{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3391440"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3391440","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Μικρασιατική Καταστροφή στην Παιδική Λογοτεχνία","abstract":"Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η αποτύπωση της Μικρασιατικής Καταστροφής και του επακόλουθου δράματος των προσφύγων στην Παιδική Λογοτεχνία. Γίνονται απόπειρες να ερμηνευθεί το γεγονός πως, παρά την καίρια σημασία του γεγονότος για την εθνική μας Ιστορία, την εθνική μας ταυτότητα και τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και παρά τον αντίκτυπο που είχε αυτό τόσο συλλογικά όσο και ατομικά, το θέμα καθυστέρησε σημαντικά να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους και μέχρι και σήμερα εκπροσωπείται σε μικρότερη έκταση από άλλα ιστορικά θέματα. Στην προσπάθεια διατύπωσης των ερμηνειών που παρουσιάζονται και που από τη διερεύνηση της σχετικής βιβλιογραφίας δεν έχει ξαναγίνει μέχρι σήμερα με τρόπο συστηματικό, λεπτομερή και επικεντρωμένο αυστηρά σε αυτό το θέμα, εργαλεία υπήρξαν οι θεωρητικοί προβληματισμοί γύρω από τη σχέση Λογοτεχνίας και Ιστορίας, Λογοτεχνίας και Τραύματος, Λογοτεχνίας και προσφυγιάς, καθώς και οι θεωρητικές θέσεις του σχετικά νέου κλάδου της Παιδαγωγικής επιστήμης, της Παιδαγωγικής της Λογοτεχνίας, γύρω από τη φύση, τον ρόλο και τα λογοτεχνικά εργαλεία της Παιδικής Λογοτεχνίας, όπως παρατίθενται στα δυο πρώτα κεφάλαια. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν κάποια ιστορικά στοιχεία και κάποια δεδομένα από το σύγχρονο εκπαιδευτικό μας σύστημα και το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Στη συνέχεια επιχειρείται να καταδειχθεί σε θεωρητικό επίπεδο πως το ζήτημα της Μικρασιατικής Καταστροφής και της προσφυγιάς δύναται όχι μόνο να απασχολήσει με ενδιαφέροντες και πρωτότυπους τρόπους τη σύγχρονη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους, αλλά και να αποδειχθεί ιδιαίτερα κατάλληλο και πρόσφορο για τη διδακτική και παιδαγωγική του αξιοποίηση στο παρόν μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα. Πέρα από τη σύνδεσή του με την ιστορική σκέψη και συνείδηση των παιδιών, πέρα από τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση ελληνικής συνείδησης και στη σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας, χαρακτηρίζεται και από την έννοια του τραύματος και της κρίσης, με αποτέλεσμα να μπορεί να παράσχει τρόπους και πρότυπα θωράκισης και οργάνωσης των υποκειμένων απέναντι σε ένα τραυματικό γεγονός, ενώ σχετίζεται με τη διαδικασία δόμησης της ταυτότητας μέσα από κρίσεις, στοιχείο πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και ιδιαίτερα των εφήβων. Επιπλέον, μέσω της πραγματικότητας της οθωμανικής διάστασης του ελληνικού παρελθόντος και της έλευσης των προσφύγων ακουμπά με άμεσο και αυθεντικό τρόπο το θέμα της διαφορετικότητας και της διαπολιτισμικότητας, θέματα ιδιαίτερα επίκαιρα στη σημερινή κοινωνία λόγω των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Έτσι, το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής φαίνεται κατάλληλο σήμερα να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για Παιδιά και νέους τόσο από αισθητική και λογοτεχνική πλευρά όσο και από παιδαγωγική. Παρόλα αυτά όμως παραμένει προκλητικό και δύσκολο εγχείρημα για τους συγγραφείς, καθώς έχουν να αναμετρηθούν με πολλούς και σύνθετους παράγοντες: το οδυνηρό και τραυματικό στοιχείο, την ύπαρξη πολλών ερμηνειών και οπτικών, τη συνύπαρξη ιστορικής, ψυχολογικής και παιδαγωγικής διάστασης, τη σύνδεση του θέματος με το παρόν και το μέλλον. Σε πρακτικό επίπεδο επιχειρείται να διερευνηθεί και να αποτιμηθεί η παρουσία όλων των παραπάνω παραμέτρων σε τέσσερα λογοτεχνικά έργα για παιδιά με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή στις τρεις φάσεις της. Η εξέταση των στοιχείων και των δεδομένων που μας παρέχουν πραγματοποιείται σε επίπεδο λογοτεχνικό, ιστορικό, ψυχολογικό και παιδαγωγικό. Η τελική διαπίστωσή μας συμπυκνώνεται στο ότι σε διαφορετικό βαθμό οι συγγραφείς στα υπό εξέταση έργα κατάφεραν το παραπάνω σύνθετο εγχείρημα, δίνοντας έμφαση σε διαφορετικά στοιχεία και χρησιμοποιώντας διαφορετικούς τρόπους, με αποτέλεσμα τελικά ναι μεν να μπορεί να διαφοροποιηθούν οι αναγνώστες τους με κριτήριο την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους, από την άλλη όμως να παράγεται σε κάθε περίπτωση ένα άρτιο λογοτεχνικό και παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Λέξεις – κλειδιά: Μικρασιατική Καταστροφή, Παιδική Λογοτεχνία, Ιστορία, Τραύμα, προσφυγιά, Ψυχολογία, διαπολιτισμικότητα.","abstract_html":"Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η αποτύπωση της Μικρασιατικής Καταστροφής και του επακόλουθου δράματος των προσφύγων στην Παιδική Λογοτεχνία. Γίνονται απόπειρες να ερμηνευθεί το γεγονός πως, παρά την καίρια σημασία του γεγονότος για την εθνική μας Ιστορία, την εθνική μας ταυτότητα και τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και παρά τον αντίκτυπο που είχε αυτό τόσο συλλογικά όσο και ατομικά, το θέμα καθυστέρησε σημαντικά να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους και μέχρι και σήμερα εκπροσωπείται σε μικρότερη έκταση από άλλα ιστορικά θέματα. Στην προσπάθεια διατύπωσης των ερμηνειών που παρουσιάζονται και που από τη διερεύνηση της σχετικής βιβλιογραφίας δεν έχει ξαναγίνει μέχρι σήμερα με τρόπο συστηματικό, λεπτομερή και επικεντρωμένο αυστηρά σε αυτό το θέμα, εργαλεία υπήρξαν οι θεωρητικοί προβληματισμοί γύρω από τη σχέση Λογοτεχνίας και Ιστορίας, Λογοτεχνίας και Τραύματος, Λογοτεχνίας και προσφυγιάς, καθώς και οι θεωρητικές θέσεις του σχετικά νέου κλάδου της Παιδαγωγικής επιστήμης, της Παιδαγωγικής της Λογοτεχνίας, γύρω από τη φύση, τον ρόλο και τα λογοτεχνικά εργαλεία της Παιδικής Λογοτεχνίας, όπως παρατίθενται στα δυο πρώτα κεφάλαια. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν κάποια ιστορικά στοιχεία και κάποια δεδομένα από το σύγχρονο εκπαιδευτικό μας σύστημα και το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Στη συνέχεια επιχειρείται να καταδειχθεί σε θεωρητικό επίπεδο πως το ζήτημα της Μικρασιατικής Καταστροφής και της προσφυγιάς δύναται όχι μόνο να απασχολήσει με ενδιαφέροντες και πρωτότυπους τρόπους τη σύγχρονη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους, αλλά και να αποδειχθεί ιδιαίτερα κατάλληλο και πρόσφορο για τη διδακτική και παιδαγωγική του αξιοποίηση στο παρόν μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα. Πέρα από τη σύνδεσή του με την ιστορική σκέψη και συνείδηση των παιδιών, πέρα από τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση ελληνικής συνείδησης και στη σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας, χαρακτηρίζεται και από την έννοια του τραύματος και της κρίσης, με αποτέλεσμα να μπορεί να παράσχει τρόπους και πρότυπα θωράκισης και οργάνωσης των υποκειμένων απέναντι σε ένα τραυματικό γεγονός, ενώ σχετίζεται με τη διαδικασία δόμησης της ταυτότητας μέσα από κρίσεις, στοιχείο πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και ιδιαίτερα των εφήβων. Επιπλέον, μέσω της πραγματικότητας της οθωμανικής διάστασης του ελληνικού παρελθόντος και της έλευσης των προσφύγων ακουμπά με άμεσο και αυθεντικό τρόπο το θέμα της διαφορετικότητας και της διαπολιτισμικότητας, θέματα ιδιαίτερα επίκαιρα στη σημερινή κοινωνία λόγω των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Έτσι, το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής φαίνεται κατάλληλο σήμερα να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για Παιδιά και νέους τόσο από αισθητική και λογοτεχνική πλευρά όσο και από παιδαγωγική. Παρόλα αυτά όμως παραμένει προκλητικό και δύσκολο εγχείρημα για τους συγγραφείς, καθώς έχουν να αναμετρηθούν με πολλούς και σύνθετους παράγοντες: το οδυνηρό και τραυματικό στοιχείο, την ύπαρξη πολλών ερμηνειών και οπτικών, τη συνύπαρξη ιστορικής, ψυχολογικής και παιδαγωγικής διάστασης, τη σύνδεση του θέματος με το παρόν και το μέλλον. Σε πρακτικό επίπεδο επιχειρείται να διερευνηθεί και να αποτιμηθεί η παρουσία όλων των παραπάνω παραμέτρων σε τέσσερα λογοτεχνικά έργα για παιδιά με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή στις τρεις φάσεις της. Η εξέταση των στοιχείων και των δεδομένων που μας παρέχουν πραγματοποιείται σε επίπεδο λογοτεχνικό, ιστορικό, ψυχολογικό και παιδαγωγικό. Η τελική διαπίστωσή μας συμπυκνώνεται στο ότι σε διαφορετικό βαθμό οι συγγραφείς στα υπό εξέταση έργα κατάφεραν το παραπάνω σύνθετο εγχείρημα, δίνοντας έμφαση σε διαφορετικά στοιχεία και χρησιμοποιώντας διαφορετικούς τρόπους, με αποτέλεσμα τελικά ναι μεν να μπορεί να διαφοροποιηθούν οι αναγνώστες τους με κριτήριο την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους, από την άλλη όμως να παράγεται σε κάθε περίπτωση ένα άρτιο λογοτεχνικό και παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Λέξεις – κλειδιά: Μικρασιατική Καταστροφή, Παιδική Λογοτεχνία, Ιστορία, Τραύμα, προσφυγιά, Ψυχολογία, διαπολιτισμικότητα.","abstract_has_math":false,"creators":["ΠΟΛΙΤΗ ΛΟΥΚΙΑ"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:28:46Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3391440"],"render_values":[{"text":"uoadl:3391440","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3391440","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3391440","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3391440","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΠΟΛΙΤΗ ΛΟΥΚΙΑ"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3391440","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3391440"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η αποτύπωση της Μικρασιατικής Καταστροφής και του επακόλουθου δράματος των προσφύγων στην Παιδική Λογοτεχνία. Γίνονται απόπειρες να ερμηνευθεί το γεγονός πως, παρά την καίρια σημασία του γεγονότος για την εθνική μας Ιστορία, την εθνική μας ταυτότητα και τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και παρά τον αντίκτυπο που είχε αυτό τόσο συλλογικά όσο και ατομικά, το θέμα καθυστέρησε σημαντικά να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους και μέχρι και σήμερα εκπροσωπείται σε μικρότερη έκταση από άλλα ιστορικά θέματα. Στην προσπάθεια διατύπωσης των ερμηνειών που παρουσιάζονται και που από τη διερεύνηση της σχετικής βιβλιογραφίας δεν έχει ξαναγίνει μέχρι σήμερα με τρόπο συστηματικό, λεπτομερή και επικεντρωμένο αυστηρά σε αυτό το θέμα, εργαλεία υπήρξαν οι θεωρητικοί προβληματισμοί γύρω από τη σχέση Λογοτεχνίας και Ιστορίας, Λογοτεχνίας και Τραύματος, Λογοτεχνίας και προσφυγιάς, καθώς και οι θεωρητικές θέσεις του σχετικά νέου κλάδου της Παιδαγωγικής επιστήμης, της Παιδαγωγικής της Λογοτεχνίας, γύρω από τη φύση, τον ρόλο και τα λογοτεχνικά εργαλεία της Παιδικής Λογοτεχνίας, όπως παρατίθενται στα δυο πρώτα κεφάλαια. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν κάποια ιστορικά στοιχεία και κάποια δεδομένα από το σύγχρονο εκπαιδευτικό μας σύστημα και το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Στη συνέχεια επιχειρείται να καταδειχθεί σε θεωρητικό επίπεδο πως το ζήτημα της Μικρασιατικής Καταστροφής και της προσφυγιάς δύναται όχι μόνο να απασχολήσει με ενδιαφέροντες και πρωτότυπους τρόπους τη σύγχρονη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους, αλλά και να αποδειχθεί ιδιαίτερα κατάλληλο και πρόσφορο για τη διδακτική και παιδαγωγική του αξιοποίηση στο παρόν μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα. Πέρα από τη σύνδεσή του με την ιστορική σκέψη και συνείδηση των παιδιών, πέρα από τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση ελληνικής συνείδησης και στη σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας, χαρακτηρίζεται και από την έννοια του τραύματος και της κρίσης, με αποτέλεσμα να μπορεί να παράσχει τρόπους και πρότυπα θωράκισης και οργάνωσης των υποκειμένων απέναντι σε ένα τραυματικό γεγονός, ενώ σχετίζεται με τη διαδικασία δόμησης της ταυτότητας μέσα από κρίσεις, στοιχείο πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και ιδιαίτερα των εφήβων. Επιπλέον, μέσω της πραγματικότητας της οθωμανικής διάστασης του ελληνικού παρελθόντος και της έλευσης των προσφύγων ακουμπά με άμεσο και αυθεντικό τρόπο το θέμα της διαφορετικότητας και της διαπολιτισμικότητας, θέματα ιδιαίτερα επίκαιρα στη σημερινή κοινωνία λόγω των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Έτσι, το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής φαίνεται κατάλληλο σήμερα να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για Παιδιά και νέους τόσο από αισθητική και λογοτεχνική πλευρά όσο και από παιδαγωγική. Παρόλα αυτά όμως παραμένει προκλητικό και δύσκολο εγχείρημα για τους συγγραφείς, καθώς έχουν να αναμετρηθούν με πολλούς και σύνθετους παράγοντες: το οδυνηρό και τραυματικό στοιχείο, την ύπαρξη πολλών ερμηνειών και οπτικών, τη συνύπαρξη ιστορικής, ψυχολογικής και παιδαγωγικής διάστασης, τη σύνδεση του θέματος με το παρόν και το μέλλον. Σε πρακτικό επίπεδο επιχειρείται να διερευνηθεί και να αποτιμηθεί η παρουσία όλων των παραπάνω παραμέτρων σε τέσσερα λογοτεχνικά έργα για παιδιά με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή στις τρεις φάσεις της. Η εξέταση των στοιχείων και των δεδομένων που μας παρέχουν πραγματοποιείται σε επίπεδο λογοτεχνικό, ιστορικό, ψυχολογικό και παιδαγωγικό. Η τελική διαπίστωσή μας συμπυκνώνεται στο ότι σε διαφορετικό βαθμό οι συγγραφείς στα υπό εξέταση έργα κατάφεραν το παραπάνω σύνθετο εγχείρημα, δίνοντας έμφαση σε διαφορετικά στοιχεία και χρησιμοποιώντας διαφορετικούς τρόπους, με αποτέλεσμα τελικά ναι μεν να μπορεί να διαφοροποιηθούν οι αναγνώστες τους με κριτήριο την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους, από την άλλη όμως να παράγεται σε κάθε περίπτωση ένα άρτιο λογοτεχνικό και παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Λέξεις – κλειδιά: Μικρασιατική Καταστροφή, Παιδική Λογοτεχνία, Ιστορία, Τραύμα, προσφυγιά, Ψυχολογία, διαπολιτισμικότητα.","In this study, the portrayal of the Asia Minor Catastrophe and the subsequent drama of the refugees in Children's Literature is examined. Attempts are made to interpret the fact that, despite the crucial importance of the event for our national history, our national identity, and social-political developments, as well as its collective and individual impact, the subject significantly lagged in engaging Children's Literature, and even today, it is represented to a lesser extent than other historical topics. In our attempt to formulate these interpretations, we incorporated theoretical considerations related to the relationship between Literature and History, Literature and Trauma, Literature and Refugeeism. We also considered the theoretical positions from the relatively new field of Pedagogical Science and Pedagogy of Literature. These considerations focus on the nature, role, and literary tools of Children's Literature, as presented in the first two chapters. Additionally, we used historical data and information from our contemporary education system and the Curriculum. Subsequently, an attempt is made to demonstrate on a theoretical level that the issue of the Asia Minor Catastrophe and the refugee crisis can not only engage contemporary Children's Literature in interesting and original ways, but can also prove particularly suitable and useful for its educational and pedagogical utilisation nowadays through literary texts. Beyond its connection to the historical thought and consciousness of children, its contribution to shaping Greek consciousness and forging national identity, it is characterised by trauma and crisis, resulting in providing ways and models of protection and organisation of individuals in the face of a traumatic event. Furthermore, it is related to the process of identity construction through crises, which is very important for the development of children and adolescents. Moreover, through the Ottoman dimension of the Greek past and the arrival of the refugees, it touches upon the theme of diversity and interculturality, which are particularly relevant in today's society due to immigration and refugee flows. Thus, the issue of the Asia Minor Catastrophe appears suitable today to engage Children's Literature both from an aesthetic and literary perspective and from an educational one. However, it remains a challenging and difficult undertaking for authors, as they have to grapple with many complex factors: the painful and traumatic element, the existence of multiple interpretations and perspectives, the coexistence of historical, psychological, and pedagogical dimension and the connection of the subject to the present and the future. On a practical level, an attempt is made to explore and evaluate the presence of all these parameters in four literary works for children themed after the Asia Minor Catastrophe in its three phases. The examination of the elements and data provided is carried out at a literary, historical, psychological, and pedagogical level. Our final conclusion is condensed into the fact that the authors in the examined works managed the above complex undertaking to varying degrees, emphasizing different elements and using different methods, resulting in differentiating their readers based on age and interests. However, a coherent literary and pedagogical result is ultimately produced. Key words: Asia Minor Catastrophe, Literacy for children and young people, History, Trauma, Refugeeism, Psychology, Interculturality."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Μικρασιατική Καταστροφή στην Παιδική Λογοτεχνία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΠΟΛΙΤΗ ΛΟΥΚΙΑ"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η αποτύπωση της Μικρασιατικής Καταστροφής και του επακόλουθου δράματος των προσφύγων στην Παιδική Λογοτεχνία. Γίνονται απόπειρες να ερμηνευθεί το γεγονός πως, παρά την καίρια σημασία του γεγονότος για την εθνική μας Ιστορία, την εθνική μας ταυτότητα και τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και παρά τον αντίκτυπο που είχε αυτό τόσο συλλογικά όσο και ατομικά, το θέμα καθυστέρησε σημαντικά να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους και μέχρι και σήμερα εκπροσωπείται σε μικρότερη έκταση από άλλα ιστορικά θέματα. Στην προσπάθεια διατύπωσης των ερμηνειών που παρουσιάζονται και που από τη διερεύνηση της σχετικής βιβλιογραφίας δεν έχει ξαναγίνει μέχρι σήμερα με τρόπο συστηματικό, λεπτομερή και επικεντρωμένο αυστηρά σε αυτό το θέμα, εργαλεία υπήρξαν οι θεωρητικοί προβληματισμοί γύρω από τη σχέση Λογοτεχνίας και Ιστορίας, Λογοτεχνίας και Τραύματος, Λογοτεχνίας και προσφυγιάς, καθώς και οι θεωρητικές θέσεις του σχετικά νέου κλάδου της Παιδαγωγικής επιστήμης, της Παιδαγωγικής της Λογοτεχνίας, γύρω από τη φύση, τον ρόλο και τα λογοτεχνικά εργαλεία της Παιδικής Λογοτεχνίας, όπως παρατίθενται στα δυο πρώτα κεφάλαια. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν κάποια ιστορικά στοιχεία και κάποια δεδομένα από το σύγχρονο εκπαιδευτικό μας σύστημα και το Αναλυτικό Πρόγραμμα. Στη συνέχεια επιχειρείται να καταδειχθεί σε θεωρητικό επίπεδο πως το ζήτημα της Μικρασιατικής Καταστροφής και της προσφυγιάς δύναται όχι μόνο να απασχολήσει με ενδιαφέροντες και πρωτότυπους τρόπους τη σύγχρονη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους, αλλά και να αποδειχθεί ιδιαίτερα κατάλληλο και πρόσφορο για τη διδακτική και παιδαγωγική του αξιοποίηση στο παρόν μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα. Πέρα από τη σύνδεσή του με την ιστορική σκέψη και συνείδηση των παιδιών, πέρα από τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση ελληνικής συνείδησης και στη σφυρηλάτηση της εθνικής ταυτότητας, χαρακτηρίζεται και από την έννοια του τραύματος και της κρίσης, με αποτέλεσμα να μπορεί να παράσχει τρόπους και πρότυπα θωράκισης και οργάνωσης των υποκειμένων απέναντι σε ένα τραυματικό γεγονός, ενώ σχετίζεται με τη διαδικασία δόμησης της ταυτότητας μέσα από κρίσεις, στοιχείο πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και ιδιαίτερα των εφήβων. Επιπλέον, μέσω της πραγματικότητας της οθωμανικής διάστασης του ελληνικού παρελθόντος και της έλευσης των προσφύγων ακουμπά με άμεσο και αυθεντικό τρόπο το θέμα της διαφορετικότητας και της διαπολιτισμικότητας, θέματα ιδιαίτερα επίκαιρα στη σημερινή κοινωνία λόγω των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Έτσι, το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής φαίνεται κατάλληλο σήμερα να απασχολήσει τη Λογοτεχνία για Παιδιά και νέους τόσο από αισθητική και λογοτεχνική πλευρά όσο και από παιδαγωγική. Παρόλα αυτά όμως παραμένει προκλητικό και δύσκολο εγχείρημα για τους συγγραφείς, καθώς έχουν να αναμετρηθούν με πολλούς και σύνθετους παράγοντες: το οδυνηρό και τραυματικό στοιχείο, την ύπαρξη πολλών ερμηνειών και οπτικών, τη συνύπαρξη ιστορικής, ψυχολογικής και παιδαγωγικής διάστασης, τη σύνδεση του θέματος με το παρόν και το μέλλον. Σε πρακτικό επίπεδο επιχειρείται να διερευνηθεί και να αποτιμηθεί η παρουσία όλων των παραπάνω παραμέτρων σε τέσσερα λογοτεχνικά έργα για παιδιά με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή στις τρεις φάσεις της. Η εξέταση των στοιχείων και των δεδομένων που μας παρέχουν πραγματοποιείται σε επίπεδο λογοτεχνικό, ιστορικό, ψυχολογικό και παιδαγωγικό. Η τελική διαπίστωσή μας συμπυκνώνεται στο ότι σε διαφορετικό βαθμό οι συγγραφείς στα υπό εξέταση έργα κατάφεραν το παραπάνω σύνθετο εγχείρημα, δίνοντας έμφαση σε διαφορετικά στοιχεία και χρησιμοποιώντας διαφορετικούς τρόπους, με αποτέλεσμα τελικά ναι μεν να μπορεί να διαφοροποιηθούν οι αναγνώστες τους με κριτήριο την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους, από την άλλη όμως να παράγεται σε κάθε περίπτωση ένα άρτιο λογοτεχνικό και παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Λέξεις – κλειδιά: Μικρασιατική Καταστροφή, Παιδική Λογοτεχνία, Ιστορία, Τραύμα, προσφυγιά, Ψυχολογία, διαπολιτισμικότητα.","In this study, the portrayal of the Asia Minor Catastrophe and the subsequent drama of the refugees in Children's Literature is examined. Attempts are made to interpret the fact that, despite the crucial importance of the event for our national history, our national identity, and social-political developments, as well as its collective and individual impact, the subject significantly lagged in engaging Children's Literature, and even today, it is represented to a lesser extent than other historical topics. In our attempt to formulate these interpretations, we incorporated theoretical considerations related to the relationship between Literature and History, Literature and Trauma, Literature and Refugeeism. We also considered the theoretical positions from the relatively new field of Pedagogical Science and Pedagogy of Literature. These considerations focus on the nature, role, and literary tools of Children's Literature, as presented in the first two chapters. Additionally, we used historical data and information from our contemporary education system and the Curriculum. Subsequently, an attempt is made to demonstrate on a theoretical level that the issue of the Asia Minor Catastrophe and the refugee crisis can not only engage contemporary Children's Literature in interesting and original ways, but can also prove particularly suitable and useful for its educational and pedagogical utilisation nowadays through literary texts. Beyond its connection to the historical thought and consciousness of children, its contribution to shaping Greek consciousness and forging national identity, it is characterised by trauma and crisis, resulting in providing ways and models of protection and organisation of individuals in the face of a traumatic event. Furthermore, it is related to the process of identity construction through crises, which is very important for the development of children and adolescents. Moreover, through the Ottoman dimension of the Greek past and the arrival of the refugees, it touches upon the theme of diversity and interculturality, which are particularly relevant in today's society due to immigration and refugee flows. Thus, the issue of the Asia Minor Catastrophe appears suitable today to engage Children's Literature both from an aesthetic and literary perspective and from an educational one. However, it remains a challenging and difficult undertaking for authors, as they have to grapple with many complex factors: the painful and traumatic element, the existence of multiple interpretations and perspectives, the coexistence of historical, psychological, and pedagogical dimension and the connection of the subject to the present and the future. On a practical level, an attempt is made to explore and evaluate the presence of all these parameters in four literary works for children themed after the Asia Minor Catastrophe in its three phases. The examination of the elements and data provided is carried out at a literary, historical, psychological, and pedagogical level. Our final conclusion is condensed into the fact that the authors in the examined works managed the above complex undertaking to varying degrees, emphasizing different elements and using different methods, resulting in differentiating their readers based on age and interests. However, a coherent literary and pedagogical result is ultimately produced. Key words: Asia Minor Catastrophe, Literacy for children and young people, History, Trauma, Refugeeism, Psychology, Interculturality."],"dc:identifier":["uoadl:3391440","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3391440"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η Μικρασιατική Καταστροφή στην Παιδική Λογοτεχνία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:28:46Z"}