{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3339203"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3339203","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη φαινομένου αυτοαπορρόφησης κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων","abstract":"Η ορθή εκτίμηση της ραδιενέργειας περιβαλλοντικών δειγμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική στον τομέα παρακολούθησης της ραδιενέργειας περιβάλλοντος για τη διασφάλιση της ακτινοπροστασίας των εργαζομένων και του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα διεθνή βασικά πρότυπα ασφαλείας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Το φαινόμενο αυτοαπορρόφησης είναι η κύρια δυσκολία που συναντάται κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση δειγμάτων στην περιοχή χαμηλών ενεργειών. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο σε μετρούμενο δείγμα όγκου, ένα ποσοστό των εκπεμπόμενων από αυτό φωτονίων απορροφάται από το ίδιο το δείγμα. Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις πτυχές του φαινομένου κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων. Στόχο αποτέλεσε η ανάπτυξη μεθόδου διόρθωσης για το φαινόμενο, η οποία θα υιοθετηθεί στις εφαρμογές του Τμήματος Εποπτείας Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος (ΤΕΡΠ) της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Πραγματοποιήθηκε η πειραματική και υπολογιστική βαθμονόμηση του ανιχνευτικού συστήματος που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των μετρήσεων και αναπτύχθηκε μέθοδος διόρθωσης, που στηρίζεται στην εκτίμηση ενός συντελεστή αναγωγής της απόδοσης από το υλικό της πηγής βαθμονόμησης στο υλικό του δείγματος. Η εξαγωγή των τιμών του συντελεστή αναγωγής της απόδοσης ανάγεται στον υπολογισμό ενός διπλού ολοκληρώματος. Μελετήθηκαν οι παράμετροι που υπεισέρχονται σε αυτό και προσδιορίστηκαν πειραματικά με επιτυχία. Στις παραμέτρους του ολοκληρώματος ανήκει ο γραμμικός συντελεστής εξασθένησης, για τον οποίο δεν υπάρχει πλήρης βάση δεδομένων για δείγματα περιβαλλοντικής προέλευσης, λόγω της ποικιλομορφίας αυτών σε πυκνότητα και χημική σύσταση. Στο πλαίσιο της εργασίας αναπτύχθηκε πειραματική διάταξη και μέθοδος προσδιορισμού του και ελέγχθηκε ως προς την καταλληλότητά της. Δημιουργήθηκε εφαρμογή σε περιβάλλον αλληλεπίδρασης με το χρήστη για την αποτελεσματική εφαρμογή της μεθόδου διόρθωσης, η οποία επιτυγχάνει την εξαγωγή συντελεστών διόρθωσης για το φαινόμενο με τη μορφή πινάκων, ανεξαρτήτως ανιχνευτικού συστήματος, εφόσον ο χρήστης παρέχει στην εφαρμογή ένα σύνολο δεδομένων που αφορούν τις παραμέτρους που υπεισέρχονται στη μέθοδο διόρθωσης.","abstract_html":"Η ορθή εκτίμηση της ραδιενέργειας περιβαλλοντικών δειγμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική στον τομέα παρακολούθησης της ραδιενέργειας περιβάλλοντος για τη διασφάλιση της ακτινοπροστασίας των εργαζομένων και του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα διεθνή βασικά πρότυπα ασφαλείας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Το φαινόμενο αυτοαπορρόφησης είναι η κύρια δυσκολία που συναντάται κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση δειγμάτων στην περιοχή χαμηλών ενεργειών. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο σε μετρούμενο δείγμα όγκου, ένα ποσοστό των εκπεμπόμενων από αυτό φωτονίων απορροφάται από το ίδιο το δείγμα. Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις πτυχές του φαινομένου κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων. Στόχο αποτέλεσε η ανάπτυξη μεθόδου διόρθωσης για το φαινόμενο, η οποία θα υιοθετηθεί στις εφαρμογές του Τμήματος Εποπτείας Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος (ΤΕΡΠ) της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Πραγματοποιήθηκε η πειραματική και υπολογιστική βαθμονόμηση του ανιχνευτικού συστήματος που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των μετρήσεων και αναπτύχθηκε μέθοδος διόρθωσης, που στηρίζεται στην εκτίμηση ενός συντελεστή αναγωγής της απόδοσης από το υλικό της πηγής βαθμονόμησης στο υλικό του δείγματος. Η εξαγωγή των τιμών του συντελεστή αναγωγής της απόδοσης ανάγεται στον υπολογισμό ενός διπλού ολοκληρώματος. Μελετήθηκαν οι παράμετροι που υπεισέρχονται σε αυτό και προσδιορίστηκαν πειραματικά με επιτυχία. Στις παραμέτρους του ολοκληρώματος ανήκει ο γραμμικός συντελεστής εξασθένησης, για τον οποίο δεν υπάρχει πλήρης βάση δεδομένων για δείγματα περιβαλλοντικής προέλευσης, λόγω της ποικιλομορφίας αυτών σε πυκνότητα και χημική σύσταση. Στο πλαίσιο της εργασίας αναπτύχθηκε πειραματική διάταξη και μέθοδος προσδιορισμού του και ελέγχθηκε ως προς την καταλληλότητά της. Δημιουργήθηκε εφαρμογή σε περιβάλλον αλληλεπίδρασης με το χρήστη για την αποτελεσματική εφαρμογή της μεθόδου διόρθωσης, η οποία επιτυγχάνει την εξαγωγή συντελεστών διόρθωσης για το φαινόμενο με τη μορφή πινάκων, ανεξαρτήτως ανιχνευτικού συστήματος, εφόσον ο χρήστης παρέχει στην εφαρμογή ένα σύνολο δεδομένων που αφορούν τις παραμέτρους που υπεισέρχονται στη μέθοδο διόρθωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Μέρκος Νικόλαος","Merkos Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:23:04Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3339203"],"render_values":[{"text":"uoadl:3339203","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339203","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339203","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3339203","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μέρκος Νικόλαος","Merkos Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3339203","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339203"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ορθή εκτίμηση της ραδιενέργειας περιβαλλοντικών δειγμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική στον τομέα παρακολούθησης της ραδιενέργειας περιβάλλοντος για τη διασφάλιση της ακτινοπροστασίας των εργαζομένων και του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα διεθνή βασικά πρότυπα ασφαλείας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Το φαινόμενο αυτοαπορρόφησης είναι η κύρια δυσκολία που συναντάται κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση δειγμάτων στην περιοχή χαμηλών ενεργειών. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο σε μετρούμενο δείγμα όγκου, ένα ποσοστό των εκπεμπόμενων από αυτό φωτονίων απορροφάται από το ίδιο το δείγμα. Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις πτυχές του φαινομένου κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων. Στόχο αποτέλεσε η ανάπτυξη μεθόδου διόρθωσης για το φαινόμενο, η οποία θα υιοθετηθεί στις εφαρμογές του Τμήματος Εποπτείας Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος (ΤΕΡΠ) της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Πραγματοποιήθηκε η πειραματική και υπολογιστική βαθμονόμηση του ανιχνευτικού συστήματος που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των μετρήσεων και αναπτύχθηκε μέθοδος διόρθωσης, που στηρίζεται στην εκτίμηση ενός συντελεστή αναγωγής της απόδοσης από το υλικό της πηγής βαθμονόμησης στο υλικό του δείγματος. Η εξαγωγή των τιμών του συντελεστή αναγωγής της απόδοσης ανάγεται στον υπολογισμό ενός διπλού ολοκληρώματος. Μελετήθηκαν οι παράμετροι που υπεισέρχονται σε αυτό και προσδιορίστηκαν πειραματικά με επιτυχία. Στις παραμέτρους του ολοκληρώματος ανήκει ο γραμμικός συντελεστής εξασθένησης, για τον οποίο δεν υπάρχει πλήρης βάση δεδομένων για δείγματα περιβαλλοντικής προέλευσης, λόγω της ποικιλομορφίας αυτών σε πυκνότητα και χημική σύσταση. Στο πλαίσιο της εργασίας αναπτύχθηκε πειραματική διάταξη και μέθοδος προσδιορισμού του και ελέγχθηκε ως προς την καταλληλότητά της. Δημιουργήθηκε εφαρμογή σε περιβάλλον αλληλεπίδρασης με το χρήστη για την αποτελεσματική εφαρμογή της μεθόδου διόρθωσης, η οποία επιτυγχάνει την εξαγωγή συντελεστών διόρθωσης για το φαινόμενο με τη μορφή πινάκων, ανεξαρτήτως ανιχνευτικού συστήματος, εφόσον ο χρήστης παρέχει στην εφαρμογή ένα σύνολο δεδομένων που αφορούν τις παραμέτρους που υπεισέρχονται στη μέθοδο διόρθωσης.","The precise assessment of radioactivity in environmental samples is of high importance within the environmental radioactivity monitoring field to ensure the radiation protection of workers and the environment, in compliance with the international basic safety standards. One of the main challenges encountered in gamma spectrometry, particularly in the low-energy region, is the self-absorption effect. Self-absorption refers to the fact that photons emitted by the sample, are absorbed by the sample itself. This diploma dissertation examines aspects of this phenomenon in the gamma spectroscopic analysis of environmental samples. The objective was to develop a correction method for this phenomenon with direct implementation in measurements performed by the Environmental Radioactivity Monitoring Unit of the Greek Atomic Energy Commission (EEAE). Experimental and computational calibration of the detection system used for the measurements was performed, and a correction method was developed, based on estimating a corrective factor of the efficiency as the calibration source differs from the sample material leading to different self-absorption intensity. The extraction of the efficiency reduction factor values involves a double integral calculation. The parameters involved in this calculation were experimentally studied and successfully determined. One of the parameters is the linear attenuation coefficient for which there is no complete database for environmental samples due to their variation in density and chemical composition. Within the framework of this study, an experimental setup and a method of determination were developed and tested for their accuracy. An interactive user-interface application was created for the sufficient application of the correction method, which achieves the extraction of tabulated correction factors for self-absorption for any detection system, provided the user inputs a dataset regarding the parameters involved in the correction method."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη φαινομένου αυτοαπορρόφησης κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μέρκος Νικόλαος","Merkos Nikolaos"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η ορθή εκτίμηση της ραδιενέργειας περιβαλλοντικών δειγμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική στον τομέα παρακολούθησης της ραδιενέργειας περιβάλλοντος για τη διασφάλιση της ακτινοπροστασίας των εργαζομένων και του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα διεθνή βασικά πρότυπα ασφαλείας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Το φαινόμενο αυτοαπορρόφησης είναι η κύρια δυσκολία που συναντάται κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση δειγμάτων στην περιοχή χαμηλών ενεργειών. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο σε μετρούμενο δείγμα όγκου, ένα ποσοστό των εκπεμπόμενων από αυτό φωτονίων απορροφάται από το ίδιο το δείγμα. Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις πτυχές του φαινομένου κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων. Στόχο αποτέλεσε η ανάπτυξη μεθόδου διόρθωσης για το φαινόμενο, η οποία θα υιοθετηθεί στις εφαρμογές του Τμήματος Εποπτείας Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος (ΤΕΡΠ) της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Πραγματοποιήθηκε η πειραματική και υπολογιστική βαθμονόμηση του ανιχνευτικού συστήματος που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των μετρήσεων και αναπτύχθηκε μέθοδος διόρθωσης, που στηρίζεται στην εκτίμηση ενός συντελεστή αναγωγής της απόδοσης από το υλικό της πηγής βαθμονόμησης στο υλικό του δείγματος. Η εξαγωγή των τιμών του συντελεστή αναγωγής της απόδοσης ανάγεται στον υπολογισμό ενός διπλού ολοκληρώματος. Μελετήθηκαν οι παράμετροι που υπεισέρχονται σε αυτό και προσδιορίστηκαν πειραματικά με επιτυχία. Στις παραμέτρους του ολοκληρώματος ανήκει ο γραμμικός συντελεστής εξασθένησης, για τον οποίο δεν υπάρχει πλήρης βάση δεδομένων για δείγματα περιβαλλοντικής προέλευσης, λόγω της ποικιλομορφίας αυτών σε πυκνότητα και χημική σύσταση. Στο πλαίσιο της εργασίας αναπτύχθηκε πειραματική διάταξη και μέθοδος προσδιορισμού του και ελέγχθηκε ως προς την καταλληλότητά της. Δημιουργήθηκε εφαρμογή σε περιβάλλον αλληλεπίδρασης με το χρήστη για την αποτελεσματική εφαρμογή της μεθόδου διόρθωσης, η οποία επιτυγχάνει την εξαγωγή συντελεστών διόρθωσης για το φαινόμενο με τη μορφή πινάκων, ανεξαρτήτως ανιχνευτικού συστήματος, εφόσον ο χρήστης παρέχει στην εφαρμογή ένα σύνολο δεδομένων που αφορούν τις παραμέτρους που υπεισέρχονται στη μέθοδο διόρθωσης.","The precise assessment of radioactivity in environmental samples is of high importance within the environmental radioactivity monitoring field to ensure the radiation protection of workers and the environment, in compliance with the international basic safety standards. One of the main challenges encountered in gamma spectrometry, particularly in the low-energy region, is the self-absorption effect. Self-absorption refers to the fact that photons emitted by the sample, are absorbed by the sample itself. This diploma dissertation examines aspects of this phenomenon in the gamma spectroscopic analysis of environmental samples. The objective was to develop a correction method for this phenomenon with direct implementation in measurements performed by the Environmental Radioactivity Monitoring Unit of the Greek Atomic Energy Commission (EEAE). Experimental and computational calibration of the detection system used for the measurements was performed, and a correction method was developed, based on estimating a corrective factor of the efficiency as the calibration source differs from the sample material leading to different self-absorption intensity. The extraction of the efficiency reduction factor values involves a double integral calculation. The parameters involved in this calculation were experimentally studied and successfully determined. One of the parameters is the linear attenuation coefficient for which there is no complete database for environmental samples due to their variation in density and chemical composition. Within the framework of this study, an experimental setup and a method of determination were developed and tested for their accuracy. An interactive user-interface application was created for the sufficient application of the correction method, which achieves the extraction of tabulated correction factors for self-absorption for any detection system, provided the user inputs a dataset regarding the parameters involved in the correction method."],"dc:identifier":["uoadl:3339203","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339203"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη φαινομένου αυτοαπορρόφησης κατά τη γ-φασματοσκοπική ανάλυση περιβαλλοντικών δειγμάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:23:04Z"}