{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3336716"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3336716","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"\"Η Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου με την Αντίληψη του Μη-Ειδικού: Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη\".","abstract":"Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος συνιστά την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως. Μόλις πριν από δύο δεκαετίες, το ποσοστό των νέων κρουσμάτων ήταν παρόμοιο για τις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες περιοχές. Σήμερα, το 55% των νέων κρουσμάτων προκύπτουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, αριθμός που θα μπορούσε να φτάσει το 60% έως το 2020 και το 70 % έως το 2050. Στις χώρες αυτές, επίσης, εμφανίζονται και υψηλότερα ποσοστά θνητότητας, σχετιζόμενα με τον καρκίνο. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών, φαίνεται πως τα περισσότερα έθνη του κόσμου βρίσκονται στα πρόθυρα μιας καταστροφικής επιδημίας καρκίνου. Το 2012 καταγράφηκαν παγκοσμίως 14,1 εκατομμύρια νέα κρούσματα, το 2018, 18 εκατομμύρια, ενώ εκτιμάται ότι το 2025 θα φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ακόμη ότι οι θάνατοι από καρκίνο παγκοσμίως πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως. Στη χώρα μας εκτιμάται ότι παρουσιάζονται 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και περίπου 32.000 θάνατοι ετησίως. Η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η πρόληψη του καρκίνου, αλλά και η ενδυνάμωση του ατόμου/πολίτη, πρέπει να αποτελέσει τον κύριο στόχο. Τα Ηνωμένα Έθνη, το 2011, είχαν υιοθετήσει μια Παγκόσμια Διακήρυξη για τον Καρκίνο, η οποία περιελάμβανε, ως ένα μείζον ζήτημα, να «διαλύσει τους επιζήμιους μύθους και τις παρανοήσεις/misconceptions» σχετικά με την ασθένεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην «ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την ενδυνάμωση της Ευρώπης για την καταπολέμηση του καρκίνου» του 2022, προτρέπει, μεταξύ άλλων, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, να προωθήσουν περαιτέρω τον Εγγραμματισμό (ή Γραμματισμό ή Εγγραμματοσύνη)/Literacy σε θέματα υγείας, όσον αφορά τους κινδύνους και τους καθοριστικούς παράγοντες του καρκίνου. Υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι τα άτομα με περιορισμένο εγγραμματισμό υγείας έχουν πιο αρνητικές εκβάσεις, καθώς, δεν προβαίνουν συχνά, οπότε ούτε και έγκαιρα σε προσυμπτωματικό έλεγχο (screening), αποφεύγουν τις επισκέψεις στο γιατρό, δεν ακολουθούν με αφοσίωση τις ιατρικές οδηγίες, σχετικά με τη θεραπεία τους, νοσηλεύονται συχνότερα και, μάλιστα, ως επείγοντα περιστατικά και εμφανίζουν και υψηλότερη θνητότητα, από εκείνα που διαθέτουν επαρκή εγγραμματισμό υγείας. Η αποτελεσματική επικοινωνία σχετικά με τον καρκίνο, σε αυτούς τους ευάλωτους πληθυσμούς, θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα κλινικής και δημόσιας υγείας και νέα αποτελεσματικά επικοινωνιακά και εκπαιδευτικά εργαλεία, στοχευμένα και ευέλικτα, χρειάζεται να διαμορφωθούν, σε συνεργασία και με Δημόσιους φορείς Πολιτικής, με τη βοήθεια και των σύγχρονων ευρημάτων των νευροεπιστημών, σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους «μαθαίνει» ο ανθρώπινος εγκέφαλος, έτσι ώστε να αρθούν οι όποιες ανισότητες στο χώρο της Υγείας, οι οποίες οφείλονται σε χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας. Χρειάζεται να αναπτυχθούν Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Εθνικά Πρότυπα Προαγωγής, Αγωγής και Εγγραμματισμού Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, τόσο στην πρωτοβάθμια, όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και σε επίπεδο δια βίου μάθησης και εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας, έχουν καταγραφεί και σε ενήλικες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Ο Εγγραμματισμός Υγείας, αφορά πολλά περισσότερα, πέραν του να είναι ικανό το άτομο να διαβάζει φυλλάδια ή να κλείνει έγκαιρα ιατρικά ραντεβού. Σχετίζεται με τη προώθηση της προσβασιμότητας των πολιτών σε πληροφορίες σχετικές με την υγεία και την ασθένεια, αλλά και με την όξυνση των δεξιοτήτων τους, έτσι ώστε να είναι σε θέση να τις αποκωδικοποιούν και να τις χρησιμοποιούν με αποτελεσματικότητα, για να βελτιώσουν τις ευκαιρίες της διατήρησης, της πρόληψης και της προαγωγής της υγείας τους. Η Αγωγή Υγείας και ο Εγγραμματισμός Υγείας, έχουν άμεση συσχέτιση και συναρμογή, τόσο μεταξύ τους, όσο και με την Εκπαίδευση. Στην παρούσα εργασία θα γίνει αναφορά σε εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πανευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο στο πλαίσιο της Επικοινωνίας και του Εγγραμματισμού της Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, αλλά και σε έρευνες του διεπιστημονικού πεδίου της Γνωσιακής Επιστήμης (cognitive science), σχετικά με το πώς ερμηνεύει και αποθηκεύει τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες και ερεθίσματα ο ανθρώπινος εγκέφαλος και θα πραγματοποιηθεί μία προσπάθεια αξιολόγησής τους και σύνθεσης μίας ενιαίας εκπαιδευτικής πρότασης, υπό τη σκέπη του όρου: «Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη». Τα σημαντικότερα εργαλεία που διερευνήθηκαν, εν συντομία, είναι τα κάτωθι: H θεωρία της Μεταγωγής της Πληροφορίας (Transportation Theory) μέσω αφηγήσεων (narratives) στον τομέα της επικοινωνίας πληροφοριών σχετικά με τον καρκίνο, η οποία έχει καταδειχθεί πως μπορεί να παρέχει στο άτομο πρότυπα πειθούς, τόσο για άρση μύθων και παρανοήσεων οδηγώντας το σε εννοιολογική αλλαγή βαθειά ριζωμένων πεποιθήσεων, όσο και για αλλαγή συμπεριφοράς, σχετικά με τον καρκίνο. Η χρήση της μεταφορικής γλώσσας (metaphors), ως εργαλείο επανασύνδεσης της εξειδικευμένης γνώσης σε εκλαϊκεύσεις επιστημονικών εννοιών σχετικά με τον καρκίνο και με την έρευνα στον τομέα του καρκίνου, η οποία έχει επισημανθεί πως μπορεί να δράσει ως μία «γνωσιακή συσκευή» (cognitive device) επεξήγησης της επιστημονικής γνώσης, σχετικά με τον καρκίνο, με πιο οικείους όρους, στο ευρύ κοινό. H χρήση μεθόδων Βιωματικής Μάθησης και ενίσχυσης της ικανότητας Ενσυναίσθησης (Empathy) και Επαναποτίμησης (Rethinking) μέσω της Φαντασίας (Fiction), μέσα από τα σύγχρονα ευρήματα των απεικονιστικών μεθόδων των Νευροεπιστημών, η οποία έχει δειχθεί, πως σχετίζεται με την ανάπτυξη υψηλού επιπέδου Αυτεπίγνωσης (Self-Awareness), οπότε και ενδυνάμωσης του ατόμου σε ζητήματα που αφορούν την λήψη αποφάσεων, εν προκειμένω, σχετικών με την Υγεία του. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη χρήση έντυπου υλικού, ιδιαίτερα με τη μορφή γραφικών μυθιστορημάτων (graphic novels), τα οποία έχει καταδειχθεί πως προσελκύουν έντονα τους αναγνώστες κάθε ηλικίας, σε θεματικές περί υγείας και ασθένειας, σχετικά με την Κυτταρική και τη Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου, τη Γενετική του Καρκίνου και γενικότερα τη Φύση του Καρκίνου (The Nature of Cancer), όσο και την Ογκογένεση (Tumorigenesis) και τις θεραπείες του Καρκίνου, ακόμα και τις πιο σύγχρονες εξ’ αυτών, μπορεί να συνθέσουν αποτελεσματικά εργαλεία, για τη διαμόρφωση στρατηγικών, οι οποίες θα βελτιώσουν την διαδικασία της επικοινωνίας πληροφοριών που σχετίζονται με τον καρκίνο, σε άτομα με χαμηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας, αλλά και την άρση των όποιων μύθων και παρανοήσεων, σχετικά με τους καθοριστικούς παράγοντες, τους μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, την διάγνωση, την πρόγνωση και τις θεραπείες του καρκίνου, στον ευρύτερο πληθυσμό. Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια όπου η «πίστη» και η προσκόλληση σε ένα μύθο ή σε μια παρανόηση, συνοδευόμενη συνήθως και από ένα χαμηλό επίπεδο εγγραμματισμού υγείας, μπορεί να αποβεί και μοιραία για μία ανθρώπινη ζωή. Αντίθετα, ένα υψηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας σχετικά με τον καρκίνο, στον πληθυσμό, θα βοηθούσε στη έγκαιρη διάγνωση ακόμα και ενός ασυμπτωματικού ασθενούς σε πολύ πρώιμο στάδιο, η οποία σε συνδυασμό με την κατάλληλη ιατρική παρέμβαση, σίγουρα θα οδηγούσε σε καλύτερη πρόγνωση και θα ενίσχυε τις πιθανότητες επιβίωσης χωρίς νόσο.","abstract_html":"Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος συνιστά την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως. Μόλις πριν από δύο δεκαετίες, το ποσοστό των νέων κρουσμάτων ήταν παρόμοιο για τις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες περιοχές. Σήμερα, το 55% των νέων κρουσμάτων προκύπτουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, αριθμός που θα μπορούσε να φτάσει το 60% έως το 2020 και το 70 % έως το 2050. Στις χώρες αυτές, επίσης, εμφανίζονται και υψηλότερα ποσοστά θνητότητας, σχετιζόμενα με τον καρκίνο. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών, φαίνεται πως τα περισσότερα έθνη του κόσμου βρίσκονται στα πρόθυρα μιας καταστροφικής επιδημίας καρκίνου. Το 2012 καταγράφηκαν παγκοσμίως 14,1 εκατομμύρια νέα κρούσματα, το 2018, 18 εκατομμύρια, ενώ εκτιμάται ότι το 2025 θα φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ακόμη ότι οι θάνατοι από καρκίνο παγκοσμίως πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως. Στη χώρα μας εκτιμάται ότι παρουσιάζονται 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και περίπου 32.000 θάνατοι ετησίως. Η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η πρόληψη του καρκίνου, αλλά και η ενδυνάμωση του ατόμου/πολίτη, πρέπει να αποτελέσει τον κύριο στόχο. Τα Ηνωμένα Έθνη, το 2011, είχαν υιοθετήσει μια Παγκόσμια Διακήρυξη για τον Καρκίνο, η οποία περιελάμβανε, ως ένα μείζον ζήτημα, να «διαλύσει τους επιζήμιους μύθους και τις παρανοήσεις/misconceptions» σχετικά με την ασθένεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην «ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την ενδυνάμωση της Ευρώπης για την καταπολέμηση του καρκίνου» του 2022, προτρέπει, μεταξύ άλλων, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, να προωθήσουν περαιτέρω τον Εγγραμματισμό (ή Γραμματισμό ή Εγγραμματοσύνη)/Literacy σε θέματα υγείας, όσον αφορά τους κινδύνους και τους καθοριστικούς παράγοντες του καρκίνου. Υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι τα άτομα με περιορισμένο εγγραμματισμό υγείας έχουν πιο αρνητικές εκβάσεις, καθώς, δεν προβαίνουν συχνά, οπότε ούτε και έγκαιρα σε προσυμπτωματικό έλεγχο (screening), αποφεύγουν τις επισκέψεις στο γιατρό, δεν ακολουθούν με αφοσίωση τις ιατρικές οδηγίες, σχετικά με τη θεραπεία τους, νοσηλεύονται συχνότερα και, μάλιστα, ως επείγοντα περιστατικά και εμφανίζουν και υψηλότερη θνητότητα, από εκείνα που διαθέτουν επαρκή εγγραμματισμό υγείας. Η αποτελεσματική επικοινωνία σχετικά με τον καρκίνο, σε αυτούς τους ευάλωτους πληθυσμούς, θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα κλινικής και δημόσιας υγείας και νέα αποτελεσματικά επικοινωνιακά και εκπαιδευτικά εργαλεία, στοχευμένα και ευέλικτα, χρειάζεται να διαμορφωθούν, σε συνεργασία και με Δημόσιους φορείς Πολιτικής, με τη βοήθεια και των σύγχρονων ευρημάτων των νευροεπιστημών, σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους «μαθαίνει» ο ανθρώπινος εγκέφαλος, έτσι ώστε να αρθούν οι όποιες ανισότητες στο χώρο της Υγείας, οι οποίες οφείλονται σε χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας. Χρειάζεται να αναπτυχθούν Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Εθνικά Πρότυπα Προαγωγής, Αγωγής και Εγγραμματισμού Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, τόσο στην πρωτοβάθμια, όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και σε επίπεδο δια βίου μάθησης και εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας, έχουν καταγραφεί και σε ενήλικες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Ο Εγγραμματισμός Υγείας, αφορά πολλά περισσότερα, πέραν του να είναι ικανό το άτομο να διαβάζει φυλλάδια ή να κλείνει έγκαιρα ιατρικά ραντεβού. Σχετίζεται με τη προώθηση της προσβασιμότητας των πολιτών σε πληροφορίες σχετικές με την υγεία και την ασθένεια, αλλά και με την όξυνση των δεξιοτήτων τους, έτσι ώστε να είναι σε θέση να τις αποκωδικοποιούν και να τις χρησιμοποιούν με αποτελεσματικότητα, για να βελτιώσουν τις ευκαιρίες της διατήρησης, της πρόληψης και της προαγωγής της υγείας τους. Η Αγωγή Υγείας και ο Εγγραμματισμός Υγείας, έχουν άμεση συσχέτιση και συναρμογή, τόσο μεταξύ τους, όσο και με την Εκπαίδευση. Στην παρούσα εργασία θα γίνει αναφορά σε εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πανευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο στο πλαίσιο της Επικοινωνίας και του Εγγραμματισμού της Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, αλλά και σε έρευνες του διεπιστημονικού πεδίου της Γνωσιακής Επιστήμης (cognitive science), σχετικά με το πώς ερμηνεύει και αποθηκεύει τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες και ερεθίσματα ο ανθρώπινος εγκέφαλος και θα πραγματοποιηθεί μία προσπάθεια αξιολόγησής τους και σύνθεσης μίας ενιαίας εκπαιδευτικής πρότασης, υπό τη σκέπη του όρου: «Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη». Τα σημαντικότερα εργαλεία που διερευνήθηκαν, εν συντομία, είναι τα κάτωθι: H θεωρία της Μεταγωγής της Πληροφορίας (Transportation Theory) μέσω αφηγήσεων (narratives) στον τομέα της επικοινωνίας πληροφοριών σχετικά με τον καρκίνο, η οποία έχει καταδειχθεί πως μπορεί να παρέχει στο άτομο πρότυπα πειθούς, τόσο για άρση μύθων και παρανοήσεων οδηγώντας το σε εννοιολογική αλλαγή βαθειά ριζωμένων πεποιθήσεων, όσο και για αλλαγή συμπεριφοράς, σχετικά με τον καρκίνο. Η χρήση της μεταφορικής γλώσσας (metaphors), ως εργαλείο επανασύνδεσης της εξειδικευμένης γνώσης σε εκλαϊκεύσεις επιστημονικών εννοιών σχετικά με τον καρκίνο και με την έρευνα στον τομέα του καρκίνου, η οποία έχει επισημανθεί πως μπορεί να δράσει ως μία «γνωσιακή συσκευή» (cognitive device) επεξήγησης της επιστημονικής γνώσης, σχετικά με τον καρκίνο, με πιο οικείους όρους, στο ευρύ κοινό. H χρήση μεθόδων Βιωματικής Μάθησης και ενίσχυσης της ικανότητας Ενσυναίσθησης (Empathy) και Επαναποτίμησης (Rethinking) μέσω της Φαντασίας (Fiction), μέσα από τα σύγχρονα ευρήματα των απεικονιστικών μεθόδων των Νευροεπιστημών, η οποία έχει δειχθεί, πως σχετίζεται με την ανάπτυξη υψηλού επιπέδου Αυτεπίγνωσης (Self-Awareness), οπότε και ενδυνάμωσης του ατόμου σε ζητήματα που αφορούν την λήψη αποφάσεων, εν προκειμένω, σχετικών με την Υγεία του. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη χρήση έντυπου υλικού, ιδιαίτερα με τη μορφή γραφικών μυθιστορημάτων (graphic novels), τα οποία έχει καταδειχθεί πως προσελκύουν έντονα τους αναγνώστες κάθε ηλικίας, σε θεματικές περί υγείας και ασθένειας, σχετικά με την Κυτταρική και τη Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου, τη Γενετική του Καρκίνου και γενικότερα τη Φύση του Καρκίνου (The Nature of Cancer), όσο και την Ογκογένεση (Tumorigenesis) και τις θεραπείες του Καρκίνου, ακόμα και τις πιο σύγχρονες εξ’ αυτών, μπορεί να συνθέσουν αποτελεσματικά εργαλεία, για τη διαμόρφωση στρατηγικών, οι οποίες θα βελτιώσουν την διαδικασία της επικοινωνίας πληροφοριών που σχετίζονται με τον καρκίνο, σε άτομα με χαμηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας, αλλά και την άρση των όποιων μύθων και παρανοήσεων, σχετικά με τους καθοριστικούς παράγοντες, τους μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, την διάγνωση, την πρόγνωση και τις θεραπείες του καρκίνου, στον ευρύτερο πληθυσμό. Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια όπου η «πίστη» και η προσκόλληση σε ένα μύθο ή σε μια παρανόηση, συνοδευόμενη συνήθως και από ένα χαμηλό επίπεδο εγγραμματισμού υγείας, μπορεί να αποβεί και μοιραία για μία ανθρώπινη ζωή. Αντίθετα, ένα υψηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας σχετικά με τον καρκίνο, στον πληθυσμό, θα βοηθούσε στη έγκαιρη διάγνωση ακόμα και ενός ασυμπτωματικού ασθενούς σε πολύ πρώιμο στάδιο, η οποία σε συνδυασμό με την κατάλληλη ιατρική παρέμβαση, σίγουρα θα οδηγούσε σε καλύτερη πρόγνωση και θα ενίσχυε τις πιθανότητες επιβίωσης χωρίς νόσο.","abstract_has_math":false,"creators":["Κατσιδονιώτης Δημήτριος","Katsidoniotis Dimitris"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:22:56Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3336716"],"render_values":[{"text":"uoadl:3336716","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336716","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336716","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3336716","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κατσιδονιώτης Δημήτριος","Katsidoniotis Dimitris"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3336716","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336716"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος συνιστά την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως. Μόλις πριν από δύο δεκαετίες, το ποσοστό των νέων κρουσμάτων ήταν παρόμοιο για τις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες περιοχές. Σήμερα, το 55% των νέων κρουσμάτων προκύπτουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, αριθμός που θα μπορούσε να φτάσει το 60% έως το 2020 και το 70 % έως το 2050. Στις χώρες αυτές, επίσης, εμφανίζονται και υψηλότερα ποσοστά θνητότητας, σχετιζόμενα με τον καρκίνο. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών, φαίνεται πως τα περισσότερα έθνη του κόσμου βρίσκονται στα πρόθυρα μιας καταστροφικής επιδημίας καρκίνου. Το 2012 καταγράφηκαν παγκοσμίως 14,1 εκατομμύρια νέα κρούσματα, το 2018, 18 εκατομμύρια, ενώ εκτιμάται ότι το 2025 θα φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ακόμη ότι οι θάνατοι από καρκίνο παγκοσμίως πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως. Στη χώρα μας εκτιμάται ότι παρουσιάζονται 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και περίπου 32.000 θάνατοι ετησίως. Η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η πρόληψη του καρκίνου, αλλά και η ενδυνάμωση του ατόμου/πολίτη, πρέπει να αποτελέσει τον κύριο στόχο. Τα Ηνωμένα Έθνη, το 2011, είχαν υιοθετήσει μια Παγκόσμια Διακήρυξη για τον Καρκίνο, η οποία περιελάμβανε, ως ένα μείζον ζήτημα, να «διαλύσει τους επιζήμιους μύθους και τις παρανοήσεις/misconceptions» σχετικά με την ασθένεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην «ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την ενδυνάμωση της Ευρώπης για την καταπολέμηση του καρκίνου» του 2022, προτρέπει, μεταξύ άλλων, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, να προωθήσουν περαιτέρω τον Εγγραμματισμό (ή Γραμματισμό ή Εγγραμματοσύνη)/Literacy σε θέματα υγείας, όσον αφορά τους κινδύνους και τους καθοριστικούς παράγοντες του καρκίνου. Υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι τα άτομα με περιορισμένο εγγραμματισμό υγείας έχουν πιο αρνητικές εκβάσεις, καθώς, δεν προβαίνουν συχνά, οπότε ούτε και έγκαιρα σε προσυμπτωματικό έλεγχο (screening), αποφεύγουν τις επισκέψεις στο γιατρό, δεν ακολουθούν με αφοσίωση τις ιατρικές οδηγίες, σχετικά με τη θεραπεία τους, νοσηλεύονται συχνότερα και, μάλιστα, ως επείγοντα περιστατικά και εμφανίζουν και υψηλότερη θνητότητα, από εκείνα που διαθέτουν επαρκή εγγραμματισμό υγείας. Η αποτελεσματική επικοινωνία σχετικά με τον καρκίνο, σε αυτούς τους ευάλωτους πληθυσμούς, θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα κλινικής και δημόσιας υγείας και νέα αποτελεσματικά επικοινωνιακά και εκπαιδευτικά εργαλεία, στοχευμένα και ευέλικτα, χρειάζεται να διαμορφωθούν, σε συνεργασία και με Δημόσιους φορείς Πολιτικής, με τη βοήθεια και των σύγχρονων ευρημάτων των νευροεπιστημών, σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους «μαθαίνει» ο ανθρώπινος εγκέφαλος, έτσι ώστε να αρθούν οι όποιες ανισότητες στο χώρο της Υγείας, οι οποίες οφείλονται σε χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας. Χρειάζεται να αναπτυχθούν Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Εθνικά Πρότυπα Προαγωγής, Αγωγής και Εγγραμματισμού Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, τόσο στην πρωτοβάθμια, όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και σε επίπεδο δια βίου μάθησης και εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας, έχουν καταγραφεί και σε ενήλικες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Ο Εγγραμματισμός Υγείας, αφορά πολλά περισσότερα, πέραν του να είναι ικανό το άτομο να διαβάζει φυλλάδια ή να κλείνει έγκαιρα ιατρικά ραντεβού. Σχετίζεται με τη προώθηση της προσβασιμότητας των πολιτών σε πληροφορίες σχετικές με την υγεία και την ασθένεια, αλλά και με την όξυνση των δεξιοτήτων τους, έτσι ώστε να είναι σε θέση να τις αποκωδικοποιούν και να τις χρησιμοποιούν με αποτελεσματικότητα, για να βελτιώσουν τις ευκαιρίες της διατήρησης, της πρόληψης και της προαγωγής της υγείας τους. Η Αγωγή Υγείας και ο Εγγραμματισμός Υγείας, έχουν άμεση συσχέτιση και συναρμογή, τόσο μεταξύ τους, όσο και με την Εκπαίδευση. Στην παρούσα εργασία θα γίνει αναφορά σε εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πανευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο στο πλαίσιο της Επικοινωνίας και του Εγγραμματισμού της Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, αλλά και σε έρευνες του διεπιστημονικού πεδίου της Γνωσιακής Επιστήμης (cognitive science), σχετικά με το πώς ερμηνεύει και αποθηκεύει τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες και ερεθίσματα ο ανθρώπινος εγκέφαλος και θα πραγματοποιηθεί μία προσπάθεια αξιολόγησής τους και σύνθεσης μίας ενιαίας εκπαιδευτικής πρότασης, υπό τη σκέπη του όρου: «Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη». Τα σημαντικότερα εργαλεία που διερευνήθηκαν, εν συντομία, είναι τα κάτωθι: H θεωρία της Μεταγωγής της Πληροφορίας (Transportation Theory) μέσω αφηγήσεων (narratives) στον τομέα της επικοινωνίας πληροφοριών σχετικά με τον καρκίνο, η οποία έχει καταδειχθεί πως μπορεί να παρέχει στο άτομο πρότυπα πειθούς, τόσο για άρση μύθων και παρανοήσεων οδηγώντας το σε εννοιολογική αλλαγή βαθειά ριζωμένων πεποιθήσεων, όσο και για αλλαγή συμπεριφοράς, σχετικά με τον καρκίνο. Η χρήση της μεταφορικής γλώσσας (metaphors), ως εργαλείο επανασύνδεσης της εξειδικευμένης γνώσης σε εκλαϊκεύσεις επιστημονικών εννοιών σχετικά με τον καρκίνο και με την έρευνα στον τομέα του καρκίνου, η οποία έχει επισημανθεί πως μπορεί να δράσει ως μία «γνωσιακή συσκευή» (cognitive device) επεξήγησης της επιστημονικής γνώσης, σχετικά με τον καρκίνο, με πιο οικείους όρους, στο ευρύ κοινό. H χρήση μεθόδων Βιωματικής Μάθησης και ενίσχυσης της ικανότητας Ενσυναίσθησης (Empathy) και Επαναποτίμησης (Rethinking) μέσω της Φαντασίας (Fiction), μέσα από τα σύγχρονα ευρήματα των απεικονιστικών μεθόδων των Νευροεπιστημών, η οποία έχει δειχθεί, πως σχετίζεται με την ανάπτυξη υψηλού επιπέδου Αυτεπίγνωσης (Self-Awareness), οπότε και ενδυνάμωσης του ατόμου σε ζητήματα που αφορούν την λήψη αποφάσεων, εν προκειμένω, σχετικών με την Υγεία του. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη χρήση έντυπου υλικού, ιδιαίτερα με τη μορφή γραφικών μυθιστορημάτων (graphic novels), τα οποία έχει καταδειχθεί πως προσελκύουν έντονα τους αναγνώστες κάθε ηλικίας, σε θεματικές περί υγείας και ασθένειας, σχετικά με την Κυτταρική και τη Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου, τη Γενετική του Καρκίνου και γενικότερα τη Φύση του Καρκίνου (The Nature of Cancer), όσο και την Ογκογένεση (Tumorigenesis) και τις θεραπείες του Καρκίνου, ακόμα και τις πιο σύγχρονες εξ’ αυτών, μπορεί να συνθέσουν αποτελεσματικά εργαλεία, για τη διαμόρφωση στρατηγικών, οι οποίες θα βελτιώσουν την διαδικασία της επικοινωνίας πληροφοριών που σχετίζονται με τον καρκίνο, σε άτομα με χαμηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας, αλλά και την άρση των όποιων μύθων και παρανοήσεων, σχετικά με τους καθοριστικούς παράγοντες, τους μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, την διάγνωση, την πρόγνωση και τις θεραπείες του καρκίνου, στον ευρύτερο πληθυσμό. Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια όπου η «πίστη» και η προσκόλληση σε ένα μύθο ή σε μια παρανόηση, συνοδευόμενη συνήθως και από ένα χαμηλό επίπεδο εγγραμματισμού υγείας, μπορεί να αποβεί και μοιραία για μία ανθρώπινη ζωή. Αντίθετα, ένα υψηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας σχετικά με τον καρκίνο, στον πληθυσμό, θα βοηθούσε στη έγκαιρη διάγνωση ακόμα και ενός ασυμπτωματικού ασθενούς σε πολύ πρώιμο στάδιο, η οποία σε συνδυασμό με την κατάλληλη ιατρική παρέμβαση, σίγουρα θα οδηγούσε σε καλύτερη πρόγνωση και θα ενίσχυε τις πιθανότητες επιβίωσης χωρίς νόσο.","Cancer is known to be the leading cause of death and disability worldwide. Just two decades ago, the rate of new cases was similar for developed and developing regions. Today, 55% of new cases occur in developing countries, a number that could reach 60% by 2020 and 70% by 2050. These countries also have higher cancer-related mortality rates. Based on the statistics of the last few decades, it seems that most of the world's nations are on the brink of a devastating cancer epidemic. In 2012, 14.1 million new cases were recorded worldwide, in 2018, 18 million, while it is estimated that in 2025, they will reach 19.3 million. Ιt is still estimated that worldwide cancer deaths approach 10 million annually. In our country, it is estimated that 67,000 new cases of cancer and approximately 32,000 deaths occur annually. Cancer awareness, information and prevention, but also the empowerment of the individual/citizen, must be the main goal. The United Nations in 2011 had adopted a World Declaration on Cancer, which included, as an important issue, to \"dispel harmful myths and misconceptions\" about the disease. The European Parliament, in the 2022 \"REPORT on strengthening Europe to fight cancer\", urges, inter alia, the Commission and Member States to further promote Health Literacy, regarding the risks and determinants of cancer. There is strong evidence that people with limited health literacy have more negative outcomes, as they do not frequently perform screening and therefore do not perform screening in time, they avoid visits to the doctor, they do not follow medical instructions staunchly, regarding their treatment, they are more often hospitalized as emergency cases and they show a higher mortality rate than those who have sufficient health literacy. Effective communication about cancer, to these vulnerable populations, should consist a clinical and public health priority and new effective communication and educational tools, strongly aimed and flexible, need to be developed, in collaboration with Public Policy bodies, with the assistance of the current experimental findings of modern Neuroscience, regarding the ways in which the human brain \"learns\", so as to remove any inequalities in the field of Health, which are due to low levels of Health Literacy. There is a need to develop Educational Programs and National Standards for Health Promotion, Health Education and Health Literacy, regarding cancer, both in primary and secondary education, but also at the level of lifelong learning and adult education, as low levels of Health Literacy have been recorded and in adults with higher levels of education, as well. Health Literacy is about much more than just being able to read pamphlets or to book medical appointments on time. It is concerned with promoting citizens' access to information related to health and disease, but also sharpening their competencies, so that they will be able to decode and use this information effectively, in order to improve their opportunities, regarding the prevention of disease and the promotion of their health. Health Education and Health Literacy have a direct correlation and integration, both with each other and with Education. In this work, reference will be made to certain tools that have been used at a pan-European as well as at a global level, in the context of Health Communication and Health Literacy, regarding cancer, but also to certain research within the interdisciplinary field of Cognitive Science, regarding how the human brain interprets and stores the information and the stimuli that it receives and an attempt will be made to evaluate them and compose a single educational proposal, under the term: \"Cognitive Oncology for the Citizen\". The tools explored, briefly, are the following: The theory of the Transportation Theory through narratives, in the field of communicating information about cancer, which has been shown to be able to provide the individual with persuasive role models for both debunking myths and misconceptions that lead to conceptual change in strongly rooted beliefs, as well as for behavioral change, regarding cancer. The use of metaphors as a tool to reconnect specialized knowledge to popularized scientific concepts about cancer and cancer research, which has been pointed out to act as a \"cognitive device\" for explaining the scientific knowledge, about cancer, in more familiar terms, to the general public. The use of Experiential Learning methods and the strengthening of Empathy and Rethinking skills through Fiction, through the modern findings of neuroscience via neuroimaging methods, which has shown to be related to the development of a high level of Self-Awareness, thereby empowering the individual in issues related to decision-making, in this case, related to their Health. All the aforementioned, in combination with the use of printed material, even in the form of graphic novels, which have been shown to strongly engage readers of all ages, in topics of health and illness, on the Cellular and Molecular Biology of Cancer, the Genetics of Cancer and, in general, The Nature of Cancer Cancer), as well as Tumorigenesis and Cancer treatments, even the most contemporary of them, may constitute effective tools, for the formulation of strategies, which will improve the process of communicating information related to cancer , in people with a low level of health literacy, but also the debunking of any myths and misconceptions, regarding the determinants, the molecular mechanisms involved, the diagnosis, the prognosis and the treatments of cancer, in the wider population. Cancer is a disease where \"faith\" and attachment to a myth or a misconception, usually accompanied by a low level of health literacy, can be fatal to a human life. On the contrary, a high level of Health Literacy about cancer, in the population, would help in the early diagnosis of even an asymptomatic patient at a very early stage, which, combined with the appropriate medical intervention, would certainly lead to a better prognosis and strengthen the chances of a disease-free survival."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["\"Η Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου με την Αντίληψη του Μη-Ειδικού: Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη\"."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κατσιδονιώτης Δημήτριος","Katsidoniotis Dimitris"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Είναι γνωστό ότι ο καρκίνος συνιστά την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως. Μόλις πριν από δύο δεκαετίες, το ποσοστό των νέων κρουσμάτων ήταν παρόμοιο για τις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες περιοχές. Σήμερα, το 55% των νέων κρουσμάτων προκύπτουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, αριθμός που θα μπορούσε να φτάσει το 60% έως το 2020 και το 70 % έως το 2050. Στις χώρες αυτές, επίσης, εμφανίζονται και υψηλότερα ποσοστά θνητότητας, σχετιζόμενα με τον καρκίνο. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών, φαίνεται πως τα περισσότερα έθνη του κόσμου βρίσκονται στα πρόθυρα μιας καταστροφικής επιδημίας καρκίνου. Το 2012 καταγράφηκαν παγκοσμίως 14,1 εκατομμύρια νέα κρούσματα, το 2018, 18 εκατομμύρια, ενώ εκτιμάται ότι το 2025 θα φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ακόμη ότι οι θάνατοι από καρκίνο παγκοσμίως πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως. Στη χώρα μας εκτιμάται ότι παρουσιάζονται 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και περίπου 32.000 θάνατοι ετησίως. Η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η πρόληψη του καρκίνου, αλλά και η ενδυνάμωση του ατόμου/πολίτη, πρέπει να αποτελέσει τον κύριο στόχο. Τα Ηνωμένα Έθνη, το 2011, είχαν υιοθετήσει μια Παγκόσμια Διακήρυξη για τον Καρκίνο, η οποία περιελάμβανε, ως ένα μείζον ζήτημα, να «διαλύσει τους επιζήμιους μύθους και τις παρανοήσεις/misconceptions» σχετικά με την ασθένεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην «ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την ενδυνάμωση της Ευρώπης για την καταπολέμηση του καρκίνου» του 2022, προτρέπει, μεταξύ άλλων, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, να προωθήσουν περαιτέρω τον Εγγραμματισμό (ή Γραμματισμό ή Εγγραμματοσύνη)/Literacy σε θέματα υγείας, όσον αφορά τους κινδύνους και τους καθοριστικούς παράγοντες του καρκίνου. Υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι τα άτομα με περιορισμένο εγγραμματισμό υγείας έχουν πιο αρνητικές εκβάσεις, καθώς, δεν προβαίνουν συχνά, οπότε ούτε και έγκαιρα σε προσυμπτωματικό έλεγχο (screening), αποφεύγουν τις επισκέψεις στο γιατρό, δεν ακολουθούν με αφοσίωση τις ιατρικές οδηγίες, σχετικά με τη θεραπεία τους, νοσηλεύονται συχνότερα και, μάλιστα, ως επείγοντα περιστατικά και εμφανίζουν και υψηλότερη θνητότητα, από εκείνα που διαθέτουν επαρκή εγγραμματισμό υγείας. Η αποτελεσματική επικοινωνία σχετικά με τον καρκίνο, σε αυτούς τους ευάλωτους πληθυσμούς, θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα κλινικής και δημόσιας υγείας και νέα αποτελεσματικά επικοινωνιακά και εκπαιδευτικά εργαλεία, στοχευμένα και ευέλικτα, χρειάζεται να διαμορφωθούν, σε συνεργασία και με Δημόσιους φορείς Πολιτικής, με τη βοήθεια και των σύγχρονων ευρημάτων των νευροεπιστημών, σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους «μαθαίνει» ο ανθρώπινος εγκέφαλος, έτσι ώστε να αρθούν οι όποιες ανισότητες στο χώρο της Υγείας, οι οποίες οφείλονται σε χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας. Χρειάζεται να αναπτυχθούν Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Εθνικά Πρότυπα Προαγωγής, Αγωγής και Εγγραμματισμού Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, τόσο στην πρωτοβάθμια, όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και σε επίπεδο δια βίου μάθησης και εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς χαμηλά επίπεδα Εγγραμματισμού Υγείας, έχουν καταγραφεί και σε ενήλικες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Ο Εγγραμματισμός Υγείας, αφορά πολλά περισσότερα, πέραν του να είναι ικανό το άτομο να διαβάζει φυλλάδια ή να κλείνει έγκαιρα ιατρικά ραντεβού. Σχετίζεται με τη προώθηση της προσβασιμότητας των πολιτών σε πληροφορίες σχετικές με την υγεία και την ασθένεια, αλλά και με την όξυνση των δεξιοτήτων τους, έτσι ώστε να είναι σε θέση να τις αποκωδικοποιούν και να τις χρησιμοποιούν με αποτελεσματικότητα, για να βελτιώσουν τις ευκαιρίες της διατήρησης, της πρόληψης και της προαγωγής της υγείας τους. Η Αγωγή Υγείας και ο Εγγραμματισμός Υγείας, έχουν άμεση συσχέτιση και συναρμογή, τόσο μεταξύ τους, όσο και με την Εκπαίδευση. Στην παρούσα εργασία θα γίνει αναφορά σε εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πανευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο στο πλαίσιο της Επικοινωνίας και του Εγγραμματισμού της Υγείας, σχετικά με τον καρκίνο, αλλά και σε έρευνες του διεπιστημονικού πεδίου της Γνωσιακής Επιστήμης (cognitive science), σχετικά με το πώς ερμηνεύει και αποθηκεύει τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες και ερεθίσματα ο ανθρώπινος εγκέφαλος και θα πραγματοποιηθεί μία προσπάθεια αξιολόγησής τους και σύνθεσης μίας ενιαίας εκπαιδευτικής πρότασης, υπό τη σκέπη του όρου: «Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη». Τα σημαντικότερα εργαλεία που διερευνήθηκαν, εν συντομία, είναι τα κάτωθι: H θεωρία της Μεταγωγής της Πληροφορίας (Transportation Theory) μέσω αφηγήσεων (narratives) στον τομέα της επικοινωνίας πληροφοριών σχετικά με τον καρκίνο, η οποία έχει καταδειχθεί πως μπορεί να παρέχει στο άτομο πρότυπα πειθούς, τόσο για άρση μύθων και παρανοήσεων οδηγώντας το σε εννοιολογική αλλαγή βαθειά ριζωμένων πεποιθήσεων, όσο και για αλλαγή συμπεριφοράς, σχετικά με τον καρκίνο. Η χρήση της μεταφορικής γλώσσας (metaphors), ως εργαλείο επανασύνδεσης της εξειδικευμένης γνώσης σε εκλαϊκεύσεις επιστημονικών εννοιών σχετικά με τον καρκίνο και με την έρευνα στον τομέα του καρκίνου, η οποία έχει επισημανθεί πως μπορεί να δράσει ως μία «γνωσιακή συσκευή» (cognitive device) επεξήγησης της επιστημονικής γνώσης, σχετικά με τον καρκίνο, με πιο οικείους όρους, στο ευρύ κοινό. H χρήση μεθόδων Βιωματικής Μάθησης και ενίσχυσης της ικανότητας Ενσυναίσθησης (Empathy) και Επαναποτίμησης (Rethinking) μέσω της Φαντασίας (Fiction), μέσα από τα σύγχρονα ευρήματα των απεικονιστικών μεθόδων των Νευροεπιστημών, η οποία έχει δειχθεί, πως σχετίζεται με την ανάπτυξη υψηλού επιπέδου Αυτεπίγνωσης (Self-Awareness), οπότε και ενδυνάμωσης του ατόμου σε ζητήματα που αφορούν την λήψη αποφάσεων, εν προκειμένω, σχετικών με την Υγεία του. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη χρήση έντυπου υλικού, ιδιαίτερα με τη μορφή γραφικών μυθιστορημάτων (graphic novels), τα οποία έχει καταδειχθεί πως προσελκύουν έντονα τους αναγνώστες κάθε ηλικίας, σε θεματικές περί υγείας και ασθένειας, σχετικά με την Κυτταρική και τη Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου, τη Γενετική του Καρκίνου και γενικότερα τη Φύση του Καρκίνου (The Nature of Cancer), όσο και την Ογκογένεση (Tumorigenesis) και τις θεραπείες του Καρκίνου, ακόμα και τις πιο σύγχρονες εξ’ αυτών, μπορεί να συνθέσουν αποτελεσματικά εργαλεία, για τη διαμόρφωση στρατηγικών, οι οποίες θα βελτιώσουν την διαδικασία της επικοινωνίας πληροφοριών που σχετίζονται με τον καρκίνο, σε άτομα με χαμηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας, αλλά και την άρση των όποιων μύθων και παρανοήσεων, σχετικά με τους καθοριστικούς παράγοντες, τους μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, την διάγνωση, την πρόγνωση και τις θεραπείες του καρκίνου, στον ευρύτερο πληθυσμό. Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια όπου η «πίστη» και η προσκόλληση σε ένα μύθο ή σε μια παρανόηση, συνοδευόμενη συνήθως και από ένα χαμηλό επίπεδο εγγραμματισμού υγείας, μπορεί να αποβεί και μοιραία για μία ανθρώπινη ζωή. Αντίθετα, ένα υψηλό επίπεδο Εγγραμματισμού Υγείας σχετικά με τον καρκίνο, στον πληθυσμό, θα βοηθούσε στη έγκαιρη διάγνωση ακόμα και ενός ασυμπτωματικού ασθενούς σε πολύ πρώιμο στάδιο, η οποία σε συνδυασμό με την κατάλληλη ιατρική παρέμβαση, σίγουρα θα οδηγούσε σε καλύτερη πρόγνωση και θα ενίσχυε τις πιθανότητες επιβίωσης χωρίς νόσο.","Cancer is known to be the leading cause of death and disability worldwide. Just two decades ago, the rate of new cases was similar for developed and developing regions. Today, 55% of new cases occur in developing countries, a number that could reach 60% by 2020 and 70% by 2050. These countries also have higher cancer-related mortality rates. Based on the statistics of the last few decades, it seems that most of the world's nations are on the brink of a devastating cancer epidemic. In 2012, 14.1 million new cases were recorded worldwide, in 2018, 18 million, while it is estimated that in 2025, they will reach 19.3 million. Ιt is still estimated that worldwide cancer deaths approach 10 million annually. In our country, it is estimated that 67,000 new cases of cancer and approximately 32,000 deaths occur annually. Cancer awareness, information and prevention, but also the empowerment of the individual/citizen, must be the main goal. The United Nations in 2011 had adopted a World Declaration on Cancer, which included, as an important issue, to \"dispel harmful myths and misconceptions\" about the disease. The European Parliament, in the 2022 \"REPORT on strengthening Europe to fight cancer\", urges, inter alia, the Commission and Member States to further promote Health Literacy, regarding the risks and determinants of cancer. There is strong evidence that people with limited health literacy have more negative outcomes, as they do not frequently perform screening and therefore do not perform screening in time, they avoid visits to the doctor, they do not follow medical instructions staunchly, regarding their treatment, they are more often hospitalized as emergency cases and they show a higher mortality rate than those who have sufficient health literacy. Effective communication about cancer, to these vulnerable populations, should consist a clinical and public health priority and new effective communication and educational tools, strongly aimed and flexible, need to be developed, in collaboration with Public Policy bodies, with the assistance of the current experimental findings of modern Neuroscience, regarding the ways in which the human brain \"learns\", so as to remove any inequalities in the field of Health, which are due to low levels of Health Literacy. There is a need to develop Educational Programs and National Standards for Health Promotion, Health Education and Health Literacy, regarding cancer, both in primary and secondary education, but also at the level of lifelong learning and adult education, as low levels of Health Literacy have been recorded and in adults with higher levels of education, as well. Health Literacy is about much more than just being able to read pamphlets or to book medical appointments on time. It is concerned with promoting citizens' access to information related to health and disease, but also sharpening their competencies, so that they will be able to decode and use this information effectively, in order to improve their opportunities, regarding the prevention of disease and the promotion of their health. Health Education and Health Literacy have a direct correlation and integration, both with each other and with Education. In this work, reference will be made to certain tools that have been used at a pan-European as well as at a global level, in the context of Health Communication and Health Literacy, regarding cancer, but also to certain research within the interdisciplinary field of Cognitive Science, regarding how the human brain interprets and stores the information and the stimuli that it receives and an attempt will be made to evaluate them and compose a single educational proposal, under the term: \"Cognitive Oncology for the Citizen\". The tools explored, briefly, are the following: The theory of the Transportation Theory through narratives, in the field of communicating information about cancer, which has been shown to be able to provide the individual with persuasive role models for both debunking myths and misconceptions that lead to conceptual change in strongly rooted beliefs, as well as for behavioral change, regarding cancer. The use of metaphors as a tool to reconnect specialized knowledge to popularized scientific concepts about cancer and cancer research, which has been pointed out to act as a \"cognitive device\" for explaining the scientific knowledge, about cancer, in more familiar terms, to the general public. The use of Experiential Learning methods and the strengthening of Empathy and Rethinking skills through Fiction, through the modern findings of neuroscience via neuroimaging methods, which has shown to be related to the development of a high level of Self-Awareness, thereby empowering the individual in issues related to decision-making, in this case, related to their Health. All the aforementioned, in combination with the use of printed material, even in the form of graphic novels, which have been shown to strongly engage readers of all ages, in topics of health and illness, on the Cellular and Molecular Biology of Cancer, the Genetics of Cancer and, in general, The Nature of Cancer Cancer), as well as Tumorigenesis and Cancer treatments, even the most contemporary of them, may constitute effective tools, for the formulation of strategies, which will improve the process of communicating information related to cancer , in people with a low level of health literacy, but also the debunking of any myths and misconceptions, regarding the determinants, the molecular mechanisms involved, the diagnosis, the prognosis and the treatments of cancer, in the wider population. Cancer is a disease where \"faith\" and attachment to a myth or a misconception, usually accompanied by a low level of health literacy, can be fatal to a human life. On the contrary, a high level of Health Literacy about cancer, in the population, would help in the early diagnosis of even an asymptomatic patient at a very early stage, which, combined with the appropriate medical intervention, would certainly lead to a better prognosis and strengthen the chances of a disease-free survival."],"dc:identifier":["uoadl:3336716","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3336716"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["\"Η Μοριακή Βιολογία του Καρκίνου με την Αντίληψη του Μη-Ειδικού: Γνωσιακή Ογκολογία για τον Πολίτη\"."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:22:56Z"}