{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363652"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363652","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας","abstract":"Η τρέχουσα διπλωματική εξετάζει την διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας, χρησιμοποιώντας την πανδημία COVID-19 ως σχετικό παράδειγμα και αναλύοντας τις εναρμονισμένες κατευθυντήριες συστάσεις του Ε.Μ.Α. προς τα κράτη της Ε.Ε. και, κατά αντιστοιχία, τις ειδικές συμπληρωματικές συστάσεις του Ε.Ο.Φ. προς την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώνουμε σχετικά με την έναρξη νέων κλινικών δοκιμών ότι οι οδηγίες δεν αποθαρρύνουν την διεξαγωγή τους, αλλά ορίζουν ότι θα πρέπει να γίνει μια εκτίμηση σκοπιμότητας-αναγκαιότητας της δοκιμής και μια ανάλυση των πρόσθετων κινδύνων καθώς και των μέτρων περιορισμού τους. Σχετικά με τις τρέχουσες δοκιμές, όλες οι αλλαγές θα πρέπει να είναι αναλογικές, εξετάζοντας μέτρα όπως η μετατροπή των φυσικών επισκέψεων σε τηλεφωνικές επικοινωνίες, η ακύρωση τους, η επιβράδυνση εισόδου νέων συμμετεχόντων, η παράταση του χρόνου διάρκειας, η ενεργοποίηση νέων τοποθεσιών, το κλείσιμο χώρων, η μεταφορά συμμετεχόντων από τις ζώνες κινδύνου και η διεξαγωγή εξετάσεων σε τοπικά εργαστήρια. Ακολούθως, η εργασία αναλύει ζητήματα σχετικά με την επιτήρηση κλινικών δοκιμών και τον έλεγχο πηγαίων εγγράφων. Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση και στις αλλαγές που επέφερε η πανδημία στην λήψη της, αφού παρατηρείται μια τάση για πιο ευέλικτες και ρεαλιστικές μορφές παροχής συναίνεσης. Έπειτα, εξετάζονται θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων υπό το πρίσμα του ΓΚΠΔ και του Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών. Αναφορικά με νομικές βάσεις επεξεργασίας, αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την αναφορά σε προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα, και περιλαμβάνουν την συγκατάθεση. Η ανάκληση συγκατάθεσης είναι ελεύθερη, εφόσον όμως οι διοργανωτές βασιστούν σε άλλες νομικές βάσεις, όπως το έννομο συμφέρον ή το καθήκον προς το δημόσιο συμφέρον, τα υποκείμενα δεν μπορούν να κάνουν ανάκληση. Το κεφάλαιο συνεχίζει με συζήτηση του ρόλου του Υπευθύνου Επεξεργασίας Δεδομένων σε έκτακτες συνθήκες και καταλήγει με μια επισκόπηση επί των σημείων επαφής και διαφοροποίησης μεταξύ Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών και ΓΚΠΔ, καθώς η συγκατάθεση συμμετοχής σε κλινική δοκιμή διαφέρει από αυτή που απαιτείται για την επεξεργασία δεδομένων. Η διπλωματική ολοκληρώνεται με το συμπέρασμα ότι το διακύβευμα είναι η εύρυθμη και απρόσκοπτη διενέργεια κλινικών δοκιμών ακόμη και σε έκτακτες συνθήκες, χωρίς να μειώνεται η εγκυρότητα τους και η προστασία δικαιωμάτων των συμμετεχόντων. Σύμφωνα με τον Ε.Μ.Α. λόγω της αναγκαιότητας να αναπτυχθούν, γρηγορότερα και ασφαλέστερα, τα εμβόλια έναντι του COVID-19, εκτελέσθηκαν μαζί περισσότερες της μιας φάσεις μιας κλινικής δοκιμής και διενεργήθηκαν ταυτόχρονα και μαζικά περισσότερες κλινικές μελέτες ίδιων δεδομένων. Έτσι, η πανδημία αποτέλεσε έναν καταλύτη αλλαγών όπως η ψηφιοποίηση των μελετών, η ταχύτερη συλλογή κλινικών δεδομένων και η διεξαγωγή \"ευέλικτων\" μελετών προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ασθενών.","abstract_html":"Η τρέχουσα διπλωματική εξετάζει την διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας, χρησιμοποιώντας την πανδημία COVID-19 ως σχετικό παράδειγμα και αναλύοντας τις εναρμονισμένες κατευθυντήριες συστάσεις του Ε.Μ.Α. προς τα κράτη της Ε.Ε. και, κατά αντιστοιχία, τις ειδικές συμπληρωματικές συστάσεις του Ε.Ο.Φ. προς την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώνουμε σχετικά με την έναρξη νέων κλινικών δοκιμών ότι οι οδηγίες δεν αποθαρρύνουν την διεξαγωγή τους, αλλά ορίζουν ότι θα πρέπει να γίνει μια εκτίμηση σκοπιμότητας-αναγκαιότητας της δοκιμής και μια ανάλυση των πρόσθετων κινδύνων καθώς και των μέτρων περιορισμού τους. Σχετικά με τις τρέχουσες δοκιμές, όλες οι αλλαγές θα πρέπει να είναι αναλογικές, εξετάζοντας μέτρα όπως η μετατροπή των φυσικών επισκέψεων σε τηλεφωνικές επικοινωνίες, η ακύρωση τους, η επιβράδυνση εισόδου νέων συμμετεχόντων, η παράταση του χρόνου διάρκειας, η ενεργοποίηση νέων τοποθεσιών, το κλείσιμο χώρων, η μεταφορά συμμετεχόντων από τις ζώνες κινδύνου και η διεξαγωγή εξετάσεων σε τοπικά εργαστήρια. Ακολούθως, η εργασία αναλύει ζητήματα σχετικά με την επιτήρηση κλινικών δοκιμών και τον έλεγχο πηγαίων εγγράφων. Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση και στις αλλαγές που επέφερε η πανδημία στην λήψη της, αφού παρατηρείται μια τάση για πιο ευέλικτες και ρεαλιστικές μορφές παροχής συναίνεσης. Έπειτα, εξετάζονται θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων υπό το πρίσμα του ΓΚΠΔ και του Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών. Αναφορικά με νομικές βάσεις επεξεργασίας, αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την αναφορά σε προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα, και περιλαμβάνουν την συγκατάθεση. Η ανάκληση συγκατάθεσης είναι ελεύθερη, εφόσον όμως οι διοργανωτές βασιστούν σε άλλες νομικές βάσεις, όπως το έννομο συμφέρον ή το καθήκον προς το δημόσιο συμφέρον, τα υποκείμενα δεν μπορούν να κάνουν ανάκληση. Το κεφάλαιο συνεχίζει με συζήτηση του ρόλου του Υπευθύνου Επεξεργασίας Δεδομένων σε έκτακτες συνθήκες και καταλήγει με μια επισκόπηση επί των σημείων επαφής και διαφοροποίησης μεταξύ Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών και ΓΚΠΔ, καθώς η συγκατάθεση συμμετοχής σε κλινική δοκιμή διαφέρει από αυτή που απαιτείται για την επεξεργασία δεδομένων. Η διπλωματική ολοκληρώνεται με το συμπέρασμα ότι το διακύβευμα είναι η εύρυθμη και απρόσκοπτη διενέργεια κλινικών δοκιμών ακόμη και σε έκτακτες συνθήκες, χωρίς να μειώνεται η εγκυρότητα τους και η προστασία δικαιωμάτων των συμμετεχόντων. Σύμφωνα με τον Ε.Μ.Α. λόγω της αναγκαιότητας να αναπτυχθούν, γρηγορότερα και ασφαλέστερα, τα εμβόλια έναντι του COVID-19, εκτελέσθηκαν μαζί περισσότερες της μιας φάσεις μιας κλινικής δοκιμής και διενεργήθηκαν ταυτόχρονα και μαζικά περισσότερες κλινικές μελέτες ίδιων δεδομένων. Έτσι, η πανδημία αποτέλεσε έναν καταλύτη αλλαγών όπως η ψηφιοποίηση των μελετών, η ταχύτερη συλλογή κλινικών δεδομένων και η διεξαγωγή &quot;ευέλικτων&quot; μελετών προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ασθενών.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζεφεράκου Δήμητρα","Tzeferakou Dimitra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:26:54Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363652"],"render_values":[{"text":"uoadl:3363652","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363652","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363652","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3363652","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζεφεράκου Δήμητρα","Tzeferakou Dimitra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363652","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363652"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η τρέχουσα διπλωματική εξετάζει την διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας, χρησιμοποιώντας την πανδημία COVID-19 ως σχετικό παράδειγμα και αναλύοντας τις εναρμονισμένες κατευθυντήριες συστάσεις του Ε.Μ.Α. προς τα κράτη της Ε.Ε. και, κατά αντιστοιχία, τις ειδικές συμπληρωματικές συστάσεις του Ε.Ο.Φ. προς την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώνουμε σχετικά με την έναρξη νέων κλινικών δοκιμών ότι οι οδηγίες δεν αποθαρρύνουν την διεξαγωγή τους, αλλά ορίζουν ότι θα πρέπει να γίνει μια εκτίμηση σκοπιμότητας-αναγκαιότητας της δοκιμής και μια ανάλυση των πρόσθετων κινδύνων καθώς και των μέτρων περιορισμού τους. Σχετικά με τις τρέχουσες δοκιμές, όλες οι αλλαγές θα πρέπει να είναι αναλογικές, εξετάζοντας μέτρα όπως η μετατροπή των φυσικών επισκέψεων σε τηλεφωνικές επικοινωνίες, η ακύρωση τους, η επιβράδυνση εισόδου νέων συμμετεχόντων, η παράταση του χρόνου διάρκειας, η ενεργοποίηση νέων τοποθεσιών, το κλείσιμο χώρων, η μεταφορά συμμετεχόντων από τις ζώνες κινδύνου και η διεξαγωγή εξετάσεων σε τοπικά εργαστήρια. Ακολούθως, η εργασία αναλύει ζητήματα σχετικά με την επιτήρηση κλινικών δοκιμών και τον έλεγχο πηγαίων εγγράφων. Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση και στις αλλαγές που επέφερε η πανδημία στην λήψη της, αφού παρατηρείται μια τάση για πιο ευέλικτες και ρεαλιστικές μορφές παροχής συναίνεσης. Έπειτα, εξετάζονται θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων υπό το πρίσμα του ΓΚΠΔ και του Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών. Αναφορικά με νομικές βάσεις επεξεργασίας, αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την αναφορά σε προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα, και περιλαμβάνουν την συγκατάθεση. Η ανάκληση συγκατάθεσης είναι ελεύθερη, εφόσον όμως οι διοργανωτές βασιστούν σε άλλες νομικές βάσεις, όπως το έννομο συμφέρον ή το καθήκον προς το δημόσιο συμφέρον, τα υποκείμενα δεν μπορούν να κάνουν ανάκληση. Το κεφάλαιο συνεχίζει με συζήτηση του ρόλου του Υπευθύνου Επεξεργασίας Δεδομένων σε έκτακτες συνθήκες και καταλήγει με μια επισκόπηση επί των σημείων επαφής και διαφοροποίησης μεταξύ Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών και ΓΚΠΔ, καθώς η συγκατάθεση συμμετοχής σε κλινική δοκιμή διαφέρει από αυτή που απαιτείται για την επεξεργασία δεδομένων. Η διπλωματική ολοκληρώνεται με το συμπέρασμα ότι το διακύβευμα είναι η εύρυθμη και απρόσκοπτη διενέργεια κλινικών δοκιμών ακόμη και σε έκτακτες συνθήκες, χωρίς να μειώνεται η εγκυρότητα τους και η προστασία δικαιωμάτων των συμμετεχόντων. Σύμφωνα με τον Ε.Μ.Α. λόγω της αναγκαιότητας να αναπτυχθούν, γρηγορότερα και ασφαλέστερα, τα εμβόλια έναντι του COVID-19, εκτελέσθηκαν μαζί περισσότερες της μιας φάσεις μιας κλινικής δοκιμής και διενεργήθηκαν ταυτόχρονα και μαζικά περισσότερες κλινικές μελέτες ίδιων δεδομένων. Έτσι, η πανδημία αποτέλεσε έναν καταλύτη αλλαγών όπως η ψηφιοποίηση των μελετών, η ταχύτερη συλλογή κλινικών δεδομένων και η διεξαγωγή \"ευέλικτων\" μελετών προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ασθενών.","The current dissertation examines the conduct of clinical trials in pandemic conditions, using the COVID-19 pandemic as a relevant example. In doing so, it analyzes the EMA's harmonized guidelines to the EU states and, accordingly, the special supplementary recommendations of E.O.F. in Greece. In this regard, the thesis notes that the guidelines do not discourage the initiation of new clinical trials per se. However, they stipulate that the sponsor, in collaboration with the researchers, should assess the feasibility-necessity of the new trial and analyze the additional risks and their containment measures in the test protocol. Regarding current trials, any changes should be proportionate, considering measures such as converting physical visits to telephone-videocalls, canceling visits, slowing/stopping entry of new participants, extending study duration, postponing it, activating new or closing venues, transporting participants from risk zones, and conducting diagnostic tests in local laboratories. Next, the thesis analyzes issues related to clinical trial monitoring through the modification of the monitoring design, and the introduction of remote monitoring. The third chapter focuses on informed consent and the changes brought about by the pandemic in obtaining it, since there is a trend towards more flexible forms of obtaining consent. The thesis then moves to examine issues of personal data protection in the light of the GDPR, and the Clinical Trials Regulation. With reference to legal bases of processing, these differ depending on the reference to personal or sensitive data, and include consent, which is explicit. The withdrawal of consent is free, but the organizers may have more flexibility if they rely on other legal bases, such as legitimate interest, or public interest duty. The chapter continues with a discussion of the role of the data controller in emergency circumstances and concludes with an overview of the points of convergence and divergence between the Clinical Trials Regulation and the GDPR. Differences exist at the level of consent since consent to participate in a clinical trial differs from that required for data processing. The dissertation concludes with the assessment that the key consideration is the orderly and smooth conduct of clinical trials even in extraordinary circumstances, while maintaining their validity and the protection of participants' rights. Based on EMA data, the need to develop faster and safer vaccines against COVID-19 meant that more than one phase of a clinical trial were performed together. Also, more clinical studies of the same datasets were conducted simultaneously and massively. Thus, the pandemic has been a catalyst for changes such as the faster collection of test data, the conduct of “flexible” studies tailored to the needs of patients, and the digitization of studies."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζεφεράκου Δήμητρα","Tzeferakou Dimitra"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η τρέχουσα διπλωματική εξετάζει την διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας, χρησιμοποιώντας την πανδημία COVID-19 ως σχετικό παράδειγμα και αναλύοντας τις εναρμονισμένες κατευθυντήριες συστάσεις του Ε.Μ.Α. προς τα κράτη της Ε.Ε. και, κατά αντιστοιχία, τις ειδικές συμπληρωματικές συστάσεις του Ε.Ο.Φ. προς την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώνουμε σχετικά με την έναρξη νέων κλινικών δοκιμών ότι οι οδηγίες δεν αποθαρρύνουν την διεξαγωγή τους, αλλά ορίζουν ότι θα πρέπει να γίνει μια εκτίμηση σκοπιμότητας-αναγκαιότητας της δοκιμής και μια ανάλυση των πρόσθετων κινδύνων καθώς και των μέτρων περιορισμού τους. Σχετικά με τις τρέχουσες δοκιμές, όλες οι αλλαγές θα πρέπει να είναι αναλογικές, εξετάζοντας μέτρα όπως η μετατροπή των φυσικών επισκέψεων σε τηλεφωνικές επικοινωνίες, η ακύρωση τους, η επιβράδυνση εισόδου νέων συμμετεχόντων, η παράταση του χρόνου διάρκειας, η ενεργοποίηση νέων τοποθεσιών, το κλείσιμο χώρων, η μεταφορά συμμετεχόντων από τις ζώνες κινδύνου και η διεξαγωγή εξετάσεων σε τοπικά εργαστήρια. Ακολούθως, η εργασία αναλύει ζητήματα σχετικά με την επιτήρηση κλινικών δοκιμών και τον έλεγχο πηγαίων εγγράφων. Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση και στις αλλαγές που επέφερε η πανδημία στην λήψη της, αφού παρατηρείται μια τάση για πιο ευέλικτες και ρεαλιστικές μορφές παροχής συναίνεσης. Έπειτα, εξετάζονται θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων υπό το πρίσμα του ΓΚΠΔ και του Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών. Αναφορικά με νομικές βάσεις επεξεργασίας, αυτές διαφοροποιούνται ανάλογα με την αναφορά σε προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα, και περιλαμβάνουν την συγκατάθεση. Η ανάκληση συγκατάθεσης είναι ελεύθερη, εφόσον όμως οι διοργανωτές βασιστούν σε άλλες νομικές βάσεις, όπως το έννομο συμφέρον ή το καθήκον προς το δημόσιο συμφέρον, τα υποκείμενα δεν μπορούν να κάνουν ανάκληση. Το κεφάλαιο συνεχίζει με συζήτηση του ρόλου του Υπευθύνου Επεξεργασίας Δεδομένων σε έκτακτες συνθήκες και καταλήγει με μια επισκόπηση επί των σημείων επαφής και διαφοροποίησης μεταξύ Κανονισμού Κλινικών Δοκιμών και ΓΚΠΔ, καθώς η συγκατάθεση συμμετοχής σε κλινική δοκιμή διαφέρει από αυτή που απαιτείται για την επεξεργασία δεδομένων. Η διπλωματική ολοκληρώνεται με το συμπέρασμα ότι το διακύβευμα είναι η εύρυθμη και απρόσκοπτη διενέργεια κλινικών δοκιμών ακόμη και σε έκτακτες συνθήκες, χωρίς να μειώνεται η εγκυρότητα τους και η προστασία δικαιωμάτων των συμμετεχόντων. Σύμφωνα με τον Ε.Μ.Α. λόγω της αναγκαιότητας να αναπτυχθούν, γρηγορότερα και ασφαλέστερα, τα εμβόλια έναντι του COVID-19, εκτελέσθηκαν μαζί περισσότερες της μιας φάσεις μιας κλινικής δοκιμής και διενεργήθηκαν ταυτόχρονα και μαζικά περισσότερες κλινικές μελέτες ίδιων δεδομένων. Έτσι, η πανδημία αποτέλεσε έναν καταλύτη αλλαγών όπως η ψηφιοποίηση των μελετών, η ταχύτερη συλλογή κλινικών δεδομένων και η διεξαγωγή \"ευέλικτων\" μελετών προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ασθενών.","The current dissertation examines the conduct of clinical trials in pandemic conditions, using the COVID-19 pandemic as a relevant example. In doing so, it analyzes the EMA's harmonized guidelines to the EU states and, accordingly, the special supplementary recommendations of E.O.F. in Greece. In this regard, the thesis notes that the guidelines do not discourage the initiation of new clinical trials per se. However, they stipulate that the sponsor, in collaboration with the researchers, should assess the feasibility-necessity of the new trial and analyze the additional risks and their containment measures in the test protocol. Regarding current trials, any changes should be proportionate, considering measures such as converting physical visits to telephone-videocalls, canceling visits, slowing/stopping entry of new participants, extending study duration, postponing it, activating new or closing venues, transporting participants from risk zones, and conducting diagnostic tests in local laboratories. Next, the thesis analyzes issues related to clinical trial monitoring through the modification of the monitoring design, and the introduction of remote monitoring. The third chapter focuses on informed consent and the changes brought about by the pandemic in obtaining it, since there is a trend towards more flexible forms of obtaining consent. The thesis then moves to examine issues of personal data protection in the light of the GDPR, and the Clinical Trials Regulation. With reference to legal bases of processing, these differ depending on the reference to personal or sensitive data, and include consent, which is explicit. The withdrawal of consent is free, but the organizers may have more flexibility if they rely on other legal bases, such as legitimate interest, or public interest duty. The chapter continues with a discussion of the role of the data controller in emergency circumstances and concludes with an overview of the points of convergence and divergence between the Clinical Trials Regulation and the GDPR. Differences exist at the level of consent since consent to participate in a clinical trial differs from that required for data processing. The dissertation concludes with the assessment that the key consideration is the orderly and smooth conduct of clinical trials even in extraordinary circumstances, while maintaining their validity and the protection of participants' rights. Based on EMA data, the need to develop faster and safer vaccines against COVID-19 meant that more than one phase of a clinical trial were performed together. Also, more clinical studies of the same datasets were conducted simultaneously and massively. Thus, the pandemic has been a catalyst for changes such as the faster collection of test data, the conduct of “flexible” studies tailored to the needs of patients, and the digitization of studies."],"dc:identifier":["uoadl:3363652","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363652"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διεξαγωγή κλινικών μελετών σε συνθήκες πανδημίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:26:54Z"}