{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3398217"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3398217","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος των ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων","abstract":"Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο των ηθικών συναισθημάτων, ήτοι της συνεργασίας, αλτρουισμού, ενσυναίσθησης, συμπάθειας και ηθικών κανόνων στις κοινωνίες των ζώων, εμβαθύνοντας στις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις τους εντός αυτών. Σε αυτές τα ηθικά συναισθήματα φαίνεται να δεσπόζουν. Διερευνάται, λοιπόν, πώς οι πολύπλοκοι αυτοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί, διαμορφώνουν τη δυναμική των σχέσεων στην ζωική κοινότητα, παρέχοντας πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας, ως τα δομικά υλικά της ηθικής (ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων). Καταρχάς, επιχειρείται να οριστούν τα συναισθήματα στα ζώα και ο ρόλος τους στην (κοινωνική) συμπεριφορά αυτών. Αμφισβητείται δε η επικρατούσα επιστημονική θεώρηση, η οποία υπό τον φόβο του ανθρωπομορφισμού, τους αναγνωρίζει ικανότητα να βιώνουν μόνο απλά συναισθήματα. Προτείνεται, λοιπόν, ένας «κριτικός ανθρωπομορφισμός» που θα επιτρέψει στους μελετητές να ερευνήσουν την ύπαρξη (και) σύνθετων ζωικών συμπεριφορών που εκφράζουν πολύπλοκες συναισθηματικές καταστάσεις, χωρίς να διακυβεύεται η «επιστημονικότητα» του έργου τους. Εν συνεχεία, γίνεται μια ανασκόπηση της εννοιολόγησης των ηθικών συναισθημάτων, και μέσω παράθεσης σύγχρονων νευροεπιστημονικών δεδομένων, επιχειρείται μια επανένταξη της σημασίας των συναισθημάτων εν γένει, στην λήψη ηθικών αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται η συνεργασία και ο αλτρουισμός, συμπεριφορές που συναντώνται στο ζωικό βασίλειο υπό διάφορες μορφές και αποτελούν γνωρίσματα κοινωνικής συμπεριφοράς στα ζώα. Η διερεύνηση των κινήτρων πίσω από μορφές αλτρουιστικών πράξεων, όπως το μοίρασμα της τροφής και η αλληλοπεριποίηση και των υποκείμενων μηχανισμών που τις καθοδηγούν, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας στη βάση ανταπόδοσης και τήρησης κανόνων. Ειδικότερα, η παρουσία (κοινωνικών) κανόνων κρίνεται ότι συμβάλει στη συνοχή και εύρυθμη λειτουργία της ομάδας, καταδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των κοινωνικών δομών στα μη ανθρώπινα ζώα. Η ενσυναίσθηση αποτελεί κομβικό στοιχείο για την ανάλυση και κατανόηση των ηθικών συναισθημάτων στα ζώα. Σήμερα, σαφείς ενδείξεις ενσυναισθητικών συμπεριφορών «αναγνωρίζονται» σε διάφορα είδη. Έτσι, αμφισβητείται ευθέως η παραδοσιακή αντίληψη της ενσυναίσθησης, ως χαρακτηριστικό αποκλειστικά ανθρώπινο. Προς το σκοπό αυτό, μελετώνται δυο μορφές ενσυναίσθησης, που υποστηρίζονται από σύνθετες γνωστικές ικανότητες, η παρηγοριά και η στοχευμένη βοήθεια. Η παρουσία των μορφών αυτών ενσυναίσθησης στα ζώα φωτίζει τους πολύπλοκους συναισθηματικούς και συντροφικούς δεσμούς και εν τέλει τη σημασίας των άλλων μελών της ομάδας (σύνολο) για τα επιμέρους άτομα. 4 Για την εξελικτική θεωρία, η ηθική είναι προϊόν της εξέλιξης και η παρουσία σύνθετων ενσυναισθητικών και αλτρουιστικών συμπεριφορών σε ζώα, θέτει προς αμφισβήτηση το κύρος των θεωριών του ηθικού εγωισμού καιτου επιχρίσματος. Στο σημείο δε αυτό προκύπτει το ερώτημα «τα μη ανθρώπινα ζώα μπορούν να θεωρηθούν ηθικά υποκείμενα;» ιδίως από τη στιγμή που τα ηθικά συναισθήματα, ως δομικά στοιχεία της κοινωνικής ηθικής, παρατηρούνται στις κοινωνίες των ζώων. Συνοψίζοντας, η εμφανής παρουσία ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων οδηγεί σε ανάγκη διεύρυνση της ηθικής κοινότητας ώστε να περιλάβει και αυτά. Η αναγνώριση του ρόλου της συμπάθειας (ενδιαφέρον, ανησυχία και δράση για την ευημερία των άλλων), ως ηθικού ρεύματος που εκφράζεται πλέον κυρίως από τις οικο-φεμινίστριες, κερδίζει διαρκώς οπαδούς όπως η αμφισβήτηση παγιωμένων δυϊστικών θεωριών πρεσβεύει, μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν διαχρονικά τα μη ανθρώπινα ζώα αλλά και εν γένει την φύση, ως πόρους αποκλειστικά της δικής τους ευημερίας.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο των ηθικών συναισθημάτων, ήτοι της συνεργασίας, αλτρουισμού, ενσυναίσθησης, συμπάθειας και ηθικών κανόνων στις κοινωνίες των ζώων, εμβαθύνοντας στις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις τους εντός αυτών. Σε αυτές τα ηθικά συναισθήματα φαίνεται να δεσπόζουν. Διερευνάται, λοιπόν, πώς οι πολύπλοκοι αυτοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί, διαμορφώνουν τη δυναμική των σχέσεων στην ζωική κοινότητα, παρέχοντας πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας, ως τα δομικά υλικά της ηθικής (ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων). Καταρχάς, επιχειρείται να οριστούν τα συναισθήματα στα ζώα και ο ρόλος τους στην (κοινωνική) συμπεριφορά αυτών. Αμφισβητείται δε η επικρατούσα επιστημονική θεώρηση, η οποία υπό τον φόβο του ανθρωπομορφισμού, τους αναγνωρίζει ικανότητα να βιώνουν μόνο απλά συναισθήματα. Προτείνεται, λοιπόν, ένας «κριτικός ανθρωπομορφισμός» που θα επιτρέψει στους μελετητές να ερευνήσουν την ύπαρξη (και) σύνθετων ζωικών συμπεριφορών που εκφράζουν πολύπλοκες συναισθηματικές καταστάσεις, χωρίς να διακυβεύεται η «επιστημονικότητα» του έργου τους. Εν συνεχεία, γίνεται μια ανασκόπηση της εννοιολόγησης των ηθικών συναισθημάτων, και μέσω παράθεσης σύγχρονων νευροεπιστημονικών δεδομένων, επιχειρείται μια επανένταξη της σημασίας των συναισθημάτων εν γένει, στην λήψη ηθικών αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται η συνεργασία και ο αλτρουισμός, συμπεριφορές που συναντώνται στο ζωικό βασίλειο υπό διάφορες μορφές και αποτελούν γνωρίσματα κοινωνικής συμπεριφοράς στα ζώα. Η διερεύνηση των κινήτρων πίσω από μορφές αλτρουιστικών πράξεων, όπως το μοίρασμα της τροφής και η αλληλοπεριποίηση και των υποκείμενων μηχανισμών που τις καθοδηγούν, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας στη βάση ανταπόδοσης και τήρησης κανόνων. Ειδικότερα, η παρουσία (κοινωνικών) κανόνων κρίνεται ότι συμβάλει στη συνοχή και εύρυθμη λειτουργία της ομάδας, καταδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των κοινωνικών δομών στα μη ανθρώπινα ζώα. Η ενσυναίσθηση αποτελεί κομβικό στοιχείο για την ανάλυση και κατανόηση των ηθικών συναισθημάτων στα ζώα. Σήμερα, σαφείς ενδείξεις ενσυναισθητικών συμπεριφορών «αναγνωρίζονται» σε διάφορα είδη. Έτσι, αμφισβητείται ευθέως η παραδοσιακή αντίληψη της ενσυναίσθησης, ως χαρακτηριστικό αποκλειστικά ανθρώπινο. Προς το σκοπό αυτό, μελετώνται δυο μορφές ενσυναίσθησης, που υποστηρίζονται από σύνθετες γνωστικές ικανότητες, η παρηγοριά και η στοχευμένη βοήθεια. Η παρουσία των μορφών αυτών ενσυναίσθησης στα ζώα φωτίζει τους πολύπλοκους συναισθηματικούς και συντροφικούς δεσμούς και εν τέλει τη σημασίας των άλλων μελών της ομάδας (σύνολο) για τα επιμέρους άτομα. 4 Για την εξελικτική θεωρία, η ηθική είναι προϊόν της εξέλιξης και η παρουσία σύνθετων ενσυναισθητικών και αλτρουιστικών συμπεριφορών σε ζώα, θέτει προς αμφισβήτηση το κύρος των θεωριών του ηθικού εγωισμού καιτου επιχρίσματος. Στο σημείο δε αυτό προκύπτει το ερώτημα «τα μη ανθρώπινα ζώα μπορούν να θεωρηθούν ηθικά υποκείμενα;» ιδίως από τη στιγμή που τα ηθικά συναισθήματα, ως δομικά στοιχεία της κοινωνικής ηθικής, παρατηρούνται στις κοινωνίες των ζώων. Συνοψίζοντας, η εμφανής παρουσία ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων οδηγεί σε ανάγκη διεύρυνση της ηθικής κοινότητας ώστε να περιλάβει και αυτά. Η αναγνώριση του ρόλου της συμπάθειας (ενδιαφέρον, ανησυχία και δράση για την ευημερία των άλλων), ως ηθικού ρεύματος που εκφράζεται πλέον κυρίως από τις οικο-φεμινίστριες, κερδίζει διαρκώς οπαδούς όπως η αμφισβήτηση παγιωμένων δυϊστικών θεωριών πρεσβεύει, μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν διαχρονικά τα μη ανθρώπινα ζώα αλλά και εν γένει την φύση, ως πόρους αποκλειστικά της δικής τους ευημερίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλογιάννη-Κολοβού Στεφανία","Kalogianni-Kolovou Stefania"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:29:25Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3398217"],"render_values":[{"text":"uoadl:3398217","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3398217","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3398217","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3398217","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλογιάννη-Κολοβού Στεφανία","Kalogianni-Kolovou Stefania"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3398217","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3398217"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο των ηθικών συναισθημάτων, ήτοι της συνεργασίας, αλτρουισμού, ενσυναίσθησης, συμπάθειας και ηθικών κανόνων στις κοινωνίες των ζώων, εμβαθύνοντας στις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις τους εντός αυτών. Σε αυτές τα ηθικά συναισθήματα φαίνεται να δεσπόζουν. Διερευνάται, λοιπόν, πώς οι πολύπλοκοι αυτοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί, διαμορφώνουν τη δυναμική των σχέσεων στην ζωική κοινότητα, παρέχοντας πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας, ως τα δομικά υλικά της ηθικής (ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων). Καταρχάς, επιχειρείται να οριστούν τα συναισθήματα στα ζώα και ο ρόλος τους στην (κοινωνική) συμπεριφορά αυτών. Αμφισβητείται δε η επικρατούσα επιστημονική θεώρηση, η οποία υπό τον φόβο του ανθρωπομορφισμού, τους αναγνωρίζει ικανότητα να βιώνουν μόνο απλά συναισθήματα. Προτείνεται, λοιπόν, ένας «κριτικός ανθρωπομορφισμός» που θα επιτρέψει στους μελετητές να ερευνήσουν την ύπαρξη (και) σύνθετων ζωικών συμπεριφορών που εκφράζουν πολύπλοκες συναισθηματικές καταστάσεις, χωρίς να διακυβεύεται η «επιστημονικότητα» του έργου τους. Εν συνεχεία, γίνεται μια ανασκόπηση της εννοιολόγησης των ηθικών συναισθημάτων, και μέσω παράθεσης σύγχρονων νευροεπιστημονικών δεδομένων, επιχειρείται μια επανένταξη της σημασίας των συναισθημάτων εν γένει, στην λήψη ηθικών αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται η συνεργασία και ο αλτρουισμός, συμπεριφορές που συναντώνται στο ζωικό βασίλειο υπό διάφορες μορφές και αποτελούν γνωρίσματα κοινωνικής συμπεριφοράς στα ζώα. Η διερεύνηση των κινήτρων πίσω από μορφές αλτρουιστικών πράξεων, όπως το μοίρασμα της τροφής και η αλληλοπεριποίηση και των υποκείμενων μηχανισμών που τις καθοδηγούν, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας στη βάση ανταπόδοσης και τήρησης κανόνων. Ειδικότερα, η παρουσία (κοινωνικών) κανόνων κρίνεται ότι συμβάλει στη συνοχή και εύρυθμη λειτουργία της ομάδας, καταδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των κοινωνικών δομών στα μη ανθρώπινα ζώα. Η ενσυναίσθηση αποτελεί κομβικό στοιχείο για την ανάλυση και κατανόηση των ηθικών συναισθημάτων στα ζώα. Σήμερα, σαφείς ενδείξεις ενσυναισθητικών συμπεριφορών «αναγνωρίζονται» σε διάφορα είδη. Έτσι, αμφισβητείται ευθέως η παραδοσιακή αντίληψη της ενσυναίσθησης, ως χαρακτηριστικό αποκλειστικά ανθρώπινο. Προς το σκοπό αυτό, μελετώνται δυο μορφές ενσυναίσθησης, που υποστηρίζονται από σύνθετες γνωστικές ικανότητες, η παρηγοριά και η στοχευμένη βοήθεια. Η παρουσία των μορφών αυτών ενσυναίσθησης στα ζώα φωτίζει τους πολύπλοκους συναισθηματικούς και συντροφικούς δεσμούς και εν τέλει τη σημασίας των άλλων μελών της ομάδας (σύνολο) για τα επιμέρους άτομα. 4 Για την εξελικτική θεωρία, η ηθική είναι προϊόν της εξέλιξης και η παρουσία σύνθετων ενσυναισθητικών και αλτρουιστικών συμπεριφορών σε ζώα, θέτει προς αμφισβήτηση το κύρος των θεωριών του ηθικού εγωισμού καιτου επιχρίσματος. Στο σημείο δε αυτό προκύπτει το ερώτημα «τα μη ανθρώπινα ζώα μπορούν να θεωρηθούν ηθικά υποκείμενα;» ιδίως από τη στιγμή που τα ηθικά συναισθήματα, ως δομικά στοιχεία της κοινωνικής ηθικής, παρατηρούνται στις κοινωνίες των ζώων. Συνοψίζοντας, η εμφανής παρουσία ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων οδηγεί σε ανάγκη διεύρυνση της ηθικής κοινότητας ώστε να περιλάβει και αυτά. Η αναγνώριση του ρόλου της συμπάθειας (ενδιαφέρον, ανησυχία και δράση για την ευημερία των άλλων), ως ηθικού ρεύματος που εκφράζεται πλέον κυρίως από τις οικο-φεμινίστριες, κερδίζει διαρκώς οπαδούς όπως η αμφισβήτηση παγιωμένων δυϊστικών θεωριών πρεσβεύει, μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν διαχρονικά τα μη ανθρώπινα ζώα αλλά και εν γένει την φύση, ως πόρους αποκλειστικά της δικής τους ευημερίας.","The present paper explores the role of moral emotions, namely cooperation, altruism, empathy, sympathy and moral norms in the animal societies, delving into their complex interactions within animal societies, and interactions within them. Moral emotions seem to dominate these societies. It is explored, how these complex behavioural mechanisms shape the dynamics of relationships in the animal community, providing information about evolution of sociality, as the building blocks of morality (human and non-human). First, an attempt is made to define emotions in animals and their role in (social) behaviour of these animals. It is disputed the prevailing scientific which, under the fear of anthropomorphism, recognizes them the ability to experience only simple emotions. It is therefore proposed that a ''critical anthropomorphism\" would allow researchers to investigate the existence of complex animal behaviors that express complex emotional states, without compromising the 'scientificity' of their work. Consequently, a review of the conceptualization of moral emotions is provided, and through the presentation of contemporary neuroscientific data, an attempt is made to a reintegration of the importance of emotions in general, in the making of ethical decisions. In this context, cooperation and altruism are analysed, these behaviours found in the animal kingdom in various forms and are characteristics of social behaviour in animals. The exploration of motivations behind forms of altruistic acts, such as sharing food and allogrooming behaviour and also the underlying mechanisms that drive them, provides valuable insights into the evolution of sociality on the basis of reciprocity and rule-keeping. In particular, the presence of (social) rules is considered to contribute to group cohesion and proper functioning, demonstrating the complexity of social structures in non-human animals. Empathy is a key element in the analysis and understanding of moral emotions in animals. Today, clear evidence of empathic behaviours are 'recognised' in various species. Thus, it is directly challenged that traditional notion of empathy as a characteristic exclusively human. To this end, two forms of empathy are studied, which supported by complex cognitive abilities, consolation and targeted help. The presence of these forms of empathy in animals sheds light on the complex emotional and companionable bonds and ultimately the importance of other members of the group (as whole) to separate individuals. For evolutionary theory, morality is a product of evolution and the presence of complex empathic and altruistic behaviors in animals, calls into question the validity of the theories of moral egoism and veneer theory. At this point the question arises ‘’can non-human animals be considered morally subjects?\" especially since moral emotions, as structural elements of social morality, are observed in animal societies. In summary, the apparent presence of moral emotions in animal societies leads to the need to broaden the moral community to include them. The recognition of the role of sympathy (interest, concern and action for welfare of others), as a moral current now expressed mainly by the eco-feminists, is gaining followers as the questioning of entrenched dualistic theories advocates, and can change the way that humans treat non-human animals and nature in general over time, just as the resources exclusively for their own well-being."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος των ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλογιάννη-Κολοβού Στεφανία","Kalogianni-Kolovou Stefania"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία διερευνά τον ρόλο των ηθικών συναισθημάτων, ήτοι της συνεργασίας, αλτρουισμού, ενσυναίσθησης, συμπάθειας και ηθικών κανόνων στις κοινωνίες των ζώων, εμβαθύνοντας στις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις τους εντός αυτών. Σε αυτές τα ηθικά συναισθήματα φαίνεται να δεσπόζουν. Διερευνάται, λοιπόν, πώς οι πολύπλοκοι αυτοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί, διαμορφώνουν τη δυναμική των σχέσεων στην ζωική κοινότητα, παρέχοντας πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας, ως τα δομικά υλικά της ηθικής (ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων). Καταρχάς, επιχειρείται να οριστούν τα συναισθήματα στα ζώα και ο ρόλος τους στην (κοινωνική) συμπεριφορά αυτών. Αμφισβητείται δε η επικρατούσα επιστημονική θεώρηση, η οποία υπό τον φόβο του ανθρωπομορφισμού, τους αναγνωρίζει ικανότητα να βιώνουν μόνο απλά συναισθήματα. Προτείνεται, λοιπόν, ένας «κριτικός ανθρωπομορφισμός» που θα επιτρέψει στους μελετητές να ερευνήσουν την ύπαρξη (και) σύνθετων ζωικών συμπεριφορών που εκφράζουν πολύπλοκες συναισθηματικές καταστάσεις, χωρίς να διακυβεύεται η «επιστημονικότητα» του έργου τους. Εν συνεχεία, γίνεται μια ανασκόπηση της εννοιολόγησης των ηθικών συναισθημάτων, και μέσω παράθεσης σύγχρονων νευροεπιστημονικών δεδομένων, επιχειρείται μια επανένταξη της σημασίας των συναισθημάτων εν γένει, στην λήψη ηθικών αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται η συνεργασία και ο αλτρουισμός, συμπεριφορές που συναντώνται στο ζωικό βασίλειο υπό διάφορες μορφές και αποτελούν γνωρίσματα κοινωνικής συμπεριφοράς στα ζώα. Η διερεύνηση των κινήτρων πίσω από μορφές αλτρουιστικών πράξεων, όπως το μοίρασμα της τροφής και η αλληλοπεριποίηση και των υποκείμενων μηχανισμών που τις καθοδηγούν, παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της κοινωνικότητας στη βάση ανταπόδοσης και τήρησης κανόνων. Ειδικότερα, η παρουσία (κοινωνικών) κανόνων κρίνεται ότι συμβάλει στη συνοχή και εύρυθμη λειτουργία της ομάδας, καταδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των κοινωνικών δομών στα μη ανθρώπινα ζώα. Η ενσυναίσθηση αποτελεί κομβικό στοιχείο για την ανάλυση και κατανόηση των ηθικών συναισθημάτων στα ζώα. Σήμερα, σαφείς ενδείξεις ενσυναισθητικών συμπεριφορών «αναγνωρίζονται» σε διάφορα είδη. Έτσι, αμφισβητείται ευθέως η παραδοσιακή αντίληψη της ενσυναίσθησης, ως χαρακτηριστικό αποκλειστικά ανθρώπινο. Προς το σκοπό αυτό, μελετώνται δυο μορφές ενσυναίσθησης, που υποστηρίζονται από σύνθετες γνωστικές ικανότητες, η παρηγοριά και η στοχευμένη βοήθεια. Η παρουσία των μορφών αυτών ενσυναίσθησης στα ζώα φωτίζει τους πολύπλοκους συναισθηματικούς και συντροφικούς δεσμούς και εν τέλει τη σημασίας των άλλων μελών της ομάδας (σύνολο) για τα επιμέρους άτομα. 4 Για την εξελικτική θεωρία, η ηθική είναι προϊόν της εξέλιξης και η παρουσία σύνθετων ενσυναισθητικών και αλτρουιστικών συμπεριφορών σε ζώα, θέτει προς αμφισβήτηση το κύρος των θεωριών του ηθικού εγωισμού καιτου επιχρίσματος. Στο σημείο δε αυτό προκύπτει το ερώτημα «τα μη ανθρώπινα ζώα μπορούν να θεωρηθούν ηθικά υποκείμενα;» ιδίως από τη στιγμή που τα ηθικά συναισθήματα, ως δομικά στοιχεία της κοινωνικής ηθικής, παρατηρούνται στις κοινωνίες των ζώων. Συνοψίζοντας, η εμφανής παρουσία ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων οδηγεί σε ανάγκη διεύρυνση της ηθικής κοινότητας ώστε να περιλάβει και αυτά. Η αναγνώριση του ρόλου της συμπάθειας (ενδιαφέρον, ανησυχία και δράση για την ευημερία των άλλων), ως ηθικού ρεύματος που εκφράζεται πλέον κυρίως από τις οικο-φεμινίστριες, κερδίζει διαρκώς οπαδούς όπως η αμφισβήτηση παγιωμένων δυϊστικών θεωριών πρεσβεύει, μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν διαχρονικά τα μη ανθρώπινα ζώα αλλά και εν γένει την φύση, ως πόρους αποκλειστικά της δικής τους ευημερίας.","The present paper explores the role of moral emotions, namely cooperation, altruism, empathy, sympathy and moral norms in the animal societies, delving into their complex interactions within animal societies, and interactions within them. Moral emotions seem to dominate these societies. It is explored, how these complex behavioural mechanisms shape the dynamics of relationships in the animal community, providing information about evolution of sociality, as the building blocks of morality (human and non-human). First, an attempt is made to define emotions in animals and their role in (social) behaviour of these animals. It is disputed the prevailing scientific which, under the fear of anthropomorphism, recognizes them the ability to experience only simple emotions. It is therefore proposed that a ''critical anthropomorphism\" would allow researchers to investigate the existence of complex animal behaviors that express complex emotional states, without compromising the 'scientificity' of their work. Consequently, a review of the conceptualization of moral emotions is provided, and through the presentation of contemporary neuroscientific data, an attempt is made to a reintegration of the importance of emotions in general, in the making of ethical decisions. In this context, cooperation and altruism are analysed, these behaviours found in the animal kingdom in various forms and are characteristics of social behaviour in animals. The exploration of motivations behind forms of altruistic acts, such as sharing food and allogrooming behaviour and also the underlying mechanisms that drive them, provides valuable insights into the evolution of sociality on the basis of reciprocity and rule-keeping. In particular, the presence of (social) rules is considered to contribute to group cohesion and proper functioning, demonstrating the complexity of social structures in non-human animals. Empathy is a key element in the analysis and understanding of moral emotions in animals. Today, clear evidence of empathic behaviours are 'recognised' in various species. Thus, it is directly challenged that traditional notion of empathy as a characteristic exclusively human. To this end, two forms of empathy are studied, which supported by complex cognitive abilities, consolation and targeted help. The presence of these forms of empathy in animals sheds light on the complex emotional and companionable bonds and ultimately the importance of other members of the group (as whole) to separate individuals. For evolutionary theory, morality is a product of evolution and the presence of complex empathic and altruistic behaviors in animals, calls into question the validity of the theories of moral egoism and veneer theory. At this point the question arises ‘’can non-human animals be considered morally subjects?\" especially since moral emotions, as structural elements of social morality, are observed in animal societies. In summary, the apparent presence of moral emotions in animal societies leads to the need to broaden the moral community to include them. The recognition of the role of sympathy (interest, concern and action for welfare of others), as a moral current now expressed mainly by the eco-feminists, is gaining followers as the questioning of entrenched dualistic theories advocates, and can change the way that humans treat non-human animals and nature in general over time, just as the resources exclusively for their own well-being."],"dc:identifier":["uoadl:3398217","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3398217"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Ο ρόλος των ηθικών συναισθημάτων στις κοινωνίες των ζώων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:29:25Z"}