{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3330958"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3330958","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος και νεοεπικουρική θεραπεία: διερεύνηση ιστοπαθολογικών παραμέτρων","abstract":"Το πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος (pancreatic ductal adenocarcinoma-PDAC) είναι ένας επιθετικός καρκίνος με 5ετή επιβίωση περίπου 9%, ποσοστό που ανέρχεται στο 27% εάν αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Η περιεγχειρητική νοσηρότητα είναι 30-40%, αλλά τα τελευταία χρόνια η περιεγχειρητική θνητότητα έχει μειωθεί στο 5%. Μια από τις βασικές αιτίες της αυξημένης θνητότητας στο PDAC είναι η προχωρημένη νόσος κατά την αρχική διάγνωση. Στους οριακά εξαιρέσιμους (borderline resectable) και τοπικά προχωρημένους (locally advanced) όγκους η νεοεπικουρική θεραπεία εφαρμόζεται με στόχο να υποσταδιοποιήσει τον όγκο και να αυξήσει την επιβίωση μέσω της επίτευξης R0 εκτομής. Στην παρούσα ανασκόπηση στο γενικό μέρος γίνεται αναφορά στους παράγοντες κινδύνου, την παθογένεση, την αλληλεπίδραση με το ανοσοποιητικό σύστημα, τη ιστολογία και την κατηγοριοποίηση ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης του PDAC, καθώς και τη ταξινόμηση αναφορικά με τη εξαιρεσιμότητα του όγκου. Στο ειδικό μέρος περιγράφονται λεπτομερώς οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται μετά τη νεοεπικουρική θεραπεία τόσο στον όγκο, όσο και στο φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές. Τέλος παρουσιάζονται οι στόχοι και τα οφέλη της νεοεπικουρικής θεραπείας. Για τη συγγραφή της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στο Pubmed και συμπεριελήφθησαν ανασκοπήσεις από το 2016 και εξής. Επιπροσθέτως, η αναζήτηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που αφορούσαν τις ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις που προκαλεί η νεοεπικουρική θεραπεία στο PDAC, το ρόλο της στην εξαιρεσιμότητα ή μη του όγκου και τα οφέλη της ως προς τη συνολική επιβίωση. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η νεοεπικουρική θεραπεία προκαλεί μια ποικιλία μεταβολών στον όγκο και το περιβάλλον του, καθώς και το φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές με κυριότερο χαρακτηριστικό την ίνωση. Η ανταπόκριση στη θεραπεία αξιολογείται με βάση τον βαθμό υποστροφής του όγκου και την εμπλοκή ή μη των ορίων εκτομής από το καρκίνωμα. Αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες είναι οι λεμφαδενικές μεταστάσεις, η περινευρική διήθηση, καθώς και η διήθηση της άνω μεσεντερίου και πυλαίας φλέβας. Συμπερασματικά, το PDAC είναι όγκος εξαιρετικά κακής πρόγνωσης. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν η νόσος είναι πλέον συστηματική, γεγονός που αποκλείει σε μεγάλο βαθμό την χειρουργική του εξαίρεση. Το όφελος της νεοεπικουρικής θεραπείας είναι σημαντικό σε ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμους όγκους, παραμένει ωστόσο αμφιλεγόμενο στους ασθενείς με τοπικά προχωρημένους όγκους. ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει όφελος σε εκείνους τους ασθενείς με αρχικά εξαιρέσιμους όγκους. Στο πλαίσιο αυτό η ιστολογική εκτίμηση των χειρουργικών παρασκευασμάτων παγκρέατος μετά νεοεπικουρική θεραπεία απαιτεί συστηματική μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση, ενδελεχή αξιολόγηση των ορίων και των αγγειακών δομών, ακριβή σταδιοποίηση (T, N) και καταγραφή του βαθμού ανταπόκρισης ώστε να παράσχει πολύτιμες προγνωστικές πληροφορίες για τη μετεγχειρητική φροντίδα των ασθενών και την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων που θα διαμορφώσουν την αντιμετώπιση παρόμοιων ασθενών στο μέλλον.","abstract_html":"Το πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος (pancreatic ductal adenocarcinoma-PDAC) είναι ένας επιθετικός καρκίνος με 5ετή επιβίωση περίπου 9%, ποσοστό που ανέρχεται στο 27% εάν αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Η περιεγχειρητική νοσηρότητα είναι 30-40%, αλλά τα τελευταία χρόνια η περιεγχειρητική θνητότητα έχει μειωθεί στο 5%. Μια από τις βασικές αιτίες της αυξημένης θνητότητας στο PDAC είναι η προχωρημένη νόσος κατά την αρχική διάγνωση. Στους οριακά εξαιρέσιμους (borderline resectable) και τοπικά προχωρημένους (locally advanced) όγκους η νεοεπικουρική θεραπεία εφαρμόζεται με στόχο να υποσταδιοποιήσει τον όγκο και να αυξήσει την επιβίωση μέσω της επίτευξης R0 εκτομής. Στην παρούσα ανασκόπηση στο γενικό μέρος γίνεται αναφορά στους παράγοντες κινδύνου, την παθογένεση, την αλληλεπίδραση με το ανοσοποιητικό σύστημα, τη ιστολογία και την κατηγοριοποίηση ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης του PDAC, καθώς και τη ταξινόμηση αναφορικά με τη εξαιρεσιμότητα του όγκου. Στο ειδικό μέρος περιγράφονται λεπτομερώς οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται μετά τη νεοεπικουρική θεραπεία τόσο στον όγκο, όσο και στο φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές. Τέλος παρουσιάζονται οι στόχοι και τα οφέλη της νεοεπικουρικής θεραπείας. Για τη συγγραφή της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στο Pubmed και συμπεριελήφθησαν ανασκοπήσεις από το 2016 και εξής. Επιπροσθέτως, η αναζήτηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που αφορούσαν τις ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις που προκαλεί η νεοεπικουρική θεραπεία στο PDAC, το ρόλο της στην εξαιρεσιμότητα ή μη του όγκου και τα οφέλη της ως προς τη συνολική επιβίωση. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η νεοεπικουρική θεραπεία προκαλεί μια ποικιλία μεταβολών στον όγκο και το περιβάλλον του, καθώς και το φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές με κυριότερο χαρακτηριστικό την ίνωση. Η ανταπόκριση στη θεραπεία αξιολογείται με βάση τον βαθμό υποστροφής του όγκου και την εμπλοκή ή μη των ορίων εκτομής από το καρκίνωμα. Αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες είναι οι λεμφαδενικές μεταστάσεις, η περινευρική διήθηση, καθώς και η διήθηση της άνω μεσεντερίου και πυλαίας φλέβας. Συμπερασματικά, το PDAC είναι όγκος εξαιρετικά κακής πρόγνωσης. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν η νόσος είναι πλέον συστηματική, γεγονός που αποκλείει σε μεγάλο βαθμό την χειρουργική του εξαίρεση. Το όφελος της νεοεπικουρικής θεραπείας είναι σημαντικό σε ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμους όγκους, παραμένει ωστόσο αμφιλεγόμενο στους ασθενείς με τοπικά προχωρημένους όγκους. ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει όφελος σε εκείνους τους ασθενείς με αρχικά εξαιρέσιμους όγκους. Στο πλαίσιο αυτό η ιστολογική εκτίμηση των χειρουργικών παρασκευασμάτων παγκρέατος μετά νεοεπικουρική θεραπεία απαιτεί συστηματική μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση, ενδελεχή αξιολόγηση των ορίων και των αγγειακών δομών, ακριβή σταδιοποίηση (T, N) και καταγραφή του βαθμού ανταπόκρισης ώστε να παράσχει πολύτιμες προγνωστικές πληροφορίες για τη μετεγχειρητική φροντίδα των ασθενών και την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων που θα διαμορφώσουν την αντιμετώπιση παρόμοιων ασθενών στο μέλλον.","abstract_has_math":false,"creators":["Κυρκασιάδου Μαρία","Kyrkasiadou Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:20Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3330958"],"render_values":[{"text":"uoadl:3330958","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3330958","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3330958","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3330958","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κυρκασιάδου Μαρία","Kyrkasiadou Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3330958","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3330958"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος (pancreatic ductal adenocarcinoma-PDAC) είναι ένας επιθετικός καρκίνος με 5ετή επιβίωση περίπου 9%, ποσοστό που ανέρχεται στο 27% εάν αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Η περιεγχειρητική νοσηρότητα είναι 30-40%, αλλά τα τελευταία χρόνια η περιεγχειρητική θνητότητα έχει μειωθεί στο 5%. Μια από τις βασικές αιτίες της αυξημένης θνητότητας στο PDAC είναι η προχωρημένη νόσος κατά την αρχική διάγνωση. Στους οριακά εξαιρέσιμους (borderline resectable) και τοπικά προχωρημένους (locally advanced) όγκους η νεοεπικουρική θεραπεία εφαρμόζεται με στόχο να υποσταδιοποιήσει τον όγκο και να αυξήσει την επιβίωση μέσω της επίτευξης R0 εκτομής. Στην παρούσα ανασκόπηση στο γενικό μέρος γίνεται αναφορά στους παράγοντες κινδύνου, την παθογένεση, την αλληλεπίδραση με το ανοσοποιητικό σύστημα, τη ιστολογία και την κατηγοριοποίηση ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης του PDAC, καθώς και τη ταξινόμηση αναφορικά με τη εξαιρεσιμότητα του όγκου. Στο ειδικό μέρος περιγράφονται λεπτομερώς οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται μετά τη νεοεπικουρική θεραπεία τόσο στον όγκο, όσο και στο φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές. Τέλος παρουσιάζονται οι στόχοι και τα οφέλη της νεοεπικουρικής θεραπείας. Για τη συγγραφή της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στο Pubmed και συμπεριελήφθησαν ανασκοπήσεις από το 2016 και εξής. Επιπροσθέτως, η αναζήτηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που αφορούσαν τις ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις που προκαλεί η νεοεπικουρική θεραπεία στο PDAC, το ρόλο της στην εξαιρεσιμότητα ή μη του όγκου και τα οφέλη της ως προς τη συνολική επιβίωση. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η νεοεπικουρική θεραπεία προκαλεί μια ποικιλία μεταβολών στον όγκο και το περιβάλλον του, καθώς και το φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές με κυριότερο χαρακτηριστικό την ίνωση. Η ανταπόκριση στη θεραπεία αξιολογείται με βάση τον βαθμό υποστροφής του όγκου και την εμπλοκή ή μη των ορίων εκτομής από το καρκίνωμα. Αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες είναι οι λεμφαδενικές μεταστάσεις, η περινευρική διήθηση, καθώς και η διήθηση της άνω μεσεντερίου και πυλαίας φλέβας. Συμπερασματικά, το PDAC είναι όγκος εξαιρετικά κακής πρόγνωσης. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν η νόσος είναι πλέον συστηματική, γεγονός που αποκλείει σε μεγάλο βαθμό την χειρουργική του εξαίρεση. Το όφελος της νεοεπικουρικής θεραπείας είναι σημαντικό σε ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμους όγκους, παραμένει ωστόσο αμφιλεγόμενο στους ασθενείς με τοπικά προχωρημένους όγκους. ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει όφελος σε εκείνους τους ασθενείς με αρχικά εξαιρέσιμους όγκους. Στο πλαίσιο αυτό η ιστολογική εκτίμηση των χειρουργικών παρασκευασμάτων παγκρέατος μετά νεοεπικουρική θεραπεία απαιτεί συστηματική μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση, ενδελεχή αξιολόγηση των ορίων και των αγγειακών δομών, ακριβή σταδιοποίηση (T, N) και καταγραφή του βαθμού ανταπόκρισης ώστε να παράσχει πολύτιμες προγνωστικές πληροφορίες για τη μετεγχειρητική φροντίδα των ασθενών και την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων που θα διαμορφώσουν την αντιμετώπιση παρόμοιων ασθενών στο μέλλον.","Pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC) is an aggressive cancer with a 5-year survival rate of approximately 9%, rising to 27% after surgical treatment. Perioperative morbidity is 30-40%, but in recent years perioperative mortality has decreased to 5%. One of the main causes of increased mortality in pancreatic adenocarcinoma is advanced disease at initial diagnosis. In borderline resectable and locally advanced tumors, neoadjuvant therapy is applied to sub-stage the tumor and increase survival by achieving R0 resection. In the first part of this review, the risk factors, pathogenesis, immune system relevance, histology, and grading according to the degree of differentiation as well as the classification regarding tumor resectability are discussed. In the second part, a detailed description of the morphological alterations prevailing after neoadjuvant therapy, both in the tumour and in the normal parenchyma and adjacent structures is included. Finally, the benefits and objectives of neoadjuvant treatment are presented. A systematic search was performed in Pubmed and reviews from 2016 onwards were included. In addition, the search focused on studies addressing the histopathological changes induced by neoadjuvant therapy in PDAC, its role in tumor resectability or not, and its benefit in terms of overall survival. The results showed that neoadjuvant therapy induces a variety of alterations in the tumour and its environment, as well as the in the normal parenchyma and adjacent structures, the main feature being fibrosis. Response to treatment is assessed based on the degree of tumor regression and the degree of engagement or non-engagement of resection margins. by carcinoma. Negative prognostic factors are lymph node metastases, perineural infiltration, as well as superior mesenteric and portal vein infiltration. In conclusion, PDAC is a tumor with an extremely poor prognosis. In most of the cases, it is diagnosed at an advanced stage, when the disease is systemic, which largely excludes its surgical excision. The benefit of neoadjuvant therapy is significant in patients with marginally resectable tumors, but remains controversial in patients with locally advanced tumors, while it does not appear to offer benefit in those patients with initially resectable tumors. In this context, the histological assessment of pancreatic surgical specimens after neoadjuvant therapy requires systematic macroscopic and microscopic examination, thorough evaluation of the margins and vascular structures, accurate staging (T, N) and recording of the degree of regression to provide valuable prognostic information that will shape the postoperative patient care and the treatment of similar patients in the future."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος και νεοεπικουρική θεραπεία: διερεύνηση ιστοπαθολογικών παραμέτρων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κυρκασιάδου Μαρία","Kyrkasiadou Maria"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Το πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος (pancreatic ductal adenocarcinoma-PDAC) είναι ένας επιθετικός καρκίνος με 5ετή επιβίωση περίπου 9%, ποσοστό που ανέρχεται στο 27% εάν αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Η περιεγχειρητική νοσηρότητα είναι 30-40%, αλλά τα τελευταία χρόνια η περιεγχειρητική θνητότητα έχει μειωθεί στο 5%. Μια από τις βασικές αιτίες της αυξημένης θνητότητας στο PDAC είναι η προχωρημένη νόσος κατά την αρχική διάγνωση. Στους οριακά εξαιρέσιμους (borderline resectable) και τοπικά προχωρημένους (locally advanced) όγκους η νεοεπικουρική θεραπεία εφαρμόζεται με στόχο να υποσταδιοποιήσει τον όγκο και να αυξήσει την επιβίωση μέσω της επίτευξης R0 εκτομής. Στην παρούσα ανασκόπηση στο γενικό μέρος γίνεται αναφορά στους παράγοντες κινδύνου, την παθογένεση, την αλληλεπίδραση με το ανοσοποιητικό σύστημα, τη ιστολογία και την κατηγοριοποίηση ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης του PDAC, καθώς και τη ταξινόμηση αναφορικά με τη εξαιρεσιμότητα του όγκου. Στο ειδικό μέρος περιγράφονται λεπτομερώς οι μορφολογικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται μετά τη νεοεπικουρική θεραπεία τόσο στον όγκο, όσο και στο φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές. Τέλος παρουσιάζονται οι στόχοι και τα οφέλη της νεοεπικουρικής θεραπείας. Για τη συγγραφή της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στο Pubmed και συμπεριελήφθησαν ανασκοπήσεις από το 2016 και εξής. Επιπροσθέτως, η αναζήτηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που αφορούσαν τις ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις που προκαλεί η νεοεπικουρική θεραπεία στο PDAC, το ρόλο της στην εξαιρεσιμότητα ή μη του όγκου και τα οφέλη της ως προς τη συνολική επιβίωση. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η νεοεπικουρική θεραπεία προκαλεί μια ποικιλία μεταβολών στον όγκο και το περιβάλλον του, καθώς και το φυσιολογικό παρέγχυμα και τις παρακείμενες δομές με κυριότερο χαρακτηριστικό την ίνωση. Η ανταπόκριση στη θεραπεία αξιολογείται με βάση τον βαθμό υποστροφής του όγκου και την εμπλοκή ή μη των ορίων εκτομής από το καρκίνωμα. Αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες είναι οι λεμφαδενικές μεταστάσεις, η περινευρική διήθηση, καθώς και η διήθηση της άνω μεσεντερίου και πυλαίας φλέβας. Συμπερασματικά, το PDAC είναι όγκος εξαιρετικά κακής πρόγνωσης. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν η νόσος είναι πλέον συστηματική, γεγονός που αποκλείει σε μεγάλο βαθμό την χειρουργική του εξαίρεση. Το όφελος της νεοεπικουρικής θεραπείας είναι σημαντικό σε ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμους όγκους, παραμένει ωστόσο αμφιλεγόμενο στους ασθενείς με τοπικά προχωρημένους όγκους. ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει όφελος σε εκείνους τους ασθενείς με αρχικά εξαιρέσιμους όγκους. Στο πλαίσιο αυτό η ιστολογική εκτίμηση των χειρουργικών παρασκευασμάτων παγκρέατος μετά νεοεπικουρική θεραπεία απαιτεί συστηματική μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση, ενδελεχή αξιολόγηση των ορίων και των αγγειακών δομών, ακριβή σταδιοποίηση (T, N) και καταγραφή του βαθμού ανταπόκρισης ώστε να παράσχει πολύτιμες προγνωστικές πληροφορίες για τη μετεγχειρητική φροντίδα των ασθενών και την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων που θα διαμορφώσουν την αντιμετώπιση παρόμοιων ασθενών στο μέλλον.","Pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC) is an aggressive cancer with a 5-year survival rate of approximately 9%, rising to 27% after surgical treatment. Perioperative morbidity is 30-40%, but in recent years perioperative mortality has decreased to 5%. One of the main causes of increased mortality in pancreatic adenocarcinoma is advanced disease at initial diagnosis. In borderline resectable and locally advanced tumors, neoadjuvant therapy is applied to sub-stage the tumor and increase survival by achieving R0 resection. In the first part of this review, the risk factors, pathogenesis, immune system relevance, histology, and grading according to the degree of differentiation as well as the classification regarding tumor resectability are discussed. In the second part, a detailed description of the morphological alterations prevailing after neoadjuvant therapy, both in the tumour and in the normal parenchyma and adjacent structures is included. Finally, the benefits and objectives of neoadjuvant treatment are presented. A systematic search was performed in Pubmed and reviews from 2016 onwards were included. In addition, the search focused on studies addressing the histopathological changes induced by neoadjuvant therapy in PDAC, its role in tumor resectability or not, and its benefit in terms of overall survival. The results showed that neoadjuvant therapy induces a variety of alterations in the tumour and its environment, as well as the in the normal parenchyma and adjacent structures, the main feature being fibrosis. Response to treatment is assessed based on the degree of tumor regression and the degree of engagement or non-engagement of resection margins. by carcinoma. Negative prognostic factors are lymph node metastases, perineural infiltration, as well as superior mesenteric and portal vein infiltration. In conclusion, PDAC is a tumor with an extremely poor prognosis. In most of the cases, it is diagnosed at an advanced stage, when the disease is systemic, which largely excludes its surgical excision. The benefit of neoadjuvant therapy is significant in patients with marginally resectable tumors, but remains controversial in patients with locally advanced tumors, while it does not appear to offer benefit in those patients with initially resectable tumors. In this context, the histological assessment of pancreatic surgical specimens after neoadjuvant therapy requires systematic macroscopic and microscopic examination, thorough evaluation of the margins and vascular structures, accurate staging (T, N) and recording of the degree of regression to provide valuable prognostic information that will shape the postoperative patient care and the treatment of similar patients in the future."],"dc:identifier":["uoadl:3330958","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3330958"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Πορογενές αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος και νεοεπικουρική θεραπεία: διερεύνηση ιστοπαθολογικών παραμέτρων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:20Z"}