{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364532"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364532","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"“GEOCHEMISTRY OF THE IRON-MANGANESE OXIDE MINERALIZATION IN THE GRAMMATIKO REGION, NE ATTICA”","abstract":"Το σιδηρομαγγανιούχο κοίτασμα του Γραμματικού στην περιοχή της ΒΑ Αττικής θεωρούνταν -από οικονομική άποψη- ένα από τα πιο σημαντικά κοιτάσματα σιδήρου της Αττικοκυκλαδικής. Σύμφωνα με μαρτυρίες, εξορυσσόταν εκτενώς μέχρι τη δεκαετία του 1920. Το κοίτασμα αποτελείται από αιματίτη (-γκαιτίτη) με δευτερεύοντα ορυκτά τον ολλανδίτη, τον κοροναδίτη, και τον τοντοροκίτη και σύνδρομα ορυκτά ασβεστίτη, χαλαζία, σιδηρίτη, ανκερίτη, ροδοχρωσίτη, βαρίτη και μοσχοβίτη. Το μετάλλευμα αναπτύσσεται μέσα σε Άνω Τριαδικά μάρμαρα υπό μορφή φλεβών, breccias, πλήρωσης κενών και σε θύλακες αντικατάστασης. Ελέγχεται τεκτονικά και ακολουθεί μεγάλες ΒΒΑ ζώνες διάρρηξης που σχετίζονται με τον εκτατικό καθεστώς του Άνω Μειοκαίνου. Σε αυτή τη διπλωματική, παρουσιάζεται ένας ορυκτολογικός και γεωχημικός χαρακτηρισμός του κοιτάσματος του Γραμματικού. Το κοίτασμα είναι χαμηλής περιεκτικότητάς σιδήρου (Fe <58%), και γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως low-grade. Η δειγματοληψία έγινε κατά μήκος της ζώνης μεταλλοφορίας, σε θέσεις κοντά και μακριά από το μεταλλοφόρο σώμα. Αυτή η προσέγγιση ήταν καθοριστική για την ταξινόμηση του κοιτάσματος αυτού ως ένα φλεβικό κοίτασμα αντικατάστασης ανθρακικών πετρωμάτων (vein and carbonate replacement type deposit). Το κοίτασμα του Γραμματικού ικανοποιεί όλα τα βασικά κριτήρια για να ανήκει σε αύτη την κατηγορία κοιτασμάτων. Λεπτομερείς ορυκτολογικές αναλύσεις παρείχαν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις ορυκτές φάσεις που βρέθηκαν στο κοίτασμα και τη σχέση τους με το μάρμαρο-ξενιστή. Επιπλέον, τα γεωχημικά δεδομένα διασαφήνισαν τη σύσταση και την κατανομή των χημικών στοιχείων στο κοίτασμα και ήταν ενδεικτικά διεργασιών ανθρακικής αντικατάστασης. Ενσωματώνοντας και ερμηνεύοντας αυτά τα ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, κατάφερα να αιτιολογήσω τον προσδιορισμό του κοιτάσματος. Η σχετικά επίπεδη τάση στα κανονικοποιημένα διαγράμματα REΥ (ως προς το πρότυπα PAAS) είναι παρόμοια με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Αυτό δείχνει ότι το υδροθερμικό ρευστό, το οποίο ήταν η πηγή της μεταλλοφορίας, έχει επιδράσει και εξισορροπηθεί με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Η ελαφρώς αρνητική ανωμαλία στο Δημήτριο (Ce) που δείχνει το πέτρωμα-ξενιστής είναι χαρακτηριστικό των ανθρακικών θαλάσσιων πετρωμάτων (marine carbonates) και η θετική ανωμαλία στο Ευρώπιο (Eu) είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στα υψηλής θερμοκρασίας υδροθερμικά ρευστά. Οι ισοτοπικές συστάσεις άνθρακα-οξυγόνου στα καθαρά μάρμαρα έδωσαν τιμές δ13C=+2.2 έως 2.79‰ και δ18O=25.59 έως 30.05‰, στα εμποτισμένα με μετάλλευμα εξαλλοιωμένα μάρμαρα δ13C=-1.46 έως 2.28‰ και δ18O= 20.33 έως 24.83‰, στις υδροθερμικές φλέβες ασβεστίτη δ13C=-10.51 έως -4.48‰ και δ18O=22.6 έως 23.01‰, και στον gangue ασβεστίτη δ13C = -9.16 έως -8.79‰ και δ18O=20.66 έως 23.93‰. Η ισοτοπική σύσταση του καθαρού μαρμάρου είναι τυπική για θαλάσσιας προέλευσης ανθρακικά πετρώματα, ενώ το μάρμαρο που έχει εμποτιστεί από το μετάλλευμα, οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη και ο gangue ασβεστίτης παρουσίασαν μετατόπιση προς το ελαφρύτερο οξυγόνο, υποδηλώνοντας επίδραση της υδροθερμικής εξαλλοίωσης. Το εξαλλοιωμένο μάρμαρο-ξενιστής που περιέχει εμποτισμούς από το μετάλλευμα καταγράφει τον κυμαινόμενο βαθμό υδροθερμικής εξαλλοίωσης, καθώς και τα χαρακτηριστικά του μεταλλοφόρου ρευστού. Οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη εμφανίζουν τις χαμηλότερες τιμές δ13C και αντιστοιχούν σε χαμηλής θερμοκρασίας υπεργενετική εξαλλοίωση από μετεωρικά νερά. Οι ομογενοποιημένες τιμές δ18O στον υπεργενετικό ασβεστίτη δείχνουν την αλληλεπίδραση ενός ρευστού με το μάρμαρο-ξενιστή με χαμηλή αναλογία ρευστού/πετρώματος. Αυτές οι παρατηρήσεις υποδηλώνουν μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ του μαρμάρου-ξενιστή, ενός υδροθερμικού ρευστού και τέλος των μετεωρικών νερών, που άλλαξαν την ισοτοπική σύσταση των εξαλλοιωμένων ανθρακικών πετρωμάτων που είχαν εμποτιστεί από το μετάλλευμα.","abstract_html":"Το σιδηρομαγγανιούχο κοίτασμα του Γραμματικού στην περιοχή της ΒΑ Αττικής θεωρούνταν -από οικονομική άποψη- ένα από τα πιο σημαντικά κοιτάσματα σιδήρου της Αττικοκυκλαδικής. Σύμφωνα με μαρτυρίες, εξορυσσόταν εκτενώς μέχρι τη δεκαετία του 1920. Το κοίτασμα αποτελείται από αιματίτη (-γκαιτίτη) με δευτερεύοντα ορυκτά τον ολλανδίτη, τον κοροναδίτη, και τον τοντοροκίτη και σύνδρομα ορυκτά ασβεστίτη, χαλαζία, σιδηρίτη, ανκερίτη, ροδοχρωσίτη, βαρίτη και μοσχοβίτη. Το μετάλλευμα αναπτύσσεται μέσα σε Άνω Τριαδικά μάρμαρα υπό μορφή φλεβών, breccias, πλήρωσης κενών και σε θύλακες αντικατάστασης. Ελέγχεται τεκτονικά και ακολουθεί μεγάλες ΒΒΑ ζώνες διάρρηξης που σχετίζονται με τον εκτατικό καθεστώς του Άνω Μειοκαίνου. Σε αυτή τη διπλωματική, παρουσιάζεται ένας ορυκτολογικός και γεωχημικός χαρακτηρισμός του κοιτάσματος του Γραμματικού. Το κοίτασμα είναι χαμηλής περιεκτικότητάς σιδήρου (Fe &lt;58%), και γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως low-grade. Η δειγματοληψία έγινε κατά μήκος της ζώνης μεταλλοφορίας, σε θέσεις κοντά και μακριά από το μεταλλοφόρο σώμα. Αυτή η προσέγγιση ήταν καθοριστική για την ταξινόμηση του κοιτάσματος αυτού ως ένα φλεβικό κοίτασμα αντικατάστασης ανθρακικών πετρωμάτων (vein and carbonate replacement type deposit). Το κοίτασμα του Γραμματικού ικανοποιεί όλα τα βασικά κριτήρια για να ανήκει σε αύτη την κατηγορία κοιτασμάτων. Λεπτομερείς ορυκτολογικές αναλύσεις παρείχαν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις ορυκτές φάσεις που βρέθηκαν στο κοίτασμα και τη σχέση τους με το μάρμαρο-ξενιστή. Επιπλέον, τα γεωχημικά δεδομένα διασαφήνισαν τη σύσταση και την κατανομή των χημικών στοιχείων στο κοίτασμα και ήταν ενδεικτικά διεργασιών ανθρακικής αντικατάστασης. Ενσωματώνοντας και ερμηνεύοντας αυτά τα ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, κατάφερα να αιτιολογήσω τον προσδιορισμό του κοιτάσματος. Η σχετικά επίπεδη τάση στα κανονικοποιημένα διαγράμματα REΥ (ως προς το πρότυπα PAAS) είναι παρόμοια με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Αυτό δείχνει ότι το υδροθερμικό ρευστό, το οποίο ήταν η πηγή της μεταλλοφορίας, έχει επιδράσει και εξισορροπηθεί με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Η ελαφρώς αρνητική ανωμαλία στο Δημήτριο (Ce) που δείχνει το πέτρωμα-ξενιστής είναι χαρακτηριστικό των ανθρακικών θαλάσσιων πετρωμάτων (marine carbonates) και η θετική ανωμαλία στο Ευρώπιο (Eu) είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στα υψηλής θερμοκρασίας υδροθερμικά ρευστά. Οι ισοτοπικές συστάσεις άνθρακα-οξυγόνου στα καθαρά μάρμαρα έδωσαν τιμές δ13C=+2.2 έως 2.79‰ και δ18O=25.59 έως 30.05‰, στα εμποτισμένα με μετάλλευμα εξαλλοιωμένα μάρμαρα δ13C=-1.46 έως 2.28‰ και δ18O= 20.33 έως 24.83‰, στις υδροθερμικές φλέβες ασβεστίτη δ13C=-10.51 έως -4.48‰ και δ18O=22.6 έως 23.01‰, και στον gangue ασβεστίτη δ13C = -9.16 έως -8.79‰ και δ18O=20.66 έως 23.93‰. Η ισοτοπική σύσταση του καθαρού μαρμάρου είναι τυπική για θαλάσσιας προέλευσης ανθρακικά πετρώματα, ενώ το μάρμαρο που έχει εμποτιστεί από το μετάλλευμα, οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη και ο gangue ασβεστίτης παρουσίασαν μετατόπιση προς το ελαφρύτερο οξυγόνο, υποδηλώνοντας επίδραση της υδροθερμικής εξαλλοίωσης. Το εξαλλοιωμένο μάρμαρο-ξενιστής που περιέχει εμποτισμούς από το μετάλλευμα καταγράφει τον κυμαινόμενο βαθμό υδροθερμικής εξαλλοίωσης, καθώς και τα χαρακτηριστικά του μεταλλοφόρου ρευστού. Οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη εμφανίζουν τις χαμηλότερες τιμές δ13C και αντιστοιχούν σε χαμηλής θερμοκρασίας υπεργενετική εξαλλοίωση από μετεωρικά νερά. Οι ομογενοποιημένες τιμές δ18O στον υπεργενετικό ασβεστίτη δείχνουν την αλληλεπίδραση ενός ρευστού με το μάρμαρο-ξενιστή με χαμηλή αναλογία ρευστού/πετρώματος. Αυτές οι παρατηρήσεις υποδηλώνουν μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ του μαρμάρου-ξενιστή, ενός υδροθερμικού ρευστού και τέλος των μετεωρικών νερών, που άλλαξαν την ισοτοπική σύσταση των εξαλλοιωμένων ανθρακικών πετρωμάτων που είχαν εμποτιστεί από το μετάλλευμα.","abstract_has_math":false,"creators":["Στρατούλη Ευδοκία","Stratouli Evdokia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:26:58Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364532"],"render_values":[{"text":"uoadl:3364532","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364532","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364532","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3364532","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Στρατούλη Ευδοκία","Stratouli Evdokia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364532","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364532"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το σιδηρομαγγανιούχο κοίτασμα του Γραμματικού στην περιοχή της ΒΑ Αττικής θεωρούνταν -από οικονομική άποψη- ένα από τα πιο σημαντικά κοιτάσματα σιδήρου της Αττικοκυκλαδικής. Σύμφωνα με μαρτυρίες, εξορυσσόταν εκτενώς μέχρι τη δεκαετία του 1920. Το κοίτασμα αποτελείται από αιματίτη (-γκαιτίτη) με δευτερεύοντα ορυκτά τον ολλανδίτη, τον κοροναδίτη, και τον τοντοροκίτη και σύνδρομα ορυκτά ασβεστίτη, χαλαζία, σιδηρίτη, ανκερίτη, ροδοχρωσίτη, βαρίτη και μοσχοβίτη. Το μετάλλευμα αναπτύσσεται μέσα σε Άνω Τριαδικά μάρμαρα υπό μορφή φλεβών, breccias, πλήρωσης κενών και σε θύλακες αντικατάστασης. Ελέγχεται τεκτονικά και ακολουθεί μεγάλες ΒΒΑ ζώνες διάρρηξης που σχετίζονται με τον εκτατικό καθεστώς του Άνω Μειοκαίνου. Σε αυτή τη διπλωματική, παρουσιάζεται ένας ορυκτολογικός και γεωχημικός χαρακτηρισμός του κοιτάσματος του Γραμματικού. Το κοίτασμα είναι χαμηλής περιεκτικότητάς σιδήρου (Fe <58%), και γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως low-grade. Η δειγματοληψία έγινε κατά μήκος της ζώνης μεταλλοφορίας, σε θέσεις κοντά και μακριά από το μεταλλοφόρο σώμα. Αυτή η προσέγγιση ήταν καθοριστική για την ταξινόμηση του κοιτάσματος αυτού ως ένα φλεβικό κοίτασμα αντικατάστασης ανθρακικών πετρωμάτων (vein and carbonate replacement type deposit). Το κοίτασμα του Γραμματικού ικανοποιεί όλα τα βασικά κριτήρια για να ανήκει σε αύτη την κατηγορία κοιτασμάτων. Λεπτομερείς ορυκτολογικές αναλύσεις παρείχαν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις ορυκτές φάσεις που βρέθηκαν στο κοίτασμα και τη σχέση τους με το μάρμαρο-ξενιστή. Επιπλέον, τα γεωχημικά δεδομένα διασαφήνισαν τη σύσταση και την κατανομή των χημικών στοιχείων στο κοίτασμα και ήταν ενδεικτικά διεργασιών ανθρακικής αντικατάστασης. Ενσωματώνοντας και ερμηνεύοντας αυτά τα ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, κατάφερα να αιτιολογήσω τον προσδιορισμό του κοιτάσματος. Η σχετικά επίπεδη τάση στα κανονικοποιημένα διαγράμματα REΥ (ως προς το πρότυπα PAAS) είναι παρόμοια με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Αυτό δείχνει ότι το υδροθερμικό ρευστό, το οποίο ήταν η πηγή της μεταλλοφορίας, έχει επιδράσει και εξισορροπηθεί με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Η ελαφρώς αρνητική ανωμαλία στο Δημήτριο (Ce) που δείχνει το πέτρωμα-ξενιστής είναι χαρακτηριστικό των ανθρακικών θαλάσσιων πετρωμάτων (marine carbonates) και η θετική ανωμαλία στο Ευρώπιο (Eu) είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στα υψηλής θερμοκρασίας υδροθερμικά ρευστά. Οι ισοτοπικές συστάσεις άνθρακα-οξυγόνου στα καθαρά μάρμαρα έδωσαν τιμές δ13C=+2.2 έως 2.79‰ και δ18O=25.59 έως 30.05‰, στα εμποτισμένα με μετάλλευμα εξαλλοιωμένα μάρμαρα δ13C=-1.46 έως 2.28‰ και δ18O= 20.33 έως 24.83‰, στις υδροθερμικές φλέβες ασβεστίτη δ13C=-10.51 έως -4.48‰ και δ18O=22.6 έως 23.01‰, και στον gangue ασβεστίτη δ13C = -9.16 έως -8.79‰ και δ18O=20.66 έως 23.93‰. Η ισοτοπική σύσταση του καθαρού μαρμάρου είναι τυπική για θαλάσσιας προέλευσης ανθρακικά πετρώματα, ενώ το μάρμαρο που έχει εμποτιστεί από το μετάλλευμα, οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη και ο gangue ασβεστίτης παρουσίασαν μετατόπιση προς το ελαφρύτερο οξυγόνο, υποδηλώνοντας επίδραση της υδροθερμικής εξαλλοίωσης. Το εξαλλοιωμένο μάρμαρο-ξενιστής που περιέχει εμποτισμούς από το μετάλλευμα καταγράφει τον κυμαινόμενο βαθμό υδροθερμικής εξαλλοίωσης, καθώς και τα χαρακτηριστικά του μεταλλοφόρου ρευστού. Οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη εμφανίζουν τις χαμηλότερες τιμές δ13C και αντιστοιχούν σε χαμηλής θερμοκρασίας υπεργενετική εξαλλοίωση από μετεωρικά νερά. Οι ομογενοποιημένες τιμές δ18O στον υπεργενετικό ασβεστίτη δείχνουν την αλληλεπίδραση ενός ρευστού με το μάρμαρο-ξενιστή με χαμηλή αναλογία ρευστού/πετρώματος. Αυτές οι παρατηρήσεις υποδηλώνουν μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ του μαρμάρου-ξενιστή, ενός υδροθερμικού ρευστού και τέλος των μετεωρικών νερών, που άλλαξαν την ισοτοπική σύσταση των εξαλλοιωμένων ανθρακικών πετρωμάτων που είχαν εμποτιστεί από το μετάλλευμα.","The Grammatiko iron-manganese oxide deposit, situated in the NE Attica region of Greece, holds a significant position among the iron deposits within the Attic-Cycladic metallogenic province. Historically, it was extensively mined until the 1920s. The mineralization primarily consists of hematite (-goethite), with additional occurrences of hollandite, coronadite, and todorokite. Gangue minerals, including calcite, quartz, siderite, ankerite, rhodochrosite, barite, and muscovite, are also present. The ore is hosted in marbles and develops in the form of veins, breccias, open-space fillings (fractures and vugs), disseminations, and replacement bodies. On a larger scale, the distribution of these ore bodies is structurally controlled and follows prominent NNE-trending subvertical fracture zones that are associated with the Late Miocene extensional tectonic regime. This thesis presents a comprehensive mineralogical and geochemical characterization of the Grammatiko deposit. The iron ore is predominantly identified as low-grade, primarily due to its iron content falling below 58%. The sampling strategy involved traversing from proximal to distal locations with respect to the ore body, which has proven to be crucial in categorizing it as a vein and carbonate replacement type deposit. Notably, the deposit fully meets the essential criteria for this classification. Detailed mineralogical analyses provided crucial insights into the specific mineral assemblages present within the deposit and their association with the carbonate host-rock. The geochemical data provided valuable information about the elemental composition and distribution patterns within the deposit, revealing signatures of the replacement processes involving carbonate minerals. Integrating and interpreting these datasets establishes a comprehensive framework, confirming the deposit's identification as a definitive vein type and carbonate replacement type. The observed flat REY trend (PAAS normalized) is similar to the carbonate host. This shows that the hydrothermal fluid, which was the source of the mineralization, has interacted and equilibrated with the carbonate host. The slight negative Cerium (Ce) anomaly in the carbonate host is a characteristic of the marine carbonates and the positive Europium (Eu) anomaly is similar to high-T hydrothermal fluids. The carbon and oxygen isotope compositions of the different carbonate samples also provide valuable insights. Non-mineralized carbonates exhibit δ13C values ranging from +2.2 to 2.79‰ and δ18O values from 25.59 to 30.05‰, while mineralized carbonates show δ13C values ranging from -1.46 to 2.28‰ and δ18O values from 20.33 to 24.83 ‰. Late-stage calcite veins have δ13C values between -10.51 and -4.48‰, and δ18O values between 22.6 and 23.01‰, whereas gangue calcite has δ13C values ranging from -9.16 to -8.79‰ and δ18O values from 20.66 to 23.93‰. The isotopic composition of non-mineralized marble aligns with typical marine carbonates. In contrast, mineralized marble, late-stage calcite veins, and gangue calcite all show a shift towards lighter oxygen isotopes, indicating a hydrothermal influence. The mineralized marble host records the varying degrees of hydrothermal alteration and the characteristics of the ore-forming fluid. The low δ13C values observed in the late-stage calcite veins correspond to supergene alteration caused by meteoric waters at lower temperatures. The homogenized δ18O signatures in the late-stage calcite veins suggest an interaction between the fluid and host carbonates under a low fluid-to-rock ratio. Overall, these findings suggest a complex interaction between marine carbonates, hydrothermal and meteoric fluid, which has significantly altered the isotopic composition of the mineralized carbonates."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["“GEOCHEMISTRY OF THE IRON-MANGANESE OXIDE MINERALIZATION IN THE GRAMMATIKO REGION, NE ATTICA”"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Στρατούλη Ευδοκία","Stratouli Evdokia"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Το σιδηρομαγγανιούχο κοίτασμα του Γραμματικού στην περιοχή της ΒΑ Αττικής θεωρούνταν -από οικονομική άποψη- ένα από τα πιο σημαντικά κοιτάσματα σιδήρου της Αττικοκυκλαδικής. Σύμφωνα με μαρτυρίες, εξορυσσόταν εκτενώς μέχρι τη δεκαετία του 1920. Το κοίτασμα αποτελείται από αιματίτη (-γκαιτίτη) με δευτερεύοντα ορυκτά τον ολλανδίτη, τον κοροναδίτη, και τον τοντοροκίτη και σύνδρομα ορυκτά ασβεστίτη, χαλαζία, σιδηρίτη, ανκερίτη, ροδοχρωσίτη, βαρίτη και μοσχοβίτη. Το μετάλλευμα αναπτύσσεται μέσα σε Άνω Τριαδικά μάρμαρα υπό μορφή φλεβών, breccias, πλήρωσης κενών και σε θύλακες αντικατάστασης. Ελέγχεται τεκτονικά και ακολουθεί μεγάλες ΒΒΑ ζώνες διάρρηξης που σχετίζονται με τον εκτατικό καθεστώς του Άνω Μειοκαίνου. Σε αυτή τη διπλωματική, παρουσιάζεται ένας ορυκτολογικός και γεωχημικός χαρακτηρισμός του κοιτάσματος του Γραμματικού. Το κοίτασμα είναι χαμηλής περιεκτικότητάς σιδήρου (Fe <58%), και γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως low-grade. Η δειγματοληψία έγινε κατά μήκος της ζώνης μεταλλοφορίας, σε θέσεις κοντά και μακριά από το μεταλλοφόρο σώμα. Αυτή η προσέγγιση ήταν καθοριστική για την ταξινόμηση του κοιτάσματος αυτού ως ένα φλεβικό κοίτασμα αντικατάστασης ανθρακικών πετρωμάτων (vein and carbonate replacement type deposit). Το κοίτασμα του Γραμματικού ικανοποιεί όλα τα βασικά κριτήρια για να ανήκει σε αύτη την κατηγορία κοιτασμάτων. Λεπτομερείς ορυκτολογικές αναλύσεις παρείχαν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις ορυκτές φάσεις που βρέθηκαν στο κοίτασμα και τη σχέση τους με το μάρμαρο-ξενιστή. Επιπλέον, τα γεωχημικά δεδομένα διασαφήνισαν τη σύσταση και την κατανομή των χημικών στοιχείων στο κοίτασμα και ήταν ενδεικτικά διεργασιών ανθρακικής αντικατάστασης. Ενσωματώνοντας και ερμηνεύοντας αυτά τα ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, κατάφερα να αιτιολογήσω τον προσδιορισμό του κοιτάσματος. Η σχετικά επίπεδη τάση στα κανονικοποιημένα διαγράμματα REΥ (ως προς το πρότυπα PAAS) είναι παρόμοια με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Αυτό δείχνει ότι το υδροθερμικό ρευστό, το οποίο ήταν η πηγή της μεταλλοφορίας, έχει επιδράσει και εξισορροπηθεί με το ανθρακικό πέτρωμα-ξενιστή. Η ελαφρώς αρνητική ανωμαλία στο Δημήτριο (Ce) που δείχνει το πέτρωμα-ξενιστής είναι χαρακτηριστικό των ανθρακικών θαλάσσιων πετρωμάτων (marine carbonates) και η θετική ανωμαλία στο Ευρώπιο (Eu) είναι παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στα υψηλής θερμοκρασίας υδροθερμικά ρευστά. Οι ισοτοπικές συστάσεις άνθρακα-οξυγόνου στα καθαρά μάρμαρα έδωσαν τιμές δ13C=+2.2 έως 2.79‰ και δ18O=25.59 έως 30.05‰, στα εμποτισμένα με μετάλλευμα εξαλλοιωμένα μάρμαρα δ13C=-1.46 έως 2.28‰ και δ18O= 20.33 έως 24.83‰, στις υδροθερμικές φλέβες ασβεστίτη δ13C=-10.51 έως -4.48‰ και δ18O=22.6 έως 23.01‰, και στον gangue ασβεστίτη δ13C = -9.16 έως -8.79‰ και δ18O=20.66 έως 23.93‰. Η ισοτοπική σύσταση του καθαρού μαρμάρου είναι τυπική για θαλάσσιας προέλευσης ανθρακικά πετρώματα, ενώ το μάρμαρο που έχει εμποτιστεί από το μετάλλευμα, οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη και ο gangue ασβεστίτης παρουσίασαν μετατόπιση προς το ελαφρύτερο οξυγόνο, υποδηλώνοντας επίδραση της υδροθερμικής εξαλλοίωσης. Το εξαλλοιωμένο μάρμαρο-ξενιστής που περιέχει εμποτισμούς από το μετάλλευμα καταγράφει τον κυμαινόμενο βαθμό υδροθερμικής εξαλλοίωσης, καθώς και τα χαρακτηριστικά του μεταλλοφόρου ρευστού. Οι υπεργενετικές φλέβες ασβεστίτη εμφανίζουν τις χαμηλότερες τιμές δ13C και αντιστοιχούν σε χαμηλής θερμοκρασίας υπεργενετική εξαλλοίωση από μετεωρικά νερά. Οι ομογενοποιημένες τιμές δ18O στον υπεργενετικό ασβεστίτη δείχνουν την αλληλεπίδραση ενός ρευστού με το μάρμαρο-ξενιστή με χαμηλή αναλογία ρευστού/πετρώματος. Αυτές οι παρατηρήσεις υποδηλώνουν μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ του μαρμάρου-ξενιστή, ενός υδροθερμικού ρευστού και τέλος των μετεωρικών νερών, που άλλαξαν την ισοτοπική σύσταση των εξαλλοιωμένων ανθρακικών πετρωμάτων που είχαν εμποτιστεί από το μετάλλευμα.","The Grammatiko iron-manganese oxide deposit, situated in the NE Attica region of Greece, holds a significant position among the iron deposits within the Attic-Cycladic metallogenic province. Historically, it was extensively mined until the 1920s. The mineralization primarily consists of hematite (-goethite), with additional occurrences of hollandite, coronadite, and todorokite. Gangue minerals, including calcite, quartz, siderite, ankerite, rhodochrosite, barite, and muscovite, are also present. The ore is hosted in marbles and develops in the form of veins, breccias, open-space fillings (fractures and vugs), disseminations, and replacement bodies. On a larger scale, the distribution of these ore bodies is structurally controlled and follows prominent NNE-trending subvertical fracture zones that are associated with the Late Miocene extensional tectonic regime. This thesis presents a comprehensive mineralogical and geochemical characterization of the Grammatiko deposit. The iron ore is predominantly identified as low-grade, primarily due to its iron content falling below 58%. The sampling strategy involved traversing from proximal to distal locations with respect to the ore body, which has proven to be crucial in categorizing it as a vein and carbonate replacement type deposit. Notably, the deposit fully meets the essential criteria for this classification. Detailed mineralogical analyses provided crucial insights into the specific mineral assemblages present within the deposit and their association with the carbonate host-rock. The geochemical data provided valuable information about the elemental composition and distribution patterns within the deposit, revealing signatures of the replacement processes involving carbonate minerals. Integrating and interpreting these datasets establishes a comprehensive framework, confirming the deposit's identification as a definitive vein type and carbonate replacement type. The observed flat REY trend (PAAS normalized) is similar to the carbonate host. This shows that the hydrothermal fluid, which was the source of the mineralization, has interacted and equilibrated with the carbonate host. The slight negative Cerium (Ce) anomaly in the carbonate host is a characteristic of the marine carbonates and the positive Europium (Eu) anomaly is similar to high-T hydrothermal fluids. The carbon and oxygen isotope compositions of the different carbonate samples also provide valuable insights. Non-mineralized carbonates exhibit δ13C values ranging from +2.2 to 2.79‰ and δ18O values from 25.59 to 30.05‰, while mineralized carbonates show δ13C values ranging from -1.46 to 2.28‰ and δ18O values from 20.33 to 24.83 ‰. Late-stage calcite veins have δ13C values between -10.51 and -4.48‰, and δ18O values between 22.6 and 23.01‰, whereas gangue calcite has δ13C values ranging from -9.16 to -8.79‰ and δ18O values from 20.66 to 23.93‰. The isotopic composition of non-mineralized marble aligns with typical marine carbonates. In contrast, mineralized marble, late-stage calcite veins, and gangue calcite all show a shift towards lighter oxygen isotopes, indicating a hydrothermal influence. The mineralized marble host records the varying degrees of hydrothermal alteration and the characteristics of the ore-forming fluid. The low δ13C values observed in the late-stage calcite veins correspond to supergene alteration caused by meteoric waters at lower temperatures. The homogenized δ18O signatures in the late-stage calcite veins suggest an interaction between the fluid and host carbonates under a low fluid-to-rock ratio. Overall, these findings suggest a complex interaction between marine carbonates, hydrothermal and meteoric fluid, which has significantly altered the isotopic composition of the mineralized carbonates."],"dc:identifier":["uoadl:3364532","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364532"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["“GEOCHEMISTRY OF THE IRON-MANGANESE OXIDE MINERALIZATION IN THE GRAMMATIKO REGION, NE ATTICA”"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:26:58Z"}