{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363888"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3363888","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος του μη στεροειδούς ανταγωνιστή των υποδοχέων αλατοκορτικοειδών φινερενόνης, στη θεραπεία των καρδιονεφρικών νόσων-Ανασκόπηση","abstract":"Η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) , η Xρόνια Nεφρική Nόσος (ΧΝΝ) και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της νοσηρότητας και θνησιμότητας στον αναπτυγμένο, τουλάχιστον, κόσμο και παρά τις εξελίξεις της θεραπευτικής τις τελευταίες δεκαετίες, η πρόγνωση τους παραμένει δυσμενής. Οι κλασικοί στεροειδείς ανταγωνιστές του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σπειρονολακτόνη και επλερενόνη, έχουν αμφότεροι επιδείξει αποτελεσματική μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ιδίως καρδιακή ανεπάρκεια με ελαττωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF), ενώ σε προκλινικό επίπεδο, είναι καλά τεκμηριωμένη η νεφροπροστατευτική τους δράση, με επιπρόσθετη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών σε μοντέλα νεφρικής νόσου. Ωστόσο, οι στεροειδείς MRAs, δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ ή διαβητική νεφροπάθεια, καθώς η χρήση τους σχετίζεται με υπερκαλιαιμία σε αυτή την ομάδα των ασθενών. Επιπλέον, μελέτες έχουν καταδείξει αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη. Η επλερενόνη, με τη σειρά της, αντενδείκνυται σε υπερτασικούς ασθενείς με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, σε κάθε ασθενή με eGFR ≤30 ml/min ή σε ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία (ενδείξεις συνταγογράφησης σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι παρά τα αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα που οδήγησαν στην ισχυρότερη σύσταση για χρήση των στεροειδών MRAs στην HFrEF , η χρήση των φαρμάκων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη εξακολουθεί να παραμένει περιορισμένη. Αυτό παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς με eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, όπου η χορήγησή τους δεν αντενδείκνυται. Δεδομένα πραγματικού κόσμου από πληθυσμιακές μελέτες, δείχνουν ότι η επίπτωση της υπερκαλιαιμίας μετά την έναρξη χορήγησης σπειρονολακτόνης ή επλερενόνης είναι υψηλή, ενώ τα υπερκαλιαιμικά συμβάματα, συχνά ακολουθούνται από παροδική ή μόνιμη διακοπή αυτών των φαρμάκων. Η φινερενόνη, από την άλλη, αποτελεί έναν εκλεκτικό, μη στεροειδή ανταγωνιστή του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών, νεότερης γενιάς, που σε μεγάλες κλινικές δοκιμές κατάφερε να επιβραδύνει την εξέλιξη της ΧΝΝ και να μειώσει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα ασθενών με προχωρημένη ΧΝΝ και ΣΔ2. Οι δοκιμές αυτές, οδήγησαν στην έγκριση για χρήση στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη της φινερενόνης, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Ιούλιο του 2021, με την ένδειξη μείωσης του κινδύνου: παρατεταμένης μείωσης του eGFR, νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καρδιαγγειακού θανάτου, μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, σε ενήλικες ασθενείς με ΧΝΝ που σχετίζεται με ΣΔ2. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και η σύνθεση στοιχείων που προέκυψαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής, προκειμένου να διερευνηθεί η θέση της φινερενόνης στη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ σχετιζόμενη με ΣΔ2, το πιθανό όφελος της φινερενόνης σε ασθενείς με HFrEF, καρδιακή ανεπάρκεια με μετρίως ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFmrEF ή HFpEF), καθώς και η πιθανή συνεργιστική της δράση με θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στη διαβητική νεφροπάθεια, όπως οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2is) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του ανάλογου της γλυκαγόνης πεπτιδίου τύπου 1 (GLP-1 RAs).","abstract_html":"Η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) , η Xρόνια Nεφρική Nόσος (ΧΝΝ) και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της νοσηρότητας και θνησιμότητας στον αναπτυγμένο, τουλάχιστον, κόσμο και παρά τις εξελίξεις της θεραπευτικής τις τελευταίες δεκαετίες, η πρόγνωση τους παραμένει δυσμενής. Οι κλασικοί στεροειδείς ανταγωνιστές του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σπειρονολακτόνη και επλερενόνη, έχουν αμφότεροι επιδείξει αποτελεσματική μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ιδίως καρδιακή ανεπάρκεια με ελαττωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF), ενώ σε προκλινικό επίπεδο, είναι καλά τεκμηριωμένη η νεφροπροστατευτική τους δράση, με επιπρόσθετη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών σε μοντέλα νεφρικής νόσου. Ωστόσο, οι στεροειδείς MRAs, δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ ή διαβητική νεφροπάθεια, καθώς η χρήση τους σχετίζεται με υπερκαλιαιμία σε αυτή την ομάδα των ασθενών. Επιπλέον, μελέτες έχουν καταδείξει αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη. Η επλερενόνη, με τη σειρά της, αντενδείκνυται σε υπερτασικούς ασθενείς με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) &lt;50 ml/min/1.73m2, σε κάθε ασθενή με eGFR ≤30 ml/min ή σε ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία (ενδείξεις συνταγογράφησης σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι παρά τα αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα που οδήγησαν στην ισχυρότερη σύσταση για χρήση των στεροειδών MRAs στην HFrEF , η χρήση των φαρμάκων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη εξακολουθεί να παραμένει περιορισμένη. Αυτό παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς με eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, όπου η χορήγησή τους δεν αντενδείκνυται. Δεδομένα πραγματικού κόσμου από πληθυσμιακές μελέτες, δείχνουν ότι η επίπτωση της υπερκαλιαιμίας μετά την έναρξη χορήγησης σπειρονολακτόνης ή επλερενόνης είναι υψηλή, ενώ τα υπερκαλιαιμικά συμβάματα, συχνά ακολουθούνται από παροδική ή μόνιμη διακοπή αυτών των φαρμάκων. Η φινερενόνη, από την άλλη, αποτελεί έναν εκλεκτικό, μη στεροειδή ανταγωνιστή του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών, νεότερης γενιάς, που σε μεγάλες κλινικές δοκιμές κατάφερε να επιβραδύνει την εξέλιξη της ΧΝΝ και να μειώσει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα ασθενών με προχωρημένη ΧΝΝ και ΣΔ2. Οι δοκιμές αυτές, οδήγησαν στην έγκριση για χρήση στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη της φινερενόνης, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Ιούλιο του 2021, με την ένδειξη μείωσης του κινδύνου: παρατεταμένης μείωσης του eGFR, νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καρδιαγγειακού θανάτου, μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, σε ενήλικες ασθενείς με ΧΝΝ που σχετίζεται με ΣΔ2. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και η σύνθεση στοιχείων που προέκυψαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής, προκειμένου να διερευνηθεί η θέση της φινερενόνης στη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ σχετιζόμενη με ΣΔ2, το πιθανό όφελος της φινερενόνης σε ασθενείς με HFrEF, καρδιακή ανεπάρκεια με μετρίως ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFmrEF ή HFpEF), καθώς και η πιθανή συνεργιστική της δράση με θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στη διαβητική νεφροπάθεια, όπως οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2is) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του ανάλογου της γλυκαγόνης πεπτιδίου τύπου 1 (GLP-1 RAs).","abstract_has_math":false,"creators":["Τσιούλος Γεώργιος","Tsioulos Georgios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:26:54Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363888"],"render_values":[{"text":"uoadl:3363888","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363888","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363888","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3363888","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσιούλος Γεώργιος","Tsioulos Georgios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3363888","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363888"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) , η Xρόνια Nεφρική Nόσος (ΧΝΝ) και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της νοσηρότητας και θνησιμότητας στον αναπτυγμένο, τουλάχιστον, κόσμο και παρά τις εξελίξεις της θεραπευτικής τις τελευταίες δεκαετίες, η πρόγνωση τους παραμένει δυσμενής. Οι κλασικοί στεροειδείς ανταγωνιστές του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σπειρονολακτόνη και επλερενόνη, έχουν αμφότεροι επιδείξει αποτελεσματική μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ιδίως καρδιακή ανεπάρκεια με ελαττωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF), ενώ σε προκλινικό επίπεδο, είναι καλά τεκμηριωμένη η νεφροπροστατευτική τους δράση, με επιπρόσθετη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών σε μοντέλα νεφρικής νόσου. Ωστόσο, οι στεροειδείς MRAs, δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ ή διαβητική νεφροπάθεια, καθώς η χρήση τους σχετίζεται με υπερκαλιαιμία σε αυτή την ομάδα των ασθενών. Επιπλέον, μελέτες έχουν καταδείξει αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη. Η επλερενόνη, με τη σειρά της, αντενδείκνυται σε υπερτασικούς ασθενείς με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, σε κάθε ασθενή με eGFR ≤30 ml/min ή σε ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία (ενδείξεις συνταγογράφησης σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι παρά τα αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα που οδήγησαν στην ισχυρότερη σύσταση για χρήση των στεροειδών MRAs στην HFrEF , η χρήση των φαρμάκων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη εξακολουθεί να παραμένει περιορισμένη. Αυτό παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς με eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, όπου η χορήγησή τους δεν αντενδείκνυται. Δεδομένα πραγματικού κόσμου από πληθυσμιακές μελέτες, δείχνουν ότι η επίπτωση της υπερκαλιαιμίας μετά την έναρξη χορήγησης σπειρονολακτόνης ή επλερενόνης είναι υψηλή, ενώ τα υπερκαλιαιμικά συμβάματα, συχνά ακολουθούνται από παροδική ή μόνιμη διακοπή αυτών των φαρμάκων. Η φινερενόνη, από την άλλη, αποτελεί έναν εκλεκτικό, μη στεροειδή ανταγωνιστή του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών, νεότερης γενιάς, που σε μεγάλες κλινικές δοκιμές κατάφερε να επιβραδύνει την εξέλιξη της ΧΝΝ και να μειώσει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα ασθενών με προχωρημένη ΧΝΝ και ΣΔ2. Οι δοκιμές αυτές, οδήγησαν στην έγκριση για χρήση στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη της φινερενόνης, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Ιούλιο του 2021, με την ένδειξη μείωσης του κινδύνου: παρατεταμένης μείωσης του eGFR, νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καρδιαγγειακού θανάτου, μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, σε ενήλικες ασθενείς με ΧΝΝ που σχετίζεται με ΣΔ2. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και η σύνθεση στοιχείων που προέκυψαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής, προκειμένου να διερευνηθεί η θέση της φινερενόνης στη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ σχετιζόμενη με ΣΔ2, το πιθανό όφελος της φινερενόνης σε ασθενείς με HFrEF, καρδιακή ανεπάρκεια με μετρίως ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFmrEF ή HFpEF), καθώς και η πιθανή συνεργιστική της δράση με θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στη διαβητική νεφροπάθεια, όπως οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2is) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του ανάλογου της γλυκαγόνης πεπτιδίου τύπου 1 (GLP-1 RAs).","Heart Failure (HF), Chronic Kidney Disease (CKD) and Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) are the cornerstones of morbidity and mortality in the developed world and, despite therapeutic advances in recent decades, their prognosis remains poor. The classical steroidal mineralocorticoid receptor antagonists (MRAs) , spironolactone and eplerenone, have both demonstrated effective reductions in cardiovascular morbidity and mortality in patients with heart failure and in particular heart failure with reduced ejection fraction (HFrEF), while at the preclinical level, their nephroprotective effect is well documented, with an additional reduction in cardiovascular complications in models of renal disease. Steroidal MRAs, however, are not indicated for the treatment of patients with CKD or diabetic nephropathy, as their use is associated with hyperkalemia in this group of patients. In addition, studies have demonstrated an increase in cortisol and glycosylated haemoglobin (HbA1c) levels in patients taking spironolactone. Eplerenone, in turn, is contraindicated in hypertensive patients with an estimated Glomerular Filtration Rate (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, in any patient with an eGFR ≤30 ml/min, or in patients with T2DM and microalbuminuria (US and UK prescribing indications). A further problem is that despite the robust research data that led to the strongest recommendation for the use of steroidal MRAs in HFrEF , the use of these drugs in day-to-day clinical practice still remains limited. This is observed even in patients with eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, where their administration is not contraindicated. Real-world data from population-based studies show that the incidence of hyperkalaemia after starting spironolactone or eplerenone is high, and hyperkalemic events, often followed by transient or permanent discontinuation of these drugs. Finerenone, on the other hand, is a selective, non-steroidal, mineralocorticoid receptor antagonist, which in large clinical trials has been shown to slow the progression of CKD and reduce cardiovascular morbidity and mortality in patients with advanced CKD and T2DM. These trials, led to the approval for use in day-to-day clinical practice of finerenone, by the US Food and Drug Administration (FDA) in July 2021, with the indication of reducing the risk of: prolonged eGFR reduction, end-stage renal disease, cardiovascular death, non-fatal myocardial infarction and hospitalisation for heart failure, in adult patients with CKD associated with T2DM. The aim of the present study is to review the literature and synthesize data obtained using predefined selection criteria to investigate the place of finerenone in the treatment of patients with CKD associated with T2DM, the potential benefit of finerenone in patients with HFrEF, heart failure with moderately reduced or preserved ejection fraction (HFmrEF or HFpEF respectively), as well as its potential synergistic effect in therapies with proven benefit in diabetic nephropathy, such as Sodium-Glucose cotransporter 2 inhibitors (SGLT2is) and Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists. (GLP-1 RAs)"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος του μη στεροειδούς ανταγωνιστή των υποδοχέων αλατοκορτικοειδών φινερενόνης, στη θεραπεία των καρδιονεφρικών νόσων-Ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσιούλος Γεώργιος","Tsioulos Georgios"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) , η Xρόνια Nεφρική Nόσος (ΧΝΝ) και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της νοσηρότητας και θνησιμότητας στον αναπτυγμένο, τουλάχιστον, κόσμο και παρά τις εξελίξεις της θεραπευτικής τις τελευταίες δεκαετίες, η πρόγνωση τους παραμένει δυσμενής. Οι κλασικοί στεροειδείς ανταγωνιστές του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σπειρονολακτόνη και επλερενόνη, έχουν αμφότεροι επιδείξει αποτελεσματική μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και ιδίως καρδιακή ανεπάρκεια με ελαττωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF), ενώ σε προκλινικό επίπεδο, είναι καλά τεκμηριωμένη η νεφροπροστατευτική τους δράση, με επιπρόσθετη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών σε μοντέλα νεφρικής νόσου. Ωστόσο, οι στεροειδείς MRAs, δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ ή διαβητική νεφροπάθεια, καθώς η χρήση τους σχετίζεται με υπερκαλιαιμία σε αυτή την ομάδα των ασθενών. Επιπλέον, μελέτες έχουν καταδείξει αύξηση των επιπέδων κορτιζόλης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη. Η επλερενόνη, με τη σειρά της, αντενδείκνυται σε υπερτασικούς ασθενείς με εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, σε κάθε ασθενή με eGFR ≤30 ml/min ή σε ασθενείς με ΣΔ2 και μικροαλβουμινουρία (ενδείξεις συνταγογράφησης σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο). Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι παρά τα αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα που οδήγησαν στην ισχυρότερη σύσταση για χρήση των στεροειδών MRAs στην HFrEF , η χρήση των φαρμάκων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη εξακολουθεί να παραμένει περιορισμένη. Αυτό παρατηρείται ακόμη και σε ασθενείς με eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, όπου η χορήγησή τους δεν αντενδείκνυται. Δεδομένα πραγματικού κόσμου από πληθυσμιακές μελέτες, δείχνουν ότι η επίπτωση της υπερκαλιαιμίας μετά την έναρξη χορήγησης σπειρονολακτόνης ή επλερενόνης είναι υψηλή, ενώ τα υπερκαλιαιμικά συμβάματα, συχνά ακολουθούνται από παροδική ή μόνιμη διακοπή αυτών των φαρμάκων. Η φινερενόνη, από την άλλη, αποτελεί έναν εκλεκτικό, μη στεροειδή ανταγωνιστή του υποδοχέα αλατοκορτικοειδών, νεότερης γενιάς, που σε μεγάλες κλινικές δοκιμές κατάφερε να επιβραδύνει την εξέλιξη της ΧΝΝ και να μειώσει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα ασθενών με προχωρημένη ΧΝΝ και ΣΔ2. Οι δοκιμές αυτές, οδήγησαν στην έγκριση για χρήση στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη της φινερενόνης, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Ιούλιο του 2021, με την ένδειξη μείωσης του κινδύνου: παρατεταμένης μείωσης του eGFR, νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καρδιαγγειακού θανάτου, μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, σε ενήλικες ασθενείς με ΧΝΝ που σχετίζεται με ΣΔ2. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και η σύνθεση στοιχείων που προέκυψαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλογής, προκειμένου να διερευνηθεί η θέση της φινερενόνης στη θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ σχετιζόμενη με ΣΔ2, το πιθανό όφελος της φινερενόνης σε ασθενείς με HFrEF, καρδιακή ανεπάρκεια με μετρίως ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFmrEF ή HFpEF), καθώς και η πιθανή συνεργιστική της δράση με θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στη διαβητική νεφροπάθεια, όπως οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου 2 (SGLT2is) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του ανάλογου της γλυκαγόνης πεπτιδίου τύπου 1 (GLP-1 RAs).","Heart Failure (HF), Chronic Kidney Disease (CKD) and Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) are the cornerstones of morbidity and mortality in the developed world and, despite therapeutic advances in recent decades, their prognosis remains poor. The classical steroidal mineralocorticoid receptor antagonists (MRAs) , spironolactone and eplerenone, have both demonstrated effective reductions in cardiovascular morbidity and mortality in patients with heart failure and in particular heart failure with reduced ejection fraction (HFrEF), while at the preclinical level, their nephroprotective effect is well documented, with an additional reduction in cardiovascular complications in models of renal disease. Steroidal MRAs, however, are not indicated for the treatment of patients with CKD or diabetic nephropathy, as their use is associated with hyperkalemia in this group of patients. In addition, studies have demonstrated an increase in cortisol and glycosylated haemoglobin (HbA1c) levels in patients taking spironolactone. Eplerenone, in turn, is contraindicated in hypertensive patients with an estimated Glomerular Filtration Rate (eGFR) <50 ml/min/1.73m2, in any patient with an eGFR ≤30 ml/min, or in patients with T2DM and microalbuminuria (US and UK prescribing indications). A further problem is that despite the robust research data that led to the strongest recommendation for the use of steroidal MRAs in HFrEF , the use of these drugs in day-to-day clinical practice still remains limited. This is observed even in patients with eGFR ≥45 ml/min/1.73 m2, where their administration is not contraindicated. Real-world data from population-based studies show that the incidence of hyperkalaemia after starting spironolactone or eplerenone is high, and hyperkalemic events, often followed by transient or permanent discontinuation of these drugs. Finerenone, on the other hand, is a selective, non-steroidal, mineralocorticoid receptor antagonist, which in large clinical trials has been shown to slow the progression of CKD and reduce cardiovascular morbidity and mortality in patients with advanced CKD and T2DM. These trials, led to the approval for use in day-to-day clinical practice of finerenone, by the US Food and Drug Administration (FDA) in July 2021, with the indication of reducing the risk of: prolonged eGFR reduction, end-stage renal disease, cardiovascular death, non-fatal myocardial infarction and hospitalisation for heart failure, in adult patients with CKD associated with T2DM. The aim of the present study is to review the literature and synthesize data obtained using predefined selection criteria to investigate the place of finerenone in the treatment of patients with CKD associated with T2DM, the potential benefit of finerenone in patients with HFrEF, heart failure with moderately reduced or preserved ejection fraction (HFmrEF or HFpEF respectively), as well as its potential synergistic effect in therapies with proven benefit in diabetic nephropathy, such as Sodium-Glucose cotransporter 2 inhibitors (SGLT2is) and Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists. (GLP-1 RAs)"],"dc:identifier":["uoadl:3363888","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3363888"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος του μη στεροειδούς ανταγωνιστή των υποδοχέων αλατοκορτικοειδών φινερενόνης, στη θεραπεία των καρδιονεφρικών νόσων-Ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:26:54Z"}