{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3377899"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3377899","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ποσοστώσεις υπέρ των γυναικών","abstract":"Παρά το γεγονός οτι η αρχή της ισότητας των φύλων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, η παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα παραμένει ακόμη και σήμερα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η περιθωριοποίηση αυτή σε κοινωνικό και ιδίως σε πολιτικό επίπεδο γεννά προβληματισμούς αναφορικά τα αίτια της υποεκπροσώπησης των γυναικών αλλά και τα μέσα που δύνανται να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να αντισταθμιστεί η άνιση συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Η μειωμένη παρουσία των γυναικών, φυσικά, δεν είναι κάτι νέο αλλά απηχεί σε παγιωμένες αντιλήψεις της κοινωνίας που θέλουν την πολιτική να αποτελεί προνομιακό πεδίο των ανδρών εγκλωβίζοντας έτσι τις γυναίκες στον χώρο της ιδιωτικής σφαίρας και φροντίδας. Έτσι, αναβιώνει συνεχώς το αίτημα για ισότιμη συμμετοχή καταδεικνύοντας ταυτόχρονα και την προβληματική γύρω απο την ποιότητα της δημοκρατίας μας η οποία αξιώνει την ίση πρόσβαση των πολιτών, χωρίς φραγμούς και εμπόδια, σε όλα τα αξιώματα. Πράγματι, και παρά την σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί η πραγματική ισότητα εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενο και για τον λόγο αυτόν απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση της κρατικής εξουσίας ώστε να καταπολεμηθούν οι έμφυλες ανισότητες που θέτουν την γυναίκα σε υποδεέστερη θέση έναντι του άνδρα. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν το κράτος παρέμενε απλός θεατής των γεγονότων ήθελε θεωρηθεί αυτή η κοινωνική αδικία εις βάρος των γυναικών ως μια δίκαιη κατάσταση για την οποία δεν θα απαιτούνταν να καταβληθεί προσπάθεια για την ανατροπή της. Ένα απο τα μέσα που έχει στη διάθεση του ο Έλληνας νομοθέτης προκειμένου να ενισχυθεί η ισότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στη δημόσια σφαίρα συνιστούν οι ποσοστώσεις οι οποίες εντάσσονται στη γενικότερη κατηγορία των θετικών μέτρων τα οποία εισήχθησαν στο Σύνταγμα μας με την αναθεώρηση του 2001. Οι ποσοστώσεις αποτελούν ένα αποφασιστικό εργαλείο το οποίο στοχεύει στην επίτευξη της πραγματικής ισότητας των δύο φύλων εξαλείφοντας τις συνθήκες που φέρνουν τις γυναίκες σε μειονεκτική θέση. Η παραδοχή αυτή οδηγεί αυτόματα στην σύγκριση της σχέσης της πραγματικής ισότητας με την τυπική ισότητα και στο ερώτημα εάν η μία αντιτάσσεται της άλλης. Ξεκινώντας απο την τυπική ισότητα αυτή επιτάσσει την ενιαία αντιμετώπιση όλων με την έννοια οτι όλοι αντιμετωπίζονται ως ίσοι και απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Απο την άλλη, η πραγματική ισότητα γίνεται αντιληπτή ως ισότητα ευκαριών με την έννοια οτι όλα τα μέλη της κοινωνίας απολαμβάνουν επί ίσοις όροις τα δικαιώματα και δεν τυγχάνουν διακριτικής μεταχείρισης με βάση εξωνομικά κριτήρια όπως είναι οι κοινωνικές αντιλήψεις. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του μέτρου των ποσοστώσεων που έχουν θεσπιστεί υπέρ των γυναικών κυρίως σε πολιτικό επίπεδο και δευτερευόντως όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η σύνδεση των ποσοστώσεων με την αρχή της ισότητας των φύλων και αναζητούνται τα βαθύτερα αίτια της μειωμένης εκπροσώπησης των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Παράλληλα, επιχειρείται η ανάδειξη κι ενός άλλου σημαντικού στοιχείο: Ο αντίκτυπος που επιφέρει η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στην ποιότητα της δημοκρατίας μας γενικότερα. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η εισαγωγή των ποσοστώσεων φέρνει στην επιφάνεια το ερώτημα εάν αλλοιώνουν την σχέση εντολής που συνδέει την λαϊκή αντιπροωπεία με τα μέλη του εκλογικού σώματος. Στην δεύτερη ενότητα του παρόντος εγχειρήματος γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή στα πολιτικά δικαιώματα των ελληνίδων. Η αναφορά αυτή θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να καταδειχθεί οτι η μειωμένη παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα δεν οφείλεται σε τυχαία γεγονότα αλλά έχει τις ρίζες της βαθιά στο χρόνο. Η καθυστερημένη κατοχύρωση του δικαιώματος της ψήφου συνέβαλε καθοριστικά στην εμπέδωση των κοινωνικών αντιλήψεων οτι ο κοινωνικός ρόλος και αποστολή των γυναικών περιορίζεται στη διαχείριση τα του οίκου τους ενώ η διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών οι οποίοι είναι οι μόνοι ικανοί να λάβουν τέτοιου είδους αποφάσεις. Στην τρίτη ενότητα γίνεται επισκόπηση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναλύονται οι σκέψεις βάσει των οποίων οδηγήθηκε στην ιστορική νομολογιακή στροφή. Το Ανώτατο Ακυρωτικό αναγνώρισε τις εκλογικές ποσοστώσεις ως μέσο αποκατάστασης μιας ιστορικής αδικίας διατυπώνοντας την κρίση οτι η ποσόστωση όχι μόνο δεν αντιτάσσεται αλλά τουναντίον συνιστά το μέσο πραγμάτωσης της ουσιαστικής ισότητας, δεν είναι εξαίρεση αλλά ευθεία εφαρμογή των αρχών της κοινωνικής δικαιοσύνης. Με αφορμή αυτό το σκεπτικό διερευνάται, επίσης, η αλληλεπίδραση των ποσοστώσεων με άλλες θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος μας όπως είναι η αξιοκρατία, η πολιτική ισότητα και το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Πάντως, η μακρόχρονη εφαρμόγη τους ευλόγως οδηγεί στο ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικές στην πράξη και εάν πράγματι με την καθιέρωση τους δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων παρατίθενται στατιστικά στοιχεία σε τρία επίπεδα όπου τυγχάνουν εφαρμογης: σε τοπικό επίπεδο, σε εθνικό και τέλος, σε ευρωπαϊκό. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα της παρούσας εργασίας γίνεται συγκριτική ανάλυση των ποσοστώσεων και σε άλλες χώρες του κόσμου. Άλλωστε, ως χώρα καταγωγής των θετικών μέτρων είθισται να αναφέρονται οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου εκεί αξιοποιήθηκαν ως μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων που είχαν ως βάση τη φυλή. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στα κυριότερα νομοθετήματα σε διεθνές και κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο που προωθούν την ισότιμη απόλαυση των δικαιωμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα αλλά και πώς αξιοποιήθηκαν αυτά απο τα δικαστήρια. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκριτική ανάλυση των πρακτικών που έχουν υιοθετήσει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","abstract_html":"Παρά το γεγονός οτι η αρχή της ισότητας των φύλων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, η παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα παραμένει ακόμη και σήμερα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η περιθωριοποίηση αυτή σε κοινωνικό και ιδίως σε πολιτικό επίπεδο γεννά προβληματισμούς αναφορικά τα αίτια της υποεκπροσώπησης των γυναικών αλλά και τα μέσα που δύνανται να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να αντισταθμιστεί η άνιση συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Η μειωμένη παρουσία των γυναικών, φυσικά, δεν είναι κάτι νέο αλλά απηχεί σε παγιωμένες αντιλήψεις της κοινωνίας που θέλουν την πολιτική να αποτελεί προνομιακό πεδίο των ανδρών εγκλωβίζοντας έτσι τις γυναίκες στον χώρο της ιδιωτικής σφαίρας και φροντίδας. Έτσι, αναβιώνει συνεχώς το αίτημα για ισότιμη συμμετοχή καταδεικνύοντας ταυτόχρονα και την προβληματική γύρω απο την ποιότητα της δημοκρατίας μας η οποία αξιώνει την ίση πρόσβαση των πολιτών, χωρίς φραγμούς και εμπόδια, σε όλα τα αξιώματα. Πράγματι, και παρά την σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί η πραγματική ισότητα εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενο και για τον λόγο αυτόν απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση της κρατικής εξουσίας ώστε να καταπολεμηθούν οι έμφυλες ανισότητες που θέτουν την γυναίκα σε υποδεέστερη θέση έναντι του άνδρα. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν το κράτος παρέμενε απλός θεατής των γεγονότων ήθελε θεωρηθεί αυτή η κοινωνική αδικία εις βάρος των γυναικών ως μια δίκαιη κατάσταση για την οποία δεν θα απαιτούνταν να καταβληθεί προσπάθεια για την ανατροπή της. Ένα απο τα μέσα που έχει στη διάθεση του ο Έλληνας νομοθέτης προκειμένου να ενισχυθεί η ισότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στη δημόσια σφαίρα συνιστούν οι ποσοστώσεις οι οποίες εντάσσονται στη γενικότερη κατηγορία των θετικών μέτρων τα οποία εισήχθησαν στο Σύνταγμα μας με την αναθεώρηση του 2001. Οι ποσοστώσεις αποτελούν ένα αποφασιστικό εργαλείο το οποίο στοχεύει στην επίτευξη της πραγματικής ισότητας των δύο φύλων εξαλείφοντας τις συνθήκες που φέρνουν τις γυναίκες σε μειονεκτική θέση. Η παραδοχή αυτή οδηγεί αυτόματα στην σύγκριση της σχέσης της πραγματικής ισότητας με την τυπική ισότητα και στο ερώτημα εάν η μία αντιτάσσεται της άλλης. Ξεκινώντας απο την τυπική ισότητα αυτή επιτάσσει την ενιαία αντιμετώπιση όλων με την έννοια οτι όλοι αντιμετωπίζονται ως ίσοι και απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Απο την άλλη, η πραγματική ισότητα γίνεται αντιληπτή ως ισότητα ευκαριών με την έννοια οτι όλα τα μέλη της κοινωνίας απολαμβάνουν επί ίσοις όροις τα δικαιώματα και δεν τυγχάνουν διακριτικής μεταχείρισης με βάση εξωνομικά κριτήρια όπως είναι οι κοινωνικές αντιλήψεις. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του μέτρου των ποσοστώσεων που έχουν θεσπιστεί υπέρ των γυναικών κυρίως σε πολιτικό επίπεδο και δευτερευόντως όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η σύνδεση των ποσοστώσεων με την αρχή της ισότητας των φύλων και αναζητούνται τα βαθύτερα αίτια της μειωμένης εκπροσώπησης των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Παράλληλα, επιχειρείται η ανάδειξη κι ενός άλλου σημαντικού στοιχείο: Ο αντίκτυπος που επιφέρει η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στην ποιότητα της δημοκρατίας μας γενικότερα. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η εισαγωγή των ποσοστώσεων φέρνει στην επιφάνεια το ερώτημα εάν αλλοιώνουν την σχέση εντολής που συνδέει την λαϊκή αντιπροωπεία με τα μέλη του εκλογικού σώματος. Στην δεύτερη ενότητα του παρόντος εγχειρήματος γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή στα πολιτικά δικαιώματα των ελληνίδων. Η αναφορά αυτή θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να καταδειχθεί οτι η μειωμένη παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα δεν οφείλεται σε τυχαία γεγονότα αλλά έχει τις ρίζες της βαθιά στο χρόνο. Η καθυστερημένη κατοχύρωση του δικαιώματος της ψήφου συνέβαλε καθοριστικά στην εμπέδωση των κοινωνικών αντιλήψεων οτι ο κοινωνικός ρόλος και αποστολή των γυναικών περιορίζεται στη διαχείριση τα του οίκου τους ενώ η διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών οι οποίοι είναι οι μόνοι ικανοί να λάβουν τέτοιου είδους αποφάσεις. Στην τρίτη ενότητα γίνεται επισκόπηση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναλύονται οι σκέψεις βάσει των οποίων οδηγήθηκε στην ιστορική νομολογιακή στροφή. Το Ανώτατο Ακυρωτικό αναγνώρισε τις εκλογικές ποσοστώσεις ως μέσο αποκατάστασης μιας ιστορικής αδικίας διατυπώνοντας την κρίση οτι η ποσόστωση όχι μόνο δεν αντιτάσσεται αλλά τουναντίον συνιστά το μέσο πραγμάτωσης της ουσιαστικής ισότητας, δεν είναι εξαίρεση αλλά ευθεία εφαρμογή των αρχών της κοινωνικής δικαιοσύνης. Με αφορμή αυτό το σκεπτικό διερευνάται, επίσης, η αλληλεπίδραση των ποσοστώσεων με άλλες θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος μας όπως είναι η αξιοκρατία, η πολιτική ισότητα και το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Πάντως, η μακρόχρονη εφαρμόγη τους ευλόγως οδηγεί στο ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικές στην πράξη και εάν πράγματι με την καθιέρωση τους δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων παρατίθενται στατιστικά στοιχεία σε τρία επίπεδα όπου τυγχάνουν εφαρμογης: σε τοπικό επίπεδο, σε εθνικό και τέλος, σε ευρωπαϊκό. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα της παρούσας εργασίας γίνεται συγκριτική ανάλυση των ποσοστώσεων και σε άλλες χώρες του κόσμου. Άλλωστε, ως χώρα καταγωγής των θετικών μέτρων είθισται να αναφέρονται οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου εκεί αξιοποιήθηκαν ως μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων που είχαν ως βάση τη φυλή. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στα κυριότερα νομοθετήματα σε διεθνές και κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο που προωθούν την ισότιμη απόλαυση των δικαιωμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα αλλά και πώς αξιοποιήθηκαν αυτά απο τα δικαστήρια. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκριτική ανάλυση των πρακτικών που έχουν υιοθετήσει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουρτάκη Χρυσή","Kourtaki Chrysi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:27:36Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3377899"],"render_values":[{"text":"uoadl:3377899","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3377899","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3377899","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3377899","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουρτάκη Χρυσή","Kourtaki Chrysi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3377899","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3377899"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Παρά το γεγονός οτι η αρχή της ισότητας των φύλων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, η παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα παραμένει ακόμη και σήμερα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η περιθωριοποίηση αυτή σε κοινωνικό και ιδίως σε πολιτικό επίπεδο γεννά προβληματισμούς αναφορικά τα αίτια της υποεκπροσώπησης των γυναικών αλλά και τα μέσα που δύνανται να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να αντισταθμιστεί η άνιση συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Η μειωμένη παρουσία των γυναικών, φυσικά, δεν είναι κάτι νέο αλλά απηχεί σε παγιωμένες αντιλήψεις της κοινωνίας που θέλουν την πολιτική να αποτελεί προνομιακό πεδίο των ανδρών εγκλωβίζοντας έτσι τις γυναίκες στον χώρο της ιδιωτικής σφαίρας και φροντίδας. Έτσι, αναβιώνει συνεχώς το αίτημα για ισότιμη συμμετοχή καταδεικνύοντας ταυτόχρονα και την προβληματική γύρω απο την ποιότητα της δημοκρατίας μας η οποία αξιώνει την ίση πρόσβαση των πολιτών, χωρίς φραγμούς και εμπόδια, σε όλα τα αξιώματα. Πράγματι, και παρά την σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί η πραγματική ισότητα εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενο και για τον λόγο αυτόν απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση της κρατικής εξουσίας ώστε να καταπολεμηθούν οι έμφυλες ανισότητες που θέτουν την γυναίκα σε υποδεέστερη θέση έναντι του άνδρα. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν το κράτος παρέμενε απλός θεατής των γεγονότων ήθελε θεωρηθεί αυτή η κοινωνική αδικία εις βάρος των γυναικών ως μια δίκαιη κατάσταση για την οποία δεν θα απαιτούνταν να καταβληθεί προσπάθεια για την ανατροπή της. Ένα απο τα μέσα που έχει στη διάθεση του ο Έλληνας νομοθέτης προκειμένου να ενισχυθεί η ισότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στη δημόσια σφαίρα συνιστούν οι ποσοστώσεις οι οποίες εντάσσονται στη γενικότερη κατηγορία των θετικών μέτρων τα οποία εισήχθησαν στο Σύνταγμα μας με την αναθεώρηση του 2001. Οι ποσοστώσεις αποτελούν ένα αποφασιστικό εργαλείο το οποίο στοχεύει στην επίτευξη της πραγματικής ισότητας των δύο φύλων εξαλείφοντας τις συνθήκες που φέρνουν τις γυναίκες σε μειονεκτική θέση. Η παραδοχή αυτή οδηγεί αυτόματα στην σύγκριση της σχέσης της πραγματικής ισότητας με την τυπική ισότητα και στο ερώτημα εάν η μία αντιτάσσεται της άλλης. Ξεκινώντας απο την τυπική ισότητα αυτή επιτάσσει την ενιαία αντιμετώπιση όλων με την έννοια οτι όλοι αντιμετωπίζονται ως ίσοι και απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Απο την άλλη, η πραγματική ισότητα γίνεται αντιληπτή ως ισότητα ευκαριών με την έννοια οτι όλα τα μέλη της κοινωνίας απολαμβάνουν επί ίσοις όροις τα δικαιώματα και δεν τυγχάνουν διακριτικής μεταχείρισης με βάση εξωνομικά κριτήρια όπως είναι οι κοινωνικές αντιλήψεις. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του μέτρου των ποσοστώσεων που έχουν θεσπιστεί υπέρ των γυναικών κυρίως σε πολιτικό επίπεδο και δευτερευόντως όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η σύνδεση των ποσοστώσεων με την αρχή της ισότητας των φύλων και αναζητούνται τα βαθύτερα αίτια της μειωμένης εκπροσώπησης των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Παράλληλα, επιχειρείται η ανάδειξη κι ενός άλλου σημαντικού στοιχείο: Ο αντίκτυπος που επιφέρει η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στην ποιότητα της δημοκρατίας μας γενικότερα. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η εισαγωγή των ποσοστώσεων φέρνει στην επιφάνεια το ερώτημα εάν αλλοιώνουν την σχέση εντολής που συνδέει την λαϊκή αντιπροωπεία με τα μέλη του εκλογικού σώματος. Στην δεύτερη ενότητα του παρόντος εγχειρήματος γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή στα πολιτικά δικαιώματα των ελληνίδων. Η αναφορά αυτή θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να καταδειχθεί οτι η μειωμένη παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα δεν οφείλεται σε τυχαία γεγονότα αλλά έχει τις ρίζες της βαθιά στο χρόνο. Η καθυστερημένη κατοχύρωση του δικαιώματος της ψήφου συνέβαλε καθοριστικά στην εμπέδωση των κοινωνικών αντιλήψεων οτι ο κοινωνικός ρόλος και αποστολή των γυναικών περιορίζεται στη διαχείριση τα του οίκου τους ενώ η διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών οι οποίοι είναι οι μόνοι ικανοί να λάβουν τέτοιου είδους αποφάσεις. Στην τρίτη ενότητα γίνεται επισκόπηση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναλύονται οι σκέψεις βάσει των οποίων οδηγήθηκε στην ιστορική νομολογιακή στροφή. Το Ανώτατο Ακυρωτικό αναγνώρισε τις εκλογικές ποσοστώσεις ως μέσο αποκατάστασης μιας ιστορικής αδικίας διατυπώνοντας την κρίση οτι η ποσόστωση όχι μόνο δεν αντιτάσσεται αλλά τουναντίον συνιστά το μέσο πραγμάτωσης της ουσιαστικής ισότητας, δεν είναι εξαίρεση αλλά ευθεία εφαρμογή των αρχών της κοινωνικής δικαιοσύνης. Με αφορμή αυτό το σκεπτικό διερευνάται, επίσης, η αλληλεπίδραση των ποσοστώσεων με άλλες θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος μας όπως είναι η αξιοκρατία, η πολιτική ισότητα και το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Πάντως, η μακρόχρονη εφαρμόγη τους ευλόγως οδηγεί στο ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικές στην πράξη και εάν πράγματι με την καθιέρωση τους δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων παρατίθενται στατιστικά στοιχεία σε τρία επίπεδα όπου τυγχάνουν εφαρμογης: σε τοπικό επίπεδο, σε εθνικό και τέλος, σε ευρωπαϊκό. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα της παρούσας εργασίας γίνεται συγκριτική ανάλυση των ποσοστώσεων και σε άλλες χώρες του κόσμου. Άλλωστε, ως χώρα καταγωγής των θετικών μέτρων είθισται να αναφέρονται οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου εκεί αξιοποιήθηκαν ως μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων που είχαν ως βάση τη φυλή. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στα κυριότερα νομοθετήματα σε διεθνές και κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο που προωθούν την ισότιμη απόλαυση των δικαιωμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα αλλά και πώς αξιοποιήθηκαν αυτά απο τα δικαστήρια. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκριτική ανάλυση των πρακτικών που έχουν υιοθετήσει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","Despite the fact that the principle of gender equality is constitutionally enshrined, the extend of women's representation in the public sphere remains even today very limited. This under-representation at the social and especially at the political level leads to the questioning of the causes of this phenomenon and the means that can be used to compensate the unequal participation of women in the decision-making process in the social and political life of the country. The under-representation of women reflects fixed social perceptions that want politics to be a privileged field for men. Thus, the demand for equal participation is constantly being revived and at the same time demonstrates the problematic nature of the quality of our democracy, which demands equal access without barriers for citizens. Indeed, and despite the significant progress that has been achieved, the real equality still remains an issue. For this reason, it is necessary for state authorities to establish legal framework in order to boost the presence of women in the social and especially in the political scene. One of the available means in Greek legislator to strengthen the equal representation of women in the public sphere are the quotas which are part of the general category of positive measures introduced in the Constitution with the 2001 revision of our Constitution. Quotas are a decisive tool which aims to achieve real gender equality by eliminating the conditions that cause women’s under-representation. The purpose of this paper is to study the measure of quotas for women, mainly at the political level and secondly in terms of access to the profession. The first section attempts to link the quotas with the principle of gender equality and seeks to identify the causes of the reduced representation of women in the political area. At the same time, it attempts to highlight another important element: The impact of women's reduced participation in the public life on the quality of our democracy in general. This is particularly important as the introduction of quotas raises the question of whether they change the mandate relationship that links people's representatives to members of the electorate. The second section of this project refers to a brief historical review of the civil rights of Greek women. This reference was deemed necessary in order to demonstrate that the reduced presence of women in the public area is not due to accidental events but has its roots deep in time. The third section reviews the jurisprudence of the Council of State and analyses the considerations on the basis of which it led to the historical jurisprudential shift. The Council of State recognized electoral quotas as a means of restoring a historical injustice by ruling that the quota is not only not opposed, but on the contrary, it constitutes the means of realizing substantive equality, it is not an exception but a direct application of the principles of social justice. On the basis of this reasoning, the interaction of quotas with other fundamental principles of our constitution, such as meritocracy, political equality and the right to vote and to be elected, is being examined. However, their long-standing application reasonably leads to the question of whether they are effective in practice and whether their introduction actually creates favourable conditions for the empowerment of women’s presence on the political scene. In order to draw conclusions, statistics are presented at three levels where they are applied: in local level, national level and finally European level. The fourth and last section of this paper presents a comparative analysis of the quotas in other countries of the world. Particular emphasis is placed on the comparative analysis of practices that are adopted by the Member States of the European Union."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ποσοστώσεις υπέρ των γυναικών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουρτάκη Χρυσή","Kourtaki Chrysi"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Παρά το γεγονός οτι η αρχή της ισότητας των φύλων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, η παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα παραμένει ακόμη και σήμερα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η περιθωριοποίηση αυτή σε κοινωνικό και ιδίως σε πολιτικό επίπεδο γεννά προβληματισμούς αναφορικά τα αίτια της υποεκπροσώπησης των γυναικών αλλά και τα μέσα που δύνανται να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να αντισταθμιστεί η άνιση συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Η μειωμένη παρουσία των γυναικών, φυσικά, δεν είναι κάτι νέο αλλά απηχεί σε παγιωμένες αντιλήψεις της κοινωνίας που θέλουν την πολιτική να αποτελεί προνομιακό πεδίο των ανδρών εγκλωβίζοντας έτσι τις γυναίκες στον χώρο της ιδιωτικής σφαίρας και φροντίδας. Έτσι, αναβιώνει συνεχώς το αίτημα για ισότιμη συμμετοχή καταδεικνύοντας ταυτόχρονα και την προβληματική γύρω απο την ποιότητα της δημοκρατίας μας η οποία αξιώνει την ίση πρόσβαση των πολιτών, χωρίς φραγμούς και εμπόδια, σε όλα τα αξιώματα. Πράγματι, και παρά την σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί η πραγματική ισότητα εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενο και για τον λόγο αυτόν απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση της κρατικής εξουσίας ώστε να καταπολεμηθούν οι έμφυλες ανισότητες που θέτουν την γυναίκα σε υποδεέστερη θέση έναντι του άνδρα. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν το κράτος παρέμενε απλός θεατής των γεγονότων ήθελε θεωρηθεί αυτή η κοινωνική αδικία εις βάρος των γυναικών ως μια δίκαιη κατάσταση για την οποία δεν θα απαιτούνταν να καταβληθεί προσπάθεια για την ανατροπή της. Ένα απο τα μέσα που έχει στη διάθεση του ο Έλληνας νομοθέτης προκειμένου να ενισχυθεί η ισότιμη εκπροσώπηση των γυναικών στη δημόσια σφαίρα συνιστούν οι ποσοστώσεις οι οποίες εντάσσονται στη γενικότερη κατηγορία των θετικών μέτρων τα οποία εισήχθησαν στο Σύνταγμα μας με την αναθεώρηση του 2001. Οι ποσοστώσεις αποτελούν ένα αποφασιστικό εργαλείο το οποίο στοχεύει στην επίτευξη της πραγματικής ισότητας των δύο φύλων εξαλείφοντας τις συνθήκες που φέρνουν τις γυναίκες σε μειονεκτική θέση. Η παραδοχή αυτή οδηγεί αυτόματα στην σύγκριση της σχέσης της πραγματικής ισότητας με την τυπική ισότητα και στο ερώτημα εάν η μία αντιτάσσεται της άλλης. Ξεκινώντας απο την τυπική ισότητα αυτή επιτάσσει την ενιαία αντιμετώπιση όλων με την έννοια οτι όλοι αντιμετωπίζονται ως ίσοι και απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Απο την άλλη, η πραγματική ισότητα γίνεται αντιληπτή ως ισότητα ευκαριών με την έννοια οτι όλα τα μέλη της κοινωνίας απολαμβάνουν επί ίσοις όροις τα δικαιώματα και δεν τυγχάνουν διακριτικής μεταχείρισης με βάση εξωνομικά κριτήρια όπως είναι οι κοινωνικές αντιλήψεις. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του μέτρου των ποσοστώσεων που έχουν θεσπιστεί υπέρ των γυναικών κυρίως σε πολιτικό επίπεδο και δευτερευόντως όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η σύνδεση των ποσοστώσεων με την αρχή της ισότητας των φύλων και αναζητούνται τα βαθύτερα αίτια της μειωμένης εκπροσώπησης των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Παράλληλα, επιχειρείται η ανάδειξη κι ενός άλλου σημαντικού στοιχείο: Ο αντίκτυπος που επιφέρει η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στην ποιότητα της δημοκρατίας μας γενικότερα. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η εισαγωγή των ποσοστώσεων φέρνει στην επιφάνεια το ερώτημα εάν αλλοιώνουν την σχέση εντολής που συνδέει την λαϊκή αντιπροωπεία με τα μέλη του εκλογικού σώματος. Στην δεύτερη ενότητα του παρόντος εγχειρήματος γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή στα πολιτικά δικαιώματα των ελληνίδων. Η αναφορά αυτή θεωρήθηκε αναγκαία προκειμένου να καταδειχθεί οτι η μειωμένη παρουσία των γυναικών στη δημόσια σφαίρα δεν οφείλεται σε τυχαία γεγονότα αλλά έχει τις ρίζες της βαθιά στο χρόνο. Η καθυστερημένη κατοχύρωση του δικαιώματος της ψήφου συνέβαλε καθοριστικά στην εμπέδωση των κοινωνικών αντιλήψεων οτι ο κοινωνικός ρόλος και αποστολή των γυναικών περιορίζεται στη διαχείριση τα του οίκου τους ενώ η διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών οι οποίοι είναι οι μόνοι ικανοί να λάβουν τέτοιου είδους αποφάσεις. Στην τρίτη ενότητα γίνεται επισκόπηση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναλύονται οι σκέψεις βάσει των οποίων οδηγήθηκε στην ιστορική νομολογιακή στροφή. Το Ανώτατο Ακυρωτικό αναγνώρισε τις εκλογικές ποσοστώσεις ως μέσο αποκατάστασης μιας ιστορικής αδικίας διατυπώνοντας την κρίση οτι η ποσόστωση όχι μόνο δεν αντιτάσσεται αλλά τουναντίον συνιστά το μέσο πραγμάτωσης της ουσιαστικής ισότητας, δεν είναι εξαίρεση αλλά ευθεία εφαρμογή των αρχών της κοινωνικής δικαιοσύνης. Με αφορμή αυτό το σκεπτικό διερευνάται, επίσης, η αλληλεπίδραση των ποσοστώσεων με άλλες θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος μας όπως είναι η αξιοκρατία, η πολιτική ισότητα και το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Πάντως, η μακρόχρονη εφαρμόγη τους ευλόγως οδηγεί στο ερώτημα κατά πόσο είναι αποτελεσματικές στην πράξη και εάν πράγματι με την καθιέρωση τους δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ενίσχυση των γυναικών στο πεδίο της πολιτικής σκηνής. Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων παρατίθενται στατιστικά στοιχεία σε τρία επίπεδα όπου τυγχάνουν εφαρμογης: σε τοπικό επίπεδο, σε εθνικό και τέλος, σε ευρωπαϊκό. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα της παρούσας εργασίας γίνεται συγκριτική ανάλυση των ποσοστώσεων και σε άλλες χώρες του κόσμου. Άλλωστε, ως χώρα καταγωγής των θετικών μέτρων είθισται να αναφέρονται οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου εκεί αξιοποιήθηκαν ως μέσο για την καταπολέμηση των διακρίσεων που είχαν ως βάση τη φυλή. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στα κυριότερα νομοθετήματα σε διεθνές και κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο που προωθούν την ισότιμη απόλαυση των δικαιωμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα αλλά και πώς αξιοποιήθηκαν αυτά απο τα δικαστήρια. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκριτική ανάλυση των πρακτικών που έχουν υιοθετήσει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","Despite the fact that the principle of gender equality is constitutionally enshrined, the extend of women's representation in the public sphere remains even today very limited. This under-representation at the social and especially at the political level leads to the questioning of the causes of this phenomenon and the means that can be used to compensate the unequal participation of women in the decision-making process in the social and political life of the country. The under-representation of women reflects fixed social perceptions that want politics to be a privileged field for men. Thus, the demand for equal participation is constantly being revived and at the same time demonstrates the problematic nature of the quality of our democracy, which demands equal access without barriers for citizens. Indeed, and despite the significant progress that has been achieved, the real equality still remains an issue. For this reason, it is necessary for state authorities to establish legal framework in order to boost the presence of women in the social and especially in the political scene. One of the available means in Greek legislator to strengthen the equal representation of women in the public sphere are the quotas which are part of the general category of positive measures introduced in the Constitution with the 2001 revision of our Constitution. Quotas are a decisive tool which aims to achieve real gender equality by eliminating the conditions that cause women’s under-representation. The purpose of this paper is to study the measure of quotas for women, mainly at the political level and secondly in terms of access to the profession. The first section attempts to link the quotas with the principle of gender equality and seeks to identify the causes of the reduced representation of women in the political area. At the same time, it attempts to highlight another important element: The impact of women's reduced participation in the public life on the quality of our democracy in general. This is particularly important as the introduction of quotas raises the question of whether they change the mandate relationship that links people's representatives to members of the electorate. The second section of this project refers to a brief historical review of the civil rights of Greek women. This reference was deemed necessary in order to demonstrate that the reduced presence of women in the public area is not due to accidental events but has its roots deep in time. The third section reviews the jurisprudence of the Council of State and analyses the considerations on the basis of which it led to the historical jurisprudential shift. The Council of State recognized electoral quotas as a means of restoring a historical injustice by ruling that the quota is not only not opposed, but on the contrary, it constitutes the means of realizing substantive equality, it is not an exception but a direct application of the principles of social justice. On the basis of this reasoning, the interaction of quotas with other fundamental principles of our constitution, such as meritocracy, political equality and the right to vote and to be elected, is being examined. However, their long-standing application reasonably leads to the question of whether they are effective in practice and whether their introduction actually creates favourable conditions for the empowerment of women’s presence on the political scene. In order to draw conclusions, statistics are presented at three levels where they are applied: in local level, national level and finally European level. The fourth and last section of this paper presents a comparative analysis of the quotas in other countries of the world. Particular emphasis is placed on the comparative analysis of practices that are adopted by the Member States of the European Union."],"dc:identifier":["uoadl:3377899","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3377899"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ποσοστώσεις υπέρ των γυναικών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:27:36Z"}