{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3360253"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3360253","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ποιητική του σκοτεινού στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα","abstract":"Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της σκοτεινής ποιητικής στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα, το παραδοσιακά πιο δυσνόητο και νεφελώδες κείμενο της ελληνικής αρχαιότητας. Μετά από μία σύντομη ανασκόπηση της ενασχόλησης με τον μονόλογο της Κασσάνδρας από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, στο κέντρο της οποίας πάντα βρίσκεται ο χαρακτηρισμός «σκοτεινόν ποίημα», η εργασία εκκινεί από την εξέταση του «σκοτεινού» ποιητολογικού προγράμματος, όπως ορίζεται στα μεταποιητικά χωρία του κειμένου (διακήρυξη για εκζήτηση και πολυμάθεια), και στη συνέχεια διερευνά τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους αυτό τίθεται σε εφαρμογή, με όχημα τις έννοιες της ανοικείωσης και της δεσπόζουσας του Ρωσικού Φορμαλισμού. Στο επίπεδο του λεξιλογίου ο Λυκόφρονας επιστρατεύει σπάνιες λέξεις, ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει πρωτοφανή ελευθερία και δημιουργικότητα στη σύνθεση και την παραγωγή όρων. Στο κεφάλαιο για τους ήρωες αναλύεται ο βασικός μηχανισμός της αινιγματικής περίφρασης που τίθεται στη θέση των κυρίων ονομάτων και τα συστατικά της: η χρήση αντωνυμιών και άρθρων αντί για το όνομα, το λεξιλόγιο της συγγένειας, οι σπάνιοι σύνθετοι όροι, όπως ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, που συμπυκνώνουν τους μύθους που αφορούν τα πρόσωπα και αποκαλύπτουν συγκεκριμένες, βίαιες και αιματηρές όψεις του χαρακτήρα τους. Στη συνέχεια προσεγγίζεται το σχήμα της μεταφοράς και οι πολλαπλές θηριωνυμίες, οι οποίες λειτουργούν ως δείκτες για την ηθική αξιολόγηση των δρώντων προσώπων στην Ἀλεξάνδρα. Όσον αφορά στους θεούς, μελετώνται τα σπάνια και άγνωστα θεωνύμια που αποκρύπτουν την ταυτότητα των θεών σε ολόκληρη την προφητεία. Τέλος, γίνεται λόγος για την πολύπλοκη και ελλειπτική σύνταξη που διαπερνά ολόκληρο τον μονόλογο της Κασσάνδρας. Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός εντελώς παράξενου, ανοίκειου και πρωτάκουστου λόγου που αποστασιοποιείται εντελώς από την καθημερινή ομιλία, αλλά και από τη λογοτεχνική έκφραση της ελληνιστικής εποχής γενικώς. Με αυτόν τον τρόπο αναδύεται η τραγική μοίρα της προφήτισσας να μην γίνεται πιστευτή, και λόγω της πολύπλοκης έκφρασής της και λόγω των συσσωρευμένων φρικτών και βίαιων επεισοδίων που περιλαμβάνονται στην αφήγησή της, αλλά και η τραγική ύπαρξη όλων των ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να αντιλαμβάνονται μόνο ό,τι τους επιτρέπει το βίωμα και η λογική τους και να υποπίπτουν στα ίδια μοιραία σφάλματα.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της σκοτεινής ποιητικής στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα, το παραδοσιακά πιο δυσνόητο και νεφελώδες κείμενο της ελληνικής αρχαιότητας. Μετά από μία σύντομη ανασκόπηση της ενασχόλησης με τον μονόλογο της Κασσάνδρας από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, στο κέντρο της οποίας πάντα βρίσκεται ο χαρακτηρισμός «σκοτεινόν ποίημα», η εργασία εκκινεί από την εξέταση του «σκοτεινού» ποιητολογικού προγράμματος, όπως ορίζεται στα μεταποιητικά χωρία του κειμένου (διακήρυξη για εκζήτηση και πολυμάθεια), και στη συνέχεια διερευνά τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους αυτό τίθεται σε εφαρμογή, με όχημα τις έννοιες της ανοικείωσης και της δεσπόζουσας του Ρωσικού Φορμαλισμού. Στο επίπεδο του λεξιλογίου ο Λυκόφρονας επιστρατεύει σπάνιες λέξεις, ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει πρωτοφανή ελευθερία και δημιουργικότητα στη σύνθεση και την παραγωγή όρων. Στο κεφάλαιο για τους ήρωες αναλύεται ο βασικός μηχανισμός της αινιγματικής περίφρασης που τίθεται στη θέση των κυρίων ονομάτων και τα συστατικά της: η χρήση αντωνυμιών και άρθρων αντί για το όνομα, το λεξιλόγιο της συγγένειας, οι σπάνιοι σύνθετοι όροι, όπως ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, που συμπυκνώνουν τους μύθους που αφορούν τα πρόσωπα και αποκαλύπτουν συγκεκριμένες, βίαιες και αιματηρές όψεις του χαρακτήρα τους. Στη συνέχεια προσεγγίζεται το σχήμα της μεταφοράς και οι πολλαπλές θηριωνυμίες, οι οποίες λειτουργούν ως δείκτες για την ηθική αξιολόγηση των δρώντων προσώπων στην Ἀλεξάνδρα. Όσον αφορά στους θεούς, μελετώνται τα σπάνια και άγνωστα θεωνύμια που αποκρύπτουν την ταυτότητα των θεών σε ολόκληρη την προφητεία. Τέλος, γίνεται λόγος για την πολύπλοκη και ελλειπτική σύνταξη που διαπερνά ολόκληρο τον μονόλογο της Κασσάνδρας. Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός εντελώς παράξενου, ανοίκειου και πρωτάκουστου λόγου που αποστασιοποιείται εντελώς από την καθημερινή ομιλία, αλλά και από τη λογοτεχνική έκφραση της ελληνιστικής εποχής γενικώς. Με αυτόν τον τρόπο αναδύεται η τραγική μοίρα της προφήτισσας να μην γίνεται πιστευτή, και λόγω της πολύπλοκης έκφρασής της και λόγω των συσσωρευμένων φρικτών και βίαιων επεισοδίων που περιλαμβάνονται στην αφήγησή της, αλλά και η τραγική ύπαρξη όλων των ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να αντιλαμβάνονται μόνο ό,τι τους επιτρέπει το βίωμα και η λογική τους και να υποπίπτουν στα ίδια μοιραία σφάλματα.","abstract_has_math":false,"creators":["Πουλόπουλος Χρήστος","Poulopoulos Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:23:31Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3360253"],"render_values":[{"text":"uoadl:3360253","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3360253","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3360253","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3360253","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πουλόπουλος Χρήστος","Poulopoulos Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3360253","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3360253"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της σκοτεινής ποιητικής στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα, το παραδοσιακά πιο δυσνόητο και νεφελώδες κείμενο της ελληνικής αρχαιότητας. Μετά από μία σύντομη ανασκόπηση της ενασχόλησης με τον μονόλογο της Κασσάνδρας από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, στο κέντρο της οποίας πάντα βρίσκεται ο χαρακτηρισμός «σκοτεινόν ποίημα», η εργασία εκκινεί από την εξέταση του «σκοτεινού» ποιητολογικού προγράμματος, όπως ορίζεται στα μεταποιητικά χωρία του κειμένου (διακήρυξη για εκζήτηση και πολυμάθεια), και στη συνέχεια διερευνά τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους αυτό τίθεται σε εφαρμογή, με όχημα τις έννοιες της ανοικείωσης και της δεσπόζουσας του Ρωσικού Φορμαλισμού. Στο επίπεδο του λεξιλογίου ο Λυκόφρονας επιστρατεύει σπάνιες λέξεις, ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει πρωτοφανή ελευθερία και δημιουργικότητα στη σύνθεση και την παραγωγή όρων. Στο κεφάλαιο για τους ήρωες αναλύεται ο βασικός μηχανισμός της αινιγματικής περίφρασης που τίθεται στη θέση των κυρίων ονομάτων και τα συστατικά της: η χρήση αντωνυμιών και άρθρων αντί για το όνομα, το λεξιλόγιο της συγγένειας, οι σπάνιοι σύνθετοι όροι, όπως ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, που συμπυκνώνουν τους μύθους που αφορούν τα πρόσωπα και αποκαλύπτουν συγκεκριμένες, βίαιες και αιματηρές όψεις του χαρακτήρα τους. Στη συνέχεια προσεγγίζεται το σχήμα της μεταφοράς και οι πολλαπλές θηριωνυμίες, οι οποίες λειτουργούν ως δείκτες για την ηθική αξιολόγηση των δρώντων προσώπων στην Ἀλεξάνδρα. Όσον αφορά στους θεούς, μελετώνται τα σπάνια και άγνωστα θεωνύμια που αποκρύπτουν την ταυτότητα των θεών σε ολόκληρη την προφητεία. Τέλος, γίνεται λόγος για την πολύπλοκη και ελλειπτική σύνταξη που διαπερνά ολόκληρο τον μονόλογο της Κασσάνδρας. Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός εντελώς παράξενου, ανοίκειου και πρωτάκουστου λόγου που αποστασιοποιείται εντελώς από την καθημερινή ομιλία, αλλά και από τη λογοτεχνική έκφραση της ελληνιστικής εποχής γενικώς. Με αυτόν τον τρόπο αναδύεται η τραγική μοίρα της προφήτισσας να μην γίνεται πιστευτή, και λόγω της πολύπλοκης έκφρασής της και λόγω των συσσωρευμένων φρικτών και βίαιων επεισοδίων που περιλαμβάνονται στην αφήγησή της, αλλά και η τραγική ύπαρξη όλων των ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να αντιλαμβάνονται μόνο ό,τι τους επιτρέπει το βίωμα και η λογική τους και να υποπίπτουν στα ίδια μοιραία σφάλματα.","This dissertation deals with the issue of poetics of obscurity in Lycophron’s Alexandra, traditionally the most unintelligible and nebulous text of Greek antiquity. After a brief review of the engagement with Cassandra's monologue from antiquity to the present day, at the centre of which has always been its characterisation as an ‘obscure poem', the thesis begins by examining the poetic programme of obscurity as defined in the text's metapoetic passages (proclamation of sophistication and erudition) and then explores the key mechanisms through which this is enacted, based on the concepts of “defamiliriazation” and “dominant” of Russian Formalism. At the level of vocabulary, Lycophron enlists rare words, hapax and prôton legomena, while at the same time he is displaying unprecedented freedom and creativity in the composition and production of words. The chapter on the heroes analyses the basic mechanism of the enigmatic periphrasis that takes the place of the proper names and its components: the use of pronouns and articles instead of the name, the vocabulary of kinship, the rare compound words such as hapax and prôton legomena that encapsulate the myths concerning the characters and reveal specific, violent, and bloody aspects of their personality. Then, the figure of metaphor is approached along with the multiple zoonyms, which serve as markers for the moral evaluation of the acting persons in Alexandra. As for the gods, the rare and unknown theonyms that conceal their identity throughout the prophecy are studied. Finally, the complex and elliptical syntax that pervades the entire monologue of Cassandra is discussed. All the above contribute to the formation of a completely strange, defamiliarized and unheard-of discourse that is completely distanced from everyday speech and from the literary conventions of the Hellenistic period in general. In this way, the tragic nature of the prophetess being disbelieved emerges, both because of her complex expression and because of the accumulated horrific and violent episodes included in her narrative, while at the same time the tragic existence of all human beings is made obvious, human beings who are condemned to perceive only what their experience and reason allow and to fall into the same fatal errors."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ποιητική του σκοτεινού στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πουλόπουλος Χρήστος","Poulopoulos Christos"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της σκοτεινής ποιητικής στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα, το παραδοσιακά πιο δυσνόητο και νεφελώδες κείμενο της ελληνικής αρχαιότητας. Μετά από μία σύντομη ανασκόπηση της ενασχόλησης με τον μονόλογο της Κασσάνδρας από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, στο κέντρο της οποίας πάντα βρίσκεται ο χαρακτηρισμός «σκοτεινόν ποίημα», η εργασία εκκινεί από την εξέταση του «σκοτεινού» ποιητολογικού προγράμματος, όπως ορίζεται στα μεταποιητικά χωρία του κειμένου (διακήρυξη για εκζήτηση και πολυμάθεια), και στη συνέχεια διερευνά τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους αυτό τίθεται σε εφαρμογή, με όχημα τις έννοιες της ανοικείωσης και της δεσπόζουσας του Ρωσικού Φορμαλισμού. Στο επίπεδο του λεξιλογίου ο Λυκόφρονας επιστρατεύει σπάνιες λέξεις, ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει πρωτοφανή ελευθερία και δημιουργικότητα στη σύνθεση και την παραγωγή όρων. Στο κεφάλαιο για τους ήρωες αναλύεται ο βασικός μηχανισμός της αινιγματικής περίφρασης που τίθεται στη θέση των κυρίων ονομάτων και τα συστατικά της: η χρήση αντωνυμιών και άρθρων αντί για το όνομα, το λεξιλόγιο της συγγένειας, οι σπάνιοι σύνθετοι όροι, όπως ἅπαξ λεγόμενα και πρῶτον εἰρημένα, που συμπυκνώνουν τους μύθους που αφορούν τα πρόσωπα και αποκαλύπτουν συγκεκριμένες, βίαιες και αιματηρές όψεις του χαρακτήρα τους. Στη συνέχεια προσεγγίζεται το σχήμα της μεταφοράς και οι πολλαπλές θηριωνυμίες, οι οποίες λειτουργούν ως δείκτες για την ηθική αξιολόγηση των δρώντων προσώπων στην Ἀλεξάνδρα. Όσον αφορά στους θεούς, μελετώνται τα σπάνια και άγνωστα θεωνύμια που αποκρύπτουν την ταυτότητα των θεών σε ολόκληρη την προφητεία. Τέλος, γίνεται λόγος για την πολύπλοκη και ελλειπτική σύνταξη που διαπερνά ολόκληρο τον μονόλογο της Κασσάνδρας. Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός εντελώς παράξενου, ανοίκειου και πρωτάκουστου λόγου που αποστασιοποιείται εντελώς από την καθημερινή ομιλία, αλλά και από τη λογοτεχνική έκφραση της ελληνιστικής εποχής γενικώς. Με αυτόν τον τρόπο αναδύεται η τραγική μοίρα της προφήτισσας να μην γίνεται πιστευτή, και λόγω της πολύπλοκης έκφρασής της και λόγω των συσσωρευμένων φρικτών και βίαιων επεισοδίων που περιλαμβάνονται στην αφήγησή της, αλλά και η τραγική ύπαρξη όλων των ανθρώπων που είναι καταδικασμένοι να αντιλαμβάνονται μόνο ό,τι τους επιτρέπει το βίωμα και η λογική τους και να υποπίπτουν στα ίδια μοιραία σφάλματα.","This dissertation deals with the issue of poetics of obscurity in Lycophron’s Alexandra, traditionally the most unintelligible and nebulous text of Greek antiquity. After a brief review of the engagement with Cassandra's monologue from antiquity to the present day, at the centre of which has always been its characterisation as an ‘obscure poem', the thesis begins by examining the poetic programme of obscurity as defined in the text's metapoetic passages (proclamation of sophistication and erudition) and then explores the key mechanisms through which this is enacted, based on the concepts of “defamiliriazation” and “dominant” of Russian Formalism. At the level of vocabulary, Lycophron enlists rare words, hapax and prôton legomena, while at the same time he is displaying unprecedented freedom and creativity in the composition and production of words. The chapter on the heroes analyses the basic mechanism of the enigmatic periphrasis that takes the place of the proper names and its components: the use of pronouns and articles instead of the name, the vocabulary of kinship, the rare compound words such as hapax and prôton legomena that encapsulate the myths concerning the characters and reveal specific, violent, and bloody aspects of their personality. Then, the figure of metaphor is approached along with the multiple zoonyms, which serve as markers for the moral evaluation of the acting persons in Alexandra. As for the gods, the rare and unknown theonyms that conceal their identity throughout the prophecy are studied. Finally, the complex and elliptical syntax that pervades the entire monologue of Cassandra is discussed. All the above contribute to the formation of a completely strange, defamiliarized and unheard-of discourse that is completely distanced from everyday speech and from the literary conventions of the Hellenistic period in general. In this way, the tragic nature of the prophetess being disbelieved emerges, both because of her complex expression and because of the accumulated horrific and violent episodes included in her narrative, while at the same time the tragic existence of all human beings is made obvious, human beings who are condemned to perceive only what their experience and reason allow and to fall into the same fatal errors."],"dc:identifier":["uoadl:3360253","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3360253"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η ποιητική του σκοτεινού στην Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:23:31Z"}