{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3339219"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3339219","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υβριδικός πόλεμος: Μία πολυδιάστατη απειλή του 21ου αιώνα","abstract":"Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του υβριδικού πολέμου ως πολυδιάστατης απειλής για τα σύγχρονα κράτη τον 21ο αιώνα. Στην εποχή των ραγδαίων αλλαγών, η τεχνολογία αλλά και η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάδυση ενός πολύπλοκου συγκρουσιακού περιβάλλοντος. Η έννοια της σύγχρονης σύγκρουσης δεν στηρίζεται πια μόνο στα συμβατικά ένοπλα μέσα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των τακτικών και ασύμμετρων μέσων που αξιοποιούνται τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες. Στο πλαίσιο αυτό, ο υβριδικός πόλεμος αναδεικνύει τη σημασία των πολύμορφων συγκρούσεων οι οποίες θολώνουν τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Οι συγκρούσεις αυτές μπορεί να λαμβάνουν τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών, προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων, οικονομικές πιέσεις, χειραγώγηση ευάλωτων ομάδων όπως οι μετανάστες ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής στα πλαίσια υβριδικών επιχειρήσεων. Η βασική διαφορά που φέρνουν οι υβριδικές συγκρούσεις τον 21ο αιώνα σε σχέση με τις παλαιότερες μορφές πολέμου δεν είναι τόσο ο υβριδικός χαρακτήρας των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται αλλά η ταχύτητα, η ένταση και το εύρος αυτών με σκοπό την διατάραξη του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος μιας χώρας. Στην παρούσα εργασία αξιοποιείται η ανασκόπηση της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας προκειμένου να αποτυπωθεί η σημασία και η επικινδυνότητα του υβριδικού πολέμου για τα κράτη στο σύγχρονο περιβάλλον συγκρούσεων. Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη θεωρητική ανάλυση της έννοιας του πολέμου με επίκεντρο τη σύγχρονη μετεξέλιξη του. Ακολούθως αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο του υβριδικού πολέμου, ενώ στη συνέχεια εξετάζονται οι κυριότερες υβριδικές απειλές του 21ου αιώνα με έμφαση στον πληροφοριακό πόλεμο, τις κυβερνοεπιθέσεις, τον οικονομικό πόλεμο, τη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών, τον ενεργειακό πόλεμο, την αξιοποίηση των φυσικών καταστροφών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο των υβριδικών επιχειρήσεων. Έπειτα, εξετάζονται τρία παραδείγματα σύγχρονων υβριδικών συγκρούσεων και συγκεκριμένα ο υβριδικός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου, Ρωσίας – Ουκρανίας και Ελλάδας – Τουρκίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών σε επίπεδο Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ, με την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας να τίθενται στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Τέλος, παρατίθενται συμπεράσματα – πρόταση με βάση τη θεωρητική ανάλυση που προέκυψε από την μελέτη του θέματος.","abstract_html":"Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του υβριδικού πολέμου ως πολυδιάστατης απειλής για τα σύγχρονα κράτη τον 21ο αιώνα. Στην εποχή των ραγδαίων αλλαγών, η τεχνολογία αλλά και η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάδυση ενός πολύπλοκου συγκρουσιακού περιβάλλοντος. Η έννοια της σύγχρονης σύγκρουσης δεν στηρίζεται πια μόνο στα συμβατικά ένοπλα μέσα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των τακτικών και ασύμμετρων μέσων που αξιοποιούνται τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες. Στο πλαίσιο αυτό, ο υβριδικός πόλεμος αναδεικνύει τη σημασία των πολύμορφων συγκρούσεων οι οποίες θολώνουν τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Οι συγκρούσεις αυτές μπορεί να λαμβάνουν τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών, προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων, οικονομικές πιέσεις, χειραγώγηση ευάλωτων ομάδων όπως οι μετανάστες ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής στα πλαίσια υβριδικών επιχειρήσεων. Η βασική διαφορά που φέρνουν οι υβριδικές συγκρούσεις τον 21ο αιώνα σε σχέση με τις παλαιότερες μορφές πολέμου δεν είναι τόσο ο υβριδικός χαρακτήρας των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται αλλά η ταχύτητα, η ένταση και το εύρος αυτών με σκοπό την διατάραξη του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος μιας χώρας. Στην παρούσα εργασία αξιοποιείται η ανασκόπηση της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας προκειμένου να αποτυπωθεί η σημασία και η επικινδυνότητα του υβριδικού πολέμου για τα κράτη στο σύγχρονο περιβάλλον συγκρούσεων. Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη θεωρητική ανάλυση της έννοιας του πολέμου με επίκεντρο τη σύγχρονη μετεξέλιξη του. Ακολούθως αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο του υβριδικού πολέμου, ενώ στη συνέχεια εξετάζονται οι κυριότερες υβριδικές απειλές του 21ου αιώνα με έμφαση στον πληροφοριακό πόλεμο, τις κυβερνοεπιθέσεις, τον οικονομικό πόλεμο, τη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών, τον ενεργειακό πόλεμο, την αξιοποίηση των φυσικών καταστροφών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο των υβριδικών επιχειρήσεων. Έπειτα, εξετάζονται τρία παραδείγματα σύγχρονων υβριδικών συγκρούσεων και συγκεκριμένα ο υβριδικός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου, Ρωσίας – Ουκρανίας και Ελλάδας – Τουρκίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών σε επίπεδο Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ, με την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας να τίθενται στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Τέλος, παρατίθενται συμπεράσματα – πρόταση με βάση τη θεωρητική ανάλυση που προέκυψε από την μελέτη του θέματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετσάλας Ηλίας","Petsalas Ilias"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:23:04Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3339219"],"render_values":[{"text":"uoadl:3339219","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339219","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339219","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3339219","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετσάλας Ηλίας","Petsalas Ilias"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3339219","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339219"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του υβριδικού πολέμου ως πολυδιάστατης απειλής για τα σύγχρονα κράτη τον 21ο αιώνα. Στην εποχή των ραγδαίων αλλαγών, η τεχνολογία αλλά και η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάδυση ενός πολύπλοκου συγκρουσιακού περιβάλλοντος. Η έννοια της σύγχρονης σύγκρουσης δεν στηρίζεται πια μόνο στα συμβατικά ένοπλα μέσα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των τακτικών και ασύμμετρων μέσων που αξιοποιούνται τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες. Στο πλαίσιο αυτό, ο υβριδικός πόλεμος αναδεικνύει τη σημασία των πολύμορφων συγκρούσεων οι οποίες θολώνουν τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Οι συγκρούσεις αυτές μπορεί να λαμβάνουν τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών, προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων, οικονομικές πιέσεις, χειραγώγηση ευάλωτων ομάδων όπως οι μετανάστες ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής στα πλαίσια υβριδικών επιχειρήσεων. Η βασική διαφορά που φέρνουν οι υβριδικές συγκρούσεις τον 21ο αιώνα σε σχέση με τις παλαιότερες μορφές πολέμου δεν είναι τόσο ο υβριδικός χαρακτήρας των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται αλλά η ταχύτητα, η ένταση και το εύρος αυτών με σκοπό την διατάραξη του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος μιας χώρας. Στην παρούσα εργασία αξιοποιείται η ανασκόπηση της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας προκειμένου να αποτυπωθεί η σημασία και η επικινδυνότητα του υβριδικού πολέμου για τα κράτη στο σύγχρονο περιβάλλον συγκρούσεων. Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη θεωρητική ανάλυση της έννοιας του πολέμου με επίκεντρο τη σύγχρονη μετεξέλιξη του. Ακολούθως αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο του υβριδικού πολέμου, ενώ στη συνέχεια εξετάζονται οι κυριότερες υβριδικές απειλές του 21ου αιώνα με έμφαση στον πληροφοριακό πόλεμο, τις κυβερνοεπιθέσεις, τον οικονομικό πόλεμο, τη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών, τον ενεργειακό πόλεμο, την αξιοποίηση των φυσικών καταστροφών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο των υβριδικών επιχειρήσεων. Έπειτα, εξετάζονται τρία παραδείγματα σύγχρονων υβριδικών συγκρούσεων και συγκεκριμένα ο υβριδικός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου, Ρωσίας – Ουκρανίας και Ελλάδας – Τουρκίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών σε επίπεδο Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ, με την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας να τίθενται στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Τέλος, παρατίθενται συμπεράσματα – πρόταση με βάση τη θεωρητική ανάλυση που προέκυψε από την μελέτη του θέματος.","The purpose of this study is to investigate hybrid warfare as a multidimensional threat to modern states in the 21st century. In the era of rapid changes, technology as well as interdependence of states fosters the emergence of a complex conflict environment. The concept of modern conflict is no longer based only on conventional weapons, but includes also a set of tactical and asymmetric means used by both state and non-state actors. In this context, hybrid warfare highlights the importance of multidimensional conflicts that blur the line between war and peace. These conflicts may involve propaganda, cyber-attacks, financial pressures, manipulation of vulnerable groups such as immigrants, while the connection between climate change risks and hybrid war strategies is of relevance to the study of hybrid operations. The main difference of 21st century hybrid conflicts in comparison to the traditional forms of war is more than the hybrid character ofthe various techniques that are used. What distinguishes the modern hybrid war is the speed, the intensity and scope of the used techniques in order to destabilize the economic, social and political environment of a country. In this study, literature review is used in order to highlight the danger of hybrid warfare in the context of modern conflict environment. First, the concept of war is analyzed briefly focusing on its modern evolution over the years. Subsequently, the study investigates the theoretical background of the hybrid warfare with an emphasis on the main hybrid threats of the 21st century such as information warfare, cyberattacks, economic warfare, manipulation of immigration and climate change, energy and maritime hybrid warfare. To make the analysis clearer, three examples of modern hybrid conflicts are given, namely the hybrid war between Israel - Lebanon, Russia - Ukraine and Greece - Turkey. Then, as hybrid warfare is considered to be a powerful tool for a state that is attacking, it is noticed that hybrid threats must be treated at a national, EU and NATO level, with the political readiness and the resilience of society being at the center of these efforts. In the final part, conclusions – proposals are presented based on the theoretical analysis that came out from the subject study."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υβριδικός πόλεμος: Μία πολυδιάστατη απειλή του 21ου αιώνα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετσάλας Ηλίας","Petsalas Ilias"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση του υβριδικού πολέμου ως πολυδιάστατης απειλής για τα σύγχρονα κράτη τον 21ο αιώνα. Στην εποχή των ραγδαίων αλλαγών, η τεχνολογία αλλά και η αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάδυση ενός πολύπλοκου συγκρουσιακού περιβάλλοντος. Η έννοια της σύγχρονης σύγκρουσης δεν στηρίζεται πια μόνο στα συμβατικά ένοπλα μέσα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των τακτικών και ασύμμετρων μέσων που αξιοποιούνται τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες. Στο πλαίσιο αυτό, ο υβριδικός πόλεμος αναδεικνύει τη σημασία των πολύμορφων συγκρούσεων οι οποίες θολώνουν τα όρια μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Οι συγκρούσεις αυτές μπορεί να λαμβάνουν τη μορφή τρομοκρατικών ενεργειών, προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων, οικονομικές πιέσεις, χειραγώγηση ευάλωτων ομάδων όπως οι μετανάστες ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών και της κλιματικής αλλαγής στα πλαίσια υβριδικών επιχειρήσεων. Η βασική διαφορά που φέρνουν οι υβριδικές συγκρούσεις τον 21ο αιώνα σε σχέση με τις παλαιότερες μορφές πολέμου δεν είναι τόσο ο υβριδικός χαρακτήρας των διαφόρων τεχνικών που χρησιμοποιούνται αλλά η ταχύτητα, η ένταση και το εύρος αυτών με σκοπό την διατάραξη του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος μιας χώρας. Στην παρούσα εργασία αξιοποιείται η ανασκόπηση της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας προκειμένου να αποτυπωθεί η σημασία και η επικινδυνότητα του υβριδικού πολέμου για τα κράτη στο σύγχρονο περιβάλλον συγκρούσεων. Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη θεωρητική ανάλυση της έννοιας του πολέμου με επίκεντρο τη σύγχρονη μετεξέλιξη του. Ακολούθως αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο του υβριδικού πολέμου, ενώ στη συνέχεια εξετάζονται οι κυριότερες υβριδικές απειλές του 21ου αιώνα με έμφαση στον πληροφοριακό πόλεμο, τις κυβερνοεπιθέσεις, τον οικονομικό πόλεμο, τη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών, τον ενεργειακό πόλεμο, την αξιοποίηση των φυσικών καταστροφών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο των υβριδικών επιχειρήσεων. Έπειτα, εξετάζονται τρία παραδείγματα σύγχρονων υβριδικών συγκρούσεων και συγκεκριμένα ο υβριδικός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου, Ρωσίας – Ουκρανίας και Ελλάδας – Τουρκίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται τρόποι αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών σε επίπεδο Εθνικό, Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ, με την πολιτική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας να τίθενται στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Τέλος, παρατίθενται συμπεράσματα – πρόταση με βάση τη θεωρητική ανάλυση που προέκυψε από την μελέτη του θέματος.","The purpose of this study is to investigate hybrid warfare as a multidimensional threat to modern states in the 21st century. In the era of rapid changes, technology as well as interdependence of states fosters the emergence of a complex conflict environment. The concept of modern conflict is no longer based only on conventional weapons, but includes also a set of tactical and asymmetric means used by both state and non-state actors. In this context, hybrid warfare highlights the importance of multidimensional conflicts that blur the line between war and peace. These conflicts may involve propaganda, cyber-attacks, financial pressures, manipulation of vulnerable groups such as immigrants, while the connection between climate change risks and hybrid war strategies is of relevance to the study of hybrid operations. The main difference of 21st century hybrid conflicts in comparison to the traditional forms of war is more than the hybrid character ofthe various techniques that are used. What distinguishes the modern hybrid war is the speed, the intensity and scope of the used techniques in order to destabilize the economic, social and political environment of a country. In this study, literature review is used in order to highlight the danger of hybrid warfare in the context of modern conflict environment. First, the concept of war is analyzed briefly focusing on its modern evolution over the years. Subsequently, the study investigates the theoretical background of the hybrid warfare with an emphasis on the main hybrid threats of the 21st century such as information warfare, cyberattacks, economic warfare, manipulation of immigration and climate change, energy and maritime hybrid warfare. To make the analysis clearer, three examples of modern hybrid conflicts are given, namely the hybrid war between Israel - Lebanon, Russia - Ukraine and Greece - Turkey. Then, as hybrid warfare is considered to be a powerful tool for a state that is attacking, it is noticed that hybrid threats must be treated at a national, EU and NATO level, with the political readiness and the resilience of society being at the center of these efforts. In the final part, conclusions – proposals are presented based on the theoretical analysis that came out from the subject study."],"dc:identifier":["uoadl:3339219","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3339219"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Υβριδικός πόλεμος: Μία πολυδιάστατη απειλή του 21ου αιώνα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:23:04Z"}