{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3325524"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3325524","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο με χρήση πειραματικού σχεδιασμού για τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε ανθρώπινο πλάσμα με την τεχνική HILIC-ESI/MS","abstract":"Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μια χρόνια διαταραχή του μεταβολισμού που χαρακτηρίζεται από την προοδευτική απορρύθμιση του μηχανισμού ομοιόστασης των επιπέδων γλυκόζης αίματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση υπεργλυκαιμίας. Στα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνεται η πολυουρία και η πολυδιψία, ενώ σταδιακά λαμβάνουν χώρα μακροχρόνιες επιπλοκές της νόσου που οφείλονται σε φαινόμενα αθηροσκλήρωσης των αγγείων μεγάλης και μικρότερης διαμέτρου, οδηγώντας σε ανεπαρκή αιμάτωση και δυσλειτουργία των περιφερειακών ιστών και των μείζονων οργάνων. Για τη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη συστήνεται η εφαρμογή μιας ολιστικής προσέγγισης, η οποία περιλαμβάνει αλλαγή διατροφικών συνηθειών, μείωση σωματικού βάρους, αύξηση σωματική δραστηριότητας κ.ά. σε συνδυασμό με την κατά περίσταση χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Οι δραστικές ουσίες pioglitazone repaglinide και nateglinide αποτελούν ενδεικτικούς εκπροσώπους της κατηγορίας των χορηγούμενων από του στόματος υπογλυκαιμικών φαρμάκων και συνταγογραφούνται συστηματικά στην καθημερινή κλινική πράξη για την αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας αναπτύχθηκε μια βιοαναλυτική μέθοδο HILIC-ESI/MS με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε δείγματα ανθρώπινου πλάσματος. Για την ανάκτηση των αναλυτών εφαρμόστηκε η τεχνική εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο (FPSE), κατά την οποία γίνεται χρήση εύκαμπτων υφασμάτινων υποστρωμάτων, αποτελούμενων από κυτταρίνη ή άλλες φυσικές ή συνθετικές ίνες, τα οποία έχουν επικαλυφθεί μέσω της τεχνολογίας λύματος-πηκτής (sol-gel) με ένα υβριδικό προσροφητικό πολυμερές υπό τη μορφή λεπτής επίστρωσης. Κατά το στάδιο ανάπτυξης της μεθόδου προκατεργασίας έγινε εφαρμογή τεχνικών πειραματικού σχεδιασμού με σκοπό τον εντοπισμό των κρίσιμων παραμέτρων των σταδίων εκχύλισης και εκρόφησης και τη βελτιστοποίηση της ανάκτησης. Η χρωματογραφική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της υγροχρωματογραφίας υδρόφιλων αλληλεπιδράσεων (HILIC) και ως ανιχνευτής στο χρωματογραφικό σύστημα χρησιμοποιήθηκε φασματόμετρο μαζών με ανιχνευτή απλού τετραπλού και πηγή ιοντισμού με ηλεκτροψεκασμό. Ο χρόνος της χρωματογραφικής ανάλυσης δεν υπερβαίνει τα 10 λεπτά και η περιοχή γραμμικότητας της μεθόδου κυμαίνεται από 25-2000 ng mL-1 για το pioglitazone, 6,25-500 ng mL-1 για repaglinide και 125-10000 ng mL-1 για το nateglinide. Η προτεινόμενη μέθοδος αξιολογήθηκε ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά ποιότητας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος κλινικών μελετών με σκοπό τον έλεγχο των θεραπευτικών επιπέδων των ανωτέρω φαρμάκων.","abstract_html":"Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μια χρόνια διαταραχή του μεταβολισμού που χαρακτηρίζεται από την προοδευτική απορρύθμιση του μηχανισμού ομοιόστασης των επιπέδων γλυκόζης αίματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση υπεργλυκαιμίας. Στα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνεται η πολυουρία και η πολυδιψία, ενώ σταδιακά λαμβάνουν χώρα μακροχρόνιες επιπλοκές της νόσου που οφείλονται σε φαινόμενα αθηροσκλήρωσης των αγγείων μεγάλης και μικρότερης διαμέτρου, οδηγώντας σε ανεπαρκή αιμάτωση και δυσλειτουργία των περιφερειακών ιστών και των μείζονων οργάνων. Για τη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη συστήνεται η εφαρμογή μιας ολιστικής προσέγγισης, η οποία περιλαμβάνει αλλαγή διατροφικών συνηθειών, μείωση σωματικού βάρους, αύξηση σωματική δραστηριότητας κ.ά. σε συνδυασμό με την κατά περίσταση χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Οι δραστικές ουσίες pioglitazone repaglinide και nateglinide αποτελούν ενδεικτικούς εκπροσώπους της κατηγορίας των χορηγούμενων από του στόματος υπογλυκαιμικών φαρμάκων και συνταγογραφούνται συστηματικά στην καθημερινή κλινική πράξη για την αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας αναπτύχθηκε μια βιοαναλυτική μέθοδο HILIC-ESI/MS με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε δείγματα ανθρώπινου πλάσματος. Για την ανάκτηση των αναλυτών εφαρμόστηκε η τεχνική εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο (FPSE), κατά την οποία γίνεται χρήση εύκαμπτων υφασμάτινων υποστρωμάτων, αποτελούμενων από κυτταρίνη ή άλλες φυσικές ή συνθετικές ίνες, τα οποία έχουν επικαλυφθεί μέσω της τεχνολογίας λύματος-πηκτής (sol-gel) με ένα υβριδικό προσροφητικό πολυμερές υπό τη μορφή λεπτής επίστρωσης. Κατά το στάδιο ανάπτυξης της μεθόδου προκατεργασίας έγινε εφαρμογή τεχνικών πειραματικού σχεδιασμού με σκοπό τον εντοπισμό των κρίσιμων παραμέτρων των σταδίων εκχύλισης και εκρόφησης και τη βελτιστοποίηση της ανάκτησης. Η χρωματογραφική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της υγροχρωματογραφίας υδρόφιλων αλληλεπιδράσεων (HILIC) και ως ανιχνευτής στο χρωματογραφικό σύστημα χρησιμοποιήθηκε φασματόμετρο μαζών με ανιχνευτή απλού τετραπλού και πηγή ιοντισμού με ηλεκτροψεκασμό. Ο χρόνος της χρωματογραφικής ανάλυσης δεν υπερβαίνει τα 10 λεπτά και η περιοχή γραμμικότητας της μεθόδου κυμαίνεται από 25-2000 ng mL-1 για το pioglitazone, 6,25-500 ng mL-1 για repaglinide και 125-10000 ng mL-1 για το nateglinide. Η προτεινόμενη μέθοδος αξιολογήθηκε ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά ποιότητας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος κλινικών μελετών με σκοπό τον έλεγχο των θεραπευτικών επιπέδων των ανωτέρω φαρμάκων.","abstract_has_math":false,"creators":["Στάμου Παναγιώτης","Stamou Panagiotis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:08Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3325524"],"render_values":[{"text":"uoadl:3325524","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3325524","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3325524","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3325524","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Στάμου Παναγιώτης","Stamou Panagiotis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3325524","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3325524"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μια χρόνια διαταραχή του μεταβολισμού που χαρακτηρίζεται από την προοδευτική απορρύθμιση του μηχανισμού ομοιόστασης των επιπέδων γλυκόζης αίματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση υπεργλυκαιμίας. Στα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνεται η πολυουρία και η πολυδιψία, ενώ σταδιακά λαμβάνουν χώρα μακροχρόνιες επιπλοκές της νόσου που οφείλονται σε φαινόμενα αθηροσκλήρωσης των αγγείων μεγάλης και μικρότερης διαμέτρου, οδηγώντας σε ανεπαρκή αιμάτωση και δυσλειτουργία των περιφερειακών ιστών και των μείζονων οργάνων. Για τη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη συστήνεται η εφαρμογή μιας ολιστικής προσέγγισης, η οποία περιλαμβάνει αλλαγή διατροφικών συνηθειών, μείωση σωματικού βάρους, αύξηση σωματική δραστηριότητας κ.ά. σε συνδυασμό με την κατά περίσταση χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Οι δραστικές ουσίες pioglitazone repaglinide και nateglinide αποτελούν ενδεικτικούς εκπροσώπους της κατηγορίας των χορηγούμενων από του στόματος υπογλυκαιμικών φαρμάκων και συνταγογραφούνται συστηματικά στην καθημερινή κλινική πράξη για την αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας αναπτύχθηκε μια βιοαναλυτική μέθοδο HILIC-ESI/MS με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε δείγματα ανθρώπινου πλάσματος. Για την ανάκτηση των αναλυτών εφαρμόστηκε η τεχνική εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο (FPSE), κατά την οποία γίνεται χρήση εύκαμπτων υφασμάτινων υποστρωμάτων, αποτελούμενων από κυτταρίνη ή άλλες φυσικές ή συνθετικές ίνες, τα οποία έχουν επικαλυφθεί μέσω της τεχνολογίας λύματος-πηκτής (sol-gel) με ένα υβριδικό προσροφητικό πολυμερές υπό τη μορφή λεπτής επίστρωσης. Κατά το στάδιο ανάπτυξης της μεθόδου προκατεργασίας έγινε εφαρμογή τεχνικών πειραματικού σχεδιασμού με σκοπό τον εντοπισμό των κρίσιμων παραμέτρων των σταδίων εκχύλισης και εκρόφησης και τη βελτιστοποίηση της ανάκτησης. Η χρωματογραφική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της υγροχρωματογραφίας υδρόφιλων αλληλεπιδράσεων (HILIC) και ως ανιχνευτής στο χρωματογραφικό σύστημα χρησιμοποιήθηκε φασματόμετρο μαζών με ανιχνευτή απλού τετραπλού και πηγή ιοντισμού με ηλεκτροψεκασμό. Ο χρόνος της χρωματογραφικής ανάλυσης δεν υπερβαίνει τα 10 λεπτά και η περιοχή γραμμικότητας της μεθόδου κυμαίνεται από 25-2000 ng mL-1 για το pioglitazone, 6,25-500 ng mL-1 για repaglinide και 125-10000 ng mL-1 για το nateglinide. Η προτεινόμενη μέθοδος αξιολογήθηκε ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά ποιότητας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος κλινικών μελετών με σκοπό τον έλεγχο των θεραπευτικών επιπέδων των ανωτέρω φαρμάκων.","Type 2 diabetes mellitus is a chronic metabolic disorder characterized by the progressive dysregulation of the homeostasis mechanisms of blood glucose, resulting in the manifestation of hyperglycemia. Early symptoms include polyuria and polydipsia, while gradually the long-term complications of the disease occur due to atherosclerosis phenomena of large and small diameter vessels, leading to insufficient irrigation and dysfunction of peripheral tissues and major organs. Management of diabetes mellitus requires the application of a holistic approach, which includes appropriate lifestyle interventions (reduction of body weight, increased physical activity, etc.), in combination with the occasional administration of medication. Pioglitazone repaglinide and nateglinide constitute some indicative representatives in the group of orally administered hypoglycemic agents and are routinely prescribed in daily clinical practice to treat hyperglycemia. Thus, in the context of the present thesis, the development of a bioanalytical method for the quantitative determination of the hypoglycemic agents pioglitazone, repaglinide and nateglinide in human plasma samples is described. Recovery of target analytes from the biological matrix was achieved through the implementation of novel microextraction technique FPSE, which utilizes permeable fabric substrates made of cellulose or other natural or synthetic textiles, that have undergone chemical coating via sol-gel technology with a hybrid adsorptive polymeric material. A Design of Experiments approach was implemented during the development of the sample preparation method in order to assess the significance of various parameters on extraction and desorption efficiency and to optimize the recovery of the analytes. Chromatographic analysis of the compounds was performed by hydrophilic interaction liquid chromatography (HILIC) in combination with mass spectrometry. The mass detector of the chromatographic system was equipped with a single quadrupole mass analyzer and an electrospray interface. Total run time did not exceed 10 min and the linearity range of the method is 25-2000 ng mL-1 for pioglitazone, 6.25-500 ng mL-1 for repaglinide and 125-10000 ng mL-1 for nateglinide. The proposed method was evaluated in terms of its main quality characteristics and may be used to support a wide range of clinical studies regarding the monitoring of therapeutic levels of the above drugs."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο με χρήση πειραματικού σχεδιασμού για τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε ανθρώπινο πλάσμα με την τεχνική HILIC-ESI/MS"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Στάμου Παναγιώτης","Stamou Panagiotis"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μια χρόνια διαταραχή του μεταβολισμού που χαρακτηρίζεται από την προοδευτική απορρύθμιση του μηχανισμού ομοιόστασης των επιπέδων γλυκόζης αίματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση υπεργλυκαιμίας. Στα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνεται η πολυουρία και η πολυδιψία, ενώ σταδιακά λαμβάνουν χώρα μακροχρόνιες επιπλοκές της νόσου που οφείλονται σε φαινόμενα αθηροσκλήρωσης των αγγείων μεγάλης και μικρότερης διαμέτρου, οδηγώντας σε ανεπαρκή αιμάτωση και δυσλειτουργία των περιφερειακών ιστών και των μείζονων οργάνων. Για τη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη συστήνεται η εφαρμογή μιας ολιστικής προσέγγισης, η οποία περιλαμβάνει αλλαγή διατροφικών συνηθειών, μείωση σωματικού βάρους, αύξηση σωματική δραστηριότητας κ.ά. σε συνδυασμό με την κατά περίσταση χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Οι δραστικές ουσίες pioglitazone repaglinide και nateglinide αποτελούν ενδεικτικούς εκπροσώπους της κατηγορίας των χορηγούμενων από του στόματος υπογλυκαιμικών φαρμάκων και συνταγογραφούνται συστηματικά στην καθημερινή κλινική πράξη για την αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας αναπτύχθηκε μια βιοαναλυτική μέθοδο HILIC-ESI/MS με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε δείγματα ανθρώπινου πλάσματος. Για την ανάκτηση των αναλυτών εφαρμόστηκε η τεχνική εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο (FPSE), κατά την οποία γίνεται χρήση εύκαμπτων υφασμάτινων υποστρωμάτων, αποτελούμενων από κυτταρίνη ή άλλες φυσικές ή συνθετικές ίνες, τα οποία έχουν επικαλυφθεί μέσω της τεχνολογίας λύματος-πηκτής (sol-gel) με ένα υβριδικό προσροφητικό πολυμερές υπό τη μορφή λεπτής επίστρωσης. Κατά το στάδιο ανάπτυξης της μεθόδου προκατεργασίας έγινε εφαρμογή τεχνικών πειραματικού σχεδιασμού με σκοπό τον εντοπισμό των κρίσιμων παραμέτρων των σταδίων εκχύλισης και εκρόφησης και τη βελτιστοποίηση της ανάκτησης. Η χρωματογραφική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της υγροχρωματογραφίας υδρόφιλων αλληλεπιδράσεων (HILIC) και ως ανιχνευτής στο χρωματογραφικό σύστημα χρησιμοποιήθηκε φασματόμετρο μαζών με ανιχνευτή απλού τετραπλού και πηγή ιοντισμού με ηλεκτροψεκασμό. Ο χρόνος της χρωματογραφικής ανάλυσης δεν υπερβαίνει τα 10 λεπτά και η περιοχή γραμμικότητας της μεθόδου κυμαίνεται από 25-2000 ng mL-1 για το pioglitazone, 6,25-500 ng mL-1 για repaglinide και 125-10000 ng mL-1 για το nateglinide. Η προτεινόμενη μέθοδος αξιολογήθηκε ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά ποιότητας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος κλινικών μελετών με σκοπό τον έλεγχο των θεραπευτικών επιπέδων των ανωτέρω φαρμάκων.","Type 2 diabetes mellitus is a chronic metabolic disorder characterized by the progressive dysregulation of the homeostasis mechanisms of blood glucose, resulting in the manifestation of hyperglycemia. Early symptoms include polyuria and polydipsia, while gradually the long-term complications of the disease occur due to atherosclerosis phenomena of large and small diameter vessels, leading to insufficient irrigation and dysfunction of peripheral tissues and major organs. Management of diabetes mellitus requires the application of a holistic approach, which includes appropriate lifestyle interventions (reduction of body weight, increased physical activity, etc.), in combination with the occasional administration of medication. Pioglitazone repaglinide and nateglinide constitute some indicative representatives in the group of orally administered hypoglycemic agents and are routinely prescribed in daily clinical practice to treat hyperglycemia. Thus, in the context of the present thesis, the development of a bioanalytical method for the quantitative determination of the hypoglycemic agents pioglitazone, repaglinide and nateglinide in human plasma samples is described. Recovery of target analytes from the biological matrix was achieved through the implementation of novel microextraction technique FPSE, which utilizes permeable fabric substrates made of cellulose or other natural or synthetic textiles, that have undergone chemical coating via sol-gel technology with a hybrid adsorptive polymeric material. A Design of Experiments approach was implemented during the development of the sample preparation method in order to assess the significance of various parameters on extraction and desorption efficiency and to optimize the recovery of the analytes. Chromatographic analysis of the compounds was performed by hydrophilic interaction liquid chromatography (HILIC) in combination with mass spectrometry. The mass detector of the chromatographic system was equipped with a single quadrupole mass analyzer and an electrospray interface. Total run time did not exceed 10 min and the linearity range of the method is 25-2000 ng mL-1 for pioglitazone, 6.25-500 ng mL-1 for repaglinide and 125-10000 ng mL-1 for nateglinide. The proposed method was evaluated in terms of its main quality characteristics and may be used to support a wide range of clinical studies regarding the monitoring of therapeutic levels of the above drugs."],"dc:identifier":["uoadl:3325524","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3325524"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανάπτυξη και επικύρωση μεθόδου εκχύλισης προσρόφησης σε υφασμάτινο μέσο με χρήση πειραματικού σχεδιασμού για τον ποσοτικό προσδιορισμό pioglitazone, repaglinide και nateglinide σε ανθρώπινο πλάσμα με την τεχνική HILIC-ESI/MS"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:08Z"}