{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3366014"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3366014","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η θεοδικία στους τρεις τραγικούς ποιητές: Εὐμενίδες Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας & Ἡρακλῆς Μαινόμενος Ευριπίδη","abstract":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η έννοια της θεοδικίας στην τραγική ποίηση και ειδικότερα στις τραγωδίες Εὐμενίδες του Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος του Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας και Ἡρακλῆς Μαινόμενος του Ευριπίδη. Όταν γίνεται λόγος για τη θεοδικία, τη θεϊκή παρέμβαση στην ανθρώπινη δράση με σκοπό την εφαρμογή του θεϊκού νόμου, εγείρονται σχετικά ερωτήματα αναφορικά με τις αρχές που διέπουν την πραγμάτωσή της. Ποίας φύσεως κριτήρια λαμβάνονται υπόψιν από τους θεϊκούς επόπτες, προκειμένου να αποτιμηθούν οι ανθρώπινες πράξεις και να υπαχθούν κατ’ αναλογία στην κατηγορία των δίκαιων ή των αδίκων ενεργειών; Πρόκειται για την τυχαία ανάσυρση κλήρων σε πιθάρια από το χέρι του αβασάνιστου Δία, που, όπως παρηγορητικά επισημαίνει ο Αχιλλέας στον Πρίαμο, καθορίζουν τη μοίρα των βασανισμένων ανθρώπων ή οι συνθήκες με τις οποίες οι ίδιοι αντιπαλεύουν αφορούν στη διαπλοκή τόσο των θεϊκών δυνάμεων όσο και της ελεύθερης βούλησής των; Είναι εφικτή η προσέγγιση του θεϊκού νόμου με τις έννοιες της «ηθικής», του «δίκαιου» και του «άδικου», σε μία απόπειρα ορθολογικής σμίλευσής του; Τα ανωτέρω ερωτήματα ανακύπτουν, καθότι στη γενικότερη λογοτεχνική παραγωγή, αλλά και ειδικότερα στα δράματα των τριών τραγικών ποιητών, δεν ακολουθείται ταυτόσημος τρόπος έκφρασης και εφαρμογής της θεοδικίας. Αξίζει, βέβαια, να επισημανθεί εξ αρχής, πως στην προς εξέταση εποχή το δίκαιο δεν είχε αποκτήσει την αυτονομία του ως τρόπος ρύθμισης της συμπεριφοράς των διαβιούντων, με συνέπεια να συγχέεται με την κοινωνική ηθική και το έθος. Το γεγονός πως η καθημερινή πρακτική των ανθρώπων δεν είχε υποδιαιρέσει την ορθή πράξη σε ειδικότερες κατηγορίες, όπως αυτή της ηθικής και της νόμιμης συμπεριφοράς, επισημαίνει τη γενική έλλειψη της συστηματικής επεξεργασίας των δικαιϊκών εννοιών, ήτοι την έλλειψη μίας θεωρίας δικαίου της αρχαίας ελληνικής διανόησης. Εξαιτίας της απουσίας των εν λόγω διαχωριστικών φραγμάτων, η δικαιοσύνη συνταυτίζεται με το διάχυτο λαϊκό αίσθημα περί δικαίου (opinio juris), συνιστώντας μία πιο αφηρημένη – συλλογική έννοια. Δεδομένου, λοιπόν, πως το δίκαιο για τους αρχαίους Έλληνες δεν αποτελούσε μία λογική κατασκευή, ένα συνεκτικό σύστημα, οργανωμένο με βάση συγκεκριμένες αρχές, παρεχόταν η ευκαιρία στους εκάστοτε δραματουργούς να αξιοποιήσουν το θέμα της θεοδικίας, βασισμένοι στις επιμέρους προσλαμβάνουσές τους, καθώς και στην ιδιάζουσα καλλιτεχνική τους επίνοια. Δραματοποιώντας τυχόν προβληματισμούς, αναφορικά με τον τρόπο που επενεργεί το θεϊκό δίκαιο στη θνητή φύση, σκιαγραφούσαν, συνάμα, στα πλαίσια της ποιητικής τους ενεργοποίησης και του πνευματικού τους στοχασμού, μία φιλοσοφία δικαίου.","abstract_html":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η έννοια της θεοδικίας στην τραγική ποίηση και ειδικότερα στις τραγωδίες Εὐμενίδες του Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος του Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας και Ἡρακλῆς Μαινόμενος του Ευριπίδη. Όταν γίνεται λόγος για τη θεοδικία, τη θεϊκή παρέμβαση στην ανθρώπινη δράση με σκοπό την εφαρμογή του θεϊκού νόμου, εγείρονται σχετικά ερωτήματα αναφορικά με τις αρχές που διέπουν την πραγμάτωσή της. Ποίας φύσεως κριτήρια λαμβάνονται υπόψιν από τους θεϊκούς επόπτες, προκειμένου να αποτιμηθούν οι ανθρώπινες πράξεις και να υπαχθούν κατ’ αναλογία στην κατηγορία των δίκαιων ή των αδίκων ενεργειών; Πρόκειται για την τυχαία ανάσυρση κλήρων σε πιθάρια από το χέρι του αβασάνιστου Δία, που, όπως παρηγορητικά επισημαίνει ο Αχιλλέας στον Πρίαμο, καθορίζουν τη μοίρα των βασανισμένων ανθρώπων ή οι συνθήκες με τις οποίες οι ίδιοι αντιπαλεύουν αφορούν στη διαπλοκή τόσο των θεϊκών δυνάμεων όσο και της ελεύθερης βούλησής των; Είναι εφικτή η προσέγγιση του θεϊκού νόμου με τις έννοιες της «ηθικής», του «δίκαιου» και του «άδικου», σε μία απόπειρα ορθολογικής σμίλευσής του; Τα ανωτέρω ερωτήματα ανακύπτουν, καθότι στη γενικότερη λογοτεχνική παραγωγή, αλλά και ειδικότερα στα δράματα των τριών τραγικών ποιητών, δεν ακολουθείται ταυτόσημος τρόπος έκφρασης και εφαρμογής της θεοδικίας. Αξίζει, βέβαια, να επισημανθεί εξ αρχής, πως στην προς εξέταση εποχή το δίκαιο δεν είχε αποκτήσει την αυτονομία του ως τρόπος ρύθμισης της συμπεριφοράς των διαβιούντων, με συνέπεια να συγχέεται με την κοινωνική ηθική και το έθος. Το γεγονός πως η καθημερινή πρακτική των ανθρώπων δεν είχε υποδιαιρέσει την ορθή πράξη σε ειδικότερες κατηγορίες, όπως αυτή της ηθικής και της νόμιμης συμπεριφοράς, επισημαίνει τη γενική έλλειψη της συστηματικής επεξεργασίας των δικαιϊκών εννοιών, ήτοι την έλλειψη μίας θεωρίας δικαίου της αρχαίας ελληνικής διανόησης. Εξαιτίας της απουσίας των εν λόγω διαχωριστικών φραγμάτων, η δικαιοσύνη συνταυτίζεται με το διάχυτο λαϊκό αίσθημα περί δικαίου (opinio juris), συνιστώντας μία πιο αφηρημένη – συλλογική έννοια. Δεδομένου, λοιπόν, πως το δίκαιο για τους αρχαίους Έλληνες δεν αποτελούσε μία λογική κατασκευή, ένα συνεκτικό σύστημα, οργανωμένο με βάση συγκεκριμένες αρχές, παρεχόταν η ευκαιρία στους εκάστοτε δραματουργούς να αξιοποιήσουν το θέμα της θεοδικίας, βασισμένοι στις επιμέρους προσλαμβάνουσές τους, καθώς και στην ιδιάζουσα καλλιτεχνική τους επίνοια. Δραματοποιώντας τυχόν προβληματισμούς, αναφορικά με τον τρόπο που επενεργεί το θεϊκό δίκαιο στη θνητή φύση, σκιαγραφούσαν, συνάμα, στα πλαίσια της ποιητικής τους ενεργοποίησης και του πνευματικού τους στοχασμού, μία φιλοσοφία δικαίου.","abstract_has_math":false,"creators":["Παλιαρούτη Μαρία","Maria Paliarouti"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:27:01Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3366014"],"render_values":[{"text":"uoadl:3366014","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3366014","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3366014","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3366014","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παλιαρούτη Μαρία","Maria Paliarouti"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3366014","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3366014"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η έννοια της θεοδικίας στην τραγική ποίηση και ειδικότερα στις τραγωδίες Εὐμενίδες του Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος του Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας και Ἡρακλῆς Μαινόμενος του Ευριπίδη. Όταν γίνεται λόγος για τη θεοδικία, τη θεϊκή παρέμβαση στην ανθρώπινη δράση με σκοπό την εφαρμογή του θεϊκού νόμου, εγείρονται σχετικά ερωτήματα αναφορικά με τις αρχές που διέπουν την πραγμάτωσή της. Ποίας φύσεως κριτήρια λαμβάνονται υπόψιν από τους θεϊκούς επόπτες, προκειμένου να αποτιμηθούν οι ανθρώπινες πράξεις και να υπαχθούν κατ’ αναλογία στην κατηγορία των δίκαιων ή των αδίκων ενεργειών; Πρόκειται για την τυχαία ανάσυρση κλήρων σε πιθάρια από το χέρι του αβασάνιστου Δία, που, όπως παρηγορητικά επισημαίνει ο Αχιλλέας στον Πρίαμο, καθορίζουν τη μοίρα των βασανισμένων ανθρώπων ή οι συνθήκες με τις οποίες οι ίδιοι αντιπαλεύουν αφορούν στη διαπλοκή τόσο των θεϊκών δυνάμεων όσο και της ελεύθερης βούλησής των; Είναι εφικτή η προσέγγιση του θεϊκού νόμου με τις έννοιες της «ηθικής», του «δίκαιου» και του «άδικου», σε μία απόπειρα ορθολογικής σμίλευσής του; Τα ανωτέρω ερωτήματα ανακύπτουν, καθότι στη γενικότερη λογοτεχνική παραγωγή, αλλά και ειδικότερα στα δράματα των τριών τραγικών ποιητών, δεν ακολουθείται ταυτόσημος τρόπος έκφρασης και εφαρμογής της θεοδικίας. Αξίζει, βέβαια, να επισημανθεί εξ αρχής, πως στην προς εξέταση εποχή το δίκαιο δεν είχε αποκτήσει την αυτονομία του ως τρόπος ρύθμισης της συμπεριφοράς των διαβιούντων, με συνέπεια να συγχέεται με την κοινωνική ηθική και το έθος. Το γεγονός πως η καθημερινή πρακτική των ανθρώπων δεν είχε υποδιαιρέσει την ορθή πράξη σε ειδικότερες κατηγορίες, όπως αυτή της ηθικής και της νόμιμης συμπεριφοράς, επισημαίνει τη γενική έλλειψη της συστηματικής επεξεργασίας των δικαιϊκών εννοιών, ήτοι την έλλειψη μίας θεωρίας δικαίου της αρχαίας ελληνικής διανόησης. Εξαιτίας της απουσίας των εν λόγω διαχωριστικών φραγμάτων, η δικαιοσύνη συνταυτίζεται με το διάχυτο λαϊκό αίσθημα περί δικαίου (opinio juris), συνιστώντας μία πιο αφηρημένη – συλλογική έννοια. Δεδομένου, λοιπόν, πως το δίκαιο για τους αρχαίους Έλληνες δεν αποτελούσε μία λογική κατασκευή, ένα συνεκτικό σύστημα, οργανωμένο με βάση συγκεκριμένες αρχές, παρεχόταν η ευκαιρία στους εκάστοτε δραματουργούς να αξιοποιήσουν το θέμα της θεοδικίας, βασισμένοι στις επιμέρους προσλαμβάνουσές τους, καθώς και στην ιδιάζουσα καλλιτεχνική τους επίνοια. Δραματοποιώντας τυχόν προβληματισμούς, αναφορικά με τον τρόπο που επενεργεί το θεϊκό δίκαιο στη θνητή φύση, σκιαγραφούσαν, συνάμα, στα πλαίσια της ποιητικής τους ενεργοποίησης και του πνευματικού τους στοχασμού, μία φιλοσοφία δικαίου.","The object of this thesis is the concept of theodicy in tragic poetry and especially in the tragedies Eumenides of Aeschylus, Oedipus Tyrannus of Sophocles, Hippolytus Stephanias and Heracles the Furious of Euripides. When it comes to theodicy, the divine intervention in human action in order to implement the divine law, relevant questions are raised regarding the principles that govern its implementation. Which criteria are taken into account by the divine supervisors, in order to evaluate human actions and to classify them proportionally in the category of just or unjust actions? Is it about the random drawing of lots into jars by the hand of untormented Zeus, which, as Achilles consolingly points out to Priam, determine the fate of the tormented men, or the conditions with which they themselves contend involve the interplay of both divine powers and of their free will? Is it possible to approach the divine law with the concepts of \"ethics\", \"just\" and \"unjust\", in an attempt to sculpt it rationally? The above questions arise, since in the general literary production, but, also, in particular in the dramas of the three tragic poets, an identical way of expression and application of theodicy is not followed. It is, of course, worth pointing out from the beginning that in the period under consideration law had not acquired its autonomy as a way of regulating the behavior of the living, with the consequence that it was confused with social ethics and custom. The fact that people's daily practice had not subdivided the right action into more specific categories, such as that of moral and legal behavior, points to the general lack of systematic processing of legal concepts, i.e. the lack of a theory of law of the ancient Greek intellect. Due to the absence of said dividing barriers, justice is associated with the widespread popular feeling about law (opinio juris), constituting a more abstract – collective concept. Given, therefore, that the law for the ancient Greeks was not a logical construction, a coherent system, organized on the basis of specific principles, the opportunity was provided to the dramatists to exploit the theme of theodicy, based on their individual hirings, as well as the specific their artistic meaning. By dramatizing any concerns regarding the way divine law acts on mortal nature, they outlined, at the same time, in the context of their poetic activation and spiritual reflection, a philosophy of law."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η θεοδικία στους τρεις τραγικούς ποιητές: Εὐμενίδες Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας & Ἡρακλῆς Μαινόμενος Ευριπίδη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παλιαρούτη Μαρία","Maria Paliarouti"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η έννοια της θεοδικίας στην τραγική ποίηση και ειδικότερα στις τραγωδίες Εὐμενίδες του Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος του Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας και Ἡρακλῆς Μαινόμενος του Ευριπίδη. Όταν γίνεται λόγος για τη θεοδικία, τη θεϊκή παρέμβαση στην ανθρώπινη δράση με σκοπό την εφαρμογή του θεϊκού νόμου, εγείρονται σχετικά ερωτήματα αναφορικά με τις αρχές που διέπουν την πραγμάτωσή της. Ποίας φύσεως κριτήρια λαμβάνονται υπόψιν από τους θεϊκούς επόπτες, προκειμένου να αποτιμηθούν οι ανθρώπινες πράξεις και να υπαχθούν κατ’ αναλογία στην κατηγορία των δίκαιων ή των αδίκων ενεργειών; Πρόκειται για την τυχαία ανάσυρση κλήρων σε πιθάρια από το χέρι του αβασάνιστου Δία, που, όπως παρηγορητικά επισημαίνει ο Αχιλλέας στον Πρίαμο, καθορίζουν τη μοίρα των βασανισμένων ανθρώπων ή οι συνθήκες με τις οποίες οι ίδιοι αντιπαλεύουν αφορούν στη διαπλοκή τόσο των θεϊκών δυνάμεων όσο και της ελεύθερης βούλησής των; Είναι εφικτή η προσέγγιση του θεϊκού νόμου με τις έννοιες της «ηθικής», του «δίκαιου» και του «άδικου», σε μία απόπειρα ορθολογικής σμίλευσής του; Τα ανωτέρω ερωτήματα ανακύπτουν, καθότι στη γενικότερη λογοτεχνική παραγωγή, αλλά και ειδικότερα στα δράματα των τριών τραγικών ποιητών, δεν ακολουθείται ταυτόσημος τρόπος έκφρασης και εφαρμογής της θεοδικίας. Αξίζει, βέβαια, να επισημανθεί εξ αρχής, πως στην προς εξέταση εποχή το δίκαιο δεν είχε αποκτήσει την αυτονομία του ως τρόπος ρύθμισης της συμπεριφοράς των διαβιούντων, με συνέπεια να συγχέεται με την κοινωνική ηθική και το έθος. Το γεγονός πως η καθημερινή πρακτική των ανθρώπων δεν είχε υποδιαιρέσει την ορθή πράξη σε ειδικότερες κατηγορίες, όπως αυτή της ηθικής και της νόμιμης συμπεριφοράς, επισημαίνει τη γενική έλλειψη της συστηματικής επεξεργασίας των δικαιϊκών εννοιών, ήτοι την έλλειψη μίας θεωρίας δικαίου της αρχαίας ελληνικής διανόησης. Εξαιτίας της απουσίας των εν λόγω διαχωριστικών φραγμάτων, η δικαιοσύνη συνταυτίζεται με το διάχυτο λαϊκό αίσθημα περί δικαίου (opinio juris), συνιστώντας μία πιο αφηρημένη – συλλογική έννοια. Δεδομένου, λοιπόν, πως το δίκαιο για τους αρχαίους Έλληνες δεν αποτελούσε μία λογική κατασκευή, ένα συνεκτικό σύστημα, οργανωμένο με βάση συγκεκριμένες αρχές, παρεχόταν η ευκαιρία στους εκάστοτε δραματουργούς να αξιοποιήσουν το θέμα της θεοδικίας, βασισμένοι στις επιμέρους προσλαμβάνουσές τους, καθώς και στην ιδιάζουσα καλλιτεχνική τους επίνοια. Δραματοποιώντας τυχόν προβληματισμούς, αναφορικά με τον τρόπο που επενεργεί το θεϊκό δίκαιο στη θνητή φύση, σκιαγραφούσαν, συνάμα, στα πλαίσια της ποιητικής τους ενεργοποίησης και του πνευματικού τους στοχασμού, μία φιλοσοφία δικαίου.","The object of this thesis is the concept of theodicy in tragic poetry and especially in the tragedies Eumenides of Aeschylus, Oedipus Tyrannus of Sophocles, Hippolytus Stephanias and Heracles the Furious of Euripides. When it comes to theodicy, the divine intervention in human action in order to implement the divine law, relevant questions are raised regarding the principles that govern its implementation. Which criteria are taken into account by the divine supervisors, in order to evaluate human actions and to classify them proportionally in the category of just or unjust actions? Is it about the random drawing of lots into jars by the hand of untormented Zeus, which, as Achilles consolingly points out to Priam, determine the fate of the tormented men, or the conditions with which they themselves contend involve the interplay of both divine powers and of their free will? Is it possible to approach the divine law with the concepts of \"ethics\", \"just\" and \"unjust\", in an attempt to sculpt it rationally? The above questions arise, since in the general literary production, but, also, in particular in the dramas of the three tragic poets, an identical way of expression and application of theodicy is not followed. It is, of course, worth pointing out from the beginning that in the period under consideration law had not acquired its autonomy as a way of regulating the behavior of the living, with the consequence that it was confused with social ethics and custom. The fact that people's daily practice had not subdivided the right action into more specific categories, such as that of moral and legal behavior, points to the general lack of systematic processing of legal concepts, i.e. the lack of a theory of law of the ancient Greek intellect. Due to the absence of said dividing barriers, justice is associated with the widespread popular feeling about law (opinio juris), constituting a more abstract – collective concept. Given, therefore, that the law for the ancient Greeks was not a logical construction, a coherent system, organized on the basis of specific principles, the opportunity was provided to the dramatists to exploit the theme of theodicy, based on their individual hirings, as well as the specific their artistic meaning. By dramatizing any concerns regarding the way divine law acts on mortal nature, they outlined, at the same time, in the context of their poetic activation and spiritual reflection, a philosophy of law."],"dc:identifier":["uoadl:3366014","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3366014"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η θεοδικία στους τρεις τραγικούς ποιητές: Εὐμενίδες Αισχύλου, Οἰδίπους Τύραννος Σοφοκλή, Ἱππόλυτος Στεφανίας & Ἡρακλῆς Μαινόμενος Ευριπίδη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:27:01Z"}