{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364471"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364471","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Προσωπογραφίες στη Βυζαντινή Υμνογραφία: Απεικόνιση αγιογραφικών προσώπων στη λειτουργική ποίηση της Μεγάλης Εβδομάδος","abstract":"Μια φιλολογική προσέγγιση, αισθητική και αφηγηματολογική, στη Βυζαντινή Λειτουργική Υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδος αποσκοπεί να ερευνήσει την πρόθεση των ιερών μελωδών να αποδοθεί και ποιητικά (μεταπλασμός) το δόγμα της Oρθόδοξης Θεολογίας. Το εγχείρημα αυτό, το οποίο συνιστά μια κορυφαία λατρευτική παιδαγωγία, επιτυγχάνεται μέσω της απεικόνισης των αγιογραφικών προσώπων που αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, στο ἑκούσιον Πάθος του Χριστού. Αυτή η λογοτεχνική ἱστόρησις διαμορφώνει, ως ασματική αφηγηματική ακολουθία, ένα είδος εκκλησιαστικής ποιητικής, με οποιαδήποτε έννοια λειτουργικής, ώστε η Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδας, εκτός από ενιαύσιος λειτουργικός και διαρκής χωροχρόνος της εκούσιας και έσχατης αποκάλυψης του Υιού του Θεού, να προσεγγίζεται και ως δόκιμο αφηγηματικό σχήμα. Έτσι, με γνώμονα το θεωρητικό σχήμα του τελεστικού (εκ των τελεστών-ρόλων) μοντέλου του Α. J. Greimas επιχειρείται να (συν)εγγραφούν συλλήβδην τα ποιητικά κείμενα της Υμνολογίας στον μακρο-αφηγηματικό σημειωτικό δομικό άξονα του γνωμικοῦ θελήματος (κατὰ Θεὸν vs. παρὰ Θεὸν θέλημα) του κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργημένου ανθρώπου, ως εκούσιας διαπαιδαγώγησης της γνωμικής χρήσης-αξιοποίησης (γνωμικὴ ἐκχωρήσις) του αὐτεξουσίου (φυσικοῦ θελήματος) του — πέραν, βεβαίως, των εγγεγραμμένων σημειωτικών ζευγών (δίπολα) με τα διαμετρικώς αντιπαρατιθέμενα αγιογραφικά πρόσωπα, που προκύπτουν κατά την (ανά τροπάριο ή Ημέρα) μικρο-αφήγηση. Ωστόσο, στο θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου Ιησού Χριστού καταργείται οποιαδήποτε προκατασκευασμένη θεωρία ή εργαλείο λογοτεχνικής κριτικής όσο και δυϊστικό σχήμα με θετικά και αρνητικά σημαινόμενα πρόσωπα, διότι σύμφωνα με την Πατερική [Θεο-]Aνθρωπολογία το πρωταρχικό αίτημα στον πνευματικό αγώνα των Ορθόδοξων Χριστιανών είναι η αυτοπροαίρετη απεμπόληση του μεταπτωτικού κοσμικού φρονήματος και η κατά θεία Χάριν ομοίωση του φιλ-ακόλουθου –στο Πάθος του Κυρίου– πιστού με την τέλεια αρχετυπική εικόνα (ἀρχέτυπον) του Υιού και Λόγου του Θεού.","abstract_html":"Μια φιλολογική προσέγγιση, αισθητική και αφηγηματολογική, στη Βυζαντινή Λειτουργική Υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδος αποσκοπεί να ερευνήσει την πρόθεση των ιερών μελωδών να αποδοθεί και ποιητικά (μεταπλασμός) το δόγμα της Oρθόδοξης Θεολογίας. Το εγχείρημα αυτό, το οποίο συνιστά μια κορυφαία λατρευτική παιδαγωγία, επιτυγχάνεται μέσω της απεικόνισης των αγιογραφικών προσώπων που αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, στο ἑκούσιον Πάθος του Χριστού. Αυτή η λογοτεχνική ἱστόρησις διαμορφώνει, ως ασματική αφηγηματική ακολουθία, ένα είδος εκκλησιαστικής ποιητικής, με οποιαδήποτε έννοια λειτουργικής, ώστε η Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδας, εκτός από ενιαύσιος λειτουργικός και διαρκής χωροχρόνος της εκούσιας και έσχατης αποκάλυψης του Υιού του Θεού, να προσεγγίζεται και ως δόκιμο αφηγηματικό σχήμα. Έτσι, με γνώμονα το θεωρητικό σχήμα του τελεστικού (εκ των τελεστών-ρόλων) μοντέλου του Α. J. Greimas επιχειρείται να (συν)εγγραφούν συλλήβδην τα ποιητικά κείμενα της Υμνολογίας στον μακρο-αφηγηματικό σημειωτικό δομικό άξονα του γνωμικοῦ θελήματος (κατὰ Θεὸν vs. παρὰ Θεὸν θέλημα) του κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργημένου ανθρώπου, ως εκούσιας διαπαιδαγώγησης της γνωμικής χρήσης-αξιοποίησης (γνωμικὴ ἐκχωρήσις) του αὐτεξουσίου (φυσικοῦ θελήματος) του — πέραν, βεβαίως, των εγγεγραμμένων σημειωτικών ζευγών (δίπολα) με τα διαμετρικώς αντιπαρατιθέμενα αγιογραφικά πρόσωπα, που προκύπτουν κατά την (ανά τροπάριο ή Ημέρα) μικρο-αφήγηση. Ωστόσο, στο θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου Ιησού Χριστού καταργείται οποιαδήποτε προκατασκευασμένη θεωρία ή εργαλείο λογοτεχνικής κριτικής όσο και δυϊστικό σχήμα με θετικά και αρνητικά σημαινόμενα πρόσωπα, διότι σύμφωνα με την Πατερική [Θεο-]Aνθρωπολογία το πρωταρχικό αίτημα στον πνευματικό αγώνα των Ορθόδοξων Χριστιανών είναι η αυτοπροαίρετη απεμπόληση του μεταπτωτικού κοσμικού φρονήματος και η κατά θεία Χάριν ομοίωση του φιλ-ακόλουθου –στο Πάθος του Κυρίου– πιστού με την τέλεια αρχετυπική εικόνα (ἀρχέτυπον) του Υιού και Λόγου του Θεού.","abstract_has_math":false,"creators":["Σιακαβέλας Μιχαήλ","Siakavelas Michail"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:26:58Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364471"],"render_values":[{"text":"uoadl:3364471","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364471","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364471","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3364471","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σιακαβέλας Μιχαήλ","Siakavelas Michail"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364471","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364471"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Μια φιλολογική προσέγγιση, αισθητική και αφηγηματολογική, στη Βυζαντινή Λειτουργική Υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδος αποσκοπεί να ερευνήσει την πρόθεση των ιερών μελωδών να αποδοθεί και ποιητικά (μεταπλασμός) το δόγμα της Oρθόδοξης Θεολογίας. Το εγχείρημα αυτό, το οποίο συνιστά μια κορυφαία λατρευτική παιδαγωγία, επιτυγχάνεται μέσω της απεικόνισης των αγιογραφικών προσώπων που αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, στο ἑκούσιον Πάθος του Χριστού. Αυτή η λογοτεχνική ἱστόρησις διαμορφώνει, ως ασματική αφηγηματική ακολουθία, ένα είδος εκκλησιαστικής ποιητικής, με οποιαδήποτε έννοια λειτουργικής, ώστε η Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδας, εκτός από ενιαύσιος λειτουργικός και διαρκής χωροχρόνος της εκούσιας και έσχατης αποκάλυψης του Υιού του Θεού, να προσεγγίζεται και ως δόκιμο αφηγηματικό σχήμα. Έτσι, με γνώμονα το θεωρητικό σχήμα του τελεστικού (εκ των τελεστών-ρόλων) μοντέλου του Α. J. Greimas επιχειρείται να (συν)εγγραφούν συλλήβδην τα ποιητικά κείμενα της Υμνολογίας στον μακρο-αφηγηματικό σημειωτικό δομικό άξονα του γνωμικοῦ θελήματος (κατὰ Θεὸν vs. παρὰ Θεὸν θέλημα) του κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργημένου ανθρώπου, ως εκούσιας διαπαιδαγώγησης της γνωμικής χρήσης-αξιοποίησης (γνωμικὴ ἐκχωρήσις) του αὐτεξουσίου (φυσικοῦ θελήματος) του — πέραν, βεβαίως, των εγγεγραμμένων σημειωτικών ζευγών (δίπολα) με τα διαμετρικώς αντιπαρατιθέμενα αγιογραφικά πρόσωπα, που προκύπτουν κατά την (ανά τροπάριο ή Ημέρα) μικρο-αφήγηση. Ωστόσο, στο θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου Ιησού Χριστού καταργείται οποιαδήποτε προκατασκευασμένη θεωρία ή εργαλείο λογοτεχνικής κριτικής όσο και δυϊστικό σχήμα με θετικά και αρνητικά σημαινόμενα πρόσωπα, διότι σύμφωνα με την Πατερική [Θεο-]Aνθρωπολογία το πρωταρχικό αίτημα στον πνευματικό αγώνα των Ορθόδοξων Χριστιανών είναι η αυτοπροαίρετη απεμπόληση του μεταπτωτικού κοσμικού φρονήματος και η κατά θεία Χάριν ομοίωση του φιλ-ακόλουθου –στο Πάθος του Κυρίου– πιστού με την τέλεια αρχετυπική εικόνα (ἀρχέτυπον) του Υιού και Λόγου του Θεού.","A philological analysis, aesthetic and narratological, of the Holy Week’s Byzantine Liturgical Hymnography aims to investigate the sacred hymnographers’ intention (intentio auctoris) to render as well poetically (μεταπλασμός) the dogma of Orthodox Theology. This project, which comprises a leading worshipping experience, is achieved through the representational depiction of biblical persons relating, directly or indirectly, to the volitional Passion of Jesus Christ. As an asmatic narrative sequence, this dramatized but real narration (ἱστόρησις) entails a specific type of ecclesiastical poetics, in any (broad in Greek) sense of liturgical, so that the Hymnology of Holy Week, apart from being an annual liturgical and continuous space-time of the volitional and final revelation of the Son of God, is also approached as a proper narrative form. Thus, in the narratological light of A. J. Greimas’ actantial (by actants ≈ personagges) model, we make an attempt to integrate the entire corpus of Liturgical Hymnography on the macro-narrative semiotic structural axis of the Maximian γνωμικοῦ θελήματος (according to God’s vs. rather than God’s will) for the human creature that is the Son’s image of God (κατ’ εἰκόνα Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ) — apart from the registered semiotic (i.e., diametrically opposite) pairs (dipoles) of the juxtaposed biblical characters on micro-narration. In actual fact, this spiritual apprenticeship and growth of true believers involves making appropriate use (γνωμικὴ ἐκχώρησις) of the inalienable inherent will (φυσικὸν θέλημα), theologically also known as αὐτεξούσιον. However, there is no validity of prefabricated narattological tools and theories of textual criticism or dualistic interpretation about positive and negative signified persons (as semiotic characters) before the Divinity of Jesus Christ, because according to the Patristic [Theo-]Anthropology the primary issue, as well as desideratum, in the spiritual life οf devoted Christians is to volitionally renounce the secular (since the original sin) mindset and by the grace of God, through the Passion of Christ, to resemble the Son’s and Logos’ of God perfect archetype."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Προσωπογραφίες στη Βυζαντινή Υμνογραφία: Απεικόνιση αγιογραφικών προσώπων στη λειτουργική ποίηση της Μεγάλης Εβδομάδος"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σιακαβέλας Μιχαήλ","Siakavelas Michail"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Μια φιλολογική προσέγγιση, αισθητική και αφηγηματολογική, στη Βυζαντινή Λειτουργική Υμνογραφία της Μεγάλης Εβδομάδος αποσκοπεί να ερευνήσει την πρόθεση των ιερών μελωδών να αποδοθεί και ποιητικά (μεταπλασμός) το δόγμα της Oρθόδοξης Θεολογίας. Το εγχείρημα αυτό, το οποίο συνιστά μια κορυφαία λατρευτική παιδαγωγία, επιτυγχάνεται μέσω της απεικόνισης των αγιογραφικών προσώπων που αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, στο ἑκούσιον Πάθος του Χριστού. Αυτή η λογοτεχνική ἱστόρησις διαμορφώνει, ως ασματική αφηγηματική ακολουθία, ένα είδος εκκλησιαστικής ποιητικής, με οποιαδήποτε έννοια λειτουργικής, ώστε η Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδας, εκτός από ενιαύσιος λειτουργικός και διαρκής χωροχρόνος της εκούσιας και έσχατης αποκάλυψης του Υιού του Θεού, να προσεγγίζεται και ως δόκιμο αφηγηματικό σχήμα. Έτσι, με γνώμονα το θεωρητικό σχήμα του τελεστικού (εκ των τελεστών-ρόλων) μοντέλου του Α. J. Greimas επιχειρείται να (συν)εγγραφούν συλλήβδην τα ποιητικά κείμενα της Υμνολογίας στον μακρο-αφηγηματικό σημειωτικό δομικό άξονα του γνωμικοῦ θελήματος (κατὰ Θεὸν vs. παρὰ Θεὸν θέλημα) του κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργημένου ανθρώπου, ως εκούσιας διαπαιδαγώγησης της γνωμικής χρήσης-αξιοποίησης (γνωμικὴ ἐκχωρήσις) του αὐτεξουσίου (φυσικοῦ θελήματος) του — πέραν, βεβαίως, των εγγεγραμμένων σημειωτικών ζευγών (δίπολα) με τα διαμετρικώς αντιπαρατιθέμενα αγιογραφικά πρόσωπα, που προκύπτουν κατά την (ανά τροπάριο ή Ημέρα) μικρο-αφήγηση. Ωστόσο, στο θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου Ιησού Χριστού καταργείται οποιαδήποτε προκατασκευασμένη θεωρία ή εργαλείο λογοτεχνικής κριτικής όσο και δυϊστικό σχήμα με θετικά και αρνητικά σημαινόμενα πρόσωπα, διότι σύμφωνα με την Πατερική [Θεο-]Aνθρωπολογία το πρωταρχικό αίτημα στον πνευματικό αγώνα των Ορθόδοξων Χριστιανών είναι η αυτοπροαίρετη απεμπόληση του μεταπτωτικού κοσμικού φρονήματος και η κατά θεία Χάριν ομοίωση του φιλ-ακόλουθου –στο Πάθος του Κυρίου– πιστού με την τέλεια αρχετυπική εικόνα (ἀρχέτυπον) του Υιού και Λόγου του Θεού.","A philological analysis, aesthetic and narratological, of the Holy Week’s Byzantine Liturgical Hymnography aims to investigate the sacred hymnographers’ intention (intentio auctoris) to render as well poetically (μεταπλασμός) the dogma of Orthodox Theology. This project, which comprises a leading worshipping experience, is achieved through the representational depiction of biblical persons relating, directly or indirectly, to the volitional Passion of Jesus Christ. As an asmatic narrative sequence, this dramatized but real narration (ἱστόρησις) entails a specific type of ecclesiastical poetics, in any (broad in Greek) sense of liturgical, so that the Hymnology of Holy Week, apart from being an annual liturgical and continuous space-time of the volitional and final revelation of the Son of God, is also approached as a proper narrative form. Thus, in the narratological light of A. J. Greimas’ actantial (by actants ≈ personagges) model, we make an attempt to integrate the entire corpus of Liturgical Hymnography on the macro-narrative semiotic structural axis of the Maximian γνωμικοῦ θελήματος (according to God’s vs. rather than God’s will) for the human creature that is the Son’s image of God (κατ’ εἰκόνα Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ) — apart from the registered semiotic (i.e., diametrically opposite) pairs (dipoles) of the juxtaposed biblical characters on micro-narration. In actual fact, this spiritual apprenticeship and growth of true believers involves making appropriate use (γνωμικὴ ἐκχώρησις) of the inalienable inherent will (φυσικὸν θέλημα), theologically also known as αὐτεξούσιον. However, there is no validity of prefabricated narattological tools and theories of textual criticism or dualistic interpretation about positive and negative signified persons (as semiotic characters) before the Divinity of Jesus Christ, because according to the Patristic [Theo-]Anthropology the primary issue, as well as desideratum, in the spiritual life οf devoted Christians is to volitionally renounce the secular (since the original sin) mindset and by the grace of God, through the Passion of Christ, to resemble the Son’s and Logos’ of God perfect archetype."],"dc:identifier":["uoadl:3364471","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364471"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Προσωπογραφίες στη Βυζαντινή Υμνογραφία: Απεικόνιση αγιογραφικών προσώπων στη λειτουργική ποίηση της Μεγάλης Εβδομάδος"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:26:58Z"}