the carriers of mental illness. Mental illness, with obvious signs of diversity, can be considered even today as the most stigmatized disease category (Economou et al., 2013, 2020). The mentally ill person internalizes these attitudes, appropriates the stigma and assimilates it as an element of his identity (self-stigma) (Economou et al., 2016). At the same time, offenders are considered among the most stigmatized and marginalized populations, since they are treated as \"guilty\" of this identity (Moore et al., 2018). Therefore, forensic psychiatric patients have to deal with a multiple stigmatized identity because they belong to more stigmatized social groups, that of the mentally ill and that of the offenders (West et al., 2014). Aim: The present research aims: a) to measure the stigma among forensic psychiatric patients in Greece (self-stigma) and b) to investigate the attitude and beliefs of the general population of Greece towards forensic psychiatric patients (social stigma). In order to highlight the above, a comparison of the group of forensic psychiatric patients with a group of people with mental illness without a history of delinquency is carried out. Material and method: Regarding the study of self-stigma, 98 patients from the Forensic Psychiatric Clinic at the \"Attikon\" General Hospital participated, of which 37 are forensic psychiatric patients and 61 are psychiatric patients. In terms of social stigma, the sample consists of 50 people from the general population. Questionnaires collecting demographic characteristics, the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI) and the Attitudes of Severe Mental Illness Scale (ASMI) were given. The statistical analysis of the data was done with the SPSS statistical package. Results: Both psychiatric (M=3.00) and forensic psychiatric patients (M=3.56) show high levels of self-stigma, with forensic psychiatric patients scoring higher. Among demographic characteristics, no statistically significant differences in self-stigma levels were observed in relation to gender (F1,94=0.217, p=0.642), age category (F5,86=1.199, p=0.317) and diagnosis (F7,83=1.333, p=0.245). It was observed that there are statistically significant differences in self-stigma levels in relation to educational level (F4,88=15,844, p<0,001), family status (F4,88=5,346, p<0,001) and type of offence (p=0,014). More specifically, Primary School (M.T. =3. 553) and Middle School (M.T.=3. 397) graduates have significantly higher rates of self-stigma than University (M.T.=3. 091) and Postgraduate (M. T. =2. 888) graduates. It was also observed that the divorced (M.T.=3,430) and unmarried (M.T.=3,302) individuals have significantly higher rates of self-stigma than married (M.T.=3. 085) and people in cohabitation (M.T.=3.073). Finally, higher levels of self-stigma were observed in forensic psychiatric patients who have been accused or convicted of rape (M=3.79), possession and trafficking of child pornography (M=3.76) and attempted homicide (M=3.72). The study revealed high levels of social stigma towards both psychiatric patients (M=61.87) and forensic psychiatric patients (M=39.13). However, levels of social stigma towards forensic psychiatric patients are higher than those towards psychiatric patients. In terms of demographic characteristics, it was observed that there were no statistically significant differences in the levels of social stigma in relation to gender (F1,96=0.235, p=0.629), age category (F5,88=0.572, p=0.721), educational level (F4,90=0.678, p=0.609) and marital status (F3,92=1.771, p=0.158). The diagnosis of mental illness in the participant himself (p=0.003) as well as in people from the close family environment (p<0.001) were found to be statistically significant. More specifically, participants with a diagnosis of mental illness in themselves and in close family members have lower levels of social stigma. Conclusions: High levels of self-stigma and social stigma were found in both psychiatric and forensic psychiatric patients. The differences in these levels between psychiatric and forensic psychiatric patients are statistically significant with forensic psychiatric patients appearing as the most stigmatized population."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η μέτρηση του αυτοστιγματισμού και του κοινωνικού στιγματισμού στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ρουμπέκα Δέσποινα","Roumpeka Despoina"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Εισαγωγή: Το στίγμα ισοδυναμεί με ένα σημάδι που προκαλεί αντιδράσεις απόρριψης και δυσμενών διακρίσεων απέναντι σε άτομα ή και σε ολόκληρες ομάδες που χαρακτηρίζονται από κάποιο στοιχείο «διαφορετικότητας». Εξέχουσα θέση ανάμεσα στις ομάδες που στιγματίζονται έχουν οι φορείς των ψυχικών ασθενειών. Η ψυχική νόσος, με εμφανή τα σημάδια της διαφορετικότητας, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και στις μέρες μας ως η πλέον στιγματισμένη νοσολογική κατηγορία (Οικονόμου και συν., 2013, 2020). Το άτομο που πάσχει ψυχικά εσωτερικεύει αυτές τις στάσεις, οικειοποιείται το στίγμα και το αφομοιώνει ως στοιχείο της ταυτότητας του (αυτοστιγματισμός) (Οικονόμου και συν., 2016). Παράλληλα, οι παραβάτες θεωρούνται από τους πλέον στιγματισμένους και περιθωριοποιημένους πληθυσμούς, δεδομένου ότι αντιμετωπίζονται ως «ένοχοι» για αυτή τους την ταυτότητα (Moore et al., 2018). Συνεπώς, οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς έχουν να διαχειριστούν μια πολλαπλά στιγματισμένη ταυτότητα γιατί ανήκουν σε περισσότερες στιγματισμένες κοινωνικές ομάδες, αυτή των ψυχικά ασθενών και αυτή των παραβατών (West et al., 2014). Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι: α) η μέτρηση του στίγματος στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς στην Ελλάδα (αυτοστιγματισμός) και β) η διερεύνηση της στάσης και των πεποιθήσεων του γενικού πληθυσμού της Ελλάδας απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (κοινωνικός στιγματισμός). Προς ανάδειξη των ανωτέρω, πραγματοποιείται σύγκριση της ομάδας των ψυχιατροδικαστικών ασθενών με ομάδα ατόμων με ψυχικές ασθένειες χωρίς ιστορικό παραβατικότητας. Υλικό και μέθοδος: Όσον αφορά την μελέτη του αυτοστιγματισμού, συμμετείχαν 98 ασθενείς προερχόμενοι από το Ιατρείο Ψυχιατροδικαστικής στο ΠΓΝ «Αττικόν», εκ των οποίων οι 37 είναι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς και οι 61 ψυχιατρικοί ασθενείς. Όσον αφορά τον κοινωνικό στιγματισμό, το δείγμα αποτελείται από 50 άτομα προερχόμενα από τον γενικό πληθυσμό. Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια συλλογής δημογραφικών χαρακτηριστικών, η Κλίμακα Εσωτερικευμένου Στίγματος των Ψυχικών Παθήσεων – Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) και η Κλίμακα «Στάσεις απέναντι σε σοβαρές ψυχικές ασθένειες» - Attitudes of Severe Mental Illness scale (ASMI).Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS. Αποτελέσματα: Τόσο οι ψυχιατρικοί (Μ=3,00) όσο και οι ψυχιατροδικαστικοί ασθενείς (Μ=3,56) εμφανίζουν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού, με τους ψυχιατροδικαστικούς να σημειώνουν υψηλότερες βαθμολογίες. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,94=0,217, p=0,642), την ηλικιακή κατηγορία (F5,86=1,199, p=0,317) και την διάγνωση (F7,83=1,333, p=0,245). Παρατηρήθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα αυτοστιγματισμού ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο (F4,88 =15,844, p<0,001), την οικογενειακή κατάσταση (F4,88=5,346, p<0,001) και το είδος του αδικήματος (p=0,014). Πιο συγκεκριμένα, οι απόφοιτοι Δημοτικού (Μ.Τ.=3,553) και Γυμνασίου (Μ.Τ.=3,397) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους αποφοίτους Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Μ.Τ.=3,091) και Μεταπτυχιακού (Μ.Τ.=2,888). Επίσης, παρατηρήθηκε ότι οι διαζευγμένοι (Μ.Τ.=3,430) και άγαμοι (Μ.Τ.=3,302) έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αυτοστιγματισμού από τους έγγαμους (Μ.Τ.=3,085) και τα άτομα που βρίσκονται σε συμβίωση (Μ.Τ.=3,073). Τέλος, υψηλότερα επίπεδα αυτοστιγματισμού παρατηρήθηκαν στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς που έχουν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για βιασμό (M=3,79), κατοχή και διακίνηση παιδικής πορνογραφίας (M=3,76) και για απόπειρα ανθρωποκτονίας (M=3,72). Η μελέτη ανέδειξε υψηλά επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού τόσο απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς (Μ=61,87) όσο και απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς (Μ=39,13). Όμως, τα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού απέναντι στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς. Από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, παρατηρήθηκε ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού ανάλογα με το φύλο (F1,96=0,235, p=0,629), την ηλικιακή κατηγορία (F5,88=0,572, p=0,721), το μορφωτικό επίπεδο (F4,90=0,678, p=0,609) και την οικογενειακή κατάσταση (F3,92=1,771, p=0,158). Η διάγνωση ψυχικής ασθένειας στον ίδιο τον συμμετέχοντα (p=0,003) αλλά και σε άτομο από το στενό οικογενειακό περιβάλλον του (p<0,001) βρέθηκαν να είναι στατιστικά σημαντικές. Πιο συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με διάγνωση ψυχικής ασθένειας στους ίδιους αλλά και σε άτομα από το στενό οικογενειακό περιβάλλον παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα κοινωνικού στιγματισμού. Συμπεράσματα: Ανευρέθηκαν υψηλά επίπεδα αυτοστιγματισμού και κοινωνικού στιγματισμού τόσο στους ψυχιατρικούς όσο και στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς. Οι διαφορές στα επίπεδα αυτά μεταξύ ψυχιατρικών και ψυχιατροδικαστικών ασθενών είναι στατιστικά σημαντικές με τους ψυχιατροδικαστικούς να εμφανίζονται ως πιο στιγματισμένος πληθυσμός.","Introduction: Stigma is equivalent to a sign that causes reactions of rejection and discrimination towards individuals or even entire groups characterized by an element of \"diversity\". Prominent among the groups that are stigmatized are the carriers of mental illness. Mental illness, with obvious signs of diversity, can be considered even today as the most stigmatized disease category (Economou et al., 2013, 2020). The mentally ill person internalizes these attitudes, appropriates the stigma and assimilates it as an element of his identity (self-stigma) (Economou et al., 2016). At the same time, offenders are considered among the most stigmatized and marginalized populations, since they are treated as \"guilty\" of this identity (Moore et al., 2018). Therefore, forensic psychiatric patients have to deal with a multiple stigmatized identity because they belong to more stigmatized social groups, that of the mentally ill and that of the offenders (West et al., 2014). Aim: The present research aims: a) to measure the stigma among forensic psychiatric patients in Greece (self-stigma) and b) to investigate the attitude and beliefs of the general population of Greece towards forensic psychiatric patients (social stigma). In order to highlight the above, a comparison of the group of forensic psychiatric patients with a group of people with mental illness without a history of delinquency is carried out. Material and method: Regarding the study of self-stigma, 98 patients from the Forensic Psychiatric Clinic at the \"Attikon\" General Hospital participated, of which 37 are forensic psychiatric patients and 61 are psychiatric patients. In terms of social stigma, the sample consists of 50 people from the general population. Questionnaires collecting demographic characteristics, the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI) and the Attitudes of Severe Mental Illness Scale (ASMI) were given. The statistical analysis of the data was done with the SPSS statistical package. Results: Both psychiatric (M=3.00) and forensic psychiatric patients (M=3.56) show high levels of self-stigma, with forensic psychiatric patients scoring higher. Among demographic characteristics, no statistically significant differences in self-stigma levels were observed in relation to gender (F1,94=0.217, p=0.642), age category (F5,86=1.199, p=0.317) and diagnosis (F7,83=1.333, p=0.245). It was observed that there are statistically significant differences in self-stigma levels in relation to educational level (F4,88=15,844, p<0,001), family status (F4,88=5,346, p<0,001) and type of offence (p=0,014). More specifically, Primary School (M.T. =3. 553) and Middle School (M.T.=3. 397) graduates have significantly higher rates of self-stigma than University (M.T.=3. 091) and Postgraduate (M. T. =2. 888) graduates. It was also observed that the divorced (M.T.=3,430) and unmarried (M.T.=3,302) individuals have significantly higher rates of self-stigma than married (M.T.=3. 085) and people in cohabitation (M.T.=3.073). Finally, higher levels of self-stigma were observed in forensic psychiatric patients who have been accused or convicted of rape (M=3.79), possession and trafficking of child pornography (M=3.76) and attempted homicide (M=3.72). The study revealed high levels of social stigma towards both psychiatric patients (M=61.87) and forensic psychiatric patients (M=39.13). However, levels of social stigma towards forensic psychiatric patients are higher than those towards psychiatric patients. In terms of demographic characteristics, it was observed that there were no statistically significant differences in the levels of social stigma in relation to gender (F1,96=0.235, p=0.629), age category (F5,88=0.572, p=0.721), educational level (F4,90=0.678, p=0.609) and marital status (F3,92=1.771, p=0.158). The diagnosis of mental illness in the participant himself (p=0.003) as well as in people from the close family environment (p<0.001) were found to be statistically significant. More specifically, participants with a diagnosis of mental illness in themselves and in close family members have lower levels of social stigma. Conclusions: High levels of self-stigma and social stigma were found in both psychiatric and forensic psychiatric patients. The differences in these levels between psychiatric and forensic psychiatric patients are statistically significant with forensic psychiatric patients appearing as the most stigmatized population."],"dc:identifier":["uoadl:3322935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3322935"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η μέτρηση του αυτοστιγματισμού και του κοινωνικού στιγματισμού στους ψυχιατροδικαστικούς ασθενείς"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:03Z"}