{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3331749"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3331749","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ζωή και θάνατος στο σπήλαιο Ανδρίτσας Αργολίδας μέσα από τη μελέτη της κεραμικής","abstract":"Η εργασία διερευνά το ανασκαφικό σύνολο του σπηλαιοβαράθρου Ανδρίτσας Αργολίδας, με βασικό άξονα τη σωζόμενη κεραμική και σκοπό την ένταξη του ευρήματος στο χωρικό και χρονικό πλαίσιο της Αργολίδας και της ΒΑ Πελοποννήσου του τέλους της Ύστερης Αρχαιότητας/πρώιμου Βυζαντίου. Το επιφανειακά σωζόμενο σύνολο περιλαμβάνει διάσπαρτα σκελετικά λείψανα περισσότερων από 50 άτομα, αποτεθειμένα σε ομάδες και σε άμεση συνάφεια με πλήθος αντικειμένων - ακέραιων αγγείων, λυχναριών, μετάλλινων αντικειμένων και πολυάριθμων νομισμάτων - τα οποία συγκροτούσαν ένα κλειστό αρχαιολογικό εύρημα που διατηρήθηκε αδιατάρακτο μέχρι την ανακάλυψή του. Διατυπώνεται η υπόθεση εργασίας ότι το σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο σε συνθήκες βίαιου κινδύνου κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, το οποίο, για αδιευκρίνιστους λόγους, απέβη τόπος εγκλωβισμού και θανάτου (terminus post quem η βασιλεία του Τιβερίου-Κωνσταντίνου (578-572). Τη λεπτομερή περιγραφή του σπηλαίου και του αρχαιολογικού ευρήματος in situ, και τη χωροχρονική του ένταξη στον περίγυρο της ΒΑ Πελοποννήσου ακολουθεί η διαπραγμάτευση του κεραμικού υλικού. Τα 63 λυχνάρια, στην πλειονότητά τους βορειοαφρικανικού τύπου, είναι όμοια με σύγχρονα αντίστοιχα από θέσεις της Αργολίδας και της Κορινθίας. Τα 119 αγγεία, κατά κανόνα χρηστικά, φαίνεται ότι συνδέονται με τη χρήση του σπηλαίου ως οργανωμένου καταφυγίου. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η εξαιρετικά ομοιογενής σειρά γραπτών πρόχων από λεπτό καθαρό πηλό, πιθανώς προϊόν ενός ή περισσότερων εργαστηρίων της ευρύτερης περιοχής του σπηλαίου. Η σύγκριση της κεραμικής του σπηλαίου με σύνολα από σύγχρονες ανεσκαμμένες θέσεις της Αργολιδοκορινθίας, της Πελοποννήσου και εκτός αυτής επιτρέπουν την υπόθεση ότι το υλικό αυτό εντάσσεται σε μια παραγωγή τοπικού/περιφερειακού επιπέδου με κοινά χαρακτηριστικά, που διακινείται μέσω εμπορίου ή και ανταλλαγής εντός της ακτίνας της Κορινθίας, της Αργολίδας και ενδεχομένως τμήματος της Αρκαδίας. Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα τύπων χρηστικής κεραμικής της Ανδρίτσας με σύγχρονους τύπους από τον αγρό της Παναγίας Αρχαίας Κορίνθου, το Άργος και το Πυργούθι καθώς και γραπτών πρόχων με αντίστοιχες από το σπήλαιο Κάψια Αρκαδίας. Πιθανότατα η κοινότητα του σπηλαίου μετείχε σε κάποια τοπικά δίκτυα από όπου τροφοδοτούνταν με αμφορείς, λυχνάρια και χρηστική κεραμική. Η παρουσία αμφορέων αποκλειστικά τύπου LRA 2 στο σπήλαιο εγείρει το ερώτημα για πιθανή σχέση της Ανδρίτσας και της ευρύτερης κοιλάδας της Ποταμιάς με την παραγωγή λαδιού και ίσως κρασιού. Οι χρήστες του σπηλαίου δεν αποκλείεται να προέρχονταν από ένα δίκτυο αγροικιών ή μικρό οικισμό της κοιλάδας της Ποταμιάς στον τύπο ανάλογων σύγχρονων αγροτικών κοινοτήτων της Αργολίδας. Αξιοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας, διερευνώνται οι συνθήκες δημιουργίας του ευρήματος, επιχειρείται η ανασύσταση της χρήσης του σπηλαίου και της ιεράρχησής του στον περίγυρο, αναζητούνται αντίστοιχες περιπτώσεις σπηλαίων-καταφυγίων, συζητείται η πιθανή κοινωνική ταυτότητα των χρηστών του σπηλαίου και η ενδεχόμενη σχέση του γεγονότος με τις αβαροσλαβικές επιδρομές. Τέλος βάσει και της νομισματικής μαρτυρίας προτείνεται η χρονολόγηση του συνόλου ανάμεσα στο τέλος του 6ου αι. και τις πρώτες δεκαετίες του 7ου αι.","abstract_html":"Η εργασία διερευνά το ανασκαφικό σύνολο του σπηλαιοβαράθρου Ανδρίτσας Αργολίδας, με βασικό άξονα τη σωζόμενη κεραμική και σκοπό την ένταξη του ευρήματος στο χωρικό και χρονικό πλαίσιο της Αργολίδας και της ΒΑ Πελοποννήσου του τέλους της Ύστερης Αρχαιότητας/πρώιμου Βυζαντίου. Το επιφανειακά σωζόμενο σύνολο περιλαμβάνει διάσπαρτα σκελετικά λείψανα περισσότερων από 50 άτομα, αποτεθειμένα σε ομάδες και σε άμεση συνάφεια με πλήθος αντικειμένων - ακέραιων αγγείων, λυχναριών, μετάλλινων αντικειμένων και πολυάριθμων νομισμάτων - τα οποία συγκροτούσαν ένα κλειστό αρχαιολογικό εύρημα που διατηρήθηκε αδιατάρακτο μέχρι την ανακάλυψή του. Διατυπώνεται η υπόθεση εργασίας ότι το σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο σε συνθήκες βίαιου κινδύνου κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, το οποίο, για αδιευκρίνιστους λόγους, απέβη τόπος εγκλωβισμού και θανάτου (terminus post quem η βασιλεία του Τιβερίου-Κωνσταντίνου (578-572). Τη λεπτομερή περιγραφή του σπηλαίου και του αρχαιολογικού ευρήματος in situ, και τη χωροχρονική του ένταξη στον περίγυρο της ΒΑ Πελοποννήσου ακολουθεί η διαπραγμάτευση του κεραμικού υλικού. Τα 63 λυχνάρια, στην πλειονότητά τους βορειοαφρικανικού τύπου, είναι όμοια με σύγχρονα αντίστοιχα από θέσεις της Αργολίδας και της Κορινθίας. Τα 119 αγγεία, κατά κανόνα χρηστικά, φαίνεται ότι συνδέονται με τη χρήση του σπηλαίου ως οργανωμένου καταφυγίου. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η εξαιρετικά ομοιογενής σειρά γραπτών πρόχων από λεπτό καθαρό πηλό, πιθανώς προϊόν ενός ή περισσότερων εργαστηρίων της ευρύτερης περιοχής του σπηλαίου. Η σύγκριση της κεραμικής του σπηλαίου με σύνολα από σύγχρονες ανεσκαμμένες θέσεις της Αργολιδοκορινθίας, της Πελοποννήσου και εκτός αυτής επιτρέπουν την υπόθεση ότι το υλικό αυτό εντάσσεται σε μια παραγωγή τοπικού/περιφερειακού επιπέδου με κοινά χαρακτηριστικά, που διακινείται μέσω εμπορίου ή και ανταλλαγής εντός της ακτίνας της Κορινθίας, της Αργολίδας και ενδεχομένως τμήματος της Αρκαδίας. Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα τύπων χρηστικής κεραμικής της Ανδρίτσας με σύγχρονους τύπους από τον αγρό της Παναγίας Αρχαίας Κορίνθου, το Άργος και το Πυργούθι καθώς και γραπτών πρόχων με αντίστοιχες από το σπήλαιο Κάψια Αρκαδίας. Πιθανότατα η κοινότητα του σπηλαίου μετείχε σε κάποια τοπικά δίκτυα από όπου τροφοδοτούνταν με αμφορείς, λυχνάρια και χρηστική κεραμική. Η παρουσία αμφορέων αποκλειστικά τύπου LRA 2 στο σπήλαιο εγείρει το ερώτημα για πιθανή σχέση της Ανδρίτσας και της ευρύτερης κοιλάδας της Ποταμιάς με την παραγωγή λαδιού και ίσως κρασιού. Οι χρήστες του σπηλαίου δεν αποκλείεται να προέρχονταν από ένα δίκτυο αγροικιών ή μικρό οικισμό της κοιλάδας της Ποταμιάς στον τύπο ανάλογων σύγχρονων αγροτικών κοινοτήτων της Αργολίδας. Αξιοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας, διερευνώνται οι συνθήκες δημιουργίας του ευρήματος, επιχειρείται η ανασύσταση της χρήσης του σπηλαίου και της ιεράρχησής του στον περίγυρο, αναζητούνται αντίστοιχες περιπτώσεις σπηλαίων-καταφυγίων, συζητείται η πιθανή κοινωνική ταυτότητα των χρηστών του σπηλαίου και η ενδεχόμενη σχέση του γεγονότος με τις αβαροσλαβικές επιδρομές. Τέλος βάσει και της νομισματικής μαρτυρίας προτείνεται η χρονολόγηση του συνόλου ανάμεσα στο τέλος του 6ου αι. και τις πρώτες δεκαετίες του 7ου αι.","abstract_has_math":false,"creators":["Κορμαζοπούλου Λίνα","Kormazopoulou-Kagkalou Lina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:43Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3331749"],"render_values":[{"text":"uoadl:3331749","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3331749","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3331749","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3331749","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κορμαζοπούλου Λίνα","Kormazopoulou-Kagkalou Lina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3331749","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3331749"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εργασία διερευνά το ανασκαφικό σύνολο του σπηλαιοβαράθρου Ανδρίτσας Αργολίδας, με βασικό άξονα τη σωζόμενη κεραμική και σκοπό την ένταξη του ευρήματος στο χωρικό και χρονικό πλαίσιο της Αργολίδας και της ΒΑ Πελοποννήσου του τέλους της Ύστερης Αρχαιότητας/πρώιμου Βυζαντίου. Το επιφανειακά σωζόμενο σύνολο περιλαμβάνει διάσπαρτα σκελετικά λείψανα περισσότερων από 50 άτομα, αποτεθειμένα σε ομάδες και σε άμεση συνάφεια με πλήθος αντικειμένων - ακέραιων αγγείων, λυχναριών, μετάλλινων αντικειμένων και πολυάριθμων νομισμάτων - τα οποία συγκροτούσαν ένα κλειστό αρχαιολογικό εύρημα που διατηρήθηκε αδιατάρακτο μέχρι την ανακάλυψή του. Διατυπώνεται η υπόθεση εργασίας ότι το σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο σε συνθήκες βίαιου κινδύνου κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, το οποίο, για αδιευκρίνιστους λόγους, απέβη τόπος εγκλωβισμού και θανάτου (terminus post quem η βασιλεία του Τιβερίου-Κωνσταντίνου (578-572). Τη λεπτομερή περιγραφή του σπηλαίου και του αρχαιολογικού ευρήματος in situ, και τη χωροχρονική του ένταξη στον περίγυρο της ΒΑ Πελοποννήσου ακολουθεί η διαπραγμάτευση του κεραμικού υλικού. Τα 63 λυχνάρια, στην πλειονότητά τους βορειοαφρικανικού τύπου, είναι όμοια με σύγχρονα αντίστοιχα από θέσεις της Αργολίδας και της Κορινθίας. Τα 119 αγγεία, κατά κανόνα χρηστικά, φαίνεται ότι συνδέονται με τη χρήση του σπηλαίου ως οργανωμένου καταφυγίου. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η εξαιρετικά ομοιογενής σειρά γραπτών πρόχων από λεπτό καθαρό πηλό, πιθανώς προϊόν ενός ή περισσότερων εργαστηρίων της ευρύτερης περιοχής του σπηλαίου. Η σύγκριση της κεραμικής του σπηλαίου με σύνολα από σύγχρονες ανεσκαμμένες θέσεις της Αργολιδοκορινθίας, της Πελοποννήσου και εκτός αυτής επιτρέπουν την υπόθεση ότι το υλικό αυτό εντάσσεται σε μια παραγωγή τοπικού/περιφερειακού επιπέδου με κοινά χαρακτηριστικά, που διακινείται μέσω εμπορίου ή και ανταλλαγής εντός της ακτίνας της Κορινθίας, της Αργολίδας και ενδεχομένως τμήματος της Αρκαδίας. Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα τύπων χρηστικής κεραμικής της Ανδρίτσας με σύγχρονους τύπους από τον αγρό της Παναγίας Αρχαίας Κορίνθου, το Άργος και το Πυργούθι καθώς και γραπτών πρόχων με αντίστοιχες από το σπήλαιο Κάψια Αρκαδίας. Πιθανότατα η κοινότητα του σπηλαίου μετείχε σε κάποια τοπικά δίκτυα από όπου τροφοδοτούνταν με αμφορείς, λυχνάρια και χρηστική κεραμική. Η παρουσία αμφορέων αποκλειστικά τύπου LRA 2 στο σπήλαιο εγείρει το ερώτημα για πιθανή σχέση της Ανδρίτσας και της ευρύτερης κοιλάδας της Ποταμιάς με την παραγωγή λαδιού και ίσως κρασιού. Οι χρήστες του σπηλαίου δεν αποκλείεται να προέρχονταν από ένα δίκτυο αγροικιών ή μικρό οικισμό της κοιλάδας της Ποταμιάς στον τύπο ανάλογων σύγχρονων αγροτικών κοινοτήτων της Αργολίδας. Αξιοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας, διερευνώνται οι συνθήκες δημιουργίας του ευρήματος, επιχειρείται η ανασύσταση της χρήσης του σπηλαίου και της ιεράρχησής του στον περίγυρο, αναζητούνται αντίστοιχες περιπτώσεις σπηλαίων-καταφυγίων, συζητείται η πιθανή κοινωνική ταυτότητα των χρηστών του σπηλαίου και η ενδεχόμενη σχέση του γεγονότος με τις αβαροσλαβικές επιδρομές. Τέλος βάσει και της νομισματικής μαρτυρίας προτείνεται η χρονολόγηση του συνόλου ανάμεσα στο τέλος του 6ου αι. και τις πρώτες δεκαετίες του 7ου αι.","The paper deals with the archaeological assemblage from the vertical cave of Andritsa in south Argolid based on the existing pottery and aiming at placing the find in the spaciotemporal frame of the Argolid and the NE Peloponnese of the final Late Antiquity/Early Byzantium. The assemblage included the skeletal remains of more than 50 individuals deposited in clusters, corresponding to a multitude of objects – entire ceramic pots, lamps, metal objects and numerous coins- which constituted a sealed archaeological find preserved on the cave floor intact until its discovery. The working hypothesis put forward is that the cave functioned as a refuge in times of violent danger that ended in tragedy for the group of humans who settled in it for reasons unclear (terminus post quem the reign of Tiberius - Constantinus 578-582). A detailed description of the cave and the finds in situ as well as its historical and spatial integration is followed by the description and assessment of the ceramic material. The 63 lamps of north african type are identical with corresponding material from Argive or Corinthian sites. The 119 pots, mainly coarse ware, are possibly connected with the use of the cave as an organized refuge. Special reference is made to a homogeneous pottery group of painted spherical jugs, made of good-quality clay, probably products of one or more workshops in the wider area. Comparison with corresponding material from north-east Peloponnesian sites suggests that the pottery assemblage represents a regional/local production with a common vocabulary, which is traded through commerce and/or exchange within the regions of the Argolid and Corinthia, and possibly also northeast Arcadia (a great similarity is observed among types of coarse wares from Andritsa with contemporary types from Corinth, Argos and Pyrgouthi as well as of the painted jugs with corresponding ones from the cave of Kapsia). Most probably the community using the cave participated in local networks that supplied it with amphoras, lamps and coarse wares. The exclusive presence of LRA 2 amphoras in the cave suggests a possible connection of the cave area and the wider Potamia valley to the production of oil and even wine in the region. The group may have inhabited a network of farmsteads or a small village within the Potamia valley similar to other rural communities of the Argolid. Based on the overall evidence an attempt is made to explore the conditions that formed the archaeological assemblage on the cave floor, to reconstruct the use of the cave and its relationship to its setting, to discuss a number of possible cave refuges in Greece. The probable social identity of the group is also considered as well as the possible connection of the event to the Avar and Slav raids. Finally a chronology between the end of the 6th and the first decades of the 7th c. is proposed for the assemblage based on the ceramic data and the numismatic evidence."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ζωή και θάνατος στο σπήλαιο Ανδρίτσας Αργολίδας μέσα από τη μελέτη της κεραμικής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κορμαζοπούλου Λίνα","Kormazopoulou-Kagkalou Lina"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η εργασία διερευνά το ανασκαφικό σύνολο του σπηλαιοβαράθρου Ανδρίτσας Αργολίδας, με βασικό άξονα τη σωζόμενη κεραμική και σκοπό την ένταξη του ευρήματος στο χωρικό και χρονικό πλαίσιο της Αργολίδας και της ΒΑ Πελοποννήσου του τέλους της Ύστερης Αρχαιότητας/πρώιμου Βυζαντίου. Το επιφανειακά σωζόμενο σύνολο περιλαμβάνει διάσπαρτα σκελετικά λείψανα περισσότερων από 50 άτομα, αποτεθειμένα σε ομάδες και σε άμεση συνάφεια με πλήθος αντικειμένων - ακέραιων αγγείων, λυχναριών, μετάλλινων αντικειμένων και πολυάριθμων νομισμάτων - τα οποία συγκροτούσαν ένα κλειστό αρχαιολογικό εύρημα που διατηρήθηκε αδιατάρακτο μέχρι την ανακάλυψή του. Διατυπώνεται η υπόθεση εργασίας ότι το σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο σε συνθήκες βίαιου κινδύνου κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, το οποίο, για αδιευκρίνιστους λόγους, απέβη τόπος εγκλωβισμού και θανάτου (terminus post quem η βασιλεία του Τιβερίου-Κωνσταντίνου (578-572). Τη λεπτομερή περιγραφή του σπηλαίου και του αρχαιολογικού ευρήματος in situ, και τη χωροχρονική του ένταξη στον περίγυρο της ΒΑ Πελοποννήσου ακολουθεί η διαπραγμάτευση του κεραμικού υλικού. Τα 63 λυχνάρια, στην πλειονότητά τους βορειοαφρικανικού τύπου, είναι όμοια με σύγχρονα αντίστοιχα από θέσεις της Αργολίδας και της Κορινθίας. Τα 119 αγγεία, κατά κανόνα χρηστικά, φαίνεται ότι συνδέονται με τη χρήση του σπηλαίου ως οργανωμένου καταφυγίου. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η εξαιρετικά ομοιογενής σειρά γραπτών πρόχων από λεπτό καθαρό πηλό, πιθανώς προϊόν ενός ή περισσότερων εργαστηρίων της ευρύτερης περιοχής του σπηλαίου. Η σύγκριση της κεραμικής του σπηλαίου με σύνολα από σύγχρονες ανεσκαμμένες θέσεις της Αργολιδοκορινθίας, της Πελοποννήσου και εκτός αυτής επιτρέπουν την υπόθεση ότι το υλικό αυτό εντάσσεται σε μια παραγωγή τοπικού/περιφερειακού επιπέδου με κοινά χαρακτηριστικά, που διακινείται μέσω εμπορίου ή και ανταλλαγής εντός της ακτίνας της Κορινθίας, της Αργολίδας και ενδεχομένως τμήματος της Αρκαδίας. Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα τύπων χρηστικής κεραμικής της Ανδρίτσας με σύγχρονους τύπους από τον αγρό της Παναγίας Αρχαίας Κορίνθου, το Άργος και το Πυργούθι καθώς και γραπτών πρόχων με αντίστοιχες από το σπήλαιο Κάψια Αρκαδίας. Πιθανότατα η κοινότητα του σπηλαίου μετείχε σε κάποια τοπικά δίκτυα από όπου τροφοδοτούνταν με αμφορείς, λυχνάρια και χρηστική κεραμική. Η παρουσία αμφορέων αποκλειστικά τύπου LRA 2 στο σπήλαιο εγείρει το ερώτημα για πιθανή σχέση της Ανδρίτσας και της ευρύτερης κοιλάδας της Ποταμιάς με την παραγωγή λαδιού και ίσως κρασιού. Οι χρήστες του σπηλαίου δεν αποκλείεται να προέρχονταν από ένα δίκτυο αγροικιών ή μικρό οικισμό της κοιλάδας της Ποταμιάς στον τύπο ανάλογων σύγχρονων αγροτικών κοινοτήτων της Αργολίδας. Αξιοποιώντας τα στοιχεία της έρευνας, διερευνώνται οι συνθήκες δημιουργίας του ευρήματος, επιχειρείται η ανασύσταση της χρήσης του σπηλαίου και της ιεράρχησής του στον περίγυρο, αναζητούνται αντίστοιχες περιπτώσεις σπηλαίων-καταφυγίων, συζητείται η πιθανή κοινωνική ταυτότητα των χρηστών του σπηλαίου και η ενδεχόμενη σχέση του γεγονότος με τις αβαροσλαβικές επιδρομές. Τέλος βάσει και της νομισματικής μαρτυρίας προτείνεται η χρονολόγηση του συνόλου ανάμεσα στο τέλος του 6ου αι. και τις πρώτες δεκαετίες του 7ου αι.","The paper deals with the archaeological assemblage from the vertical cave of Andritsa in south Argolid based on the existing pottery and aiming at placing the find in the spaciotemporal frame of the Argolid and the NE Peloponnese of the final Late Antiquity/Early Byzantium. The assemblage included the skeletal remains of more than 50 individuals deposited in clusters, corresponding to a multitude of objects – entire ceramic pots, lamps, metal objects and numerous coins- which constituted a sealed archaeological find preserved on the cave floor intact until its discovery. The working hypothesis put forward is that the cave functioned as a refuge in times of violent danger that ended in tragedy for the group of humans who settled in it for reasons unclear (terminus post quem the reign of Tiberius - Constantinus 578-582). A detailed description of the cave and the finds in situ as well as its historical and spatial integration is followed by the description and assessment of the ceramic material. The 63 lamps of north african type are identical with corresponding material from Argive or Corinthian sites. The 119 pots, mainly coarse ware, are possibly connected with the use of the cave as an organized refuge. Special reference is made to a homogeneous pottery group of painted spherical jugs, made of good-quality clay, probably products of one or more workshops in the wider area. Comparison with corresponding material from north-east Peloponnesian sites suggests that the pottery assemblage represents a regional/local production with a common vocabulary, which is traded through commerce and/or exchange within the regions of the Argolid and Corinthia, and possibly also northeast Arcadia (a great similarity is observed among types of coarse wares from Andritsa with contemporary types from Corinth, Argos and Pyrgouthi as well as of the painted jugs with corresponding ones from the cave of Kapsia). Most probably the community using the cave participated in local networks that supplied it with amphoras, lamps and coarse wares. The exclusive presence of LRA 2 amphoras in the cave suggests a possible connection of the cave area and the wider Potamia valley to the production of oil and even wine in the region. The group may have inhabited a network of farmsteads or a small village within the Potamia valley similar to other rural communities of the Argolid. Based on the overall evidence an attempt is made to explore the conditions that formed the archaeological assemblage on the cave floor, to reconstruct the use of the cave and its relationship to its setting, to discuss a number of possible cave refuges in Greece. The probable social identity of the group is also considered as well as the possible connection of the event to the Avar and Slav raids. Finally a chronology between the end of the 6th and the first decades of the 7th c. is proposed for the assemblage based on the ceramic data and the numismatic evidence."],"dc:identifier":["uoadl:3331749","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3331749"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Ζωή και θάνατος στο σπήλαιο Ανδρίτσας Αργολίδας μέσα από τη μελέτη της κεραμικής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:43Z"}