{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3359645"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3359645","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ἡ Θεία Λειτουργία ὡς εἰκόνα τῆς Βασιλείας κατὰ τὸν Ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητὴ καὶ εἰδικότερα στὸ ἔργο του “Μυσταγωγία”","abstract":"Ἡ πανανθρώπινη καὶ πρωτογενὴς ἔννοια τοῦ συμβόλου, τῆς εἰκόνος, μὲ τὴν ὁποία συνδέεται τὸ ὀντολογικὸ ἐρώτημα, εἶναι στὴν Ἐκκλησία ὁ ἄξονας περὶ τὸν ὁποῖο συγκροτεῖται ἡ θεολογία της. Ἡ εἰκόνα γεφυρώνει τὸ Ἄκτιστο μὲ τὸ κτιστό. Ἐξ ἀρχῆς ἡ εὐχαριστιακὴ σύναξη τῶν πιστῶν ὑπὸ τὸν ἐπίσκοπο εἰκόνιζε τὴν ἐσχατολογικὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας. Ἔτσι ἀπὸ τὸν ἅγ. Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο μέχρι τὸν ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητή ἡ ἑρμηνεία ἢ ἐξήγηση τῆς Θ. Λειτουργίας μὲ μικρὲς διακυμάνσεις ἔχει ἐκκλησιολογικὸ καὶ ρεαλιστικὸ χαρακτήρα. Ὁ ἀναπαραστατικὸς συμβολισμός ἀναπτύχθηκε ἀργότερα. Στὸ δογματολειτουργικὸ ὑπόμνημά του «Μυσταγωγία» γιὰ τὴν βυζαντινὴ θεία Λειτουργία τῶν ἀρχῶν τοῦ ζ´ αἰῶνος ὁ ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς καταγράφει μερικῶς καὶ ἑρμηνεύει τὴν εὐχαριστιακὴ λειτουργικὴ πράξη σὲ ναὸ δομημένο κατὰ τὰ μεταϊουστινιάνεια, «βυζαντινὰ» πρότυπα (μὲ κυρίως ναὸ καὶ ἱερατεῖον) μιᾶς συνηθισμένης Κυριακῆς αὐτῆς τῆς ἐποχῆς, ὡς μία λαμπρὴ σύναξη τῆς Ἐκκλησίας ὅλης τῆς πόλεως, στὴν ὁποίαν προΐσταται ἀρχιερέας περιστοιχιζόμενος ἀπὸ πλῆθος ἱερέων καὶ διακόνων καὶ παρόντος ὅλου τοῦ λαοῦ. Στὴν Θ. Λειτουργία ὁ ἅγ. Μάξιμος βλέπει νὰ φανερώνεται τὸ Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ καὶ παραλλήλως ἐξηγώντας τοὺς συμβολισμοὺς της τὴν προβάλλει ὡς πορεία τῆς Ἐκκλησίας καὶ κάθε πιστοῦ ξεχωριστὰ, ὡς κίνηση ἀνόδου καὶ ἑνώσεως μὲ τὸν Θεό. Ὁ τρόπος ἑρμηνείας του εἶναι εἰκονολογικὸς ἢ ἐσχατολογικός, ἐπειδὴ μέσῳ τῶν εἰκόνων ἢ συμβόλων βλέπει πρόσωπα καὶ καταστάσεις τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ στὰ Ἔσχατα. Ὁ μαξιμιανὸς συμβολισμὸς εἶναι ρεαλιστικός. Ἡ εἰκόνα εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀφανὴς θεϊκὴ πραγματικότητα ἀλλὰ μὲ κτιστοὺς τρόπους. Οἱ βιβλικοὶ τύποι ἢ σκιὲς ὑπαινίσσονται καὶ οἱ εἰκόνες φανερώνουν πληρέστερα τὴν ἐσχατολογικὴ ἀλήθεια. Ἔτσι ἡ μόνη τους διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ ἀλήθεια προηγεῖται ὀντολογικῶς καὶ ἡ εἰκόνα χρονικῶς. Οἱ συμβολισμοὶ -εἰκονισμοὶ τῆς Θείας Λειτουργίας ὑποσημαίνουν μὲ αἰσθητὰ μέσα ἐκφράσεως τὴν παροῦσα σὲ αὐτὰ ἀλήθεια, δηλαδὴ τὴ μέλλουσα ἀλλὰ καὶ ἤδη ἐληλυθυῖα ἐν δυνάμει Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔχει ἐγκαινιασθεῖ ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ βεβαιώνεται ἐμπειρικὰ στὴν εὐαγγελικὴ ἐν Χριστῷ ζωή. Ὁ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ ἄνθρωπος στραμμένος ἀσκητικὰ πρὸς τὴν μέλλουσα καὶ ἀληθινὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἰσχωρεῖ σὲ αὐτὴν ἤδη στὸ παρὸν μέσῳ τῆς συμμετοχῆς του στὴν Εὐχαριστία τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν Χάριτι πραγματοποιεῖ τὴν κλήση του πρὸς τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν, τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεό.","abstract_html":"Ἡ πανανθρώπινη καὶ πρωτογενὴς ἔννοια τοῦ συμβόλου, τῆς εἰκόνος, μὲ τὴν ὁποία συνδέεται τὸ ὀντολογικὸ ἐρώτημα, εἶναι στὴν Ἐκκλησία ὁ ἄξονας περὶ τὸν ὁποῖο συγκροτεῖται ἡ θεολογία της. Ἡ εἰκόνα γεφυρώνει τὸ Ἄκτιστο μὲ τὸ κτιστό. Ἐξ ἀρχῆς ἡ εὐχαριστιακὴ σύναξη τῶν πιστῶν ὑπὸ τὸν ἐπίσκοπο εἰκόνιζε τὴν ἐσχατολογικὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας. Ἔτσι ἀπὸ τὸν ἅγ. Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο μέχρι τὸν ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητή ἡ ἑρμηνεία ἢ ἐξήγηση τῆς Θ. Λειτουργίας μὲ μικρὲς διακυμάνσεις ἔχει ἐκκλησιολογικὸ καὶ ρεαλιστικὸ χαρακτήρα. Ὁ ἀναπαραστατικὸς συμβολισμός ἀναπτύχθηκε ἀργότερα. Στὸ δογματολειτουργικὸ ὑπόμνημά του «Μυσταγωγία» γιὰ τὴν βυζαντινὴ θεία Λειτουργία τῶν ἀρχῶν τοῦ ζ´ αἰῶνος ὁ ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς καταγράφει μερικῶς καὶ ἑρμηνεύει τὴν εὐχαριστιακὴ λειτουργικὴ πράξη σὲ ναὸ δομημένο κατὰ τὰ μεταϊουστινιάνεια, «βυζαντινὰ» πρότυπα (μὲ κυρίως ναὸ καὶ ἱερατεῖον) μιᾶς συνηθισμένης Κυριακῆς αὐτῆς τῆς ἐποχῆς, ὡς μία λαμπρὴ σύναξη τῆς Ἐκκλησίας ὅλης τῆς πόλεως, στὴν ὁποίαν προΐσταται ἀρχιερέας περιστοιχιζόμενος ἀπὸ πλῆθος ἱερέων καὶ διακόνων καὶ παρόντος ὅλου τοῦ λαοῦ. Στὴν Θ. Λειτουργία ὁ ἅγ. Μάξιμος βλέπει νὰ φανερώνεται τὸ Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ καὶ παραλλήλως ἐξηγώντας τοὺς συμβολισμοὺς της τὴν προβάλλει ὡς πορεία τῆς Ἐκκλησίας καὶ κάθε πιστοῦ ξεχωριστὰ, ὡς κίνηση ἀνόδου καὶ ἑνώσεως μὲ τὸν Θεό. Ὁ τρόπος ἑρμηνείας του εἶναι εἰκονολογικὸς ἢ ἐσχατολογικός, ἐπειδὴ μέσῳ τῶν εἰκόνων ἢ συμβόλων βλέπει πρόσωπα καὶ καταστάσεις τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ στὰ Ἔσχατα. Ὁ μαξιμιανὸς συμβολισμὸς εἶναι ρεαλιστικός. Ἡ εἰκόνα εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀφανὴς θεϊκὴ πραγματικότητα ἀλλὰ μὲ κτιστοὺς τρόπους. Οἱ βιβλικοὶ τύποι ἢ σκιὲς ὑπαινίσσονται καὶ οἱ εἰκόνες φανερώνουν πληρέστερα τὴν ἐσχατολογικὴ ἀλήθεια. Ἔτσι ἡ μόνη τους διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ ἀλήθεια προηγεῖται ὀντολογικῶς καὶ ἡ εἰκόνα χρονικῶς. Οἱ συμβολισμοὶ -εἰκονισμοὶ τῆς Θείας Λειτουργίας ὑποσημαίνουν μὲ αἰσθητὰ μέσα ἐκφράσεως τὴν παροῦσα σὲ αὐτὰ ἀλήθεια, δηλαδὴ τὴ μέλλουσα ἀλλὰ καὶ ἤδη ἐληλυθυῖα ἐν δυνάμει Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔχει ἐγκαινιασθεῖ ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ βεβαιώνεται ἐμπειρικὰ στὴν εὐαγγελικὴ ἐν Χριστῷ ζωή. Ὁ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ ἄνθρωπος στραμμένος ἀσκητικὰ πρὸς τὴν μέλλουσα καὶ ἀληθινὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἰσχωρεῖ σὲ αὐτὴν ἤδη στὸ παρὸν μέσῳ τῆς συμμετοχῆς του στὴν Εὐχαριστία τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν Χάριτι πραγματοποιεῖ τὴν κλήση του πρὸς τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν, τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεό.","abstract_has_math":false,"creators":["Λαγουρός Αθανάσιος","Lagouros Athanasios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:23:29Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3359645"],"render_values":[{"text":"uoadl:3359645","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359645","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359645","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3359645","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λαγουρός Αθανάσιος","Lagouros Athanasios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3359645","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359645"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ἡ πανανθρώπινη καὶ πρωτογενὴς ἔννοια τοῦ συμβόλου, τῆς εἰκόνος, μὲ τὴν ὁποία συνδέεται τὸ ὀντολογικὸ ἐρώτημα, εἶναι στὴν Ἐκκλησία ὁ ἄξονας περὶ τὸν ὁποῖο συγκροτεῖται ἡ θεολογία της. Ἡ εἰκόνα γεφυρώνει τὸ Ἄκτιστο μὲ τὸ κτιστό. Ἐξ ἀρχῆς ἡ εὐχαριστιακὴ σύναξη τῶν πιστῶν ὑπὸ τὸν ἐπίσκοπο εἰκόνιζε τὴν ἐσχατολογικὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας. Ἔτσι ἀπὸ τὸν ἅγ. Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο μέχρι τὸν ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητή ἡ ἑρμηνεία ἢ ἐξήγηση τῆς Θ. Λειτουργίας μὲ μικρὲς διακυμάνσεις ἔχει ἐκκλησιολογικὸ καὶ ρεαλιστικὸ χαρακτήρα. Ὁ ἀναπαραστατικὸς συμβολισμός ἀναπτύχθηκε ἀργότερα. Στὸ δογματολειτουργικὸ ὑπόμνημά του «Μυσταγωγία» γιὰ τὴν βυζαντινὴ θεία Λειτουργία τῶν ἀρχῶν τοῦ ζ´ αἰῶνος ὁ ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς καταγράφει μερικῶς καὶ ἑρμηνεύει τὴν εὐχαριστιακὴ λειτουργικὴ πράξη σὲ ναὸ δομημένο κατὰ τὰ μεταϊουστινιάνεια, «βυζαντινὰ» πρότυπα (μὲ κυρίως ναὸ καὶ ἱερατεῖον) μιᾶς συνηθισμένης Κυριακῆς αὐτῆς τῆς ἐποχῆς, ὡς μία λαμπρὴ σύναξη τῆς Ἐκκλησίας ὅλης τῆς πόλεως, στὴν ὁποίαν προΐσταται ἀρχιερέας περιστοιχιζόμενος ἀπὸ πλῆθος ἱερέων καὶ διακόνων καὶ παρόντος ὅλου τοῦ λαοῦ. Στὴν Θ. Λειτουργία ὁ ἅγ. Μάξιμος βλέπει νὰ φανερώνεται τὸ Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ καὶ παραλλήλως ἐξηγώντας τοὺς συμβολισμοὺς της τὴν προβάλλει ὡς πορεία τῆς Ἐκκλησίας καὶ κάθε πιστοῦ ξεχωριστὰ, ὡς κίνηση ἀνόδου καὶ ἑνώσεως μὲ τὸν Θεό. Ὁ τρόπος ἑρμηνείας του εἶναι εἰκονολογικὸς ἢ ἐσχατολογικός, ἐπειδὴ μέσῳ τῶν εἰκόνων ἢ συμβόλων βλέπει πρόσωπα καὶ καταστάσεις τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ στὰ Ἔσχατα. Ὁ μαξιμιανὸς συμβολισμὸς εἶναι ρεαλιστικός. Ἡ εἰκόνα εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀφανὴς θεϊκὴ πραγματικότητα ἀλλὰ μὲ κτιστοὺς τρόπους. Οἱ βιβλικοὶ τύποι ἢ σκιὲς ὑπαινίσσονται καὶ οἱ εἰκόνες φανερώνουν πληρέστερα τὴν ἐσχατολογικὴ ἀλήθεια. Ἔτσι ἡ μόνη τους διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ ἀλήθεια προηγεῖται ὀντολογικῶς καὶ ἡ εἰκόνα χρονικῶς. Οἱ συμβολισμοὶ -εἰκονισμοὶ τῆς Θείας Λειτουργίας ὑποσημαίνουν μὲ αἰσθητὰ μέσα ἐκφράσεως τὴν παροῦσα σὲ αὐτὰ ἀλήθεια, δηλαδὴ τὴ μέλλουσα ἀλλὰ καὶ ἤδη ἐληλυθυῖα ἐν δυνάμει Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔχει ἐγκαινιασθεῖ ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ βεβαιώνεται ἐμπειρικὰ στὴν εὐαγγελικὴ ἐν Χριστῷ ζωή. Ὁ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ ἄνθρωπος στραμμένος ἀσκητικὰ πρὸς τὴν μέλλουσα καὶ ἀληθινὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἰσχωρεῖ σὲ αὐτὴν ἤδη στὸ παρὸν μέσῳ τῆς συμμετοχῆς του στὴν Εὐχαριστία τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν Χάριτι πραγματοποιεῖ τὴν κλήση του πρὸς τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν, τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεό.","The panhuman and primordial concept of the symbol, the image, with which the ontological question is connected, is in the Church the axis around which its theology is formed. The image is a bridge between the Uncreated with the created. From the beginning, the Eucharistic gathering of the faithful led by the bishop depicted the eschatological reality of the Kingdom. Thus, from St. Ignatius Theophorus to St. Maximus the Confessor, the interpretation or explanation of the Divine Liturgy, with minor variations, has an ecclesiological and realistic character. Representational symbolism developed later. In his doctrinal and liturgical commentary \"Mystagogy\" on the Byzantine Divine Liturgy of the 4th century, St. Maximus the Confessor partially records and interprets the Eucharistic liturgical act in a church built according to the post-Justinian \"Byzantine\" models (with a central nave and sanctuary), typical of an ordinary Sunday of that era. It is portrayed as a bright assembly of the entire Church of the city, led by the archpriest, surrounded by a multitude of priests and deacons, with the entire congregation present. In the Divine Liturgy, St. Maximus sees the Mystery of Christ being revealed, and simultaneously, by explaining its symbols, he presents it as the journey of the Church and of each believer individually, as an ascent and union with God. His mode of interpretation is iconological or eschatological because through the images or symbols, he sees the faces and conditions of the Kingdom of God in the Last Things. Maximian symbolism is realistic. The image is the same invisible divine reality but in created ways. Biblical types or shadows imply, and images reveal more fully, eschatological truth. Thus, their only difference is that truth is ontologically prior, while the image is temporally. The symbols - iconography of the Divine Liturgy signify through sensible expressions the present truth in them, namely, the Kingdom of God, which is both future and already present in potentiality. It has been inaugurated by Christ and is experientially confirmed in the evangelical life in Christ. Man, created in the image of God, turned ascetically towards the future and true reality of the Kingdom of God, already enters it in the present through his participation in the Eucharist of Christ's Church, and in Grace, he fulfills his calling to conformity, union with God."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ἡ Θεία Λειτουργία ὡς εἰκόνα τῆς Βασιλείας κατὰ τὸν Ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητὴ καὶ εἰδικότερα στὸ ἔργο του “Μυσταγωγία”"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λαγουρός Αθανάσιος","Lagouros Athanasios"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Ἡ πανανθρώπινη καὶ πρωτογενὴς ἔννοια τοῦ συμβόλου, τῆς εἰκόνος, μὲ τὴν ὁποία συνδέεται τὸ ὀντολογικὸ ἐρώτημα, εἶναι στὴν Ἐκκλησία ὁ ἄξονας περὶ τὸν ὁποῖο συγκροτεῖται ἡ θεολογία της. Ἡ εἰκόνα γεφυρώνει τὸ Ἄκτιστο μὲ τὸ κτιστό. Ἐξ ἀρχῆς ἡ εὐχαριστιακὴ σύναξη τῶν πιστῶν ὑπὸ τὸν ἐπίσκοπο εἰκόνιζε τὴν ἐσχατολογικὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας. Ἔτσι ἀπὸ τὸν ἅγ. Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο μέχρι τὸν ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητή ἡ ἑρμηνεία ἢ ἐξήγηση τῆς Θ. Λειτουργίας μὲ μικρὲς διακυμάνσεις ἔχει ἐκκλησιολογικὸ καὶ ρεαλιστικὸ χαρακτήρα. Ὁ ἀναπαραστατικὸς συμβολισμός ἀναπτύχθηκε ἀργότερα. Στὸ δογματολειτουργικὸ ὑπόμνημά του «Μυσταγωγία» γιὰ τὴν βυζαντινὴ θεία Λειτουργία τῶν ἀρχῶν τοῦ ζ´ αἰῶνος ὁ ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς καταγράφει μερικῶς καὶ ἑρμηνεύει τὴν εὐχαριστιακὴ λειτουργικὴ πράξη σὲ ναὸ δομημένο κατὰ τὰ μεταϊουστινιάνεια, «βυζαντινὰ» πρότυπα (μὲ κυρίως ναὸ καὶ ἱερατεῖον) μιᾶς συνηθισμένης Κυριακῆς αὐτῆς τῆς ἐποχῆς, ὡς μία λαμπρὴ σύναξη τῆς Ἐκκλησίας ὅλης τῆς πόλεως, στὴν ὁποίαν προΐσταται ἀρχιερέας περιστοιχιζόμενος ἀπὸ πλῆθος ἱερέων καὶ διακόνων καὶ παρόντος ὅλου τοῦ λαοῦ. Στὴν Θ. Λειτουργία ὁ ἅγ. Μάξιμος βλέπει νὰ φανερώνεται τὸ Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ καὶ παραλλήλως ἐξηγώντας τοὺς συμβολισμοὺς της τὴν προβάλλει ὡς πορεία τῆς Ἐκκλησίας καὶ κάθε πιστοῦ ξεχωριστὰ, ὡς κίνηση ἀνόδου καὶ ἑνώσεως μὲ τὸν Θεό. Ὁ τρόπος ἑρμηνείας του εἶναι εἰκονολογικὸς ἢ ἐσχατολογικός, ἐπειδὴ μέσῳ τῶν εἰκόνων ἢ συμβόλων βλέπει πρόσωπα καὶ καταστάσεις τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ στὰ Ἔσχατα. Ὁ μαξιμιανὸς συμβολισμὸς εἶναι ρεαλιστικός. Ἡ εἰκόνα εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀφανὴς θεϊκὴ πραγματικότητα ἀλλὰ μὲ κτιστοὺς τρόπους. Οἱ βιβλικοὶ τύποι ἢ σκιὲς ὑπαινίσσονται καὶ οἱ εἰκόνες φανερώνουν πληρέστερα τὴν ἐσχατολογικὴ ἀλήθεια. Ἔτσι ἡ μόνη τους διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ ἀλήθεια προηγεῖται ὀντολογικῶς καὶ ἡ εἰκόνα χρονικῶς. Οἱ συμβολισμοὶ -εἰκονισμοὶ τῆς Θείας Λειτουργίας ὑποσημαίνουν μὲ αἰσθητὰ μέσα ἐκφράσεως τὴν παροῦσα σὲ αὐτὰ ἀλήθεια, δηλαδὴ τὴ μέλλουσα ἀλλὰ καὶ ἤδη ἐληλυθυῖα ἐν δυνάμει Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔχει ἐγκαινιασθεῖ ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ βεβαιώνεται ἐμπειρικὰ στὴν εὐαγγελικὴ ἐν Χριστῷ ζωή. Ὁ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ ἄνθρωπος στραμμένος ἀσκητικὰ πρὸς τὴν μέλλουσα καὶ ἀληθινὴ πραγματικότητα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἰσχωρεῖ σὲ αὐτὴν ἤδη στὸ παρὸν μέσῳ τῆς συμμετοχῆς του στὴν Εὐχαριστία τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν Χάριτι πραγματοποιεῖ τὴν κλήση του πρὸς τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν, τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεό.","The panhuman and primordial concept of the symbol, the image, with which the ontological question is connected, is in the Church the axis around which its theology is formed. The image is a bridge between the Uncreated with the created. From the beginning, the Eucharistic gathering of the faithful led by the bishop depicted the eschatological reality of the Kingdom. Thus, from St. Ignatius Theophorus to St. Maximus the Confessor, the interpretation or explanation of the Divine Liturgy, with minor variations, has an ecclesiological and realistic character. Representational symbolism developed later. In his doctrinal and liturgical commentary \"Mystagogy\" on the Byzantine Divine Liturgy of the 4th century, St. Maximus the Confessor partially records and interprets the Eucharistic liturgical act in a church built according to the post-Justinian \"Byzantine\" models (with a central nave and sanctuary), typical of an ordinary Sunday of that era. It is portrayed as a bright assembly of the entire Church of the city, led by the archpriest, surrounded by a multitude of priests and deacons, with the entire congregation present. In the Divine Liturgy, St. Maximus sees the Mystery of Christ being revealed, and simultaneously, by explaining its symbols, he presents it as the journey of the Church and of each believer individually, as an ascent and union with God. His mode of interpretation is iconological or eschatological because through the images or symbols, he sees the faces and conditions of the Kingdom of God in the Last Things. Maximian symbolism is realistic. The image is the same invisible divine reality but in created ways. Biblical types or shadows imply, and images reveal more fully, eschatological truth. Thus, their only difference is that truth is ontologically prior, while the image is temporally. The symbols - iconography of the Divine Liturgy signify through sensible expressions the present truth in them, namely, the Kingdom of God, which is both future and already present in potentiality. It has been inaugurated by Christ and is experientially confirmed in the evangelical life in Christ. Man, created in the image of God, turned ascetically towards the future and true reality of the Kingdom of God, already enters it in the present through his participation in the Eucharist of Christ's Church, and in Grace, he fulfills his calling to conformity, union with God."],"dc:identifier":["uoadl:3359645","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359645"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["Ἡ Θεία Λειτουργία ὡς εἰκόνα τῆς Βασιλείας κατὰ τὸν Ἅγ. Μάξιμο τὸν Ὁμολογητὴ καὶ εἰδικότερα στὸ ἔργο του “Μυσταγωγία”"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:23:29Z"}