{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3323064"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3323064","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη και κλινική αξιολόγηση θραυσμάτων tRNA (tRNA-derived fragments, tRFs) στο πολλαπλό μυέλωμα","abstract":"Το πολλαπλό μυέλωμα (Multiple Myeloma, MM) αντιπροσωπεύει το 10% των αιματολογικών κακοηθειών και είναι μια βιολογικά ετερογενής ασθένεια των πλασματοκυττάρων. Τα πλασματοκύτταρα υφίστανται κακοήθη εξαλλαγή, πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα στο μυελό των οστών και παράγουν μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες, γνωστές ως Μ πρωτεΐνες. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Σχεδόν σε όλους τους ασθενείς προηγείται μια φάση χωρίς συμπτώματα που λέγεται μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό πολλαπλό μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το τελευταίο μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία. Παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει στην θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος, παραμένει μία ανίατη ασθένεια με υψηλά ποσοστά υποτροπής και ανθεκτικότητας στα φάρμακα. Για αυτό το λόγο, είναι εύλογη η διερεύνηση πιθανών βιοδεικτών, τόσο διαγνωστικών όσο και προγνωστικών, για την καλύτερη έκβαση της νόσου, αλλά και για την εξατομικευμένη θεραπεία της. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) συνιστούν πιθανούς βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στην κλινική πράξη. Σε αυτή την κατηγορία κατατάσσεται μια νέα ομάδα μη-κωδικών μορίων, γνωστά ως μικρά RNA που προέρχονται από tRNA (tRNA-derived small RNAs, tsRNAs), στα οποία ανήκουν τα tRNA halves (tiRNAs) και τα tRNA-derived small RNA fragments (tRFs). Πρόκειται για θραύσματα RNA προερχόμενα από τα πρόδρομα ή ώριμα μόρια tRNA έπειτα από ενζυματική θραύση τους. Αν και αρχικά θεωρήθηκαν προϊόντα είτε τυχαίας διάσπασης είτε αποικοδόμησης των μη λειτουργικών tRNA, φαίνεται να κατέχουν πολύπλοκους βιολογικούς ρόλους και ποικίλες είναι οι μελέτες που δείχνουν την εμπλοκή τους σε διάφορους καρκίνους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιλέχθηκαν 2 θραύσματα: το 3’tRF-PheGAA και το 5’h-GlyGCC, προκειμένου να αξιολογηθεί η έκφραση τους και η κλινική τους αξία. Αρχικά εξετάστηκε μια ομάδα δειγμάτων ασθενών (n=75) με πολλαπλό μυέλωμα για τα επίπεδα έκφρασης των θραυσμάτων 5΄h-GlyGCC και 3΄tRF-PheGAA. Μετά από μια πρώτη στατιστική ανάλυση για την αξιολόγηση της ολικής επιβίωσης (Overall Survival, OS), τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ήταν στατιστικά σημαντικά μόνο για το θραύσμα 5΄h-GlyGCC. Επομένως, αποφασίστηκε η πειραματική διαδικασία να συνεχιστεί μόνο για αυτό. Συνολικά τα δείγματα των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα ήταν 128 (n=128), με MGUS ήταν 16 (n=16) και με sMM ήταν 23 (n=23). Μονοπύρηνα κύτταρα απομονώθηκαν από μυελό των οστών μέσω Ficoll-Paque, ενώ CD138+ πλασματοκύτταρα επιλέχθηκαν με μαγνητικό διαχωρισμό σωματιδίων συνδεδεμένων με ειδικά anti-CD138 mAbs. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε απομόνωση ολικού RNA, πολυαδενυλίωση στο 3’-άκρο του και αντίστροφη μεταγραφή με χρήση oligo(dT)-adapter εκκινητή. Τα επίπεδα του 5’h-GlyGCC ποσοτικοποιήθηκαν με in-house qPCR μεθοδολογία και φαίνεται να μειώνονται στους ασθενείς κατά την εξέλιξη της νόσου από MGUS σε sMM και τελικά σε ΜΜ (p=0.045). Αντίθετα, τα υψηλότερα επίπεδα του 5’h-GlyGCC συσχετίστηκαν με χειρότερη συνολική επιβίωση (p=0.003), καθώς και με χειρότερη εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία (p=0.039). Η ισχυρή προγνωστική αξία των επιπέδων του θραύσματος επιβεβαιώθηκε και από την μονομεταβλητή ανάλυση παλινδρόμησης κατά Cox. Επομένως κλινικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να είναι ένας δείκτης κακής προγωστικής αξίας του πολλαπλού μυελώματος. Τέλος, το πολυμεταβλητό μοντέλο παλινδρόμησης κατά Cox, συμπέρανε ότι τα αυξημένα επίπεδα του 5’h-GlyGCC έχουν ανεξάρτητη προγνωστική αξία στην συνολική επιβίωση των ασθενών (p=0.028), όσον αφορά τα στάδια R-ISS, την ηλικία, την κυτταρογενετική υψηλού κινδύνου των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, τα επίπεδα Β2Μ, LDH, κρεατινίνης και ανταπόκριση στη θεραπεία 1ης γραμμής. Αρκετά ενδιαφέροντα ήταν και τα ευρήματα από την in silico ανάλυση για το 5’h-GlyGCC που πραγματοποιήθηκε με χρήση της βάσης δεδομένων tRFtarget και της πλατφόρμας βάσης δεδομένων DAVID για να διερευνηθούν οι πιθανοί βιολογικοί και λειτουργικοί ρόλοι του. Σύμφωνα με την ανάλυση, 26 βρέθηκαν να είναι οι πιθανές βιολογικές διεργασίες, 5 οι μοριακές λειτουργίες και 9 τα κυτταρικά συστατικά. Στις βιολογικές λειτουργίες συμπεριλαμβάνονται η ανάπτυξη, η κυτταρική επικοινωνία καθώς και η ρύθμιση της. Στην λίστα των γονιδίων-στόχων του 5’h-GlyGCC υπάρχουν αρκετά γονίδια σε διάφορες πιθανές λειτουργίες του, που κωδικοποιούν τις MAP κινάσες. Το σηματοδοτικό μονοπάτι των MAP κινασών είναι αρκετά σημαντικό για τον πολλαπλασιασμό και την επιβίωση του κυττάρου και η απορρύθμιση του συναντάται σε πολλούς καρκίνους. Συμπερασματικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δυσμενής προγνωστικός δείκτης, με τα αυξημένα επίπεδα του να συσχετίζονται με χειρότερη συνολική επιβίωση και κακή έκβαση της νόσου.","abstract_html":"Το πολλαπλό μυέλωμα (Multiple Myeloma, MM) αντιπροσωπεύει το 10% των αιματολογικών κακοηθειών και είναι μια βιολογικά ετερογενής ασθένεια των πλασματοκυττάρων. Τα πλασματοκύτταρα υφίστανται κακοήθη εξαλλαγή, πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα στο μυελό των οστών και παράγουν μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες, γνωστές ως Μ πρωτεΐνες. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Σχεδόν σε όλους τους ασθενείς προηγείται μια φάση χωρίς συμπτώματα που λέγεται μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό πολλαπλό μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το τελευταίο μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία. Παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει στην θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος, παραμένει μία ανίατη ασθένεια με υψηλά ποσοστά υποτροπής και ανθεκτικότητας στα φάρμακα. Για αυτό το λόγο, είναι εύλογη η διερεύνηση πιθανών βιοδεικτών, τόσο διαγνωστικών όσο και προγνωστικών, για την καλύτερη έκβαση της νόσου, αλλά και για την εξατομικευμένη θεραπεία της. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) συνιστούν πιθανούς βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στην κλινική πράξη. Σε αυτή την κατηγορία κατατάσσεται μια νέα ομάδα μη-κωδικών μορίων, γνωστά ως μικρά RNA που προέρχονται από tRNA (tRNA-derived small RNAs, tsRNAs), στα οποία ανήκουν τα tRNA halves (tiRNAs) και τα tRNA-derived small RNA fragments (tRFs). Πρόκειται για θραύσματα RNA προερχόμενα από τα πρόδρομα ή ώριμα μόρια tRNA έπειτα από ενζυματική θραύση τους. Αν και αρχικά θεωρήθηκαν προϊόντα είτε τυχαίας διάσπασης είτε αποικοδόμησης των μη λειτουργικών tRNA, φαίνεται να κατέχουν πολύπλοκους βιολογικούς ρόλους και ποικίλες είναι οι μελέτες που δείχνουν την εμπλοκή τους σε διάφορους καρκίνους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιλέχθηκαν 2 θραύσματα: το 3’tRF-PheGAA και το 5’h-GlyGCC, προκειμένου να αξιολογηθεί η έκφραση τους και η κλινική τους αξία. Αρχικά εξετάστηκε μια ομάδα δειγμάτων ασθενών (n=75) με πολλαπλό μυέλωμα για τα επίπεδα έκφρασης των θραυσμάτων 5΄h-GlyGCC και 3΄tRF-PheGAA. Μετά από μια πρώτη στατιστική ανάλυση για την αξιολόγηση της ολικής επιβίωσης (Overall Survival, OS), τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ήταν στατιστικά σημαντικά μόνο για το θραύσμα 5΄h-GlyGCC. Επομένως, αποφασίστηκε η πειραματική διαδικασία να συνεχιστεί μόνο για αυτό. Συνολικά τα δείγματα των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα ήταν 128 (n=128), με MGUS ήταν 16 (n=16) και με sMM ήταν 23 (n=23). Μονοπύρηνα κύτταρα απομονώθηκαν από μυελό των οστών μέσω Ficoll-Paque, ενώ CD138+ πλασματοκύτταρα επιλέχθηκαν με μαγνητικό διαχωρισμό σωματιδίων συνδεδεμένων με ειδικά anti-CD138 mAbs. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε απομόνωση ολικού RNA, πολυαδενυλίωση στο 3’-άκρο του και αντίστροφη μεταγραφή με χρήση oligo(dT)-adapter εκκινητή. Τα επίπεδα του 5’h-GlyGCC ποσοτικοποιήθηκαν με in-house qPCR μεθοδολογία και φαίνεται να μειώνονται στους ασθενείς κατά την εξέλιξη της νόσου από MGUS σε sMM και τελικά σε ΜΜ (p=0.045). Αντίθετα, τα υψηλότερα επίπεδα του 5’h-GlyGCC συσχετίστηκαν με χειρότερη συνολική επιβίωση (p=0.003), καθώς και με χειρότερη εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία (p=0.039). Η ισχυρή προγνωστική αξία των επιπέδων του θραύσματος επιβεβαιώθηκε και από την μονομεταβλητή ανάλυση παλινδρόμησης κατά Cox. Επομένως κλινικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να είναι ένας δείκτης κακής προγωστικής αξίας του πολλαπλού μυελώματος. Τέλος, το πολυμεταβλητό μοντέλο παλινδρόμησης κατά Cox, συμπέρανε ότι τα αυξημένα επίπεδα του 5’h-GlyGCC έχουν ανεξάρτητη προγνωστική αξία στην συνολική επιβίωση των ασθενών (p=0.028), όσον αφορά τα στάδια R-ISS, την ηλικία, την κυτταρογενετική υψηλού κινδύνου των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, τα επίπεδα Β2Μ, LDH, κρεατινίνης και ανταπόκριση στη θεραπεία 1ης γραμμής. Αρκετά ενδιαφέροντα ήταν και τα ευρήματα από την in silico ανάλυση για το 5’h-GlyGCC που πραγματοποιήθηκε με χρήση της βάσης δεδομένων tRFtarget και της πλατφόρμας βάσης δεδομένων DAVID για να διερευνηθούν οι πιθανοί βιολογικοί και λειτουργικοί ρόλοι του. Σύμφωνα με την ανάλυση, 26 βρέθηκαν να είναι οι πιθανές βιολογικές διεργασίες, 5 οι μοριακές λειτουργίες και 9 τα κυτταρικά συστατικά. Στις βιολογικές λειτουργίες συμπεριλαμβάνονται η ανάπτυξη, η κυτταρική επικοινωνία καθώς και η ρύθμιση της. Στην λίστα των γονιδίων-στόχων του 5’h-GlyGCC υπάρχουν αρκετά γονίδια σε διάφορες πιθανές λειτουργίες του, που κωδικοποιούν τις MAP κινάσες. Το σηματοδοτικό μονοπάτι των MAP κινασών είναι αρκετά σημαντικό για τον πολλαπλασιασμό και την επιβίωση του κυττάρου και η απορρύθμιση του συναντάται σε πολλούς καρκίνους. Συμπερασματικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δυσμενής προγνωστικός δείκτης, με τα αυξημένα επίπεδα του να συσχετίζονται με χειρότερη συνολική επιβίωση και κακή έκβαση της νόσου.","abstract_has_math":false,"creators":["Κοσμέρη Ευτυχία","Kosmeri Eftychia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:03Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3323064"],"render_values":[{"text":"uoadl:3323064","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3323064","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3323064","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3323064","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κοσμέρη Ευτυχία","Kosmeri Eftychia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3323064","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3323064"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το πολλαπλό μυέλωμα (Multiple Myeloma, MM) αντιπροσωπεύει το 10% των αιματολογικών κακοηθειών και είναι μια βιολογικά ετερογενής ασθένεια των πλασματοκυττάρων. Τα πλασματοκύτταρα υφίστανται κακοήθη εξαλλαγή, πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα στο μυελό των οστών και παράγουν μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες, γνωστές ως Μ πρωτεΐνες. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Σχεδόν σε όλους τους ασθενείς προηγείται μια φάση χωρίς συμπτώματα που λέγεται μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό πολλαπλό μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το τελευταίο μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία. Παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει στην θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος, παραμένει μία ανίατη ασθένεια με υψηλά ποσοστά υποτροπής και ανθεκτικότητας στα φάρμακα. Για αυτό το λόγο, είναι εύλογη η διερεύνηση πιθανών βιοδεικτών, τόσο διαγνωστικών όσο και προγνωστικών, για την καλύτερη έκβαση της νόσου, αλλά και για την εξατομικευμένη θεραπεία της. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) συνιστούν πιθανούς βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στην κλινική πράξη. Σε αυτή την κατηγορία κατατάσσεται μια νέα ομάδα μη-κωδικών μορίων, γνωστά ως μικρά RNA που προέρχονται από tRNA (tRNA-derived small RNAs, tsRNAs), στα οποία ανήκουν τα tRNA halves (tiRNAs) και τα tRNA-derived small RNA fragments (tRFs). Πρόκειται για θραύσματα RNA προερχόμενα από τα πρόδρομα ή ώριμα μόρια tRNA έπειτα από ενζυματική θραύση τους. Αν και αρχικά θεωρήθηκαν προϊόντα είτε τυχαίας διάσπασης είτε αποικοδόμησης των μη λειτουργικών tRNA, φαίνεται να κατέχουν πολύπλοκους βιολογικούς ρόλους και ποικίλες είναι οι μελέτες που δείχνουν την εμπλοκή τους σε διάφορους καρκίνους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιλέχθηκαν 2 θραύσματα: το 3’tRF-PheGAA και το 5’h-GlyGCC, προκειμένου να αξιολογηθεί η έκφραση τους και η κλινική τους αξία. Αρχικά εξετάστηκε μια ομάδα δειγμάτων ασθενών (n=75) με πολλαπλό μυέλωμα για τα επίπεδα έκφρασης των θραυσμάτων 5΄h-GlyGCC και 3΄tRF-PheGAA. Μετά από μια πρώτη στατιστική ανάλυση για την αξιολόγηση της ολικής επιβίωσης (Overall Survival, OS), τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ήταν στατιστικά σημαντικά μόνο για το θραύσμα 5΄h-GlyGCC. Επομένως, αποφασίστηκε η πειραματική διαδικασία να συνεχιστεί μόνο για αυτό. Συνολικά τα δείγματα των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα ήταν 128 (n=128), με MGUS ήταν 16 (n=16) και με sMM ήταν 23 (n=23). Μονοπύρηνα κύτταρα απομονώθηκαν από μυελό των οστών μέσω Ficoll-Paque, ενώ CD138+ πλασματοκύτταρα επιλέχθηκαν με μαγνητικό διαχωρισμό σωματιδίων συνδεδεμένων με ειδικά anti-CD138 mAbs. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε απομόνωση ολικού RNA, πολυαδενυλίωση στο 3’-άκρο του και αντίστροφη μεταγραφή με χρήση oligo(dT)-adapter εκκινητή. Τα επίπεδα του 5’h-GlyGCC ποσοτικοποιήθηκαν με in-house qPCR μεθοδολογία και φαίνεται να μειώνονται στους ασθενείς κατά την εξέλιξη της νόσου από MGUS σε sMM και τελικά σε ΜΜ (p=0.045). Αντίθετα, τα υψηλότερα επίπεδα του 5’h-GlyGCC συσχετίστηκαν με χειρότερη συνολική επιβίωση (p=0.003), καθώς και με χειρότερη εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία (p=0.039). Η ισχυρή προγνωστική αξία των επιπέδων του θραύσματος επιβεβαιώθηκε και από την μονομεταβλητή ανάλυση παλινδρόμησης κατά Cox. Επομένως κλινικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να είναι ένας δείκτης κακής προγωστικής αξίας του πολλαπλού μυελώματος. Τέλος, το πολυμεταβλητό μοντέλο παλινδρόμησης κατά Cox, συμπέρανε ότι τα αυξημένα επίπεδα του 5’h-GlyGCC έχουν ανεξάρτητη προγνωστική αξία στην συνολική επιβίωση των ασθενών (p=0.028), όσον αφορά τα στάδια R-ISS, την ηλικία, την κυτταρογενετική υψηλού κινδύνου των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, τα επίπεδα Β2Μ, LDH, κρεατινίνης και ανταπόκριση στη θεραπεία 1ης γραμμής. Αρκετά ενδιαφέροντα ήταν και τα ευρήματα από την in silico ανάλυση για το 5’h-GlyGCC που πραγματοποιήθηκε με χρήση της βάσης δεδομένων tRFtarget και της πλατφόρμας βάσης δεδομένων DAVID για να διερευνηθούν οι πιθανοί βιολογικοί και λειτουργικοί ρόλοι του. Σύμφωνα με την ανάλυση, 26 βρέθηκαν να είναι οι πιθανές βιολογικές διεργασίες, 5 οι μοριακές λειτουργίες και 9 τα κυτταρικά συστατικά. Στις βιολογικές λειτουργίες συμπεριλαμβάνονται η ανάπτυξη, η κυτταρική επικοινωνία καθώς και η ρύθμιση της. Στην λίστα των γονιδίων-στόχων του 5’h-GlyGCC υπάρχουν αρκετά γονίδια σε διάφορες πιθανές λειτουργίες του, που κωδικοποιούν τις MAP κινάσες. Το σηματοδοτικό μονοπάτι των MAP κινασών είναι αρκετά σημαντικό για τον πολλαπλασιασμό και την επιβίωση του κυττάρου και η απορρύθμιση του συναντάται σε πολλούς καρκίνους. Συμπερασματικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δυσμενής προγνωστικός δείκτης, με τα αυξημένα επίπεδα του να συσχετίζονται με χειρότερη συνολική επιβίωση και κακή έκβαση της νόσου.","Multiple Myeloma (MM) accounts for 10% of hematological malignancies and is a biologically heterogeneous disease of plasma cells. Plasma cells undergo malignant transformation, multiply uncontrollably in the bone marrow, and produce monoclonal immunoglobulins known as M proteins. The clinical manifestations of the disease are characterized by damage to central organs and appear as hypercalcemia, renal failure, anemia, and lytic bone lesions or pathological fractures, which are known as CRAB features. Almost all patients are preceded by an asymptomatic phase called Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance (MGUS) which progresses to Smoldering Multiple Myeloma (SMM) until it becomes multiple myeloma. The latter can develop into diseases independent of the bone marrow, such as extramedullary myeloma and plasma cell leukemia. Despite significant improvements in the treatment of multiple myeloma, it remains an incurable disease with high rates of relapse and drug resistance. For this reason, it is reasonable to investigate possible biomarkers, both diagnostic and prognostic, for the best outcome of the disease, but also for its personalized treatment. Non-coding RNA molecules (ncRNAs) are potential biomarkers with important contributions to clinical practice. A new group of non-coding molecules, known as tRNA-derived small RNAs (tsRNAs), which include tRNA half (tiRNAs) and tRNA-derived small RNA fragments (tRFs) belong to this category. These are RNA fragments derived from the precursor or mature tRNA molecules after their enzymatic cleavage. Although initially thought to be products of either random cleavage or degradation of non-functional tRNAs, they appear to have complex biological roles and studies showing their involvement in various cancers are diverse. In this study, two fragments were selected: 3'tRF-PheGAA and 5'h-GlyGCC, in order to evaluate their expression and clinical value. A group of patient samples (n=75) with multiple myeloma was first examined for the expression levels of the 5΄h-GlyGCC and 3΄tRF-PheGAA fragments. After a first statistical analysis to evaluate Overall Survival (OS), the results showed that they were statistically significant only for the 5΄h-GlyGCC fragment. Briefly, bone marrow aspirates were collected from 128 MM, 23 smoldering MM (sMM) and 16 monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS) patients at diagnosis. Mononuclear cells were isolated using Ficoll-Paque, while CD138+ plasma cells were positively selected by magnetic sorting. Following RNA extraction and 3’-end polyadenylation, 5’half-GlyGCC levels were evaluated using in house developed RT-qPCR assays. Disease progression and patients’ death were assessed as clinical endpoints for survival analysis. The levels of 5'h-GlyGCC were quantified by in-house qPCR methodology and appear to decrease in patients during disease progression from MGUS to sMM and finally to MM (p=0.045). Conversely, higher levels of 5'h-GlyGCC were associated with worse overall survival (p=0.003), as well as worse disease progression after treatment (p=0.039). The strong prognostic value of fragment levels was also confirmed by univariate Cox regression analysis. Therefore clinically, 5'h-GlyGCC could be a poor prognostic marker of multiple myeloma. Finally, the multivariate Cox regression model concluded that increased levels of 5'h-GlyGCC have an independent prognostic value in the overall survival of patients (p=0.028), in terms of R-ISS stages, age, high-risk cytogenetics of patients with multiple myeloma, B2M, LDH, creatinine levels and response to 1st line therapy. Also quite interesting were the findings from the gene ontology enrichment analysis for 5'h-GlyGCC performed using the tRFtarget database and the DAVID database platform to investigate its possible biological and functional roles. According to the analysis, 26 were found to be the potential biological processes, 5 the molecular functions and 9 the cellular components. Biological functions include growth, cellular communication and its regulation. In the list of target genes of 5'h-GlyGCC there are several genes in various possible functions, encoding MAP kinases. The MAP kinase signaling pathway is quite important for cell proliferation and survival, and its dysregulation is found in many cancers. Conclusively, we identified 5’half-GlyGCC upregulation in CD138+ plasma cells as an independent predictor of adverse disease outcome and contributed to better prediction of MM patients' early progression, supporting precision medicine decisions in patients management/monitoring"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση θραυσμάτων tRNA (tRNA-derived fragments, tRFs) στο πολλαπλό μυέλωμα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κοσμέρη Ευτυχία","Kosmeri Eftychia"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Το πολλαπλό μυέλωμα (Multiple Myeloma, MM) αντιπροσωπεύει το 10% των αιματολογικών κακοηθειών και είναι μια βιολογικά ετερογενής ασθένεια των πλασματοκυττάρων. Τα πλασματοκύτταρα υφίστανται κακοήθη εξαλλαγή, πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα στο μυελό των οστών και παράγουν μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες, γνωστές ως Μ πρωτεΐνες. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Σχεδόν σε όλους τους ασθενείς προηγείται μια φάση χωρίς συμπτώματα που λέγεται μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό πολλαπλό μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το τελευταίο μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία. Παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει στην θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος, παραμένει μία ανίατη ασθένεια με υψηλά ποσοστά υποτροπής και ανθεκτικότητας στα φάρμακα. Για αυτό το λόγο, είναι εύλογη η διερεύνηση πιθανών βιοδεικτών, τόσο διαγνωστικών όσο και προγνωστικών, για την καλύτερη έκβαση της νόσου, αλλά και για την εξατομικευμένη θεραπεία της. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) συνιστούν πιθανούς βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στην κλινική πράξη. Σε αυτή την κατηγορία κατατάσσεται μια νέα ομάδα μη-κωδικών μορίων, γνωστά ως μικρά RNA που προέρχονται από tRNA (tRNA-derived small RNAs, tsRNAs), στα οποία ανήκουν τα tRNA halves (tiRNAs) και τα tRNA-derived small RNA fragments (tRFs). Πρόκειται για θραύσματα RNA προερχόμενα από τα πρόδρομα ή ώριμα μόρια tRNA έπειτα από ενζυματική θραύση τους. Αν και αρχικά θεωρήθηκαν προϊόντα είτε τυχαίας διάσπασης είτε αποικοδόμησης των μη λειτουργικών tRNA, φαίνεται να κατέχουν πολύπλοκους βιολογικούς ρόλους και ποικίλες είναι οι μελέτες που δείχνουν την εμπλοκή τους σε διάφορους καρκίνους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιλέχθηκαν 2 θραύσματα: το 3’tRF-PheGAA και το 5’h-GlyGCC, προκειμένου να αξιολογηθεί η έκφραση τους και η κλινική τους αξία. Αρχικά εξετάστηκε μια ομάδα δειγμάτων ασθενών (n=75) με πολλαπλό μυέλωμα για τα επίπεδα έκφρασης των θραυσμάτων 5΄h-GlyGCC και 3΄tRF-PheGAA. Μετά από μια πρώτη στατιστική ανάλυση για την αξιολόγηση της ολικής επιβίωσης (Overall Survival, OS), τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ήταν στατιστικά σημαντικά μόνο για το θραύσμα 5΄h-GlyGCC. Επομένως, αποφασίστηκε η πειραματική διαδικασία να συνεχιστεί μόνο για αυτό. Συνολικά τα δείγματα των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα ήταν 128 (n=128), με MGUS ήταν 16 (n=16) και με sMM ήταν 23 (n=23). Μονοπύρηνα κύτταρα απομονώθηκαν από μυελό των οστών μέσω Ficoll-Paque, ενώ CD138+ πλασματοκύτταρα επιλέχθηκαν με μαγνητικό διαχωρισμό σωματιδίων συνδεδεμένων με ειδικά anti-CD138 mAbs. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε απομόνωση ολικού RNA, πολυαδενυλίωση στο 3’-άκρο του και αντίστροφη μεταγραφή με χρήση oligo(dT)-adapter εκκινητή. Τα επίπεδα του 5’h-GlyGCC ποσοτικοποιήθηκαν με in-house qPCR μεθοδολογία και φαίνεται να μειώνονται στους ασθενείς κατά την εξέλιξη της νόσου από MGUS σε sMM και τελικά σε ΜΜ (p=0.045). Αντίθετα, τα υψηλότερα επίπεδα του 5’h-GlyGCC συσχετίστηκαν με χειρότερη συνολική επιβίωση (p=0.003), καθώς και με χειρότερη εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία (p=0.039). Η ισχυρή προγνωστική αξία των επιπέδων του θραύσματος επιβεβαιώθηκε και από την μονομεταβλητή ανάλυση παλινδρόμησης κατά Cox. Επομένως κλινικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να είναι ένας δείκτης κακής προγωστικής αξίας του πολλαπλού μυελώματος. Τέλος, το πολυμεταβλητό μοντέλο παλινδρόμησης κατά Cox, συμπέρανε ότι τα αυξημένα επίπεδα του 5’h-GlyGCC έχουν ανεξάρτητη προγνωστική αξία στην συνολική επιβίωση των ασθενών (p=0.028), όσον αφορά τα στάδια R-ISS, την ηλικία, την κυτταρογενετική υψηλού κινδύνου των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, τα επίπεδα Β2Μ, LDH, κρεατινίνης και ανταπόκριση στη θεραπεία 1ης γραμμής. Αρκετά ενδιαφέροντα ήταν και τα ευρήματα από την in silico ανάλυση για το 5’h-GlyGCC που πραγματοποιήθηκε με χρήση της βάσης δεδομένων tRFtarget και της πλατφόρμας βάσης δεδομένων DAVID για να διερευνηθούν οι πιθανοί βιολογικοί και λειτουργικοί ρόλοι του. Σύμφωνα με την ανάλυση, 26 βρέθηκαν να είναι οι πιθανές βιολογικές διεργασίες, 5 οι μοριακές λειτουργίες και 9 τα κυτταρικά συστατικά. Στις βιολογικές λειτουργίες συμπεριλαμβάνονται η ανάπτυξη, η κυτταρική επικοινωνία καθώς και η ρύθμιση της. Στην λίστα των γονιδίων-στόχων του 5’h-GlyGCC υπάρχουν αρκετά γονίδια σε διάφορες πιθανές λειτουργίες του, που κωδικοποιούν τις MAP κινάσες. Το σηματοδοτικό μονοπάτι των MAP κινασών είναι αρκετά σημαντικό για τον πολλαπλασιασμό και την επιβίωση του κυττάρου και η απορρύθμιση του συναντάται σε πολλούς καρκίνους. Συμπερασματικά, το 5’h-GlyGCC θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δυσμενής προγνωστικός δείκτης, με τα αυξημένα επίπεδα του να συσχετίζονται με χειρότερη συνολική επιβίωση και κακή έκβαση της νόσου.","Multiple Myeloma (MM) accounts for 10% of hematological malignancies and is a biologically heterogeneous disease of plasma cells. Plasma cells undergo malignant transformation, multiply uncontrollably in the bone marrow, and produce monoclonal immunoglobulins known as M proteins. The clinical manifestations of the disease are characterized by damage to central organs and appear as hypercalcemia, renal failure, anemia, and lytic bone lesions or pathological fractures, which are known as CRAB features. Almost all patients are preceded by an asymptomatic phase called Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance (MGUS) which progresses to Smoldering Multiple Myeloma (SMM) until it becomes multiple myeloma. The latter can develop into diseases independent of the bone marrow, such as extramedullary myeloma and plasma cell leukemia. Despite significant improvements in the treatment of multiple myeloma, it remains an incurable disease with high rates of relapse and drug resistance. For this reason, it is reasonable to investigate possible biomarkers, both diagnostic and prognostic, for the best outcome of the disease, but also for its personalized treatment. Non-coding RNA molecules (ncRNAs) are potential biomarkers with important contributions to clinical practice. A new group of non-coding molecules, known as tRNA-derived small RNAs (tsRNAs), which include tRNA half (tiRNAs) and tRNA-derived small RNA fragments (tRFs) belong to this category. These are RNA fragments derived from the precursor or mature tRNA molecules after their enzymatic cleavage. Although initially thought to be products of either random cleavage or degradation of non-functional tRNAs, they appear to have complex biological roles and studies showing their involvement in various cancers are diverse. In this study, two fragments were selected: 3'tRF-PheGAA and 5'h-GlyGCC, in order to evaluate their expression and clinical value. A group of patient samples (n=75) with multiple myeloma was first examined for the expression levels of the 5΄h-GlyGCC and 3΄tRF-PheGAA fragments. After a first statistical analysis to evaluate Overall Survival (OS), the results showed that they were statistically significant only for the 5΄h-GlyGCC fragment. Briefly, bone marrow aspirates were collected from 128 MM, 23 smoldering MM (sMM) and 16 monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS) patients at diagnosis. Mononuclear cells were isolated using Ficoll-Paque, while CD138+ plasma cells were positively selected by magnetic sorting. Following RNA extraction and 3’-end polyadenylation, 5’half-GlyGCC levels were evaluated using in house developed RT-qPCR assays. Disease progression and patients’ death were assessed as clinical endpoints for survival analysis. The levels of 5'h-GlyGCC were quantified by in-house qPCR methodology and appear to decrease in patients during disease progression from MGUS to sMM and finally to MM (p=0.045). Conversely, higher levels of 5'h-GlyGCC were associated with worse overall survival (p=0.003), as well as worse disease progression after treatment (p=0.039). The strong prognostic value of fragment levels was also confirmed by univariate Cox regression analysis. Therefore clinically, 5'h-GlyGCC could be a poor prognostic marker of multiple myeloma. Finally, the multivariate Cox regression model concluded that increased levels of 5'h-GlyGCC have an independent prognostic value in the overall survival of patients (p=0.028), in terms of R-ISS stages, age, high-risk cytogenetics of patients with multiple myeloma, B2M, LDH, creatinine levels and response to 1st line therapy. Also quite interesting were the findings from the gene ontology enrichment analysis for 5'h-GlyGCC performed using the tRFtarget database and the DAVID database platform to investigate its possible biological and functional roles. According to the analysis, 26 were found to be the potential biological processes, 5 the molecular functions and 9 the cellular components. Biological functions include growth, cellular communication and its regulation. In the list of target genes of 5'h-GlyGCC there are several genes in various possible functions, encoding MAP kinases. The MAP kinase signaling pathway is quite important for cell proliferation and survival, and its dysregulation is found in many cancers. Conclusively, we identified 5’half-GlyGCC upregulation in CD138+ plasma cells as an independent predictor of adverse disease outcome and contributed to better prediction of MM patients' early progression, supporting precision medicine decisions in patients management/monitoring"],"dc:identifier":["uoadl:3323064","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3323064"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση θραυσμάτων tRNA (tRNA-derived fragments, tRFs) στο πολλαπλό μυέλωμα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:03Z"}