{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3359657"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3359657","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Γνώσεις και αντιλήψεις των φοιτητών των τμημάτων Βιολογίας σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας","abstract":"Η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού εγγραματισμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών ως προς τη διαχείριση και διατήρηση του περιβάλλοντος. Δεδομένης της ανάγκης για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης,την περισσότερο αποτελεσματική διατήρηση των ειδών και την πιο συμμετοχική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τα τμήματα από τα οποία αποφοιτούν βιοεπιστήμονες επιτελούν βασικό ρόλο στην καλλιέργεια του περιβαλλοντικού εγγραμματισμού των φοιτητών τους. Η παρούσα εργασία διερευνά τα επίπεδα γνώσεων και αντιλήψεων των φοιτητών για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. Η έρευνα διεξήχθη με τη χρήση ερωτηματολογίου 16 ερωτήσεων σε δείγμα 434 φοιτητών των πέντε ιδρυμάτων (τμήμα Βιολογίας Ε.Κ.Π.Α., Α.Π.Θ. Πανεπιστημίου Πατρών, Κρήτης και τ.Β.Ε.Τ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Κατά την στατιστική επεξεργασία, εφαρμόστηκαν μη παραμετρικά τεστ Kruskal–Wallis και ο έλεγχος Dunn πολλαπλών συγκρίσεων με τη διόρθωση Bonferroni και κατασκευάστηκαν πίνακες διπλής εισόδου σε συνδυασμό με τον έλεγχο Chi-square- χ2. Η επίδοση των φοιτητών ως προς το σκορ γνώσεων για τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα είδη που προστατεύονται από την Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) ήταν πολύ χαμηλή, καθώς κατά μέσο όρο το ποσοστό των ορθών απαντήσεων των φοιτητών ανήλθε στο 31.75%. και 24.52%, αντίστοιχα. Το φύλο και το τμήμα σπουδών δεν αποτελούν παράγοντα διαφοροποίησης του συνολικού επιπέδου των γνώσεων των συμμετεχόντων. Αντίθετα, η ηλικία και τo έτος φοίτησης των συμμετεχόντων φαίνεται να διαφοροποιούν το επίπεδο γνώσης, το οποίο αυξάνεται στα μεγαλύτερα έτη σπουδών. Τέλος, το επιστημονικό ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης, με τους συμμετέχοντες που ενδιαφέρονται για την Οικολογία, τη Ζωολογία ή τη Βοτανική, να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σκορ εν συγκρίσει με αυτούς που επέλεξαν άλλα επιστημονικά πεδία. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν πως συμφωνούν με τη θέσπιση της προστατευόμενης περιοχής στην περιοχή κατοίκησης τους. Ως προς τους φορείς που θα συμβάλλουν στη διαχείριση μιας περιοχής Natura 2000, επέλεξαν ως πλέον επιθυμητές τις επιλογές ΜΚΟ, Ανεξάρτητη αρχή και Κυβερνητικός οργανισμός, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά των θετικών απαντήσεων έλαβαν οι κατηγορίες Ιδιώτες και Τοπικές αρχές. Ως προς την πηγή χρηματοδότησης, το πιο αποδεκτό σενάριο ήταν η πληρωμή από χρήστες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες των προστατευόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την προώθηση της αγοράς των τοπικών προϊόντων, ενώ η λιγότερο αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης είναι η επιβολή επιβολή εισιτηρίου ή φόρου περιβάλλοντος από την κυβέρνηση. Ως προς τις απόψεις των συμμετεχόντων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ένας στους δύο συμμετέχοντες απάντησαν πως «έχουν επηρεαστεί ήδη από την απώλεια της βιοποικιλότητας. Αναφορικά με τη διατήρηση των ειδών υπό καθεστώς προστασίας και την προτεραιοποίηση ως προς τη χρηματοδότησή τους, η πλειοψηφία κατέταξε πρώτο το ελάφι με μόλις το 3% των συμμετεχόντων να τοποθετούν τα θηλαστικά σε ορθή σειρά προτεραιότητας για να χρηματοδοτηθεί η έρευνά τους. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τα εξωτερικά «θετικά» χαρακτηριστικά των ειδών, ενώ αντίθετα ορισμένα άλλα είδη προκαλούν στους ανθρώπους αρνητικά συναισθήματα ή φοβίες (π.χ. τρανορινόλοφος). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατέταξαν στην πρώτη θέση την Παιώνια του Παρνασσού ανάμεσα στα φυτικά είδη, ενώ μόλις το 2% των συμμετεχόντων τοποθέτησαν τα είδη σε ορθή σειρά προτεραιότητας. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των θηλαστικών, τα χαρακτηριστικά ενός είδους αποτελούν παράγοντα υποστήριξης και προστασίας, με τα είδη που ανθρωποκεντρικά βρίσκουμε πιο όμορφα και έχουν άνθη, ή τα χρησιμοποιούμε στην γαστρονομία να τα κατατάσσουμε πρώτα. Η ανάγκη της ενσωμάτωσης εννοιών που αφορούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω τη Οδηγίας 92/43 για τους οικοτόπους και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στο πρόγραμμα σπουδών και τα τρέχοντα εγχειρίδια οικολογίας είναι επιτακτική και απαιτεί τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων και μία πληθώρα διδακτικών εργαλείων.","abstract_html":"Η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού εγγραματισμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών ως προς τη διαχείριση και διατήρηση του περιβάλλοντος. Δεδομένης της ανάγκης για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης,την περισσότερο αποτελεσματική διατήρηση των ειδών και την πιο συμμετοχική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τα τμήματα από τα οποία αποφοιτούν βιοεπιστήμονες επιτελούν βασικό ρόλο στην καλλιέργεια του περιβαλλοντικού εγγραμματισμού των φοιτητών τους. Η παρούσα εργασία διερευνά τα επίπεδα γνώσεων και αντιλήψεων των φοιτητών για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. Η έρευνα διεξήχθη με τη χρήση ερωτηματολογίου 16 ερωτήσεων σε δείγμα 434 φοιτητών των πέντε ιδρυμάτων (τμήμα Βιολογίας Ε.Κ.Π.Α., Α.Π.Θ. Πανεπιστημίου Πατρών, Κρήτης και τ.Β.Ε.Τ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Κατά την στατιστική επεξεργασία, εφαρμόστηκαν μη παραμετρικά τεστ Kruskal–Wallis και ο έλεγχος Dunn πολλαπλών συγκρίσεων με τη διόρθωση Bonferroni και κατασκευάστηκαν πίνακες διπλής εισόδου σε συνδυασμό με τον έλεγχο Chi-square- χ2. Η επίδοση των φοιτητών ως προς το σκορ γνώσεων για τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα είδη που προστατεύονται από την Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) ήταν πολύ χαμηλή, καθώς κατά μέσο όρο το ποσοστό των ορθών απαντήσεων των φοιτητών ανήλθε στο 31.75%. και 24.52%, αντίστοιχα. Το φύλο και το τμήμα σπουδών δεν αποτελούν παράγοντα διαφοροποίησης του συνολικού επιπέδου των γνώσεων των συμμετεχόντων. Αντίθετα, η ηλικία και τo έτος φοίτησης των συμμετεχόντων φαίνεται να διαφοροποιούν το επίπεδο γνώσης, το οποίο αυξάνεται στα μεγαλύτερα έτη σπουδών. Τέλος, το επιστημονικό ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης, με τους συμμετέχοντες που ενδιαφέρονται για την Οικολογία, τη Ζωολογία ή τη Βοτανική, να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σκορ εν συγκρίσει με αυτούς που επέλεξαν άλλα επιστημονικά πεδία. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν πως συμφωνούν με τη θέσπιση της προστατευόμενης περιοχής στην περιοχή κατοίκησης τους. Ως προς τους φορείς που θα συμβάλλουν στη διαχείριση μιας περιοχής Natura 2000, επέλεξαν ως πλέον επιθυμητές τις επιλογές ΜΚΟ, Ανεξάρτητη αρχή και Κυβερνητικός οργανισμός, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά των θετικών απαντήσεων έλαβαν οι κατηγορίες Ιδιώτες και Τοπικές αρχές. Ως προς την πηγή χρηματοδότησης, το πιο αποδεκτό σενάριο ήταν η πληρωμή από χρήστες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες των προστατευόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την προώθηση της αγοράς των τοπικών προϊόντων, ενώ η λιγότερο αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης είναι η επιβολή επιβολή εισιτηρίου ή φόρου περιβάλλοντος από την κυβέρνηση. Ως προς τις απόψεις των συμμετεχόντων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ένας στους δύο συμμετέχοντες απάντησαν πως «έχουν επηρεαστεί ήδη από την απώλεια της βιοποικιλότητας. Αναφορικά με τη διατήρηση των ειδών υπό καθεστώς προστασίας και την προτεραιοποίηση ως προς τη χρηματοδότησή τους, η πλειοψηφία κατέταξε πρώτο το ελάφι με μόλις το 3% των συμμετεχόντων να τοποθετούν τα θηλαστικά σε ορθή σειρά προτεραιότητας για να χρηματοδοτηθεί η έρευνά τους. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τα εξωτερικά «θετικά» χαρακτηριστικά των ειδών, ενώ αντίθετα ορισμένα άλλα είδη προκαλούν στους ανθρώπους αρνητικά συναισθήματα ή φοβίες (π.χ. τρανορινόλοφος). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατέταξαν στην πρώτη θέση την Παιώνια του Παρνασσού ανάμεσα στα φυτικά είδη, ενώ μόλις το 2% των συμμετεχόντων τοποθέτησαν τα είδη σε ορθή σειρά προτεραιότητας. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των θηλαστικών, τα χαρακτηριστικά ενός είδους αποτελούν παράγοντα υποστήριξης και προστασίας, με τα είδη που ανθρωποκεντρικά βρίσκουμε πιο όμορφα και έχουν άνθη, ή τα χρησιμοποιούμε στην γαστρονομία να τα κατατάσσουμε πρώτα. Η ανάγκη της ενσωμάτωσης εννοιών που αφορούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω τη Οδηγίας 92/43 για τους οικοτόπους και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στο πρόγραμμα σπουδών και τα τρέχοντα εγχειρίδια οικολογίας είναι επιτακτική και απαιτεί τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων και μία πληθώρα διδακτικών εργαλείων.","abstract_has_math":false,"creators":["Οικονόμου Ανθή","Oikonomou Anthi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:23:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3359657"],"render_values":[{"text":"uoadl:3359657","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359657","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359657","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3359657","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Οικονόμου Ανθή","Oikonomou Anthi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3359657","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359657"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού εγγραματισμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών ως προς τη διαχείριση και διατήρηση του περιβάλλοντος. Δεδομένης της ανάγκης για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης,την περισσότερο αποτελεσματική διατήρηση των ειδών και την πιο συμμετοχική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τα τμήματα από τα οποία αποφοιτούν βιοεπιστήμονες επιτελούν βασικό ρόλο στην καλλιέργεια του περιβαλλοντικού εγγραμματισμού των φοιτητών τους. Η παρούσα εργασία διερευνά τα επίπεδα γνώσεων και αντιλήψεων των φοιτητών για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. Η έρευνα διεξήχθη με τη χρήση ερωτηματολογίου 16 ερωτήσεων σε δείγμα 434 φοιτητών των πέντε ιδρυμάτων (τμήμα Βιολογίας Ε.Κ.Π.Α., Α.Π.Θ. Πανεπιστημίου Πατρών, Κρήτης και τ.Β.Ε.Τ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Κατά την στατιστική επεξεργασία, εφαρμόστηκαν μη παραμετρικά τεστ Kruskal–Wallis και ο έλεγχος Dunn πολλαπλών συγκρίσεων με τη διόρθωση Bonferroni και κατασκευάστηκαν πίνακες διπλής εισόδου σε συνδυασμό με τον έλεγχο Chi-square- χ2. Η επίδοση των φοιτητών ως προς το σκορ γνώσεων για τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα είδη που προστατεύονται από την Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) ήταν πολύ χαμηλή, καθώς κατά μέσο όρο το ποσοστό των ορθών απαντήσεων των φοιτητών ανήλθε στο 31.75%. και 24.52%, αντίστοιχα. Το φύλο και το τμήμα σπουδών δεν αποτελούν παράγοντα διαφοροποίησης του συνολικού επιπέδου των γνώσεων των συμμετεχόντων. Αντίθετα, η ηλικία και τo έτος φοίτησης των συμμετεχόντων φαίνεται να διαφοροποιούν το επίπεδο γνώσης, το οποίο αυξάνεται στα μεγαλύτερα έτη σπουδών. Τέλος, το επιστημονικό ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης, με τους συμμετέχοντες που ενδιαφέρονται για την Οικολογία, τη Ζωολογία ή τη Βοτανική, να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σκορ εν συγκρίσει με αυτούς που επέλεξαν άλλα επιστημονικά πεδία. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν πως συμφωνούν με τη θέσπιση της προστατευόμενης περιοχής στην περιοχή κατοίκησης τους. Ως προς τους φορείς που θα συμβάλλουν στη διαχείριση μιας περιοχής Natura 2000, επέλεξαν ως πλέον επιθυμητές τις επιλογές ΜΚΟ, Ανεξάρτητη αρχή και Κυβερνητικός οργανισμός, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά των θετικών απαντήσεων έλαβαν οι κατηγορίες Ιδιώτες και Τοπικές αρχές. Ως προς την πηγή χρηματοδότησης, το πιο αποδεκτό σενάριο ήταν η πληρωμή από χρήστες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες των προστατευόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την προώθηση της αγοράς των τοπικών προϊόντων, ενώ η λιγότερο αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης είναι η επιβολή επιβολή εισιτηρίου ή φόρου περιβάλλοντος από την κυβέρνηση. Ως προς τις απόψεις των συμμετεχόντων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ένας στους δύο συμμετέχοντες απάντησαν πως «έχουν επηρεαστεί ήδη από την απώλεια της βιοποικιλότητας. Αναφορικά με τη διατήρηση των ειδών υπό καθεστώς προστασίας και την προτεραιοποίηση ως προς τη χρηματοδότησή τους, η πλειοψηφία κατέταξε πρώτο το ελάφι με μόλις το 3% των συμμετεχόντων να τοποθετούν τα θηλαστικά σε ορθή σειρά προτεραιότητας για να χρηματοδοτηθεί η έρευνά τους. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τα εξωτερικά «θετικά» χαρακτηριστικά των ειδών, ενώ αντίθετα ορισμένα άλλα είδη προκαλούν στους ανθρώπους αρνητικά συναισθήματα ή φοβίες (π.χ. τρανορινόλοφος). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατέταξαν στην πρώτη θέση την Παιώνια του Παρνασσού ανάμεσα στα φυτικά είδη, ενώ μόλις το 2% των συμμετεχόντων τοποθέτησαν τα είδη σε ορθή σειρά προτεραιότητας. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των θηλαστικών, τα χαρακτηριστικά ενός είδους αποτελούν παράγοντα υποστήριξης και προστασίας, με τα είδη που ανθρωποκεντρικά βρίσκουμε πιο όμορφα και έχουν άνθη, ή τα χρησιμοποιούμε στην γαστρονομία να τα κατατάσσουμε πρώτα. Η ανάγκη της ενσωμάτωσης εννοιών που αφορούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω τη Οδηγίας 92/43 για τους οικοτόπους και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στο πρόγραμμα σπουδών και τα τρέχοντα εγχειρίδια οικολογίας είναι επιτακτική και απαιτεί τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων και μία πληθώρα διδακτικών εργαλείων.","The development of environmental literacy through the acquisition of knowledge, skills and attitudes is a cornerstone in the formation of an active and aware citizenship regarding environmental management and conservation. Given the need to strengthen environmental awareness, effective species conservation and management of protected areas in Greece, biology departments play a key role in cultivating students’ environmental literacy. This study investigates students' levels of knowledge and perceptions about Natura 2000 protected areas and species under protection of Habitats Directive. The research was conducted using a 16-question questionnaire on a sample of 434 students from five Departments (Department of Biology N.K.U.A., A.U.Th. and the Universities of Patras, Crete and Ioannina). Kruskal–Wallis nonparametric tests, Dunn's multiple comparison test with Bonferroni correction, cross-tabulation analysis and the Chi-square-x2 test were applied for statistical analyses. Student’s knowledge score regarding Natura 2000 protected areas and the under Habitats Directive (92/43/EEC) was very low, on an average of 31.75%. and 24.52%, respectively. In most cases, gender and the department of study were not important factors differentiating the knowledge levels of the participants. In contrast, students’ age and year of study increase knowledge level. Ultimately, the scientific interest of the participants is an important factor, with the participants interested in Ecology, Zoology or Botany showing higher score values compared to those with interest in other scientific fields. The majority of the students agree with the establishment of a protected area in the area of their residence. Regarding the management bodies of Natura 2000, NGOs, Independent authorities and Government organizations, were preferred to Private and Local authorities. In terms of funding source, the most accepted scenario was payment from users in specific locations of the protected area combined with the possibility to purchase local products against environmental tax enforcement by the government. Regarding the participants' views on biodiversity conservation, one in two participants answered that “they have already been affected by the loss of biodiversity”. Only 3% of the respondents ranked mammals in the correct order for species’ prioritization, while the majority selected the deer in the first place. This can be linked to the \"positive\" characteristics of the species, while on the contrary some other species cause people negative feelings or phobias (e.g Greater horseshoe bat). Most participants ranked the Peony of Parnassus first among the plant species, while only 2% of the participants placed the species in the correct priority order. Just as in the case of mammals, the characteristics of a species are playing a major role for prioritization, with the species that anthropocentrically are most beautiful and blossom, or are being used gastronomy to rank first. The need to integrate concepts in ecology curriculum and textbooks, related to the conservation of biodiversity through Habitats Directive 92/43 and the management of protected areas, is imperative and requires the participation of experts from a wide range of scientific fields and a plethora of teaching tools."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Γνώσεις και αντιλήψεις των φοιτητών των τμημάτων Βιολογίας σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Οικονόμου Ανθή","Oikonomou Anthi"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη του περιβαλλοντικού εγγραματισμού αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών ως προς τη διαχείριση και διατήρηση του περιβάλλοντος. Δεδομένης της ανάγκης για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης,την περισσότερο αποτελεσματική διατήρηση των ειδών και την πιο συμμετοχική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τα τμήματα από τα οποία αποφοιτούν βιοεπιστήμονες επιτελούν βασικό ρόλο στην καλλιέργεια του περιβαλλοντικού εγγραμματισμού των φοιτητών τους. Η παρούσα εργασία διερευνά τα επίπεδα γνώσεων και αντιλήψεων των φοιτητών για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας. Η έρευνα διεξήχθη με τη χρήση ερωτηματολογίου 16 ερωτήσεων σε δείγμα 434 φοιτητών των πέντε ιδρυμάτων (τμήμα Βιολογίας Ε.Κ.Π.Α., Α.Π.Θ. Πανεπιστημίου Πατρών, Κρήτης και τ.Β.Ε.Τ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Κατά την στατιστική επεξεργασία, εφαρμόστηκαν μη παραμετρικά τεστ Kruskal–Wallis και ο έλεγχος Dunn πολλαπλών συγκρίσεων με τη διόρθωση Bonferroni και κατασκευάστηκαν πίνακες διπλής εισόδου σε συνδυασμό με τον έλεγχο Chi-square- χ2. Η επίδοση των φοιτητών ως προς το σκορ γνώσεων για τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και τα είδη που προστατεύονται από την Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) ήταν πολύ χαμηλή, καθώς κατά μέσο όρο το ποσοστό των ορθών απαντήσεων των φοιτητών ανήλθε στο 31.75%. και 24.52%, αντίστοιχα. Το φύλο και το τμήμα σπουδών δεν αποτελούν παράγοντα διαφοροποίησης του συνολικού επιπέδου των γνώσεων των συμμετεχόντων. Αντίθετα, η ηλικία και τo έτος φοίτησης των συμμετεχόντων φαίνεται να διαφοροποιούν το επίπεδο γνώσης, το οποίο αυξάνεται στα μεγαλύτερα έτη σπουδών. Τέλος, το επιστημονικό ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αποτελεί παράγοντα διαφοροποίησης, με τους συμμετέχοντες που ενδιαφέρονται για την Οικολογία, τη Ζωολογία ή τη Βοτανική, να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σκορ εν συγκρίσει με αυτούς που επέλεξαν άλλα επιστημονικά πεδία. Οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν πως συμφωνούν με τη θέσπιση της προστατευόμενης περιοχής στην περιοχή κατοίκησης τους. Ως προς τους φορείς που θα συμβάλλουν στη διαχείριση μιας περιοχής Natura 2000, επέλεξαν ως πλέον επιθυμητές τις επιλογές ΜΚΟ, Ανεξάρτητη αρχή και Κυβερνητικός οργανισμός, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά των θετικών απαντήσεων έλαβαν οι κατηγορίες Ιδιώτες και Τοπικές αρχές. Ως προς την πηγή χρηματοδότησης, το πιο αποδεκτό σενάριο ήταν η πληρωμή από χρήστες σε συγκεκριμένες τοποθεσίες των προστατευόμενων περιοχών σε συνδυασμό με την προώθηση της αγοράς των τοπικών προϊόντων, ενώ η λιγότερο αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης είναι η επιβολή επιβολή εισιτηρίου ή φόρου περιβάλλοντος από την κυβέρνηση. Ως προς τις απόψεις των συμμετεχόντων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ένας στους δύο συμμετέχοντες απάντησαν πως «έχουν επηρεαστεί ήδη από την απώλεια της βιοποικιλότητας. Αναφορικά με τη διατήρηση των ειδών υπό καθεστώς προστασίας και την προτεραιοποίηση ως προς τη χρηματοδότησή τους, η πλειοψηφία κατέταξε πρώτο το ελάφι με μόλις το 3% των συμμετεχόντων να τοποθετούν τα θηλαστικά σε ορθή σειρά προτεραιότητας για να χρηματοδοτηθεί η έρευνά τους. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τα εξωτερικά «θετικά» χαρακτηριστικά των ειδών, ενώ αντίθετα ορισμένα άλλα είδη προκαλούν στους ανθρώπους αρνητικά συναισθήματα ή φοβίες (π.χ. τρανορινόλοφος). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες κατέταξαν στην πρώτη θέση την Παιώνια του Παρνασσού ανάμεσα στα φυτικά είδη, ενώ μόλις το 2% των συμμετεχόντων τοποθέτησαν τα είδη σε ορθή σειρά προτεραιότητας. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των θηλαστικών, τα χαρακτηριστικά ενός είδους αποτελούν παράγοντα υποστήριξης και προστασίας, με τα είδη που ανθρωποκεντρικά βρίσκουμε πιο όμορφα και έχουν άνθη, ή τα χρησιμοποιούμε στην γαστρονομία να τα κατατάσσουμε πρώτα. Η ανάγκη της ενσωμάτωσης εννοιών που αφορούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω τη Οδηγίας 92/43 για τους οικοτόπους και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στο πρόγραμμα σπουδών και τα τρέχοντα εγχειρίδια οικολογίας είναι επιτακτική και απαιτεί τη συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων και μία πληθώρα διδακτικών εργαλείων.","The development of environmental literacy through the acquisition of knowledge, skills and attitudes is a cornerstone in the formation of an active and aware citizenship regarding environmental management and conservation. Given the need to strengthen environmental awareness, effective species conservation and management of protected areas in Greece, biology departments play a key role in cultivating students’ environmental literacy. This study investigates students' levels of knowledge and perceptions about Natura 2000 protected areas and species under protection of Habitats Directive. The research was conducted using a 16-question questionnaire on a sample of 434 students from five Departments (Department of Biology N.K.U.A., A.U.Th. and the Universities of Patras, Crete and Ioannina). Kruskal–Wallis nonparametric tests, Dunn's multiple comparison test with Bonferroni correction, cross-tabulation analysis and the Chi-square-x2 test were applied for statistical analyses. Student’s knowledge score regarding Natura 2000 protected areas and the under Habitats Directive (92/43/EEC) was very low, on an average of 31.75%. and 24.52%, respectively. In most cases, gender and the department of study were not important factors differentiating the knowledge levels of the participants. In contrast, students’ age and year of study increase knowledge level. Ultimately, the scientific interest of the participants is an important factor, with the participants interested in Ecology, Zoology or Botany showing higher score values compared to those with interest in other scientific fields. The majority of the students agree with the establishment of a protected area in the area of their residence. Regarding the management bodies of Natura 2000, NGOs, Independent authorities and Government organizations, were preferred to Private and Local authorities. In terms of funding source, the most accepted scenario was payment from users in specific locations of the protected area combined with the possibility to purchase local products against environmental tax enforcement by the government. Regarding the participants' views on biodiversity conservation, one in two participants answered that “they have already been affected by the loss of biodiversity”. Only 3% of the respondents ranked mammals in the correct order for species’ prioritization, while the majority selected the deer in the first place. This can be linked to the \"positive\" characteristics of the species, while on the contrary some other species cause people negative feelings or phobias (e.g Greater horseshoe bat). Most participants ranked the Peony of Parnassus first among the plant species, while only 2% of the participants placed the species in the correct priority order. Just as in the case of mammals, the characteristics of a species are playing a major role for prioritization, with the species that anthropocentrically are most beautiful and blossom, or are being used gastronomy to rank first. The need to integrate concepts in ecology curriculum and textbooks, related to the conservation of biodiversity through Habitats Directive 92/43 and the management of protected areas, is imperative and requires the participation of experts from a wide range of scientific fields and a plethora of teaching tools."],"dc:identifier":["uoadl:3359657","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3359657"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Γνώσεις και αντιλήψεις των φοιτητών των τμημάτων Βιολογίας σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα είδη υπό καθεστώς προστασίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:23:29Z"}