{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364735"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3364735","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο συνδυασμός του αρτηριακού χημειοεμβολισμού του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος με αντι-αγειογενετικούς παράγοντες.","abstract":"Ο πρωτοπαθής καρκίνος του ήπατος, αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου -καρκίνου στον κόσμο, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση του ποσοστού επίπτωσής του. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην μεση της κατάταξης χωρών , με την μεγαλύτερη επίπτωση του ΗΚΚ, με ποσόστο κρουσμάτων 5,2 ανά 100.000 κατοίκους στουα ανδρες και 2 ανά 100.000 κατοίκους στις γυναίκες . Ο ιός της ηπατίτιδας Β (ΗΒV), η ηπατίτιδα C (HCV) θεωρούνται ως οι κυρίαρχοι παράγοντες κινδύνου- επισης τα χρονια μεταβολικά νοσηματα όπως ο σακχαρωδης διαβήτης και η παχυσαρκία αυξάνουν την συχνότηα εμφανισης της νόσου. Η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου, προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με HΚΚ. Η πλειοψηφία των ασθενών με HΚΚ πεθαίνουν εντός ενός έτους, μετά τη διάγνωση της νόσου .Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, ανορεξία και απώλεια βάρους, ναυτία και εμέτους και ψηλαφητή μάζα στο δεξιό υποχόνδριο. Οι ασθενείς δύναται να εμφανίζουν ίκτερο, από διήθηση χοληφόρων ή αιμοχολία, οστικούς πόνους λόγω εκτεταμένης μεταστατικής νόσου και πυρετό λόγω κεντρικής νέκρωσης του όγκου, σε μικρότερο όμως ποσοστό Τέλος, μπορούν να εμφανιστούν διάφορες δερματολογικές εκδηλώσεις Το χαρακτηριστικό του ΗΚΚ είναι η βραδεία κλινική πορεία, με πολύ καθυστερημένες κλινικές εκδηλώσεις, ειδικά όταν αναπτύσσεται σε ασθενείς χωρίς υποκείμενη ηπατική νόσο. Το Σύστημα BLCL αποτελεί την βάση του συστήματος κατευθυντήριων οδηγιών αντιμετώπισης της νόσου, σε όλο τον κόσμο – το σύστημα αυτό υιοθετεί πέντε στάδια ασθένειας, προτείνει προσαρμοσμένες θεραπείες και ενσωματώνει τη γενική κατάσταση ηπατικής λειτουργίας /λειτουργικότητα του ήπατος (κατάσταση Child-Pugh) και τα ειδικά στοιχεία του όγκου (μονήρης εντόπιση, μικρή έως μεγάλη έκταση , πολυεστιακός καρκίνος , διάχυτη καρκινική νόσος κλπ). Με βαση το Σύστημα BLCL , ο τοπικός καυτηριασμός ,η χειρουργική εκτομή ή μεταμόσχευση προτείνονται ως θεραπευτικές μέθοδοι για την πολύ πρώιμη και πρώιμη φάση του HΚΚ (\"στάδιο 0\", μονήρες οζίδιο <2 cm σε διάμετρο, και σταδιο \"Α\", μονήρες ή <3 οζίδια καθένα με διάμετρο <3 cm). Για το ενδιάμεσο στάδιο της νόσου (« στάδιο Β», μεγάλος όγκος, πολυεστιακό, διάχυτο HΚΚ χωρίς θρόμβωση της πυλαίας φλέβας), προτείνεται σαν βασική θεραπευτική επιλογή ο διαρτηριακός χημειοεμβολισμός (TACE). Τέλος, περίπου το 20% των ασθενών, θα παρουσιάσουν νόσο τελικού σταδίου (\" στάδιο D\") με πολύ περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης, όπου σαν θεραπευτική επιλογή με βάση το BCLC σύστημα, υποδεικνύεται μόνο η καλύτερη δυνατή υποστηρικτική φροντίδα ΗΚΚ και αρτηριακός χημειοεμβολισμός TACE Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός αναφέρεται σαν μέθοδος θεραπείας, που βασίζεται στην χρήση μείγματος χημειοθεραπείας και εμβολικών παραγόντων, και χαρακτηρίζεται τυπικά ως ελαιώδης χημειοεμβολισμός ή χημειοεμβολισμός σφαιριδίων με έκλυση φαρμάκου. Ο χημειοεμβολισμός ενδείκνυται σε ασθενείς με ηπατικές κακοήθειες που δεν είναι υποψήφιοι για θεραπευτική εκτομή. O αρτηριακός εμβολισμός, θα πρέπει να λαμβάνει χώρα όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένα από μεγάλους συστημικούς αγγειακούς κλάδους ή παράπλευρα αγγεία. Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός με χρήση coils σε εγγύτητα με τους αγγειακούς κλάδους που τροφοδοτούν τον όγκο, θα πρέπει να αποφεύγεται, λόγω της ανάπτυξης παράπλευρου αρτηριακού δικτύου στον όγκο, μέσω εξωηπατικών αρτηριακών ή τριχοειδικών κλάδων. Παρά τον μεγάλο αριθμό των ασθενών με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα στους οποίους εφαρμόζεται ΤΑCE , η τεχνική , τα χρησιμοποιούμενα υλικά και τα διαστήματα μεταξύ των θεραπευτικών συνεδριών, δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Με εξαίρεση την διαρτηριακή χορήγηση χημειοθεραπευτικού σκευάσματος , ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μεθόδους με κατά μεσο όρο τα ακολουθα ποσοστά μεταξύ των αναγνωριζμένων κέντρων επεμβατικής ακτινολογίας c-TACE=42% DEB–TACE=43,5% DSM–TACE=5% TAΕ=5%. Το ποσοστό της cTACE στην θεραπεία του ΗΚΚ είναι αρκετά υψηλο ~ 67%. Σήμερα ο υπερεκλεκτικός χημειοεμβολισμός και η χρήση όλο και μικρότερων σε μέγεθος μικροσφαιρίδίων, φαίνεται ότι εχει επικρατήσει σε σχέση με τον c-TACE Ο αριθμός των επεμβάσεων αρτηριακού εμβολισμού και ο χρόνος των διαστημάτων απεικονιστικής παρακολούθησης –follow up, ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των διάφορων κέντρων θεραπείας , γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο, στα διάφορα είδηTACEπουεφαρμόζονται. Η απεικονιστική αξιολόγηση του θεραπευτικού αποτελέσματος του χημειοεμβολισμού, μπορεί να εφαρμόζεται σε διάστημα 2-6 εβδομάδες έπειτα από τον εμβολισμό με την χρήσηδυναμικούμαγνητικούσυντονισμού .Η επανάληψη του TACE μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την πάροδο 6-8 εβδομάδων, μετά την πρώτη συνεδρία, λαμβάνοντας υπόψη το αντικειμενικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στον όγκο και την βέλτιστη δυνατή κλινική έκβαση του ασθενή. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις διαρτηριακού χημειοεμβολισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται υπερεκλεκτικά , στοχεύοντας συγκεκριμένες περιοχές ηπατικού παρεγχυματος ή μονηρεις οζώδεις εστιακές αλλοιώσεις και να αφήνουν ανέπαφο το περιβάλλον φυσιολογικό ηπατικό παρέγχυμα. ΗΚΚ και Αντι -αγγειογενετικοί παράγοντες Το sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), είναι ένας αναστολέας πολυκινασών, ο οποίος έχει δείξει αποτελεσματικότητα, έναντι μιας ευρείας ποικιλίας όγκων σε προκλινικά μοντέλα. Εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων των όγκων και την αγγειογένεση με αναστολή των κινάσεων σερίνης / θρεονίνης (c-RAF και BRAF μεταλλαγμένου και άγριου τύπου) καθώς και με αναστολή της ενεργοποίησης διαφόρων υποδοχέων, όπως του υποδοχέα 2 αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα τυροσίνης (υποδοχέας VEGFR2), του υποδοχέα VEGFR3, του υποδοχέα των αιμοπεταλίων (PDGFR), FLT3, των υποδοχέων Ret και c-KIT. Η αντικαρκινική επίδραση του sorafenib, μπορεί να χαρακτηριστεί καλύτερα, ως σταθεροποίηση της νόσου και σε πολλά από αυτά τα μοντέλα όγκων, είναι δυσκολο να μετρηθεί η σχετική συνεισφορά της αντι-αγγειογόνου δράσης του sorafenib έναντι της άμεσης αντικαρκινικής δράσης του Το sorafenib αποτελεί για την ώρα , τη βασική συστηματική θεραπεία, που συνοδευεται από σημαντικό όφελος στην συνολική επιβιωση ασθενων με ΗΚΚ και μικροκυτταρικό Ca πνευμονα, αποτελώντας ορόσημο στην στοχευμένη θεραπεία με αντιαγγειογενετικούς παραγοντες. Αλλοι αντι-αγγιογενετικοί παραγοντες που χρησιμοποιούνται στην θεραπεία του ΗΚΚ Το regorafenib πρόκειται για ένα αναστολέα πολυκινάσης που στοχεύει μόρια VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR και FGFR1. Αποτελεί την πρώτη θεραπεία, κατά την οποία παρατηρήθηκε βελτίωση της επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα προχωρημένου σταδίου, στους οποίους είχε σημειωθεί πρόοδος με την χορήγηση sorafenib, ως θεραπεία πρώτης γραμμής Το sunitinib, ένας από του στόματος πολλαπλών στόχων αναστολέας κινάσης της τυροσίνης και το brivanib, ένας εκλεκτικός διπλός αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF), και της σηματοδότησης του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών, που εχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του ΗΚΚ με καλή αποτελεσματικότητα Το ramucirumab που χρησιμοποιείται για την θεραπεία του μικροκυτταρικού ca πνευμονα, είναι αποτελεσματικό στην αγωγή για το ΗΚΚ,συμβάλλοντας στην αναστολή της αγγειογένεσης, και στη νεοαγγειοποίηση που βασίζεται στον VEGF και στον υποδοχέα αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGFR). Το Lenvatinib εχει κατ’αρχην δειξει να είναι ισάξιο του sorafenib- βρίσκει εφαρμογή σαν θεραπεία πρωτης γραμμής στην θεραπεία HCC .Εχει ένδειξη σε ασθενεις με καλη ηπατική λειτουργία (Child-Pugh A class), με καλή κλινική κατασταση, σε προχωρημένη νόσο-ασθενεις σταδιο BCLC-C χωρις θρομβωση του στελεχους της πυλαίας –αλλά και σε ασθενεις με προοχωρημένη νοσο που δεν μπορούν να ακολουθησουν τοπικές –locoregional θεραπείες Το Cabozantinib εχει δειξει καλά ποσοστά επιβιωσης σε ασθενεις με προχωρημενη νοσο. Το Nivolumab εχει εξασφαλισει FDA approval σαν ανοσοθεραπεια ΙΙ γραμμης , κλινική φάση phase III - στην παρουσα φαση τα δεδομενα δεν είναι ωριμα για να καθιερωσουν την ουσία στην θεραπευτική φαρετρα .Περισσοτερες κλινικές δοκιμες απαιτουνται για να τεκμηριωσουν κλινικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα του Nivolumab.. -O τυφλός αρτηριακός εμβολισμός TARE σε συνδυσμο με συστηματική θεραπεια εχει επίσης αρχισει να χρησιμποιοιείται ως θεραπευτική επιλογη. Συνδυασμος αρτηριακού χημειοεμβολισμού και αντιαγγειογενετικών παραγόντων Η ανασταλτική δραστικότητα του αντιαγγειογενετικού παραγοντα ( πχ sorafenib) έναντι των υποδοχέων τυροσίνης, συμπεριλαμβανομένου του παράγοντα VEGFR, σε συνδυασμό με την υποξία που παρατηρείται στον όγκο από την χρήση του διαρτηριακού χημειοεμβολισμού-TACE, μπορεί να καθιερώσει την συνεργική τους δραση ως αντικειμενικά αποδεκτό θεραπευτικό σχημα. Η παρατηρούμενη υποξία που ακολουθεί τον TACE,οδηγεί σε τοπικές αυξήσεις του παράγοντα VEGF, οι οποίες μπορούν να ανασταλούν και να ελεγχθούν με την χρήση sorafenib, βελτιώνοντας την ασφάλεια της θεραπευτικής προσέγγισης και την επιβίωση των ασθενών. Oι αντι-αγγειογενετικοί παραγοντες σε αποτελούν την βασική θεραπευτική επιλογή με βάση το σύστημα BCLC για το προχωρημένο στάδιο -advanced stage ΗΚΚ-. Τα τελευταια χρόνια γίνεται προσπαθεια εφαρμογής της ανωτέρω συνδυασμένης θεραπείας και στο προχωρημενο στάδιο της νόσου -advanced stage,με πρωτόκολλο δύο κλινικών φάσεων . Στην 1η φάση χρησιμοποιείται ΤΑCE με διαφορους αντιαγγειογενετικούς παραγοντες ( sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) Στην 2η φαση που ακολουθει χρησιμοποιούνται ορισμένοι αντιο-αγγειογενετικοί παραγοντες σαν συμπληρωματική θεραπειία – brivanib, everolimus, ramucirumab. Σε ολες τις προκλινικές μελέτες η συνυδασμένη θεραπεία αντι-αγγειογενετικών παραγοντων και αρτηριακού χημειοεμβολισμού υπερέχει σε σχεση με την μονοθεραπεία TACE όσον αφορά, την αθροιστική επιβίωση ατόμων που υπεβλήθηκαν . Ωστόσο περαιτέρω κλινικές μελέτες απαιτούνται για την μελέτη της δραστικότητας και της ασφάλειας της θεραπείας αυτής στο προχωρημένο στάδιο (BCLC C ). Είναι επιτακτική η υποκατηγοριοποίηση και διάκριση επιμέρους σταδίων στο προχωρημένο στάδιο BCLC-C με βάση την ηπατική λειτουργικότητα, την παρουσία ασκίτη τις διαταραχές πηκτικότητας , την τιμή των νεοπλασματικών δεικτών, την παρουσία λεμφαδενικών και μεταστατικών εστιών, σε απομακρυσμένα όργανα. Στο εν λόγω στάδιο είναι δεδομένο πως ο συνδυασμός tace sorafenib , αλλά και αλλων αντιοαγγειογενετικών παραγόντων ,αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή. Θα πρέπει όμως να μελετηθεί περαιτέρω ο χρονισμός στην εφαρμογή της συνυδασμένης θεραπείας ,με ποια σειρά αυτές , θα πρέπει να εφαρμόζονται αυτές οι θεραπευτικές επιλογές, ποια θα είναι η διάρκεια τους, αλλά και να προσδιοριστούν με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια, οι δόσεις χορήγησης, που εξασφαλίζουν την μέγιστη υπολειπόμενη ηπατική λειτουργικότητα και την ελάττωση των επιπλοκών και της τοξικότητας, που ακολουθεί τον tace.","abstract_html":"Ο πρωτοπαθής καρκίνος του ήπατος, αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου -καρκίνου στον κόσμο, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση του ποσοστού επίπτωσής του. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην μεση της κατάταξης χωρών , με την μεγαλύτερη επίπτωση του ΗΚΚ, με ποσόστο κρουσμάτων 5,2 ανά 100.000 κατοίκους στουα ανδρες και 2 ανά 100.000 κατοίκους στις γυναίκες . Ο ιός της ηπατίτιδας Β (ΗΒV), η ηπατίτιδα C (HCV) θεωρούνται ως οι κυρίαρχοι παράγοντες κινδύνου- επισης τα χρονια μεταβολικά νοσηματα όπως ο σακχαρωδης διαβήτης και η παχυσαρκία αυξάνουν την συχνότηα εμφανισης της νόσου. Η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου, προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με HΚΚ. Η πλειοψηφία των ασθενών με HΚΚ πεθαίνουν εντός ενός έτους, μετά τη διάγνωση της νόσου .Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, ανορεξία και απώλεια βάρους, ναυτία και εμέτους και ψηλαφητή μάζα στο δεξιό υποχόνδριο. Οι ασθενείς δύναται να εμφανίζουν ίκτερο, από διήθηση χοληφόρων ή αιμοχολία, οστικούς πόνους λόγω εκτεταμένης μεταστατικής νόσου και πυρετό λόγω κεντρικής νέκρωσης του όγκου, σε μικρότερο όμως ποσοστό Τέλος, μπορούν να εμφανιστούν διάφορες δερματολογικές εκδηλώσεις Το χαρακτηριστικό του ΗΚΚ είναι η βραδεία κλινική πορεία, με πολύ καθυστερημένες κλινικές εκδηλώσεις, ειδικά όταν αναπτύσσεται σε ασθενείς χωρίς υποκείμενη ηπατική νόσο. Το Σύστημα BLCL αποτελεί την βάση του συστήματος κατευθυντήριων οδηγιών αντιμετώπισης της νόσου, σε όλο τον κόσμο – το σύστημα αυτό υιοθετεί πέντε στάδια ασθένειας, προτείνει προσαρμοσμένες θεραπείες και ενσωματώνει τη γενική κατάσταση ηπατικής λειτουργίας /λειτουργικότητα του ήπατος (κατάσταση Child-Pugh) και τα ειδικά στοιχεία του όγκου (μονήρης εντόπιση, μικρή έως μεγάλη έκταση , πολυεστιακός καρκίνος , διάχυτη καρκινική νόσος κλπ). Με βαση το Σύστημα BLCL , ο τοπικός καυτηριασμός ,η χειρουργική εκτομή ή μεταμόσχευση προτείνονται ως θεραπευτικές μέθοδοι για την πολύ πρώιμη και πρώιμη φάση του HΚΚ (&quot;στάδιο 0&quot;, μονήρες οζίδιο &lt;2 cm σε διάμετρο, και σταδιο &quot;Α&quot;, μονήρες ή &lt;3 οζίδια καθένα με διάμετρο &lt;3 cm). Για το ενδιάμεσο στάδιο της νόσου (« στάδιο Β», μεγάλος όγκος, πολυεστιακό, διάχυτο HΚΚ χωρίς θρόμβωση της πυλαίας φλέβας), προτείνεται σαν βασική θεραπευτική επιλογή ο διαρτηριακός χημειοεμβολισμός (TACE). Τέλος, περίπου το 20% των ασθενών, θα παρουσιάσουν νόσο τελικού σταδίου (&quot; στάδιο D&quot;) με πολύ περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης, όπου σαν θεραπευτική επιλογή με βάση το BCLC σύστημα, υποδεικνύεται μόνο η καλύτερη δυνατή υποστηρικτική φροντίδα ΗΚΚ και αρτηριακός χημειοεμβολισμός TACE Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός αναφέρεται σαν μέθοδος θεραπείας, που βασίζεται στην χρήση μείγματος χημειοθεραπείας και εμβολικών παραγόντων, και χαρακτηρίζεται τυπικά ως ελαιώδης χημειοεμβολισμός ή χημειοεμβολισμός σφαιριδίων με έκλυση φαρμάκου. Ο χημειοεμβολισμός ενδείκνυται σε ασθενείς με ηπατικές κακοήθειες που δεν είναι υποψήφιοι για θεραπευτική εκτομή. O αρτηριακός εμβολισμός, θα πρέπει να λαμβάνει χώρα όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένα από μεγάλους συστημικούς αγγειακούς κλάδους ή παράπλευρα αγγεία. Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός με χρήση coils σε εγγύτητα με τους αγγειακούς κλάδους που τροφοδοτούν τον όγκο, θα πρέπει να αποφεύγεται, λόγω της ανάπτυξης παράπλευρου αρτηριακού δικτύου στον όγκο, μέσω εξωηπατικών αρτηριακών ή τριχοειδικών κλάδων. Παρά τον μεγάλο αριθμό των ασθενών με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα στους οποίους εφαρμόζεται ΤΑCE , η τεχνική , τα χρησιμοποιούμενα υλικά και τα διαστήματα μεταξύ των θεραπευτικών συνεδριών, δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Με εξαίρεση την διαρτηριακή χορήγηση χημειοθεραπευτικού σκευάσματος , ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μεθόδους με κατά μεσο όρο τα ακολουθα ποσοστά μεταξύ των αναγνωριζμένων κέντρων επεμβατικής ακτινολογίας c-TACE=42% DEB–TACE=43,5% DSM–TACE=5% TAΕ=5%. Το ποσοστό της cTACE στην θεραπεία του ΗΚΚ είναι αρκετά υψηλο ~ 67%. Σήμερα ο υπερεκλεκτικός χημειοεμβολισμός και η χρήση όλο και μικρότερων σε μέγεθος μικροσφαιρίδίων, φαίνεται ότι εχει επικρατήσει σε σχέση με τον c-TACE Ο αριθμός των επεμβάσεων αρτηριακού εμβολισμού και ο χρόνος των διαστημάτων απεικονιστικής παρακολούθησης –follow up, ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των διάφορων κέντρων θεραπείας , γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο, στα διάφορα είδηTACEπουεφαρμόζονται. Η απεικονιστική αξιολόγηση του θεραπευτικού αποτελέσματος του χημειοεμβολισμού, μπορεί να εφαρμόζεται σε διάστημα 2-6 εβδομάδες έπειτα από τον εμβολισμό με την χρήσηδυναμικούμαγνητικούσυντονισμού .Η επανάληψη του TACE μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την πάροδο 6-8 εβδομάδων, μετά την πρώτη συνεδρία, λαμβάνοντας υπόψη το αντικειμενικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στον όγκο και την βέλτιστη δυνατή κλινική έκβαση του ασθενή. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις διαρτηριακού χημειοεμβολισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται υπερεκλεκτικά , στοχεύοντας συγκεκριμένες περιοχές ηπατικού παρεγχυματος ή μονηρεις οζώδεις εστιακές αλλοιώσεις και να αφήνουν ανέπαφο το περιβάλλον φυσιολογικό ηπατικό παρέγχυμα. ΗΚΚ και Αντι -αγγειογενετικοί παράγοντες Το sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), είναι ένας αναστολέας πολυκινασών, ο οποίος έχει δείξει αποτελεσματικότητα, έναντι μιας ευρείας ποικιλίας όγκων σε προκλινικά μοντέλα. Εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων των όγκων και την αγγειογένεση με αναστολή των κινάσεων σερίνης / θρεονίνης (c-RAF και BRAF μεταλλαγμένου και άγριου τύπου) καθώς και με αναστολή της ενεργοποίησης διαφόρων υποδοχέων, όπως του υποδοχέα 2 αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα τυροσίνης (υποδοχέας VEGFR2), του υποδοχέα VEGFR3, του υποδοχέα των αιμοπεταλίων (PDGFR), FLT3, των υποδοχέων Ret και c-KIT. Η αντικαρκινική επίδραση του sorafenib, μπορεί να χαρακτηριστεί καλύτερα, ως σταθεροποίηση της νόσου και σε πολλά από αυτά τα μοντέλα όγκων, είναι δυσκολο να μετρηθεί η σχετική συνεισφορά της αντι-αγγειογόνου δράσης του sorafenib έναντι της άμεσης αντικαρκινικής δράσης του Το sorafenib αποτελεί για την ώρα , τη βασική συστηματική θεραπεία, που συνοδευεται από σημαντικό όφελος στην συνολική επιβιωση ασθενων με ΗΚΚ και μικροκυτταρικό Ca πνευμονα, αποτελώντας ορόσημο στην στοχευμένη θεραπεία με αντιαγγειογενετικούς παραγοντες. Αλλοι αντι-αγγιογενετικοί παραγοντες που χρησιμοποιούνται στην θεραπεία του ΗΚΚ Το regorafenib πρόκειται για ένα αναστολέα πολυκινάσης που στοχεύει μόρια VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR και FGFR1. Αποτελεί την πρώτη θεραπεία, κατά την οποία παρατηρήθηκε βελτίωση της επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα προχωρημένου σταδίου, στους οποίους είχε σημειωθεί πρόοδος με την χορήγηση sorafenib, ως θεραπεία πρώτης γραμμής Το sunitinib, ένας από του στόματος πολλαπλών στόχων αναστολέας κινάσης της τυροσίνης και το brivanib, ένας εκλεκτικός διπλός αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF), και της σηματοδότησης του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών, που εχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του ΗΚΚ με καλή αποτελεσματικότητα Το ramucirumab που χρησιμοποιείται για την θεραπεία του μικροκυτταρικού ca πνευμονα, είναι αποτελεσματικό στην αγωγή για το ΗΚΚ,συμβάλλοντας στην αναστολή της αγγειογένεσης, και στη νεοαγγειοποίηση που βασίζεται στον VEGF και στον υποδοχέα αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGFR). Το Lenvatinib εχει κατ’αρχην δειξει να είναι ισάξιο του sorafenib- βρίσκει εφαρμογή σαν θεραπεία πρωτης γραμμής στην θεραπεία HCC .Εχει ένδειξη σε ασθενεις με καλη ηπατική λειτουργία (Child-Pugh A class), με καλή κλινική κατασταση, σε προχωρημένη νόσο-ασθενεις σταδιο BCLC-C χωρις θρομβωση του στελεχους της πυλαίας –αλλά και σε ασθενεις με προοχωρημένη νοσο που δεν μπορούν να ακολουθησουν τοπικές –locoregional θεραπείες Το Cabozantinib εχει δειξει καλά ποσοστά επιβιωσης σε ασθενεις με προχωρημενη νοσο. Το Nivolumab εχει εξασφαλισει FDA approval σαν ανοσοθεραπεια ΙΙ γραμμης , κλινική φάση phase III - στην παρουσα φαση τα δεδομενα δεν είναι ωριμα για να καθιερωσουν την ουσία στην θεραπευτική φαρετρα .Περισσοτερες κλινικές δοκιμες απαιτουνται για να τεκμηριωσουν κλινικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα του Nivolumab.. -O τυφλός αρτηριακός εμβολισμός TARE σε συνδυσμο με συστηματική θεραπεια εχει επίσης αρχισει να χρησιμποιοιείται ως θεραπευτική επιλογη. Συνδυασμος αρτηριακού χημειοεμβολισμού και αντιαγγειογενετικών παραγόντων Η ανασταλτική δραστικότητα του αντιαγγειογενετικού παραγοντα ( πχ sorafenib) έναντι των υποδοχέων τυροσίνης, συμπεριλαμβανομένου του παράγοντα VEGFR, σε συνδυασμό με την υποξία που παρατηρείται στον όγκο από την χρήση του διαρτηριακού χημειοεμβολισμού-TACE, μπορεί να καθιερώσει την συνεργική τους δραση ως αντικειμενικά αποδεκτό θεραπευτικό σχημα. Η παρατηρούμενη υποξία που ακολουθεί τον TACE,οδηγεί σε τοπικές αυξήσεις του παράγοντα VEGF, οι οποίες μπορούν να ανασταλούν και να ελεγχθούν με την χρήση sorafenib, βελτιώνοντας την ασφάλεια της θεραπευτικής προσέγγισης και την επιβίωση των ασθενών. Oι αντι-αγγειογενετικοί παραγοντες σε αποτελούν την βασική θεραπευτική επιλογή με βάση το σύστημα BCLC για το προχωρημένο στάδιο -advanced stage ΗΚΚ-. Τα τελευταια χρόνια γίνεται προσπαθεια εφαρμογής της ανωτέρω συνδυασμένης θεραπείας και στο προχωρημενο στάδιο της νόσου -advanced stage,με πρωτόκολλο δύο κλινικών φάσεων . Στην 1η φάση χρησιμοποιείται ΤΑCE με διαφορους αντιαγγειογενετικούς παραγοντες ( sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) Στην 2η φαση που ακολουθει χρησιμοποιούνται ορισμένοι αντιο-αγγειογενετικοί παραγοντες σαν συμπληρωματική θεραπειία – brivanib, everolimus, ramucirumab. Σε ολες τις προκλινικές μελέτες η συνυδασμένη θεραπεία αντι-αγγειογενετικών παραγοντων και αρτηριακού χημειοεμβολισμού υπερέχει σε σχεση με την μονοθεραπεία TACE όσον αφορά, την αθροιστική επιβίωση ατόμων που υπεβλήθηκαν . Ωστόσο περαιτέρω κλινικές μελέτες απαιτούνται για την μελέτη της δραστικότητας και της ασφάλειας της θεραπείας αυτής στο προχωρημένο στάδιο (BCLC C ). Είναι επιτακτική η υποκατηγοριοποίηση και διάκριση επιμέρους σταδίων στο προχωρημένο στάδιο BCLC-C με βάση την ηπατική λειτουργικότητα, την παρουσία ασκίτη τις διαταραχές πηκτικότητας , την τιμή των νεοπλασματικών δεικτών, την παρουσία λεμφαδενικών και μεταστατικών εστιών, σε απομακρυσμένα όργανα. Στο εν λόγω στάδιο είναι δεδομένο πως ο συνδυασμός tace sorafenib , αλλά και αλλων αντιοαγγειογενετικών παραγόντων ,αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή. Θα πρέπει όμως να μελετηθεί περαιτέρω ο χρονισμός στην εφαρμογή της συνυδασμένης θεραπείας ,με ποια σειρά αυτές , θα πρέπει να εφαρμόζονται αυτές οι θεραπευτικές επιλογές, ποια θα είναι η διάρκεια τους, αλλά και να προσδιοριστούν με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια, οι δόσεις χορήγησης, που εξασφαλίζουν την μέγιστη υπολειπόμενη ηπατική λειτουργικότητα και την ελάττωση των επιπλοκών και της τοξικότητας, που ακολουθεί τον tace.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαδάκης Στυλιανός","Papadakis Stylianos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:26:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364735"],"render_values":[{"text":"uoadl:3364735","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364735","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364735","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3364735","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαδάκης Στυλιανός","Papadakis Stylianos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3364735","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364735"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο πρωτοπαθής καρκίνος του ήπατος, αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου -καρκίνου στον κόσμο, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση του ποσοστού επίπτωσής του. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην μεση της κατάταξης χωρών , με την μεγαλύτερη επίπτωση του ΗΚΚ, με ποσόστο κρουσμάτων 5,2 ανά 100.000 κατοίκους στουα ανδρες και 2 ανά 100.000 κατοίκους στις γυναίκες . Ο ιός της ηπατίτιδας Β (ΗΒV), η ηπατίτιδα C (HCV) θεωρούνται ως οι κυρίαρχοι παράγοντες κινδύνου- επισης τα χρονια μεταβολικά νοσηματα όπως ο σακχαρωδης διαβήτης και η παχυσαρκία αυξάνουν την συχνότηα εμφανισης της νόσου. Η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου, προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με HΚΚ. Η πλειοψηφία των ασθενών με HΚΚ πεθαίνουν εντός ενός έτους, μετά τη διάγνωση της νόσου .Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, ανορεξία και απώλεια βάρους, ναυτία και εμέτους και ψηλαφητή μάζα στο δεξιό υποχόνδριο. Οι ασθενείς δύναται να εμφανίζουν ίκτερο, από διήθηση χοληφόρων ή αιμοχολία, οστικούς πόνους λόγω εκτεταμένης μεταστατικής νόσου και πυρετό λόγω κεντρικής νέκρωσης του όγκου, σε μικρότερο όμως ποσοστό Τέλος, μπορούν να εμφανιστούν διάφορες δερματολογικές εκδηλώσεις Το χαρακτηριστικό του ΗΚΚ είναι η βραδεία κλινική πορεία, με πολύ καθυστερημένες κλινικές εκδηλώσεις, ειδικά όταν αναπτύσσεται σε ασθενείς χωρίς υποκείμενη ηπατική νόσο. Το Σύστημα BLCL αποτελεί την βάση του συστήματος κατευθυντήριων οδηγιών αντιμετώπισης της νόσου, σε όλο τον κόσμο – το σύστημα αυτό υιοθετεί πέντε στάδια ασθένειας, προτείνει προσαρμοσμένες θεραπείες και ενσωματώνει τη γενική κατάσταση ηπατικής λειτουργίας /λειτουργικότητα του ήπατος (κατάσταση Child-Pugh) και τα ειδικά στοιχεία του όγκου (μονήρης εντόπιση, μικρή έως μεγάλη έκταση , πολυεστιακός καρκίνος , διάχυτη καρκινική νόσος κλπ). Με βαση το Σύστημα BLCL , ο τοπικός καυτηριασμός ,η χειρουργική εκτομή ή μεταμόσχευση προτείνονται ως θεραπευτικές μέθοδοι για την πολύ πρώιμη και πρώιμη φάση του HΚΚ (\"στάδιο 0\", μονήρες οζίδιο <2 cm σε διάμετρο, και σταδιο \"Α\", μονήρες ή <3 οζίδια καθένα με διάμετρο <3 cm). Για το ενδιάμεσο στάδιο της νόσου (« στάδιο Β», μεγάλος όγκος, πολυεστιακό, διάχυτο HΚΚ χωρίς θρόμβωση της πυλαίας φλέβας), προτείνεται σαν βασική θεραπευτική επιλογή ο διαρτηριακός χημειοεμβολισμός (TACE). Τέλος, περίπου το 20% των ασθενών, θα παρουσιάσουν νόσο τελικού σταδίου (\" στάδιο D\") με πολύ περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης, όπου σαν θεραπευτική επιλογή με βάση το BCLC σύστημα, υποδεικνύεται μόνο η καλύτερη δυνατή υποστηρικτική φροντίδα ΗΚΚ και αρτηριακός χημειοεμβολισμός TACE Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός αναφέρεται σαν μέθοδος θεραπείας, που βασίζεται στην χρήση μείγματος χημειοθεραπείας και εμβολικών παραγόντων, και χαρακτηρίζεται τυπικά ως ελαιώδης χημειοεμβολισμός ή χημειοεμβολισμός σφαιριδίων με έκλυση φαρμάκου. Ο χημειοεμβολισμός ενδείκνυται σε ασθενείς με ηπατικές κακοήθειες που δεν είναι υποψήφιοι για θεραπευτική εκτομή. O αρτηριακός εμβολισμός, θα πρέπει να λαμβάνει χώρα όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένα από μεγάλους συστημικούς αγγειακούς κλάδους ή παράπλευρα αγγεία. Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός με χρήση coils σε εγγύτητα με τους αγγειακούς κλάδους που τροφοδοτούν τον όγκο, θα πρέπει να αποφεύγεται, λόγω της ανάπτυξης παράπλευρου αρτηριακού δικτύου στον όγκο, μέσω εξωηπατικών αρτηριακών ή τριχοειδικών κλάδων. Παρά τον μεγάλο αριθμό των ασθενών με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα στους οποίους εφαρμόζεται ΤΑCE , η τεχνική , τα χρησιμοποιούμενα υλικά και τα διαστήματα μεταξύ των θεραπευτικών συνεδριών, δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Με εξαίρεση την διαρτηριακή χορήγηση χημειοθεραπευτικού σκευάσματος , ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μεθόδους με κατά μεσο όρο τα ακολουθα ποσοστά μεταξύ των αναγνωριζμένων κέντρων επεμβατικής ακτινολογίας c-TACE=42% DEB–TACE=43,5% DSM–TACE=5% TAΕ=5%. Το ποσοστό της cTACE στην θεραπεία του ΗΚΚ είναι αρκετά υψηλο ~ 67%. Σήμερα ο υπερεκλεκτικός χημειοεμβολισμός και η χρήση όλο και μικρότερων σε μέγεθος μικροσφαιρίδίων, φαίνεται ότι εχει επικρατήσει σε σχέση με τον c-TACE Ο αριθμός των επεμβάσεων αρτηριακού εμβολισμού και ο χρόνος των διαστημάτων απεικονιστικής παρακολούθησης –follow up, ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των διάφορων κέντρων θεραπείας , γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο, στα διάφορα είδηTACEπουεφαρμόζονται. Η απεικονιστική αξιολόγηση του θεραπευτικού αποτελέσματος του χημειοεμβολισμού, μπορεί να εφαρμόζεται σε διάστημα 2-6 εβδομάδες έπειτα από τον εμβολισμό με την χρήσηδυναμικούμαγνητικούσυντονισμού .Η επανάληψη του TACE μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την πάροδο 6-8 εβδομάδων, μετά την πρώτη συνεδρία, λαμβάνοντας υπόψη το αντικειμενικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στον όγκο και την βέλτιστη δυνατή κλινική έκβαση του ασθενή. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις διαρτηριακού χημειοεμβολισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται υπερεκλεκτικά , στοχεύοντας συγκεκριμένες περιοχές ηπατικού παρεγχυματος ή μονηρεις οζώδεις εστιακές αλλοιώσεις και να αφήνουν ανέπαφο το περιβάλλον φυσιολογικό ηπατικό παρέγχυμα. ΗΚΚ και Αντι -αγγειογενετικοί παράγοντες Το sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), είναι ένας αναστολέας πολυκινασών, ο οποίος έχει δείξει αποτελεσματικότητα, έναντι μιας ευρείας ποικιλίας όγκων σε προκλινικά μοντέλα. Εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων των όγκων και την αγγειογένεση με αναστολή των κινάσεων σερίνης / θρεονίνης (c-RAF και BRAF μεταλλαγμένου και άγριου τύπου) καθώς και με αναστολή της ενεργοποίησης διαφόρων υποδοχέων, όπως του υποδοχέα 2 αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα τυροσίνης (υποδοχέας VEGFR2), του υποδοχέα VEGFR3, του υποδοχέα των αιμοπεταλίων (PDGFR), FLT3, των υποδοχέων Ret και c-KIT. Η αντικαρκινική επίδραση του sorafenib, μπορεί να χαρακτηριστεί καλύτερα, ως σταθεροποίηση της νόσου και σε πολλά από αυτά τα μοντέλα όγκων, είναι δυσκολο να μετρηθεί η σχετική συνεισφορά της αντι-αγγειογόνου δράσης του sorafenib έναντι της άμεσης αντικαρκινικής δράσης του Το sorafenib αποτελεί για την ώρα , τη βασική συστηματική θεραπεία, που συνοδευεται από σημαντικό όφελος στην συνολική επιβιωση ασθενων με ΗΚΚ και μικροκυτταρικό Ca πνευμονα, αποτελώντας ορόσημο στην στοχευμένη θεραπεία με αντιαγγειογενετικούς παραγοντες. Αλλοι αντι-αγγιογενετικοί παραγοντες που χρησιμοποιούνται στην θεραπεία του ΗΚΚ Το regorafenib πρόκειται για ένα αναστολέα πολυκινάσης που στοχεύει μόρια VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR και FGFR1. Αποτελεί την πρώτη θεραπεία, κατά την οποία παρατηρήθηκε βελτίωση της επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα προχωρημένου σταδίου, στους οποίους είχε σημειωθεί πρόοδος με την χορήγηση sorafenib, ως θεραπεία πρώτης γραμμής Το sunitinib, ένας από του στόματος πολλαπλών στόχων αναστολέας κινάσης της τυροσίνης και το brivanib, ένας εκλεκτικός διπλός αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF), και της σηματοδότησης του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών, που εχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του ΗΚΚ με καλή αποτελεσματικότητα Το ramucirumab που χρησιμοποιείται για την θεραπεία του μικροκυτταρικού ca πνευμονα, είναι αποτελεσματικό στην αγωγή για το ΗΚΚ,συμβάλλοντας στην αναστολή της αγγειογένεσης, και στη νεοαγγειοποίηση που βασίζεται στον VEGF και στον υποδοχέα αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGFR). Το Lenvatinib εχει κατ’αρχην δειξει να είναι ισάξιο του sorafenib- βρίσκει εφαρμογή σαν θεραπεία πρωτης γραμμής στην θεραπεία HCC .Εχει ένδειξη σε ασθενεις με καλη ηπατική λειτουργία (Child-Pugh A class), με καλή κλινική κατασταση, σε προχωρημένη νόσο-ασθενεις σταδιο BCLC-C χωρις θρομβωση του στελεχους της πυλαίας –αλλά και σε ασθενεις με προοχωρημένη νοσο που δεν μπορούν να ακολουθησουν τοπικές –locoregional θεραπείες Το Cabozantinib εχει δειξει καλά ποσοστά επιβιωσης σε ασθενεις με προχωρημενη νοσο. Το Nivolumab εχει εξασφαλισει FDA approval σαν ανοσοθεραπεια ΙΙ γραμμης , κλινική φάση phase III - στην παρουσα φαση τα δεδομενα δεν είναι ωριμα για να καθιερωσουν την ουσία στην θεραπευτική φαρετρα .Περισσοτερες κλινικές δοκιμες απαιτουνται για να τεκμηριωσουν κλινικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα του Nivolumab.. -O τυφλός αρτηριακός εμβολισμός TARE σε συνδυσμο με συστηματική θεραπεια εχει επίσης αρχισει να χρησιμποιοιείται ως θεραπευτική επιλογη. Συνδυασμος αρτηριακού χημειοεμβολισμού και αντιαγγειογενετικών παραγόντων Η ανασταλτική δραστικότητα του αντιαγγειογενετικού παραγοντα ( πχ sorafenib) έναντι των υποδοχέων τυροσίνης, συμπεριλαμβανομένου του παράγοντα VEGFR, σε συνδυασμό με την υποξία που παρατηρείται στον όγκο από την χρήση του διαρτηριακού χημειοεμβολισμού-TACE, μπορεί να καθιερώσει την συνεργική τους δραση ως αντικειμενικά αποδεκτό θεραπευτικό σχημα. Η παρατηρούμενη υποξία που ακολουθεί τον TACE,οδηγεί σε τοπικές αυξήσεις του παράγοντα VEGF, οι οποίες μπορούν να ανασταλούν και να ελεγχθούν με την χρήση sorafenib, βελτιώνοντας την ασφάλεια της θεραπευτικής προσέγγισης και την επιβίωση των ασθενών. Oι αντι-αγγειογενετικοί παραγοντες σε αποτελούν την βασική θεραπευτική επιλογή με βάση το σύστημα BCLC για το προχωρημένο στάδιο -advanced stage ΗΚΚ-. Τα τελευταια χρόνια γίνεται προσπαθεια εφαρμογής της ανωτέρω συνδυασμένης θεραπείας και στο προχωρημενο στάδιο της νόσου -advanced stage,με πρωτόκολλο δύο κλινικών φάσεων . Στην 1η φάση χρησιμοποιείται ΤΑCE με διαφορους αντιαγγειογενετικούς παραγοντες ( sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) Στην 2η φαση που ακολουθει χρησιμοποιούνται ορισμένοι αντιο-αγγειογενετικοί παραγοντες σαν συμπληρωματική θεραπειία – brivanib, everolimus, ramucirumab. Σε ολες τις προκλινικές μελέτες η συνυδασμένη θεραπεία αντι-αγγειογενετικών παραγοντων και αρτηριακού χημειοεμβολισμού υπερέχει σε σχεση με την μονοθεραπεία TACE όσον αφορά, την αθροιστική επιβίωση ατόμων που υπεβλήθηκαν . Ωστόσο περαιτέρω κλινικές μελέτες απαιτούνται για την μελέτη της δραστικότητας και της ασφάλειας της θεραπείας αυτής στο προχωρημένο στάδιο (BCLC C ). Είναι επιτακτική η υποκατηγοριοποίηση και διάκριση επιμέρους σταδίων στο προχωρημένο στάδιο BCLC-C με βάση την ηπατική λειτουργικότητα, την παρουσία ασκίτη τις διαταραχές πηκτικότητας , την τιμή των νεοπλασματικών δεικτών, την παρουσία λεμφαδενικών και μεταστατικών εστιών, σε απομακρυσμένα όργανα. Στο εν λόγω στάδιο είναι δεδομένο πως ο συνδυασμός tace sorafenib , αλλά και αλλων αντιοαγγειογενετικών παραγόντων ,αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή. Θα πρέπει όμως να μελετηθεί περαιτέρω ο χρονισμός στην εφαρμογή της συνυδασμένης θεραπείας ,με ποια σειρά αυτές , θα πρέπει να εφαρμόζονται αυτές οι θεραπευτικές επιλογές, ποια θα είναι η διάρκεια τους, αλλά και να προσδιοριστούν με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια, οι δόσεις χορήγησης, που εξασφαλίζουν την μέγιστη υπολειπόμενη ηπατική λειτουργικότητα και την ελάττωση των επιπλοκών και της τοξικότητας, που ακολουθεί τον tace.","Primary liver cancer is the second leading cause of cancer death in the world, while an increase in its incidence rate has been observed in recent years. Greece ranks in the middle of the ranking of countries with the highest incidence of HCC, with a quota of 5.2 cases /100,000 inhabitants in men and 2 /100,000 inhabitants in women. Hepatitis B virus (HBV), hepatitis C (HCV) are considered the main risk factors – but also some chronic metabolic diseases such as diabetes mellitus and obesity increase the frequency of the disease. Early detection of the disease offers better outcomes for patients with HCC. The majority of patients with HCC die within a year after diagnosis. Most patients present with nonspecific symptoms such as abdominal pain, anorexia and weight loss, nausea and vomiting, and a palpable mass in the right hypochondrium. Patients may experience jaundice, from biliary infiltration or hemolytic disease, bone pain due to extensive metastatic disease and fever, due to central tumor necrosis, but to a lesser extent. HCC is characterized by an indolent clinical course, with very late clinical manifestations, especially when it’s been developing in patients without underlying liver disease. The BLCL System forms the basis of the disease management guideline system worldwide – this system adopts five stages of the disease, suggests tailored treatments and incorporates the general status of liver function/function of the liver (Child-Pugh status) and the specific elements of the tumor (single location, local to greater extension, multifocal cancer, diffuse cancer disease, etc.). Based on the BLCL System, local cauterization, surgical resection, or transplantation are suggested as the main therapeutic methods for very early and early phase HCC (\"stage 0\", solitary nodule <2 cm in diameter, and stage \"A\", solitary or <3 nodules each <3 cm in diameter). For the intermediate stage of the disease (\"stage B\", large tumor, multifocal, diffuse HCC without portal vein thrombosis), transarterial chemoembolization (TACE) is suggested as the main treatment option. Finally, approximately 20% of patients will present with end-stage disease (\"stage D\") with a very limited life expectancy, whereas the major treatment option based on the BCLC system, is only the best possible supportive care is indicated HCC and arterial TACE chemoembolization Arterial chemoembolization is referred to as a treatment method, based on the use of a mixture of chemotherapy and embolic agents, and is typically characterized as oil chemoembolization or drug-eluting bead chemoembolization. Chemoembolization is indicated in patients with liver malignancies who are not candidates for curative resection. Arterial embolization should take place as far as possible from major systemic vascular branches or collateral vessels. Arterial chemoembolization using coils in close proximity to the vascular branches supplying the tumor should be avoided, because of the development of a collateral arterial network in the tumor, via extrahepatic arterial or capillary branches. Despite the large number of patients with hepatocellular carcinoma in which TACE is applied, the technique, the materials used and the intervals between treatment sessions have not been precisely defined, nationally or internationally. With the exception of intra-arterial administration of a chemotherapeutic agent, arterial chemoembolization includes the following methods with the following percentages on average, among recognized interventional radiology centers c-TACE=42% DEB–TACE=43.5% DSM–TACE=5% TAE=5%. The main percentage of cTACE in the treatment of HCC is quite high ~67%. In our days, hyperselective chemoembolization and the use of smaller and tiny microspheres seem to have prevailed over c-TACE The number of arterial embolization procedures and the time of imaging follow-up intervals vary significantly between different treatment centers, which is mainly due to the different types of TACE applied. Imaging evaluation of the therapeutic effect of chemoembolization can be applied 2-6 weeks after embolization using dynamic magnetic resonance The repetition of TACE can be performed after 6-8 weeks, after the first session, taking into account the objective therapeutic effects on the tumor and the best possible clinical outcome for the patient. The therapeutic approaches of TACE chemoembolization should be applied hyperselectively, targeting specific areas of liver parenchyma or single nodular focal lesions and leaving intact the surrounding normal liver parenchyma. HCC and Anti-angiogenic factors Sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), is a polykinase inhibitor that has shown efficacy against a wide variety of tumors in preclinical models. It inhibits tumor cell proliferation and angiogenesis by inhibiting serine/threonine kinases (c-RAF and BRAF mutant and wild type) as well as inhibiting the activation of various receptors, such as vascular endothelial growth factor tyrosine receptor 2 (VEGFR2 receptor) , VEGFR3 receptor, platelet receptor (PDGFR), FLT3, Ret and c-KIT receptors. The antitumor effect of sorafenib can best be characterized as disease stabilization and in many of these tumor models, it is difficult to measure the relative contribution of sorafenib's anti-angiogenic effect versus its direct antitumor effect. Sorafenib is currently the main systemic treatment, accompanied by a significant benefit in the overall survival of patients with HCC and small cell lung Ca, representing a milestone in targeted therapy with antiangiogenic agents. Other anti-angiogenic agents are recently started to be used in the treatment of HCC: Regorafenib is a polykinase inhibitor that targets VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR and FGFR1 molecules. This therapeutic option shows an improvement in survival in patients with advanced hepatocellular carcinoma who had progressed with sorafenib as first-line therapy. Sunitinib, an oral multitargeted tyrosine kinase inhibitor, and Brivanib, a selective dual inhibitor of vascular endothelial growth factor (VEGF)and fibroblast growth factor signaling, have begun to be used in the management of HCC with good efficiency. Ramucirumab, used for the treatment of small cell lung cancer, is also effective in the treatment of HCC, contributing to the inhibition of angiogenesis, and neovascularization based on inhibition of the VEGF and vascular endothelial growth factor receptors (VEGFR). Lenvatinib has been shown in principle to be equal to sorafenib - it finds application as a first-line treatment in the treatment of HCC. It is indicated in patients with sufficient liver function (Child-Pugh A class), with good clinical status, in advanced disease-stage patients BCLC-C without thrombosis of the portal vein – but also in patients with advanced disease who cannot follow locoregional treatments. Cabozantinib has shown good survival rates in patients with advanced disease. Nivolumab has secured FDA approval as a 2nd-line immunotherapy, phase III clinical phase - at this stage the data are not mature to establish this substance in the therapeutic quiver. More clinical trials are required to clinically document the therapeutic effects of Nivolumab. -TARE blind arterial embolization in combination with systemic therapy has also begun to be used as a treatment option. Combination of arterial chemoembolization and antiangiogenic agents The inhibitory activity of the antiangiogenic agent (eg sorafenib) against tyrosine receptors, including the VEGFR factor, in combination with the hypoxia observed in the tumor from the use of arterial chemoembolization-TACE, may establish their synergistic action as an objectively acceptable therapeutic regimen. The observed hypoxia following TACE, leads to local increase in VEGF, which can be inhibited and controlled using sorafenib, improving the safety of the therapeutic approach and patient survival. Anti-angiogenic agents are the main therapeutic option based on the BCLC system for advanced stage HCC. In recent years, an attempt has been made to apply the above combined treatment to the very advanced stage of the disease, with a protocol of two clinical phases. In the 1st phase, TACE is used with various antiangiogenic agents (sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) In the 2nd phase that follows, certain anti-angiogenic agents are used as adjunctive therapy – brivanib, everolimus, ramucirumab. In all preclinical studies the combination therapy of anti-angiogenic agents and arterial chemoembolization is superior to TACE monotherapy in terms of cumulative survival of subjects. However, further clinical studies are needed to study the efficacy and safety of this treatment in the advanced stage (BCLC C ). It is imperative to subcategorize and distinguish individual stages in the advanced BCLC-C- stages which have to be based on liver functionality, the presence of ascites, coagulation disorders, the value of neoplastic markers, the presence of lymph node and metastatic foci, in distant organs. At this stage, it is certain that the combination of tace +sorafenib, but also with other antiangiogenic agents, is a dynamic and promising therapeutic option. However, the timing of the application of the combined treatment should be further studied, but also the exact order on which these treatment options should be applied and their specific duration.It is also crucial to determine with the maximum possible precision, the administration doses, which may ensure maximal residual liver function and reduced toxicity complications following the tace."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο συνδυασμός του αρτηριακού χημειοεμβολισμού του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος με αντι-αγειογενετικούς παράγοντες."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαδάκης Στυλιανός","Papadakis Stylianos"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Ο πρωτοπαθής καρκίνος του ήπατος, αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου -καρκίνου στον κόσμο, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση του ποσοστού επίπτωσής του. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην μεση της κατάταξης χωρών , με την μεγαλύτερη επίπτωση του ΗΚΚ, με ποσόστο κρουσμάτων 5,2 ανά 100.000 κατοίκους στουα ανδρες και 2 ανά 100.000 κατοίκους στις γυναίκες . Ο ιός της ηπατίτιδας Β (ΗΒV), η ηπατίτιδα C (HCV) θεωρούνται ως οι κυρίαρχοι παράγοντες κινδύνου- επισης τα χρονια μεταβολικά νοσηματα όπως ο σακχαρωδης διαβήτης και η παχυσαρκία αυξάνουν την συχνότηα εμφανισης της νόσου. Η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου, προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με HΚΚ. Η πλειοψηφία των ασθενών με HΚΚ πεθαίνουν εντός ενός έτους, μετά τη διάγνωση της νόσου .Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κοιλιακό άλγος, ανορεξία και απώλεια βάρους, ναυτία και εμέτους και ψηλαφητή μάζα στο δεξιό υποχόνδριο. Οι ασθενείς δύναται να εμφανίζουν ίκτερο, από διήθηση χοληφόρων ή αιμοχολία, οστικούς πόνους λόγω εκτεταμένης μεταστατικής νόσου και πυρετό λόγω κεντρικής νέκρωσης του όγκου, σε μικρότερο όμως ποσοστό Τέλος, μπορούν να εμφανιστούν διάφορες δερματολογικές εκδηλώσεις Το χαρακτηριστικό του ΗΚΚ είναι η βραδεία κλινική πορεία, με πολύ καθυστερημένες κλινικές εκδηλώσεις, ειδικά όταν αναπτύσσεται σε ασθενείς χωρίς υποκείμενη ηπατική νόσο. Το Σύστημα BLCL αποτελεί την βάση του συστήματος κατευθυντήριων οδηγιών αντιμετώπισης της νόσου, σε όλο τον κόσμο – το σύστημα αυτό υιοθετεί πέντε στάδια ασθένειας, προτείνει προσαρμοσμένες θεραπείες και ενσωματώνει τη γενική κατάσταση ηπατικής λειτουργίας /λειτουργικότητα του ήπατος (κατάσταση Child-Pugh) και τα ειδικά στοιχεία του όγκου (μονήρης εντόπιση, μικρή έως μεγάλη έκταση , πολυεστιακός καρκίνος , διάχυτη καρκινική νόσος κλπ). Με βαση το Σύστημα BLCL , ο τοπικός καυτηριασμός ,η χειρουργική εκτομή ή μεταμόσχευση προτείνονται ως θεραπευτικές μέθοδοι για την πολύ πρώιμη και πρώιμη φάση του HΚΚ (\"στάδιο 0\", μονήρες οζίδιο <2 cm σε διάμετρο, και σταδιο \"Α\", μονήρες ή <3 οζίδια καθένα με διάμετρο <3 cm). Για το ενδιάμεσο στάδιο της νόσου (« στάδιο Β», μεγάλος όγκος, πολυεστιακό, διάχυτο HΚΚ χωρίς θρόμβωση της πυλαίας φλέβας), προτείνεται σαν βασική θεραπευτική επιλογή ο διαρτηριακός χημειοεμβολισμός (TACE). Τέλος, περίπου το 20% των ασθενών, θα παρουσιάσουν νόσο τελικού σταδίου (\" στάδιο D\") με πολύ περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης, όπου σαν θεραπευτική επιλογή με βάση το BCLC σύστημα, υποδεικνύεται μόνο η καλύτερη δυνατή υποστηρικτική φροντίδα ΗΚΚ και αρτηριακός χημειοεμβολισμός TACE Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός αναφέρεται σαν μέθοδος θεραπείας, που βασίζεται στην χρήση μείγματος χημειοθεραπείας και εμβολικών παραγόντων, και χαρακτηρίζεται τυπικά ως ελαιώδης χημειοεμβολισμός ή χημειοεμβολισμός σφαιριδίων με έκλυση φαρμάκου. Ο χημειοεμβολισμός ενδείκνυται σε ασθενείς με ηπατικές κακοήθειες που δεν είναι υποψήφιοι για θεραπευτική εκτομή. O αρτηριακός εμβολισμός, θα πρέπει να λαμβάνει χώρα όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένα από μεγάλους συστημικούς αγγειακούς κλάδους ή παράπλευρα αγγεία. Ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός με χρήση coils σε εγγύτητα με τους αγγειακούς κλάδους που τροφοδοτούν τον όγκο, θα πρέπει να αποφεύγεται, λόγω της ανάπτυξης παράπλευρου αρτηριακού δικτύου στον όγκο, μέσω εξωηπατικών αρτηριακών ή τριχοειδικών κλάδων. Παρά τον μεγάλο αριθμό των ασθενών με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα στους οποίους εφαρμόζεται ΤΑCE , η τεχνική , τα χρησιμοποιούμενα υλικά και τα διαστήματα μεταξύ των θεραπευτικών συνεδριών, δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Με εξαίρεση την διαρτηριακή χορήγηση χημειοθεραπευτικού σκευάσματος , ο αρτηριακός χημειοεμβολισμός, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μεθόδους με κατά μεσο όρο τα ακολουθα ποσοστά μεταξύ των αναγνωριζμένων κέντρων επεμβατικής ακτινολογίας c-TACE=42% DEB–TACE=43,5% DSM–TACE=5% TAΕ=5%. Το ποσοστό της cTACE στην θεραπεία του ΗΚΚ είναι αρκετά υψηλο ~ 67%. Σήμερα ο υπερεκλεκτικός χημειοεμβολισμός και η χρήση όλο και μικρότερων σε μέγεθος μικροσφαιρίδίων, φαίνεται ότι εχει επικρατήσει σε σχέση με τον c-TACE Ο αριθμός των επεμβάσεων αρτηριακού εμβολισμού και ο χρόνος των διαστημάτων απεικονιστικής παρακολούθησης –follow up, ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των διάφορων κέντρων θεραπείας , γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο, στα διάφορα είδηTACEπουεφαρμόζονται. Η απεικονιστική αξιολόγηση του θεραπευτικού αποτελέσματος του χημειοεμβολισμού, μπορεί να εφαρμόζεται σε διάστημα 2-6 εβδομάδες έπειτα από τον εμβολισμό με την χρήσηδυναμικούμαγνητικούσυντονισμού .Η επανάληψη του TACE μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την πάροδο 6-8 εβδομάδων, μετά την πρώτη συνεδρία, λαμβάνοντας υπόψη το αντικειμενικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στον όγκο και την βέλτιστη δυνατή κλινική έκβαση του ασθενή. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις διαρτηριακού χημειοεμβολισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται υπερεκλεκτικά , στοχεύοντας συγκεκριμένες περιοχές ηπατικού παρεγχυματος ή μονηρεις οζώδεις εστιακές αλλοιώσεις και να αφήνουν ανέπαφο το περιβάλλον φυσιολογικό ηπατικό παρέγχυμα. ΗΚΚ και Αντι -αγγειογενετικοί παράγοντες Το sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), είναι ένας αναστολέας πολυκινασών, ο οποίος έχει δείξει αποτελεσματικότητα, έναντι μιας ευρείας ποικιλίας όγκων σε προκλινικά μοντέλα. Εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων των όγκων και την αγγειογένεση με αναστολή των κινάσεων σερίνης / θρεονίνης (c-RAF και BRAF μεταλλαγμένου και άγριου τύπου) καθώς και με αναστολή της ενεργοποίησης διαφόρων υποδοχέων, όπως του υποδοχέα 2 αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα τυροσίνης (υποδοχέας VEGFR2), του υποδοχέα VEGFR3, του υποδοχέα των αιμοπεταλίων (PDGFR), FLT3, των υποδοχέων Ret και c-KIT. Η αντικαρκινική επίδραση του sorafenib, μπορεί να χαρακτηριστεί καλύτερα, ως σταθεροποίηση της νόσου και σε πολλά από αυτά τα μοντέλα όγκων, είναι δυσκολο να μετρηθεί η σχετική συνεισφορά της αντι-αγγειογόνου δράσης του sorafenib έναντι της άμεσης αντικαρκινικής δράσης του Το sorafenib αποτελεί για την ώρα , τη βασική συστηματική θεραπεία, που συνοδευεται από σημαντικό όφελος στην συνολική επιβιωση ασθενων με ΗΚΚ και μικροκυτταρικό Ca πνευμονα, αποτελώντας ορόσημο στην στοχευμένη θεραπεία με αντιαγγειογενετικούς παραγοντες. Αλλοι αντι-αγγιογενετικοί παραγοντες που χρησιμοποιούνται στην θεραπεία του ΗΚΚ Το regorafenib πρόκειται για ένα αναστολέα πολυκινάσης που στοχεύει μόρια VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR και FGFR1. Αποτελεί την πρώτη θεραπεία, κατά την οποία παρατηρήθηκε βελτίωση της επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα προχωρημένου σταδίου, στους οποίους είχε σημειωθεί πρόοδος με την χορήγηση sorafenib, ως θεραπεία πρώτης γραμμής Το sunitinib, ένας από του στόματος πολλαπλών στόχων αναστολέας κινάσης της τυροσίνης και το brivanib, ένας εκλεκτικός διπλός αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGF), και της σηματοδότησης του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών, που εχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του ΗΚΚ με καλή αποτελεσματικότητα Το ramucirumab που χρησιμοποιείται για την θεραπεία του μικροκυτταρικού ca πνευμονα, είναι αποτελεσματικό στην αγωγή για το ΗΚΚ,συμβάλλοντας στην αναστολή της αγγειογένεσης, και στη νεοαγγειοποίηση που βασίζεται στον VEGF και στον υποδοχέα αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα (VEGFR). Το Lenvatinib εχει κατ’αρχην δειξει να είναι ισάξιο του sorafenib- βρίσκει εφαρμογή σαν θεραπεία πρωτης γραμμής στην θεραπεία HCC .Εχει ένδειξη σε ασθενεις με καλη ηπατική λειτουργία (Child-Pugh A class), με καλή κλινική κατασταση, σε προχωρημένη νόσο-ασθενεις σταδιο BCLC-C χωρις θρομβωση του στελεχους της πυλαίας –αλλά και σε ασθενεις με προοχωρημένη νοσο που δεν μπορούν να ακολουθησουν τοπικές –locoregional θεραπείες Το Cabozantinib εχει δειξει καλά ποσοστά επιβιωσης σε ασθενεις με προχωρημενη νοσο. Το Nivolumab εχει εξασφαλισει FDA approval σαν ανοσοθεραπεια ΙΙ γραμμης , κλινική φάση phase III - στην παρουσα φαση τα δεδομενα δεν είναι ωριμα για να καθιερωσουν την ουσία στην θεραπευτική φαρετρα .Περισσοτερες κλινικές δοκιμες απαιτουνται για να τεκμηριωσουν κλινικά τα θεραπευτικά αποτελέσματα του Nivolumab.. -O τυφλός αρτηριακός εμβολισμός TARE σε συνδυσμο με συστηματική θεραπεια εχει επίσης αρχισει να χρησιμποιοιείται ως θεραπευτική επιλογη. Συνδυασμος αρτηριακού χημειοεμβολισμού και αντιαγγειογενετικών παραγόντων Η ανασταλτική δραστικότητα του αντιαγγειογενετικού παραγοντα ( πχ sorafenib) έναντι των υποδοχέων τυροσίνης, συμπεριλαμβανομένου του παράγοντα VEGFR, σε συνδυασμό με την υποξία που παρατηρείται στον όγκο από την χρήση του διαρτηριακού χημειοεμβολισμού-TACE, μπορεί να καθιερώσει την συνεργική τους δραση ως αντικειμενικά αποδεκτό θεραπευτικό σχημα. Η παρατηρούμενη υποξία που ακολουθεί τον TACE,οδηγεί σε τοπικές αυξήσεις του παράγοντα VEGF, οι οποίες μπορούν να ανασταλούν και να ελεγχθούν με την χρήση sorafenib, βελτιώνοντας την ασφάλεια της θεραπευτικής προσέγγισης και την επιβίωση των ασθενών. Oι αντι-αγγειογενετικοί παραγοντες σε αποτελούν την βασική θεραπευτική επιλογή με βάση το σύστημα BCLC για το προχωρημένο στάδιο -advanced stage ΗΚΚ-. Τα τελευταια χρόνια γίνεται προσπαθεια εφαρμογής της ανωτέρω συνδυασμένης θεραπείας και στο προχωρημενο στάδιο της νόσου -advanced stage,με πρωτόκολλο δύο κλινικών φάσεων . Στην 1η φάση χρησιμοποιείται ΤΑCE με διαφορους αντιαγγειογενετικούς παραγοντες ( sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) Στην 2η φαση που ακολουθει χρησιμοποιούνται ορισμένοι αντιο-αγγειογενετικοί παραγοντες σαν συμπληρωματική θεραπειία – brivanib, everolimus, ramucirumab. Σε ολες τις προκλινικές μελέτες η συνυδασμένη θεραπεία αντι-αγγειογενετικών παραγοντων και αρτηριακού χημειοεμβολισμού υπερέχει σε σχεση με την μονοθεραπεία TACE όσον αφορά, την αθροιστική επιβίωση ατόμων που υπεβλήθηκαν . Ωστόσο περαιτέρω κλινικές μελέτες απαιτούνται για την μελέτη της δραστικότητας και της ασφάλειας της θεραπείας αυτής στο προχωρημένο στάδιο (BCLC C ). Είναι επιτακτική η υποκατηγοριοποίηση και διάκριση επιμέρους σταδίων στο προχωρημένο στάδιο BCLC-C με βάση την ηπατική λειτουργικότητα, την παρουσία ασκίτη τις διαταραχές πηκτικότητας , την τιμή των νεοπλασματικών δεικτών, την παρουσία λεμφαδενικών και μεταστατικών εστιών, σε απομακρυσμένα όργανα. Στο εν λόγω στάδιο είναι δεδομένο πως ο συνδυασμός tace sorafenib , αλλά και αλλων αντιοαγγειογενετικών παραγόντων ,αποτελεί μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή. Θα πρέπει όμως να μελετηθεί περαιτέρω ο χρονισμός στην εφαρμογή της συνυδασμένης θεραπείας ,με ποια σειρά αυτές , θα πρέπει να εφαρμόζονται αυτές οι θεραπευτικές επιλογές, ποια θα είναι η διάρκεια τους, αλλά και να προσδιοριστούν με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια, οι δόσεις χορήγησης, που εξασφαλίζουν την μέγιστη υπολειπόμενη ηπατική λειτουργικότητα και την ελάττωση των επιπλοκών και της τοξικότητας, που ακολουθεί τον tace.","Primary liver cancer is the second leading cause of cancer death in the world, while an increase in its incidence rate has been observed in recent years. Greece ranks in the middle of the ranking of countries with the highest incidence of HCC, with a quota of 5.2 cases /100,000 inhabitants in men and 2 /100,000 inhabitants in women. Hepatitis B virus (HBV), hepatitis C (HCV) are considered the main risk factors – but also some chronic metabolic diseases such as diabetes mellitus and obesity increase the frequency of the disease. Early detection of the disease offers better outcomes for patients with HCC. The majority of patients with HCC die within a year after diagnosis. Most patients present with nonspecific symptoms such as abdominal pain, anorexia and weight loss, nausea and vomiting, and a palpable mass in the right hypochondrium. Patients may experience jaundice, from biliary infiltration or hemolytic disease, bone pain due to extensive metastatic disease and fever, due to central tumor necrosis, but to a lesser extent. HCC is characterized by an indolent clinical course, with very late clinical manifestations, especially when it’s been developing in patients without underlying liver disease. The BLCL System forms the basis of the disease management guideline system worldwide – this system adopts five stages of the disease, suggests tailored treatments and incorporates the general status of liver function/function of the liver (Child-Pugh status) and the specific elements of the tumor (single location, local to greater extension, multifocal cancer, diffuse cancer disease, etc.). Based on the BLCL System, local cauterization, surgical resection, or transplantation are suggested as the main therapeutic methods for very early and early phase HCC (\"stage 0\", solitary nodule <2 cm in diameter, and stage \"A\", solitary or <3 nodules each <3 cm in diameter). For the intermediate stage of the disease (\"stage B\", large tumor, multifocal, diffuse HCC without portal vein thrombosis), transarterial chemoembolization (TACE) is suggested as the main treatment option. Finally, approximately 20% of patients will present with end-stage disease (\"stage D\") with a very limited life expectancy, whereas the major treatment option based on the BCLC system, is only the best possible supportive care is indicated HCC and arterial TACE chemoembolization Arterial chemoembolization is referred to as a treatment method, based on the use of a mixture of chemotherapy and embolic agents, and is typically characterized as oil chemoembolization or drug-eluting bead chemoembolization. Chemoembolization is indicated in patients with liver malignancies who are not candidates for curative resection. Arterial embolization should take place as far as possible from major systemic vascular branches or collateral vessels. Arterial chemoembolization using coils in close proximity to the vascular branches supplying the tumor should be avoided, because of the development of a collateral arterial network in the tumor, via extrahepatic arterial or capillary branches. Despite the large number of patients with hepatocellular carcinoma in which TACE is applied, the technique, the materials used and the intervals between treatment sessions have not been precisely defined, nationally or internationally. With the exception of intra-arterial administration of a chemotherapeutic agent, arterial chemoembolization includes the following methods with the following percentages on average, among recognized interventional radiology centers c-TACE=42% DEB–TACE=43.5% DSM–TACE=5% TAE=5%. The main percentage of cTACE in the treatment of HCC is quite high ~67%. In our days, hyperselective chemoembolization and the use of smaller and tiny microspheres seem to have prevailed over c-TACE The number of arterial embolization procedures and the time of imaging follow-up intervals vary significantly between different treatment centers, which is mainly due to the different types of TACE applied. Imaging evaluation of the therapeutic effect of chemoembolization can be applied 2-6 weeks after embolization using dynamic magnetic resonance The repetition of TACE can be performed after 6-8 weeks, after the first session, taking into account the objective therapeutic effects on the tumor and the best possible clinical outcome for the patient. The therapeutic approaches of TACE chemoembolization should be applied hyperselectively, targeting specific areas of liver parenchyma or single nodular focal lesions and leaving intact the surrounding normal liver parenchyma. HCC and Anti-angiogenic factors Sorafenib (Nexavar, BAY 43-9006), is a polykinase inhibitor that has shown efficacy against a wide variety of tumors in preclinical models. It inhibits tumor cell proliferation and angiogenesis by inhibiting serine/threonine kinases (c-RAF and BRAF mutant and wild type) as well as inhibiting the activation of various receptors, such as vascular endothelial growth factor tyrosine receptor 2 (VEGFR2 receptor) , VEGFR3 receptor, platelet receptor (PDGFR), FLT3, Ret and c-KIT receptors. The antitumor effect of sorafenib can best be characterized as disease stabilization and in many of these tumor models, it is difficult to measure the relative contribution of sorafenib's anti-angiogenic effect versus its direct antitumor effect. Sorafenib is currently the main systemic treatment, accompanied by a significant benefit in the overall survival of patients with HCC and small cell lung Ca, representing a milestone in targeted therapy with antiangiogenic agents. Other anti-angiogenic agents are recently started to be used in the treatment of HCC: Regorafenib is a polykinase inhibitor that targets VEGFR, c-Kit, RET, B-Raf, PDGFR and FGFR1 molecules. This therapeutic option shows an improvement in survival in patients with advanced hepatocellular carcinoma who had progressed with sorafenib as first-line therapy. Sunitinib, an oral multitargeted tyrosine kinase inhibitor, and Brivanib, a selective dual inhibitor of vascular endothelial growth factor (VEGF)and fibroblast growth factor signaling, have begun to be used in the management of HCC with good efficiency. Ramucirumab, used for the treatment of small cell lung cancer, is also effective in the treatment of HCC, contributing to the inhibition of angiogenesis, and neovascularization based on inhibition of the VEGF and vascular endothelial growth factor receptors (VEGFR). Lenvatinib has been shown in principle to be equal to sorafenib - it finds application as a first-line treatment in the treatment of HCC. It is indicated in patients with sufficient liver function (Child-Pugh A class), with good clinical status, in advanced disease-stage patients BCLC-C without thrombosis of the portal vein – but also in patients with advanced disease who cannot follow locoregional treatments. Cabozantinib has shown good survival rates in patients with advanced disease. Nivolumab has secured FDA approval as a 2nd-line immunotherapy, phase III clinical phase - at this stage the data are not mature to establish this substance in the therapeutic quiver. More clinical trials are required to clinically document the therapeutic effects of Nivolumab. -TARE blind arterial embolization in combination with systemic therapy has also begun to be used as a treatment option. Combination of arterial chemoembolization and antiangiogenic agents The inhibitory activity of the antiangiogenic agent (eg sorafenib) against tyrosine receptors, including the VEGFR factor, in combination with the hypoxia observed in the tumor from the use of arterial chemoembolization-TACE, may establish their synergistic action as an objectively acceptable therapeutic regimen. The observed hypoxia following TACE, leads to local increase in VEGF, which can be inhibited and controlled using sorafenib, improving the safety of the therapeutic approach and patient survival. Anti-angiogenic agents are the main therapeutic option based on the BCLC system for advanced stage HCC. In recent years, an attempt has been made to apply the above combined treatment to the very advanced stage of the disease, with a protocol of two clinical phases. In the 1st phase, TACE is used with various antiangiogenic agents (sorafenib/+-erlotinib, brivanib, sunitinib, linfanib, doxorubicin) In the 2nd phase that follows, certain anti-angiogenic agents are used as adjunctive therapy – brivanib, everolimus, ramucirumab. In all preclinical studies the combination therapy of anti-angiogenic agents and arterial chemoembolization is superior to TACE monotherapy in terms of cumulative survival of subjects. However, further clinical studies are needed to study the efficacy and safety of this treatment in the advanced stage (BCLC C ). It is imperative to subcategorize and distinguish individual stages in the advanced BCLC-C- stages which have to be based on liver functionality, the presence of ascites, coagulation disorders, the value of neoplastic markers, the presence of lymph node and metastatic foci, in distant organs. At this stage, it is certain that the combination of tace +sorafenib, but also with other antiangiogenic agents, is a dynamic and promising therapeutic option. However, the timing of the application of the combined treatment should be further studied, but also the exact order on which these treatment options should be applied and their specific duration.It is also crucial to determine with the maximum possible precision, the administration doses, which may ensure maximal residual liver function and reduced toxicity complications following the tace."],"dc:identifier":["uoadl:3364735","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3364735"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο συνδυασμός του αρτηριακού χημειοεμβολισμού του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος με αντι-αγειογενετικούς παράγοντες."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:26:59Z"}