{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363444"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363444","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η σφράγιση ως εμπορική πρακτική κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο","abstract":"Κύριο θέμα της ανωτέρω μελέτης αποτελεί η εξέταση ενσφράγιστων αντικειμένων κατασκευασμένων κατά κύριο λόγο από πηλό μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οπτόπλινθοι, κέραμοι, πίθοι, ιγδία και αμφορείς. Επιπλέον προκρίνεται και η εξέταση αντικειμένων κατασκευασμένων από μέταλλο και γυαλί αλλά και γύψο όπως τα πώματα των αμφορέων. Συγκεκριμένα έμφαση δίδεται στην ανάλυση της μορφής, του περιεχομένου και της σημασίας που τα εν λόγω σφραγίσματα διαθέτουν και ειδικότερα στην συσχέτιση τους με τα διάφορα στάδια της εμπορικής δραστηριότητας είτε αυτά αφορούν την οργάνωση και τον έλεγχο του εμπορίου από την κρατική ή την εκκλησιαστική διοίκηση είτε την καθιέρωση εμπορικών σημάτων από τους εμπόρους. Υπό αυτό το πρίσμα, τμήμα της μελέτης δεν αποτελούν τέχνεργα τα οποία είναι μεν ενσφράγιστα αλλά τα σφραγίσματα αυτών δεν διαθέτουν –τουλάχιστον με την στενή έννοια του όρου- εμπορικό χαρακτήρα, όπως φερ’είπειν είναι τα ενσφράγιστα πήλινα πινάκια. Επιπλέον σκοπός της παρούσης εργασίας δεν αποτελεί η σύνταξη ενός εκτενούς και αναλυτικού καταλόγου ενσφράγιστων αντικειμένων, πράγμα που για πολλές από τις ανωτέρω κατηγορίες έχει κατά το μάλλον ή ήττον ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά η κριτική συνεξέταση τους με στόχο αφενός την εξακρίβωση του ρόλου τους και αφετέρου την εξεύρεση αποκλίσεων και συγκλίσεων στην χρήση των σφραγισμάτων σε διαφορετικούς τύπους αντικειμένων. Σε πρώτο επίπεδο η ανάλυση οργανώνεται βάσει του υλικού κατασκευής των αντικειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, όσον αφορά τα κατασκευασμένα από πηλό αντικείμενα, αυτά οργανώνονται και συνεξετάζονται ανά κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους. Τα κατασκευασμένα από μέταλλο και ύαλο αντικείμενα για λόγους που θα γίνουν σαφείς στην συνέχεια, δεν κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την χρήση τους αλλά βάσει του περιεχομένου των σφραγισμάτων τους. Τέλος σε ξεχωριστό κεφάλαιο εξετάζονται τα αντικείμενα που φέρουν εβραϊκά σφραγίσματα, λύση που προκρίνεται με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση μίας ιδιαίτερης εμπορικής πρακτικής που έλαβε χώρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Μετά το πέρας της παρουσίασης της κάθε ενότητας θα έπεται η προσπάθεια της ερμηνευτικής προσέγγισης τους. Η μελέτη εκτείνεται καθ’όλη την πρώιμη βυζαντινή περίοδο (4ος-7ος αιώνας) ενώ εντός αυτής περιλαμβάνονται αντικείμενα από το σύνολο της έκτασης της αυτοκρατορίας ορισμένες φορές μάλιστα και εκτός αυτής, στις περιπτώσεις που αυτά είτε έχουν βυζαντινές ρίζες είτε ακολουθούν βυζαντινά πρότυπα. Επιπλέον αναφορές σε ανάλογης χρήσης σφραγίσματα τα οποία είναι χρονολογικώς μεταγενέστερα ή προγενέστερα θα γίνεται όποτε κρίνεται αναγκαίο με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του χαρακτήρα της εν λόγω πρακτικής.","abstract_html":"Κύριο θέμα της ανωτέρω μελέτης αποτελεί η εξέταση ενσφράγιστων αντικειμένων κατασκευασμένων κατά κύριο λόγο από πηλό μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οπτόπλινθοι, κέραμοι, πίθοι, ιγδία και αμφορείς. Επιπλέον προκρίνεται και η εξέταση αντικειμένων κατασκευασμένων από μέταλλο και γυαλί αλλά και γύψο όπως τα πώματα των αμφορέων. Συγκεκριμένα έμφαση δίδεται στην ανάλυση της μορφής, του περιεχομένου και της σημασίας που τα εν λόγω σφραγίσματα διαθέτουν και ειδικότερα στην συσχέτιση τους με τα διάφορα στάδια της εμπορικής δραστηριότητας είτε αυτά αφορούν την οργάνωση και τον έλεγχο του εμπορίου από την κρατική ή την εκκλησιαστική διοίκηση είτε την καθιέρωση εμπορικών σημάτων από τους εμπόρους. Υπό αυτό το πρίσμα, τμήμα της μελέτης δεν αποτελούν τέχνεργα τα οποία είναι μεν ενσφράγιστα αλλά τα σφραγίσματα αυτών δεν διαθέτουν –τουλάχιστον με την στενή έννοια του όρου- εμπορικό χαρακτήρα, όπως φερ’είπειν είναι τα ενσφράγιστα πήλινα πινάκια. Επιπλέον σκοπός της παρούσης εργασίας δεν αποτελεί η σύνταξη ενός εκτενούς και αναλυτικού καταλόγου ενσφράγιστων αντικειμένων, πράγμα που για πολλές από τις ανωτέρω κατηγορίες έχει κατά το μάλλον ή ήττον ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά η κριτική συνεξέταση τους με στόχο αφενός την εξακρίβωση του ρόλου τους και αφετέρου την εξεύρεση αποκλίσεων και συγκλίσεων στην χρήση των σφραγισμάτων σε διαφορετικούς τύπους αντικειμένων. Σε πρώτο επίπεδο η ανάλυση οργανώνεται βάσει του υλικού κατασκευής των αντικειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, όσον αφορά τα κατασκευασμένα από πηλό αντικείμενα, αυτά οργανώνονται και συνεξετάζονται ανά κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους. Τα κατασκευασμένα από μέταλλο και ύαλο αντικείμενα για λόγους που θα γίνουν σαφείς στην συνέχεια, δεν κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την χρήση τους αλλά βάσει του περιεχομένου των σφραγισμάτων τους. Τέλος σε ξεχωριστό κεφάλαιο εξετάζονται τα αντικείμενα που φέρουν εβραϊκά σφραγίσματα, λύση που προκρίνεται με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση μίας ιδιαίτερης εμπορικής πρακτικής που έλαβε χώρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Μετά το πέρας της παρουσίασης της κάθε ενότητας θα έπεται η προσπάθεια της ερμηνευτικής προσέγγισης τους. Η μελέτη εκτείνεται καθ’όλη την πρώιμη βυζαντινή περίοδο (4ος-7ος αιώνας) ενώ εντός αυτής περιλαμβάνονται αντικείμενα από το σύνολο της έκτασης της αυτοκρατορίας ορισμένες φορές μάλιστα και εκτός αυτής, στις περιπτώσεις που αυτά είτε έχουν βυζαντινές ρίζες είτε ακολουθούν βυζαντινά πρότυπα. Επιπλέον αναφορές σε ανάλογης χρήσης σφραγίσματα τα οποία είναι χρονολογικώς μεταγενέστερα ή προγενέστερα θα γίνεται όποτε κρίνεται αναγκαίο με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του χαρακτήρα της εν λόγω πρακτικής.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετσίτης Νικόλαος","Petsitis Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:24:18Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363444"],"render_values":[{"text":"uoadl:3363444","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363444","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363444","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3363444","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετσίτης Νικόλαος","Petsitis Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363444"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Κύριο θέμα της ανωτέρω μελέτης αποτελεί η εξέταση ενσφράγιστων αντικειμένων κατασκευασμένων κατά κύριο λόγο από πηλό μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οπτόπλινθοι, κέραμοι, πίθοι, ιγδία και αμφορείς. Επιπλέον προκρίνεται και η εξέταση αντικειμένων κατασκευασμένων από μέταλλο και γυαλί αλλά και γύψο όπως τα πώματα των αμφορέων. Συγκεκριμένα έμφαση δίδεται στην ανάλυση της μορφής, του περιεχομένου και της σημασίας που τα εν λόγω σφραγίσματα διαθέτουν και ειδικότερα στην συσχέτιση τους με τα διάφορα στάδια της εμπορικής δραστηριότητας είτε αυτά αφορούν την οργάνωση και τον έλεγχο του εμπορίου από την κρατική ή την εκκλησιαστική διοίκηση είτε την καθιέρωση εμπορικών σημάτων από τους εμπόρους. Υπό αυτό το πρίσμα, τμήμα της μελέτης δεν αποτελούν τέχνεργα τα οποία είναι μεν ενσφράγιστα αλλά τα σφραγίσματα αυτών δεν διαθέτουν –τουλάχιστον με την στενή έννοια του όρου- εμπορικό χαρακτήρα, όπως φερ’είπειν είναι τα ενσφράγιστα πήλινα πινάκια. Επιπλέον σκοπός της παρούσης εργασίας δεν αποτελεί η σύνταξη ενός εκτενούς και αναλυτικού καταλόγου ενσφράγιστων αντικειμένων, πράγμα που για πολλές από τις ανωτέρω κατηγορίες έχει κατά το μάλλον ή ήττον ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά η κριτική συνεξέταση τους με στόχο αφενός την εξακρίβωση του ρόλου τους και αφετέρου την εξεύρεση αποκλίσεων και συγκλίσεων στην χρήση των σφραγισμάτων σε διαφορετικούς τύπους αντικειμένων. Σε πρώτο επίπεδο η ανάλυση οργανώνεται βάσει του υλικού κατασκευής των αντικειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, όσον αφορά τα κατασκευασμένα από πηλό αντικείμενα, αυτά οργανώνονται και συνεξετάζονται ανά κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους. Τα κατασκευασμένα από μέταλλο και ύαλο αντικείμενα για λόγους που θα γίνουν σαφείς στην συνέχεια, δεν κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την χρήση τους αλλά βάσει του περιεχομένου των σφραγισμάτων τους. Τέλος σε ξεχωριστό κεφάλαιο εξετάζονται τα αντικείμενα που φέρουν εβραϊκά σφραγίσματα, λύση που προκρίνεται με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση μίας ιδιαίτερης εμπορικής πρακτικής που έλαβε χώρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Μετά το πέρας της παρουσίασης της κάθε ενότητας θα έπεται η προσπάθεια της ερμηνευτικής προσέγγισης τους. Η μελέτη εκτείνεται καθ’όλη την πρώιμη βυζαντινή περίοδο (4ος-7ος αιώνας) ενώ εντός αυτής περιλαμβάνονται αντικείμενα από το σύνολο της έκτασης της αυτοκρατορίας ορισμένες φορές μάλιστα και εκτός αυτής, στις περιπτώσεις που αυτά είτε έχουν βυζαντινές ρίζες είτε ακολουθούν βυζαντινά πρότυπα. Επιπλέον αναφορές σε ανάλογης χρήσης σφραγίσματα τα οποία είναι χρονολογικώς μεταγενέστερα ή προγενέστερα θα γίνεται όποτε κρίνεται αναγκαίο με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του χαρακτήρα της εν λόγω πρακτικής.","The main subject of the above study is the examination of stamped objects made primarily of clay, including bricks, tiles , pithoi, mortaria and amphorae. In addition, the examination of objects made of metal, glass and plaster, such as amphora stoppers, are also examined. In particular, emphasis is placed on the analysis of the form, content and significance of these stamps and, in particular, on their connection with the various stages of commercial activity, whether these relate to the organisation and control of trade by the state or ecclesiastical administration or the establishment of trade marks by traders. In this respect, the study does not include artefacts which are stamped, but whose sealings do not have a commercial character, at least in the strict sense of the term, as is the case with stamped clay plates. Moreover, the purpose of this study is not to draw up an extensive and detailed list of stamped objects. This has already been done for many of the above categories to a greater or lesser extent. Instead, our main aim is a critical examination of them in order to ascert their role and find divergences and convergences in the appearance of sealings on different types of objects. At the first level, the analysis is organised according to the type of material used in the construction of the objects. At the second level, as far as the objects made of clay are concerned, they are organised and analysed by categories according to their use. Objects made of metal and glass, for reasons that will become clear later, are not categorised according to their use but according to the content of their sealings. Finally, a separate chapter examines objects bearing Hebrew sealings, a solution adopted in order to gain a better understanding of a particular commercial practice that took place during the period under consideration. At the end of the presentation of each section, an attempt will be made to interpret them. The study extends throughout the early Byzantine period (4th-7th century) and includes objects from the entire extent of the Empire, sometimes even outside it, in cases where they either have Byzantine roots or follow Byzantine models. Further references to seals of similar use which are chronologically later or earlier will be made whenever necessary in order to gain a better understanding of the nature of this practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η σφράγιση ως εμπορική πρακτική κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετσίτης Νικόλαος","Petsitis Nikolaos"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Κύριο θέμα της ανωτέρω μελέτης αποτελεί η εξέταση ενσφράγιστων αντικειμένων κατασκευασμένων κατά κύριο λόγο από πηλό μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οπτόπλινθοι, κέραμοι, πίθοι, ιγδία και αμφορείς. Επιπλέον προκρίνεται και η εξέταση αντικειμένων κατασκευασμένων από μέταλλο και γυαλί αλλά και γύψο όπως τα πώματα των αμφορέων. Συγκεκριμένα έμφαση δίδεται στην ανάλυση της μορφής, του περιεχομένου και της σημασίας που τα εν λόγω σφραγίσματα διαθέτουν και ειδικότερα στην συσχέτιση τους με τα διάφορα στάδια της εμπορικής δραστηριότητας είτε αυτά αφορούν την οργάνωση και τον έλεγχο του εμπορίου από την κρατική ή την εκκλησιαστική διοίκηση είτε την καθιέρωση εμπορικών σημάτων από τους εμπόρους. Υπό αυτό το πρίσμα, τμήμα της μελέτης δεν αποτελούν τέχνεργα τα οποία είναι μεν ενσφράγιστα αλλά τα σφραγίσματα αυτών δεν διαθέτουν –τουλάχιστον με την στενή έννοια του όρου- εμπορικό χαρακτήρα, όπως φερ’είπειν είναι τα ενσφράγιστα πήλινα πινάκια. Επιπλέον σκοπός της παρούσης εργασίας δεν αποτελεί η σύνταξη ενός εκτενούς και αναλυτικού καταλόγου ενσφράγιστων αντικειμένων, πράγμα που για πολλές από τις ανωτέρω κατηγορίες έχει κατά το μάλλον ή ήττον ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά η κριτική συνεξέταση τους με στόχο αφενός την εξακρίβωση του ρόλου τους και αφετέρου την εξεύρεση αποκλίσεων και συγκλίσεων στην χρήση των σφραγισμάτων σε διαφορετικούς τύπους αντικειμένων. Σε πρώτο επίπεδο η ανάλυση οργανώνεται βάσει του υλικού κατασκευής των αντικειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, όσον αφορά τα κατασκευασμένα από πηλό αντικείμενα, αυτά οργανώνονται και συνεξετάζονται ανά κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους. Τα κατασκευασμένα από μέταλλο και ύαλο αντικείμενα για λόγους που θα γίνουν σαφείς στην συνέχεια, δεν κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την χρήση τους αλλά βάσει του περιεχομένου των σφραγισμάτων τους. Τέλος σε ξεχωριστό κεφάλαιο εξετάζονται τα αντικείμενα που φέρουν εβραϊκά σφραγίσματα, λύση που προκρίνεται με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση μίας ιδιαίτερης εμπορικής πρακτικής που έλαβε χώρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Μετά το πέρας της παρουσίασης της κάθε ενότητας θα έπεται η προσπάθεια της ερμηνευτικής προσέγγισης τους. Η μελέτη εκτείνεται καθ’όλη την πρώιμη βυζαντινή περίοδο (4ος-7ος αιώνας) ενώ εντός αυτής περιλαμβάνονται αντικείμενα από το σύνολο της έκτασης της αυτοκρατορίας ορισμένες φορές μάλιστα και εκτός αυτής, στις περιπτώσεις που αυτά είτε έχουν βυζαντινές ρίζες είτε ακολουθούν βυζαντινά πρότυπα. Επιπλέον αναφορές σε ανάλογης χρήσης σφραγίσματα τα οποία είναι χρονολογικώς μεταγενέστερα ή προγενέστερα θα γίνεται όποτε κρίνεται αναγκαίο με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του χαρακτήρα της εν λόγω πρακτικής.","The main subject of the above study is the examination of stamped objects made primarily of clay, including bricks, tiles , pithoi, mortaria and amphorae. In addition, the examination of objects made of metal, glass and plaster, such as amphora stoppers, are also examined. In particular, emphasis is placed on the analysis of the form, content and significance of these stamps and, in particular, on their connection with the various stages of commercial activity, whether these relate to the organisation and control of trade by the state or ecclesiastical administration or the establishment of trade marks by traders. In this respect, the study does not include artefacts which are stamped, but whose sealings do not have a commercial character, at least in the strict sense of the term, as is the case with stamped clay plates. Moreover, the purpose of this study is not to draw up an extensive and detailed list of stamped objects. This has already been done for many of the above categories to a greater or lesser extent. Instead, our main aim is a critical examination of them in order to ascert their role and find divergences and convergences in the appearance of sealings on different types of objects. At the first level, the analysis is organised according to the type of material used in the construction of the objects. At the second level, as far as the objects made of clay are concerned, they are organised and analysed by categories according to their use. Objects made of metal and glass, for reasons that will become clear later, are not categorised according to their use but according to the content of their sealings. Finally, a separate chapter examines objects bearing Hebrew sealings, a solution adopted in order to gain a better understanding of a particular commercial practice that took place during the period under consideration. At the end of the presentation of each section, an attempt will be made to interpret them. The study extends throughout the early Byzantine period (4th-7th century) and includes objects from the entire extent of the Empire, sometimes even outside it, in cases where they either have Byzantine roots or follow Byzantine models. Further references to seals of similar use which are chronologically later or earlier will be made whenever necessary in order to gain a better understanding of the nature of this practice."],"dc:identifier":["uoadl:3363444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363444"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Η σφράγιση ως εμπορική πρακτική κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:24:18Z"}