{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363304"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363304","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας: διερεύνηση του Αναλυτικού Προγράμματος και των Σχολικών εγχειριδίων της Α ́ Λυκείου.","abstract":"Η παρούσα ερευνητική εργασία διερευνά την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ως βασικό ζητούμενο της διδασκαλίας της Ιστορίας στο δευτεροβάθμιο σχολείο. Ο προσδιορισμός της έννοιας της κριτικής σκέψης, ο τρόπος ανάπτυξης και η ανάλυση της κριτικής σκέψης των μαθητών γίνεται βάσει των σύγχρονων θεωρητικών προσεγγίσεων της Διδακτικής της Ιστορίας, που αναπτύχθηκαν με βάση την Παιδαγωγική Θεωρία και τη Γνωστική Ψυχολογία. Η κριτική σκέψη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από διαδικασίες κατανόησης και διερεύνησης της ιστορικής γνώσης. Για παράδειγμα, μέσω της χρήσης, μελέτης και ερμηνείας των ιστορικών πηγών. Σκοπός της εργασίας είναι η εξέταση του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας Α΄ Λυκείου αναφορικά με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η έρευνα εστιάζεται στο επίπεδο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης μέσα από τη διερεύνηση του περιεχομένου των επίσημων εγγράφων του ΑΠ και των Σχολικών Εγχειριδίων Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Στα Σχολικά Εγχειρίδια συμπεριλαμβάνονται το Βιβλίο μαθητή και ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της μεθόδου ανάλυσης περιεχομένου, ερευνάται εάν και σε ποιο βαθμό υπάρχουν προβλέψεις καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στα παραπάνω εγχειρίδια. Μέσω της μελέτης και αποκωδικοποίησης των ποιοτικών δεδομένων από την ανάλυση περιεχομένου θα καταλήξουμε σε συμπεράσματα για το χαρακτήρα, τη λειτουργία και τις προσεγγίσεις της ελληνικής ιστορικής εκπαίδευσης ως προς την καλλιέργεια της κριτικής ιστορικής σκέψης των μαθητών. Γι’ αυτό το σκοπό διερευνώνται οι σκοποί-στόχοι, η μεθοδολογία, το περιεχόμενο και η αξιολόγηση που θέτει το ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας Α΄ Λυκείου, για το γνωστικό περιεχόμενο του αντίστοιχου Βιβλίου μαθητή. Σ’ αυτό το πλαίσιο εξετάστηκε κατά πόσο μπορούν τα Σχολικά εγχειρίδια να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της Νέας Ιστορίας που στοχεύουν στην ανάπτυξη ιστορικής και κριτικής σκέψης των μαθητών. Ο βασικός προβληματισμός της έρευνας έγκειται στα ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας, τα οποία έχουν άμεση συνάφεια με το περιεχόμενο του Βιβλίου μαθητή και στα οποία βασίζονται οι εκπαιδευτικοί για τη διδασκαλία του μαθήματος. Από τα στοιχεία που προκύπτουν στο ερευνητικό μέρος της εργασίας δίνονται απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν, ενώ δίνεται η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησης της ευρύτερης σημασίας των απαντήσεων. Στο τέλος της εργασίας παρατίθεται μια συνθετική θεώρηση των δεδομένων της έρευνας με σχετικά πορίσματα. Έπειτα από την επεξεργασία του υλικού, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μικρή αντιστοιχία μεταξύ του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων στην επίτευξη στόχων, καθώς το ΑΠ στοχεύει περισσότερο στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα, σε αντίθεση με τα Σχολικά εγχειρίδια που θέτουν γνωστικούς στόχους. Υπάρχει όμως μεγάλη αντιστοιχία μεταξύ των περιεχομένων μάθησης του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων. Επίσης, παρατηρούμε αναντιστοιχία στην εφαρμογή μεθόδων διδασκαλίας και τεχνικών αξιολόγησης μεταξύ τους. Οι ενεργητικές μέθοδοι διδασκαλίας που προτείνονται στο ΑΠ δεν μπορούν να υλοποιηθούν στη διδακτική πράξη μέσα από το Βιβλίο μαθητή. Το Βιβλίο μαθητή εστιάζει στο παραδοσιακό ιστοριογραφικό παράδειγμα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η αξιολόγηση στα Σχολικά εγχειρίδια και στα ΑΠ βασίζεται σε παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης, ενώ στο ΑΠ προωθείται η ενεργητική διαδικασία μάθησης. Γενικότερα από τα ευρήματα της έρευνας παρατηρείται αδυναμία των Σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας Α' Λυκείου να υποστηρίξουν στην πράξη, επαρκώς τις προθέσεις και τους στόχους του ΑΠ περί καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Το Βιβλίο μαθητή εμποδίζει την καλλιέργεια κριτικών και διερευνητικών δεξιοτήτων και η ιστορική γνώση τίθεται σε ανελαστικά περιθώρια. Παράλληλα τα Σχολικά εγχειρίδια απομακρύνονται από το παράδειγμα της Νέας Ιστορίας και το στόχο καλλιέργειας κριτικά σκεπτόμενων ατόμων μέσα από τη διαδικασία της μάθησης.","abstract_html":"Η παρούσα ερευνητική εργασία διερευνά την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ως βασικό ζητούμενο της διδασκαλίας της Ιστορίας στο δευτεροβάθμιο σχολείο. Ο προσδιορισμός της έννοιας της κριτικής σκέψης, ο τρόπος ανάπτυξης και η ανάλυση της κριτικής σκέψης των μαθητών γίνεται βάσει των σύγχρονων θεωρητικών προσεγγίσεων της Διδακτικής της Ιστορίας, που αναπτύχθηκαν με βάση την Παιδαγωγική Θεωρία και τη Γνωστική Ψυχολογία. Η κριτική σκέψη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από διαδικασίες κατανόησης και διερεύνησης της ιστορικής γνώσης. Για παράδειγμα, μέσω της χρήσης, μελέτης και ερμηνείας των ιστορικών πηγών. Σκοπός της εργασίας είναι η εξέταση του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας Α΄ Λυκείου αναφορικά με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η έρευνα εστιάζεται στο επίπεδο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης μέσα από τη διερεύνηση του περιεχομένου των επίσημων εγγράφων του ΑΠ και των Σχολικών Εγχειριδίων Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Στα Σχολικά Εγχειρίδια συμπεριλαμβάνονται το Βιβλίο μαθητή και ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της μεθόδου ανάλυσης περιεχομένου, ερευνάται εάν και σε ποιο βαθμό υπάρχουν προβλέψεις καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στα παραπάνω εγχειρίδια. Μέσω της μελέτης και αποκωδικοποίησης των ποιοτικών δεδομένων από την ανάλυση περιεχομένου θα καταλήξουμε σε συμπεράσματα για το χαρακτήρα, τη λειτουργία και τις προσεγγίσεις της ελληνικής ιστορικής εκπαίδευσης ως προς την καλλιέργεια της κριτικής ιστορικής σκέψης των μαθητών. Γι’ αυτό το σκοπό διερευνώνται οι σκοποί-στόχοι, η μεθοδολογία, το περιεχόμενο και η αξιολόγηση που θέτει το ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας Α΄ Λυκείου, για το γνωστικό περιεχόμενο του αντίστοιχου Βιβλίου μαθητή. Σ’ αυτό το πλαίσιο εξετάστηκε κατά πόσο μπορούν τα Σχολικά εγχειρίδια να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της Νέας Ιστορίας που στοχεύουν στην ανάπτυξη ιστορικής και κριτικής σκέψης των μαθητών. Ο βασικός προβληματισμός της έρευνας έγκειται στα ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας, τα οποία έχουν άμεση συνάφεια με το περιεχόμενο του Βιβλίου μαθητή και στα οποία βασίζονται οι εκπαιδευτικοί για τη διδασκαλία του μαθήματος. Από τα στοιχεία που προκύπτουν στο ερευνητικό μέρος της εργασίας δίνονται απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν, ενώ δίνεται η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησης της ευρύτερης σημασίας των απαντήσεων. Στο τέλος της εργασίας παρατίθεται μια συνθετική θεώρηση των δεδομένων της έρευνας με σχετικά πορίσματα. Έπειτα από την επεξεργασία του υλικού, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μικρή αντιστοιχία μεταξύ του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων στην επίτευξη στόχων, καθώς το ΑΠ στοχεύει περισσότερο στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα, σε αντίθεση με τα Σχολικά εγχειρίδια που θέτουν γνωστικούς στόχους. Υπάρχει όμως μεγάλη αντιστοιχία μεταξύ των περιεχομένων μάθησης του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων. Επίσης, παρατηρούμε αναντιστοιχία στην εφαρμογή μεθόδων διδασκαλίας και τεχνικών αξιολόγησης μεταξύ τους. Οι ενεργητικές μέθοδοι διδασκαλίας που προτείνονται στο ΑΠ δεν μπορούν να υλοποιηθούν στη διδακτική πράξη μέσα από το Βιβλίο μαθητή. Το Βιβλίο μαθητή εστιάζει στο παραδοσιακό ιστοριογραφικό παράδειγμα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η αξιολόγηση στα Σχολικά εγχειρίδια και στα ΑΠ βασίζεται σε παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης, ενώ στο ΑΠ προωθείται η ενεργητική διαδικασία μάθησης. Γενικότερα από τα ευρήματα της έρευνας παρατηρείται αδυναμία των Σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας Α&#x27; Λυκείου να υποστηρίξουν στην πράξη, επαρκώς τις προθέσεις και τους στόχους του ΑΠ περί καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Το Βιβλίο μαθητή εμποδίζει την καλλιέργεια κριτικών και διερευνητικών δεξιοτήτων και η ιστορική γνώση τίθεται σε ανελαστικά περιθώρια. Παράλληλα τα Σχολικά εγχειρίδια απομακρύνονται από το παράδειγμα της Νέας Ιστορίας και το στόχο καλλιέργειας κριτικά σκεπτόμενων ατόμων μέσα από τη διαδικασία της μάθησης.","abstract_has_math":false,"creators":["Μενάζη Χαρά","Menazi Chara"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:24:18Z","subjects":["Εκπαίδευση","Education"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363304"],"render_values":[{"text":"uoadl:3363304","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363304","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363304","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3363304","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μενάζη Χαρά","Menazi Chara"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση","Education"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363304","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363304"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα ερευνητική εργασία διερευνά την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ως βασικό ζητούμενο της διδασκαλίας της Ιστορίας στο δευτεροβάθμιο σχολείο. Ο προσδιορισμός της έννοιας της κριτικής σκέψης, ο τρόπος ανάπτυξης και η ανάλυση της κριτικής σκέψης των μαθητών γίνεται βάσει των σύγχρονων θεωρητικών προσεγγίσεων της Διδακτικής της Ιστορίας, που αναπτύχθηκαν με βάση την Παιδαγωγική Θεωρία και τη Γνωστική Ψυχολογία. Η κριτική σκέψη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από διαδικασίες κατανόησης και διερεύνησης της ιστορικής γνώσης. Για παράδειγμα, μέσω της χρήσης, μελέτης και ερμηνείας των ιστορικών πηγών. Σκοπός της εργασίας είναι η εξέταση του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας Α΄ Λυκείου αναφορικά με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η έρευνα εστιάζεται στο επίπεδο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης μέσα από τη διερεύνηση του περιεχομένου των επίσημων εγγράφων του ΑΠ και των Σχολικών Εγχειριδίων Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Στα Σχολικά Εγχειρίδια συμπεριλαμβάνονται το Βιβλίο μαθητή και ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της μεθόδου ανάλυσης περιεχομένου, ερευνάται εάν και σε ποιο βαθμό υπάρχουν προβλέψεις καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στα παραπάνω εγχειρίδια. Μέσω της μελέτης και αποκωδικοποίησης των ποιοτικών δεδομένων από την ανάλυση περιεχομένου θα καταλήξουμε σε συμπεράσματα για το χαρακτήρα, τη λειτουργία και τις προσεγγίσεις της ελληνικής ιστορικής εκπαίδευσης ως προς την καλλιέργεια της κριτικής ιστορικής σκέψης των μαθητών. Γι’ αυτό το σκοπό διερευνώνται οι σκοποί-στόχοι, η μεθοδολογία, το περιεχόμενο και η αξιολόγηση που θέτει το ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας Α΄ Λυκείου, για το γνωστικό περιεχόμενο του αντίστοιχου Βιβλίου μαθητή. Σ’ αυτό το πλαίσιο εξετάστηκε κατά πόσο μπορούν τα Σχολικά εγχειρίδια να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της Νέας Ιστορίας που στοχεύουν στην ανάπτυξη ιστορικής και κριτικής σκέψης των μαθητών. Ο βασικός προβληματισμός της έρευνας έγκειται στα ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας, τα οποία έχουν άμεση συνάφεια με το περιεχόμενο του Βιβλίου μαθητή και στα οποία βασίζονται οι εκπαιδευτικοί για τη διδασκαλία του μαθήματος. Από τα στοιχεία που προκύπτουν στο ερευνητικό μέρος της εργασίας δίνονται απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν, ενώ δίνεται η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησης της ευρύτερης σημασίας των απαντήσεων. Στο τέλος της εργασίας παρατίθεται μια συνθετική θεώρηση των δεδομένων της έρευνας με σχετικά πορίσματα. Έπειτα από την επεξεργασία του υλικού, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μικρή αντιστοιχία μεταξύ του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων στην επίτευξη στόχων, καθώς το ΑΠ στοχεύει περισσότερο στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα, σε αντίθεση με τα Σχολικά εγχειρίδια που θέτουν γνωστικούς στόχους. Υπάρχει όμως μεγάλη αντιστοιχία μεταξύ των περιεχομένων μάθησης του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων. Επίσης, παρατηρούμε αναντιστοιχία στην εφαρμογή μεθόδων διδασκαλίας και τεχνικών αξιολόγησης μεταξύ τους. Οι ενεργητικές μέθοδοι διδασκαλίας που προτείνονται στο ΑΠ δεν μπορούν να υλοποιηθούν στη διδακτική πράξη μέσα από το Βιβλίο μαθητή. Το Βιβλίο μαθητή εστιάζει στο παραδοσιακό ιστοριογραφικό παράδειγμα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η αξιολόγηση στα Σχολικά εγχειρίδια και στα ΑΠ βασίζεται σε παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης, ενώ στο ΑΠ προωθείται η ενεργητική διαδικασία μάθησης. Γενικότερα από τα ευρήματα της έρευνας παρατηρείται αδυναμία των Σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας Α' Λυκείου να υποστηρίξουν στην πράξη, επαρκώς τις προθέσεις και τους στόχους του ΑΠ περί καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Το Βιβλίο μαθητή εμποδίζει την καλλιέργεια κριτικών και διερευνητικών δεξιοτήτων και η ιστορική γνώση τίθεται σε ανελαστικά περιθώρια. Παράλληλα τα Σχολικά εγχειρίδια απομακρύνονται από το παράδειγμα της Νέας Ιστορίας και το στόχο καλλιέργειας κριτικά σκεπτόμενων ατόμων μέσα από τη διαδικασία της μάθησης.","This research paper explores the cultivation of critical thinking as a key issue in the teaching of history in secondary school. The definition of the concept of critical thinking, the way of development and the analysis of students' critical thinking is based on the contemporary theoretical approaches of History Teaching, developed on the basis of Pedagogical Theory and Cognitive Psychology. Critical thinking can be cultivated through processes of understanding and investigation of historical knowledge. For example, through the use, study and interpretation of historical sources. The aim of this paper is to examine the curriculum and the school school Handbooks of the first grade History with regard to the cultivation of critical thinking in students. The research focuses on the level of development of critical thinking through the investigation of the content of the official documents of the curriculum and the School Handbooks of History of the first grade. The School Handbooks include the Student's Book and the Teacher's Guide for the History course of the first grade. More specifically, through the method of content analysis, it is investigated whether and to what extent there are provisions for the cultivation of critical thinking in the above textbooks. Through the study and decoding of the qualitative data from the content analysis, conclusions will be drawn about the character, function and approaches of Greek historical education in terms of the cultivation of critical historical thinking in students. For this purpose, the objectives, methodology, content and evaluation set by the curriculum of the first grade history course for the cognitive content of the corresponding Student's Book are explored. In this context, it was examined whether the School Handbooks can meet the requirements of the New History aimed at developing students' historical and critical thinking. The main concern of the research lies in the curriculum of the history course, which have a direct relevance to the content of the Student's Book and which teachers rely on for teaching the course. From the data obtained in the research part of the paper, answers to the research questions posed are provided, and further exploration of the broader significance of the answers is possible. A synthesis of the research data with relevant findings is provided at the end of the paper. After processing the material, it was observed that there is little correspondence between the curriculum and the textbooks in achieving objectives, as the curriculum targets more on the emotional and psychomotor domain, as opposed to the textbooks which set cognitive objectives. However, there is a strong correspondence between the learning contents of the curriculum and the textbooks. We also observe a mismatch in the application of teaching methods and assessment techniques between the. The active teaching methods proposed in the curriculum cannot be implemented in teaching practice through the Student Handbook. The Student's Book focuses on the traditional historiographical paradigm, which makes it difficult for students to cultivate critical thinking. Assessment in the Textbooks and curriculum is based on traditional forms of assessment, while the curriculum promotes an active learning process. In general, the findings of the research show that the first-grade history textbooks do not adequately support in practice the intentions and objectives of the curriculum on the cultivation of critical thinking. The Student Handbook prevents the cultivation of critical and investigative skills and historical knowledge is placed in inflexible margins. At the same time, the Student Handbooks move away from the New History paradigm and the goal of cultivating critical thinkers through the process of learning."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας: διερεύνηση του Αναλυτικού Προγράμματος και των Σχολικών εγχειριδίων της Α ́ Λυκείου."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μενάζη Χαρά","Menazi Chara"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η παρούσα ερευνητική εργασία διερευνά την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ως βασικό ζητούμενο της διδασκαλίας της Ιστορίας στο δευτεροβάθμιο σχολείο. Ο προσδιορισμός της έννοιας της κριτικής σκέψης, ο τρόπος ανάπτυξης και η ανάλυση της κριτικής σκέψης των μαθητών γίνεται βάσει των σύγχρονων θεωρητικών προσεγγίσεων της Διδακτικής της Ιστορίας, που αναπτύχθηκαν με βάση την Παιδαγωγική Θεωρία και τη Γνωστική Ψυχολογία. Η κριτική σκέψη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από διαδικασίες κατανόησης και διερεύνησης της ιστορικής γνώσης. Για παράδειγμα, μέσω της χρήσης, μελέτης και ερμηνείας των ιστορικών πηγών. Σκοπός της εργασίας είναι η εξέταση του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας Α΄ Λυκείου αναφορικά με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η έρευνα εστιάζεται στο επίπεδο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης μέσα από τη διερεύνηση του περιεχομένου των επίσημων εγγράφων του ΑΠ και των Σχολικών Εγχειριδίων Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Στα Σχολικά Εγχειρίδια συμπεριλαμβάνονται το Βιβλίο μαθητή και ο Οδηγός Εκπαιδευτικού για το μάθημα της Ιστορίας Α΄ Λυκείου. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της μεθόδου ανάλυσης περιεχομένου, ερευνάται εάν και σε ποιο βαθμό υπάρχουν προβλέψεις καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στα παραπάνω εγχειρίδια. Μέσω της μελέτης και αποκωδικοποίησης των ποιοτικών δεδομένων από την ανάλυση περιεχομένου θα καταλήξουμε σε συμπεράσματα για το χαρακτήρα, τη λειτουργία και τις προσεγγίσεις της ελληνικής ιστορικής εκπαίδευσης ως προς την καλλιέργεια της κριτικής ιστορικής σκέψης των μαθητών. Γι’ αυτό το σκοπό διερευνώνται οι σκοποί-στόχοι, η μεθοδολογία, το περιεχόμενο και η αξιολόγηση που θέτει το ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας Α΄ Λυκείου, για το γνωστικό περιεχόμενο του αντίστοιχου Βιβλίου μαθητή. Σ’ αυτό το πλαίσιο εξετάστηκε κατά πόσο μπορούν τα Σχολικά εγχειρίδια να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της Νέας Ιστορίας που στοχεύουν στην ανάπτυξη ιστορικής και κριτικής σκέψης των μαθητών. Ο βασικός προβληματισμός της έρευνας έγκειται στα ΑΠ του μαθήματος της Ιστορίας, τα οποία έχουν άμεση συνάφεια με το περιεχόμενο του Βιβλίου μαθητή και στα οποία βασίζονται οι εκπαιδευτικοί για τη διδασκαλία του μαθήματος. Από τα στοιχεία που προκύπτουν στο ερευνητικό μέρος της εργασίας δίνονται απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν, ενώ δίνεται η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησης της ευρύτερης σημασίας των απαντήσεων. Στο τέλος της εργασίας παρατίθεται μια συνθετική θεώρηση των δεδομένων της έρευνας με σχετικά πορίσματα. Έπειτα από την επεξεργασία του υλικού, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μικρή αντιστοιχία μεταξύ του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων στην επίτευξη στόχων, καθώς το ΑΠ στοχεύει περισσότερο στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα, σε αντίθεση με τα Σχολικά εγχειρίδια που θέτουν γνωστικούς στόχους. Υπάρχει όμως μεγάλη αντιστοιχία μεταξύ των περιεχομένων μάθησης του ΑΠ και των Σχολικών εγχειριδίων. Επίσης, παρατηρούμε αναντιστοιχία στην εφαρμογή μεθόδων διδασκαλίας και τεχνικών αξιολόγησης μεταξύ τους. Οι ενεργητικές μέθοδοι διδασκαλίας που προτείνονται στο ΑΠ δεν μπορούν να υλοποιηθούν στη διδακτική πράξη μέσα από το Βιβλίο μαθητή. Το Βιβλίο μαθητή εστιάζει στο παραδοσιακό ιστοριογραφικό παράδειγμα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την καλλιέργεια κριτικής σκέψης των μαθητών. Η αξιολόγηση στα Σχολικά εγχειρίδια και στα ΑΠ βασίζεται σε παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης, ενώ στο ΑΠ προωθείται η ενεργητική διαδικασία μάθησης. Γενικότερα από τα ευρήματα της έρευνας παρατηρείται αδυναμία των Σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας Α' Λυκείου να υποστηρίξουν στην πράξη, επαρκώς τις προθέσεις και τους στόχους του ΑΠ περί καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Το Βιβλίο μαθητή εμποδίζει την καλλιέργεια κριτικών και διερευνητικών δεξιοτήτων και η ιστορική γνώση τίθεται σε ανελαστικά περιθώρια. Παράλληλα τα Σχολικά εγχειρίδια απομακρύνονται από το παράδειγμα της Νέας Ιστορίας και το στόχο καλλιέργειας κριτικά σκεπτόμενων ατόμων μέσα από τη διαδικασία της μάθησης.","This research paper explores the cultivation of critical thinking as a key issue in the teaching of history in secondary school. The definition of the concept of critical thinking, the way of development and the analysis of students' critical thinking is based on the contemporary theoretical approaches of History Teaching, developed on the basis of Pedagogical Theory and Cognitive Psychology. Critical thinking can be cultivated through processes of understanding and investigation of historical knowledge. For example, through the use, study and interpretation of historical sources. The aim of this paper is to examine the curriculum and the school school Handbooks of the first grade History with regard to the cultivation of critical thinking in students. The research focuses on the level of development of critical thinking through the investigation of the content of the official documents of the curriculum and the School Handbooks of History of the first grade. The School Handbooks include the Student's Book and the Teacher's Guide for the History course of the first grade. More specifically, through the method of content analysis, it is investigated whether and to what extent there are provisions for the cultivation of critical thinking in the above textbooks. Through the study and decoding of the qualitative data from the content analysis, conclusions will be drawn about the character, function and approaches of Greek historical education in terms of the cultivation of critical historical thinking in students. For this purpose, the objectives, methodology, content and evaluation set by the curriculum of the first grade history course for the cognitive content of the corresponding Student's Book are explored. In this context, it was examined whether the School Handbooks can meet the requirements of the New History aimed at developing students' historical and critical thinking. The main concern of the research lies in the curriculum of the history course, which have a direct relevance to the content of the Student's Book and which teachers rely on for teaching the course. From the data obtained in the research part of the paper, answers to the research questions posed are provided, and further exploration of the broader significance of the answers is possible. A synthesis of the research data with relevant findings is provided at the end of the paper. After processing the material, it was observed that there is little correspondence between the curriculum and the textbooks in achieving objectives, as the curriculum targets more on the emotional and psychomotor domain, as opposed to the textbooks which set cognitive objectives. However, there is a strong correspondence between the learning contents of the curriculum and the textbooks. We also observe a mismatch in the application of teaching methods and assessment techniques between the. The active teaching methods proposed in the curriculum cannot be implemented in teaching practice through the Student Handbook. The Student's Book focuses on the traditional historiographical paradigm, which makes it difficult for students to cultivate critical thinking. Assessment in the Textbooks and curriculum is based on traditional forms of assessment, while the curriculum promotes an active learning process. In general, the findings of the research show that the first-grade history textbooks do not adequately support in practice the intentions and objectives of the curriculum on the cultivation of critical thinking. The Student Handbook prevents the cultivation of critical and investigative skills and historical knowledge is placed in inflexible margins. At the same time, the Student Handbooks move away from the New History paradigm and the goal of cultivating critical thinkers through the process of learning."],"dc:identifier":["uoadl:3363304","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363304"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση","Education"],"dc:title":["Η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στο μάθημα της Ιστορίας: διερεύνηση του Αναλυτικού Προγράμματος και των Σχολικών εγχειριδίων της Α ́ Λυκείου."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:24:18Z"}