{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3336250"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3336250","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«H ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΘΕΟΛΟΓΙΚΗ KAI ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»","abstract":"Η παρούσα εργασία θέτει ως αφετηριακό ερώτημα πως μπορεί να γίνει ουσιαστική προσέγγιση στη γλώσσα της θείας λατρείας από το σύγχρονο άνθρωπο. Αναζητώντας απαντήσεις, ανατρέχει στο ζωντανό λόγο των Πατέρων. Πώς αυτοί διαλέγονται με τους συνομιλητές τους, ώστε να τους μετακενώσουν τα ιερά γράμματα της ορθοδόξου πίστεως, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εποχής; Έτσι κατά την πορεία της εργασίας διαπιστώνεται ότι, άλλοτε, αναμετρώνται με τους εκπροσώπους της θύραθεν παιδείας, όπως οι Σρεις Ιεράρχες. Άλλοτε αποτολμούν λεπτές διατυπώσεις προς όσους δεν αποδέχονται τους όρους της πίστεως τα δόγματα, όπως ο ιερός Δαμασκηνός. Άλλοτε, χρησιμοποιούν τον έντεχνο εκκλησιαστικό λόγο, ακόμα και εκφραστικά μέσα κοσμικά, όπως ο δεκαπεντασύλλαβος. Κάποτε σε χαλεπούς καιρούς, εκλαϊκεύουν το λειτουργικό λόγο ώστε να εξυψωθεί το ταπεινωμένο φρόνημα του ποιμνίου, όπως ο Νικόδημος Αγιορείτης. Εντύπωση κάνουν οι προσπάθειες μεταγλωττίσεως των λειτουργικών βιβλίων σε τοπικές γλώσσες, όπως των αυταδέλφων Θεσσαλονικέων, με αποτέλεσμα τον εκπολιτισμό ολόκληρων λαών. Προσπάθειες που συνεχίζονται στην σύγχρονη ορθόδοξη ιεραποστολή. ΢την εποχή μας, αναδύεται το ερώτημα κατά πόσο είναι κατανοητά τα λειτουργικά κείμενα και ποιες ποιμαντικές απαιτούνται για την πληρέστερη εξοικείωση των συγχρόνων πολυδιασπασμένων ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, το πλήρωμα της Εκκλησίας δίνει δείγματα βιωματικής συμμετοχής σε ακολουθίες αξεπέραστου υμνογραφικού κάλλους σαν τον Ακάθιστο Ύμνο και τον Επιτάφιο Θρήνο. Αλλά και όλος ο λαός διανθίζει το λόγο του, κάποτε ανεπίγνωστα, με λειτουργικές λέξεις. πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία vi Και σήμερα, παραμένει το ζητούμενο∙ πώς η μητέρα Εκκλησία θα συντελέσει στη μύηση όλων των συγχρόνων στη λογική λατρεία της; Εκφράζονται διαφορετικές απόψεις, άλλων υπέρ της μεταγλωττίσεως των ύμνων και άλλων όχι. Σο πόνημα αυτό δεν εστιάζει ιδιαίτερα στην παραπάνω διελκυστίνδα αλλά προχωρά στη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων ποιμαντικής προσεγγίσεως, όπως η λειτουργική κατήχηση, και προτάσεων βιωματικής συμμετοχής, όπως η συμψαλμωδία. Σελευταίο αλλά πρωταρχικό ρόλο έχουν τα αρμόδια ΢υνοδικά όργανα και η χάρη του Παναγίου Πνεύματος που επισκιάζει την Εκκλησία.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία θέτει ως αφετηριακό ερώτημα πως μπορεί να γίνει ουσιαστική προσέγγιση στη γλώσσα της θείας λατρείας από το σύγχρονο άνθρωπο. Αναζητώντας απαντήσεις, ανατρέχει στο ζωντανό λόγο των Πατέρων. Πώς αυτοί διαλέγονται με τους συνομιλητές τους, ώστε να τους μετακενώσουν τα ιερά γράμματα της ορθοδόξου πίστεως, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εποχής; Έτσι κατά την πορεία της εργασίας διαπιστώνεται ότι, άλλοτε, αναμετρώνται με τους εκπροσώπους της θύραθεν παιδείας, όπως οι Σρεις Ιεράρχες. Άλλοτε αποτολμούν λεπτές διατυπώσεις προς όσους δεν αποδέχονται τους όρους της πίστεως τα δόγματα, όπως ο ιερός Δαμασκηνός. Άλλοτε, χρησιμοποιούν τον έντεχνο εκκλησιαστικό λόγο, ακόμα και εκφραστικά μέσα κοσμικά, όπως ο δεκαπεντασύλλαβος. Κάποτε σε χαλεπούς καιρούς, εκλαϊκεύουν το λειτουργικό λόγο ώστε να εξυψωθεί το ταπεινωμένο φρόνημα του ποιμνίου, όπως ο Νικόδημος Αγιορείτης. Εντύπωση κάνουν οι προσπάθειες μεταγλωττίσεως των λειτουργικών βιβλίων σε τοπικές γλώσσες, όπως των αυταδέλφων Θεσσαλονικέων, με αποτέλεσμα τον εκπολιτισμό ολόκληρων λαών. Προσπάθειες που συνεχίζονται στην σύγχρονη ορθόδοξη ιεραποστολή. ΢την εποχή μας, αναδύεται το ερώτημα κατά πόσο είναι κατανοητά τα λειτουργικά κείμενα και ποιες ποιμαντικές απαιτούνται για την πληρέστερη εξοικείωση των συγχρόνων πολυδιασπασμένων ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, το πλήρωμα της Εκκλησίας δίνει δείγματα βιωματικής συμμετοχής σε ακολουθίες αξεπέραστου υμνογραφικού κάλλους σαν τον Ακάθιστο Ύμνο και τον Επιτάφιο Θρήνο. Αλλά και όλος ο λαός διανθίζει το λόγο του, κάποτε ανεπίγνωστα, με λειτουργικές λέξεις. πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία vi Και σήμερα, παραμένει το ζητούμενο∙ πώς η μητέρα Εκκλησία θα συντελέσει στη μύηση όλων των συγχρόνων στη λογική λατρεία της; Εκφράζονται διαφορετικές απόψεις, άλλων υπέρ της μεταγλωττίσεως των ύμνων και άλλων όχι. Σο πόνημα αυτό δεν εστιάζει ιδιαίτερα στην παραπάνω διελκυστίνδα αλλά προχωρά στη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων ποιμαντικής προσεγγίσεως, όπως η λειτουργική κατήχηση, και προτάσεων βιωματικής συμμετοχής, όπως η συμψαλμωδία. Σελευταίο αλλά πρωταρχικό ρόλο έχουν τα αρμόδια ΢υνοδικά όργανα και η χάρη του Παναγίου Πνεύματος που επισκιάζει την Εκκλησία.","abstract_has_math":false,"creators":["Χαμάλης Θεόδωρος","Chamalis Theodoros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:53Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3336250"],"render_values":[{"text":"uoadl:3336250","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336250","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336250","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3336250","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χαμάλης Θεόδωρος","Chamalis Theodoros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3336250","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336250"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία θέτει ως αφετηριακό ερώτημα πως μπορεί να γίνει ουσιαστική προσέγγιση στη γλώσσα της θείας λατρείας από το σύγχρονο άνθρωπο. Αναζητώντας απαντήσεις, ανατρέχει στο ζωντανό λόγο των Πατέρων. Πώς αυτοί διαλέγονται με τους συνομιλητές τους, ώστε να τους μετακενώσουν τα ιερά γράμματα της ορθοδόξου πίστεως, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εποχής; Έτσι κατά την πορεία της εργασίας διαπιστώνεται ότι, άλλοτε, αναμετρώνται με τους εκπροσώπους της θύραθεν παιδείας, όπως οι Σρεις Ιεράρχες. Άλλοτε αποτολμούν λεπτές διατυπώσεις προς όσους δεν αποδέχονται τους όρους της πίστεως τα δόγματα, όπως ο ιερός Δαμασκηνός. Άλλοτε, χρησιμοποιούν τον έντεχνο εκκλησιαστικό λόγο, ακόμα και εκφραστικά μέσα κοσμικά, όπως ο δεκαπεντασύλλαβος. Κάποτε σε χαλεπούς καιρούς, εκλαϊκεύουν το λειτουργικό λόγο ώστε να εξυψωθεί το ταπεινωμένο φρόνημα του ποιμνίου, όπως ο Νικόδημος Αγιορείτης. Εντύπωση κάνουν οι προσπάθειες μεταγλωττίσεως των λειτουργικών βιβλίων σε τοπικές γλώσσες, όπως των αυταδέλφων Θεσσαλονικέων, με αποτέλεσμα τον εκπολιτισμό ολόκληρων λαών. Προσπάθειες που συνεχίζονται στην σύγχρονη ορθόδοξη ιεραποστολή. ΢την εποχή μας, αναδύεται το ερώτημα κατά πόσο είναι κατανοητά τα λειτουργικά κείμενα και ποιες ποιμαντικές απαιτούνται για την πληρέστερη εξοικείωση των συγχρόνων πολυδιασπασμένων ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, το πλήρωμα της Εκκλησίας δίνει δείγματα βιωματικής συμμετοχής σε ακολουθίες αξεπέραστου υμνογραφικού κάλλους σαν τον Ακάθιστο Ύμνο και τον Επιτάφιο Θρήνο. Αλλά και όλος ο λαός διανθίζει το λόγο του, κάποτε ανεπίγνωστα, με λειτουργικές λέξεις. πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία vi Και σήμερα, παραμένει το ζητούμενο∙ πώς η μητέρα Εκκλησία θα συντελέσει στη μύηση όλων των συγχρόνων στη λογική λατρεία της; Εκφράζονται διαφορετικές απόψεις, άλλων υπέρ της μεταγλωττίσεως των ύμνων και άλλων όχι. Σο πόνημα αυτό δεν εστιάζει ιδιαίτερα στην παραπάνω διελκυστίνδα αλλά προχωρά στη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων ποιμαντικής προσεγγίσεως, όπως η λειτουργική κατήχηση, και προτάσεων βιωματικής συμμετοχής, όπως η συμψαλμωδία. Σελευταίο αλλά πρωταρχικό ρόλο έχουν τα αρμόδια ΢υνοδικά όργανα και η χάρη του Παναγίου Πνεύματος που επισκιάζει την Εκκλησία.","The present work reaches and tries to answer the question of how the common and contemporary man can really comprehend the language of divine worship. In our effort to find the answers, we go back in time having in our ears the vivid words of Holy Fathers. How did they used to pass on the holy orthodox letters to those who held a conversation with them always taking into account beliefs and ideas of the period and time they lived? So, in the process of the work, we can see that they sometimes use words mentioned by the great Three Hierarchs reflecting education matters. Some other times they try to use subtle ideas for those who do not accept our Orthodox doctrines such as John of Damascus. There are also times when they use skillful words or even secular means of expression such as the fifteen syllables. And in difficult times church language is given in simple words in other to elevate the humble spirit of people such as Nikodimos Agioritis did. The efforts to translate the liturgical books into local languages such as those of their fellow Thessalonians, make great impression, resulting in the civilization of entire peoples. Efforts that still continue in the modern Orthodox mission. Nowadays, the question arises as to whether the liturgical texts are comprehensible and how church can reach the need of contemporary people so that they become more familiar with those texts. Nevertheless, the crew of the church gives samples of experiential participation in sequences of unsurpassed hymnographic beauty such as the hymn known as ‚Akathistos‛ as well as the πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία viii Epitaph Lament. However, old people embellish their speech, sometimes unconsciously, with liturgical words. And today, the question remains; how will mother Church contribute to the initiation of old contemporaries into each rational worship? Different in various views are expressed, some in favor of translating the hymns while others not. This work does not focus particularly on the above tug of war, but preceded to formulate alternative proposals for a church approach such as liturgical catechism, and proposals for experiential participation such as choral chanting. Last but not least, with their most important role are the competent Synodal members and the grace of the Holy Spirit that overshadows the Church."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«H ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΘΕΟΛΟΓΙΚΗ KAI ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χαμάλης Θεόδωρος","Chamalis Theodoros"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία θέτει ως αφετηριακό ερώτημα πως μπορεί να γίνει ουσιαστική προσέγγιση στη γλώσσα της θείας λατρείας από το σύγχρονο άνθρωπο. Αναζητώντας απαντήσεις, ανατρέχει στο ζωντανό λόγο των Πατέρων. Πώς αυτοί διαλέγονται με τους συνομιλητές τους, ώστε να τους μετακενώσουν τα ιερά γράμματα της ορθοδόξου πίστεως, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εποχής; Έτσι κατά την πορεία της εργασίας διαπιστώνεται ότι, άλλοτε, αναμετρώνται με τους εκπροσώπους της θύραθεν παιδείας, όπως οι Σρεις Ιεράρχες. Άλλοτε αποτολμούν λεπτές διατυπώσεις προς όσους δεν αποδέχονται τους όρους της πίστεως τα δόγματα, όπως ο ιερός Δαμασκηνός. Άλλοτε, χρησιμοποιούν τον έντεχνο εκκλησιαστικό λόγο, ακόμα και εκφραστικά μέσα κοσμικά, όπως ο δεκαπεντασύλλαβος. Κάποτε σε χαλεπούς καιρούς, εκλαϊκεύουν το λειτουργικό λόγο ώστε να εξυψωθεί το ταπεινωμένο φρόνημα του ποιμνίου, όπως ο Νικόδημος Αγιορείτης. Εντύπωση κάνουν οι προσπάθειες μεταγλωττίσεως των λειτουργικών βιβλίων σε τοπικές γλώσσες, όπως των αυταδέλφων Θεσσαλονικέων, με αποτέλεσμα τον εκπολιτισμό ολόκληρων λαών. Προσπάθειες που συνεχίζονται στην σύγχρονη ορθόδοξη ιεραποστολή. ΢την εποχή μας, αναδύεται το ερώτημα κατά πόσο είναι κατανοητά τα λειτουργικά κείμενα και ποιες ποιμαντικές απαιτούνται για την πληρέστερη εξοικείωση των συγχρόνων πολυδιασπασμένων ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, το πλήρωμα της Εκκλησίας δίνει δείγματα βιωματικής συμμετοχής σε ακολουθίες αξεπέραστου υμνογραφικού κάλλους σαν τον Ακάθιστο Ύμνο και τον Επιτάφιο Θρήνο. Αλλά και όλος ο λαός διανθίζει το λόγο του, κάποτε ανεπίγνωστα, με λειτουργικές λέξεις. πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία vi Και σήμερα, παραμένει το ζητούμενο∙ πώς η μητέρα Εκκλησία θα συντελέσει στη μύηση όλων των συγχρόνων στη λογική λατρεία της; Εκφράζονται διαφορετικές απόψεις, άλλων υπέρ της μεταγλωττίσεως των ύμνων και άλλων όχι. Σο πόνημα αυτό δεν εστιάζει ιδιαίτερα στην παραπάνω διελκυστίνδα αλλά προχωρά στη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων ποιμαντικής προσεγγίσεως, όπως η λειτουργική κατήχηση, και προτάσεων βιωματικής συμμετοχής, όπως η συμψαλμωδία. Σελευταίο αλλά πρωταρχικό ρόλο έχουν τα αρμόδια ΢υνοδικά όργανα και η χάρη του Παναγίου Πνεύματος που επισκιάζει την Εκκλησία.","The present work reaches and tries to answer the question of how the common and contemporary man can really comprehend the language of divine worship. In our effort to find the answers, we go back in time having in our ears the vivid words of Holy Fathers. How did they used to pass on the holy orthodox letters to those who held a conversation with them always taking into account beliefs and ideas of the period and time they lived? So, in the process of the work, we can see that they sometimes use words mentioned by the great Three Hierarchs reflecting education matters. Some other times they try to use subtle ideas for those who do not accept our Orthodox doctrines such as John of Damascus. There are also times when they use skillful words or even secular means of expression such as the fifteen syllables. And in difficult times church language is given in simple words in other to elevate the humble spirit of people such as Nikodimos Agioritis did. The efforts to translate the liturgical books into local languages such as those of their fellow Thessalonians, make great impression, resulting in the civilization of entire peoples. Efforts that still continue in the modern Orthodox mission. Nowadays, the question arises as to whether the liturgical texts are comprehensible and how church can reach the need of contemporary people so that they become more familiar with those texts. Nevertheless, the crew of the church gives samples of experiential participation in sequences of unsurpassed hymnographic beauty such as the hymn known as ‚Akathistos‛ as well as the πρωτ. Θεοδώρου Φαμάλη, Η Λειτουργική γλώσσα. Ιστορικοθεολογική και σύγχρονη ποιμαντική προσέγγιση Διπλωματική Εργασία viii Epitaph Lament. However, old people embellish their speech, sometimes unconsciously, with liturgical words. And today, the question remains; how will mother Church contribute to the initiation of old contemporaries into each rational worship? Different in various views are expressed, some in favor of translating the hymns while others not. This work does not focus particularly on the above tug of war, but preceded to formulate alternative proposals for a church approach such as liturgical catechism, and proposals for experiential participation such as choral chanting. Last but not least, with their most important role are the competent Synodal members and the grace of the Holy Spirit that overshadows the Church."],"dc:identifier":["uoadl:3336250","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336250"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["«H ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΘΕΟΛΟΓΙΚΗ KAI ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:53Z"}