{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3399057"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3399057","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ναοδομία στη Ζαγορά του Πηλίου κατά τον 18ο και τις αρχές του 19ου αιώνα. Η περίπτωση των ενοριακών ναών του οικισμού.","abstract":"Το Πήλιο αποτέλεσε ένα από τα ορεινά κέντρα της οθωμανικής αυτοκρατορίας του 18ου και του 19ου αιώνα, όπου ήκμασαν το εμπόριο, η βιοτεχνία και η ναυτιλία. Σε συνδυασμό με τα αυτοδιοικητικά προνόμια και ιστορικές συγκυρίες, την εν λόγω περίοδο στην περιοχή έλαβε χώρα οικονομική και πνευματική άνθιση. Συνακόλουθα, η οικοδομική δραστηριότητα ήταν έντονη, και αναλόγως η ναοδομία, καθώς η ανέγερση ναών κάλυπτε τις ανάγκες εκκλησιασμού αλλά και προβολής των κοινοτήτων. Η πλειοψηφία των ναών του Πηλίου κατά την εποχή μελέτης ακολουθεί τον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με υπερώο, στέγη και περίστωο. Γενικώς, οι ναοί χαρακτηρίζονται από διακοσμητική επιμέλεια, συμμετρία στις μικρές και γραμμικότητα στις μεγάλες όψεις, και καλή κατασκευή. Κορυφαίας ποιότητας λιθόγλυπτα και κεραμικά πινάκια συχνά εντοπίζονται εντοιχισμένα στις όψεις των ναών εν είδει διακόσμου. Ακόμα, στο Πήλιο εντοπίζεται αρκετά πρώιμα η εξέλιξη του τύπου της βασιλικής που επικράτησε τον 19ο αιώνα, η επέκταση του υπερώου πάνω από τη στοά. Η Ζαγορά, το πλουσιότερο και μεγαλύτερο χωριό του ανατολικού Πηλίου συμβάδιζε, αν δεν πρωτοστατούσε, απολύτως με την εξέλιξη των εικοσιτεσσάρων οικισμών. Οι τρεις ενοριακοί ναοί του οικισμού, η Αγία Κυριακή (1741), ο Άγιος Γεώργιος (1765) και η Αγία Παρασκευή (1803-επεκτάθηκε το 1904) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του συνόλου της ναοδομίας του Πηλίου. Στους τρεις ναούς εντοπίζονται κάποια από τα καλύτερα χαρακτηριστικά της ναοδομίας της περιοχής, ενδεικτικά του πλούτου, της διάθεσης προβολής, των κατασκευαστικών ικανοτήτων, αλλά και του πνευματικού επιπέδου της Ζαγοράς. Εμφανίζουν μεταξύ τους αρκετές ομοιότητες, ενώ οι διαφορές τους αποδίδονται στις κατασκευαστικές και οικονομικές εξελίξεις που διαμορφώθηκαν τα διαστήματα που μεσολάβησαν των εργασιών οικοδόμησης καθενός. Επιπλέον, από τις αποτυπώσεις των ναών διαπιστώθηκε η εξαιρετική ομοιότητα των διαστάσεων τους, εσωτερικά και εξωτερικά. Έτσι, εγείρεται το ζήτημα του σχεδιασμού στην Ζαγοριανή και εν γένει πηλιορείτικη ναοδομία. Τα τρία παραδείγματα μελέτης, εντάσσονται πλήρως στο ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικό και αρχιτεκτονικό πλαίσιο της εποχής που τα δημιούργησε. Του συνόλου ξεχωρίζει η ανατολική όψη του ναού του Αγίου Γεωργίου, αποτελώντας ένα από τα πλουσιότερα (και διασημότερα στην μελέτη της μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής) διακοσμημένα σύνολα της εποχής μελέτης.","abstract_html":"Το Πήλιο αποτέλεσε ένα από τα ορεινά κέντρα της οθωμανικής αυτοκρατορίας του 18ου και του 19ου αιώνα, όπου ήκμασαν το εμπόριο, η βιοτεχνία και η ναυτιλία. Σε συνδυασμό με τα αυτοδιοικητικά προνόμια και ιστορικές συγκυρίες, την εν λόγω περίοδο στην περιοχή έλαβε χώρα οικονομική και πνευματική άνθιση. Συνακόλουθα, η οικοδομική δραστηριότητα ήταν έντονη, και αναλόγως η ναοδομία, καθώς η ανέγερση ναών κάλυπτε τις ανάγκες εκκλησιασμού αλλά και προβολής των κοινοτήτων. Η πλειοψηφία των ναών του Πηλίου κατά την εποχή μελέτης ακολουθεί τον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με υπερώο, στέγη και περίστωο. Γενικώς, οι ναοί χαρακτηρίζονται από διακοσμητική επιμέλεια, συμμετρία στις μικρές και γραμμικότητα στις μεγάλες όψεις, και καλή κατασκευή. Κορυφαίας ποιότητας λιθόγλυπτα και κεραμικά πινάκια συχνά εντοπίζονται εντοιχισμένα στις όψεις των ναών εν είδει διακόσμου. Ακόμα, στο Πήλιο εντοπίζεται αρκετά πρώιμα η εξέλιξη του τύπου της βασιλικής που επικράτησε τον 19ο αιώνα, η επέκταση του υπερώου πάνω από τη στοά. Η Ζαγορά, το πλουσιότερο και μεγαλύτερο χωριό του ανατολικού Πηλίου συμβάδιζε, αν δεν πρωτοστατούσε, απολύτως με την εξέλιξη των εικοσιτεσσάρων οικισμών. Οι τρεις ενοριακοί ναοί του οικισμού, η Αγία Κυριακή (1741), ο Άγιος Γεώργιος (1765) και η Αγία Παρασκευή (1803-επεκτάθηκε το 1904) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του συνόλου της ναοδομίας του Πηλίου. Στους τρεις ναούς εντοπίζονται κάποια από τα καλύτερα χαρακτηριστικά της ναοδομίας της περιοχής, ενδεικτικά του πλούτου, της διάθεσης προβολής, των κατασκευαστικών ικανοτήτων, αλλά και του πνευματικού επιπέδου της Ζαγοράς. Εμφανίζουν μεταξύ τους αρκετές ομοιότητες, ενώ οι διαφορές τους αποδίδονται στις κατασκευαστικές και οικονομικές εξελίξεις που διαμορφώθηκαν τα διαστήματα που μεσολάβησαν των εργασιών οικοδόμησης καθενός. Επιπλέον, από τις αποτυπώσεις των ναών διαπιστώθηκε η εξαιρετική ομοιότητα των διαστάσεων τους, εσωτερικά και εξωτερικά. Έτσι, εγείρεται το ζήτημα του σχεδιασμού στην Ζαγοριανή και εν γένει πηλιορείτικη ναοδομία. Τα τρία παραδείγματα μελέτης, εντάσσονται πλήρως στο ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικό και αρχιτεκτονικό πλαίσιο της εποχής που τα δημιούργησε. Του συνόλου ξεχωρίζει η ανατολική όψη του ναού του Αγίου Γεωργίου, αποτελώντας ένα από τα πλουσιότερα (και διασημότερα στην μελέτη της μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής) διακοσμημένα σύνολα της εποχής μελέτης.","abstract_has_math":false,"creators":["Καραγιαννακίδου-Σαμσαρέλου Αικατερίνη","Karagiannakidou-Samsarelou Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:29:32Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3399057"],"render_values":[{"text":"uoadl:3399057","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399057","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399057","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3399057","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καραγιαννακίδου-Σαμσαρέλου Αικατερίνη","Karagiannakidou-Samsarelou Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3399057","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399057"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το Πήλιο αποτέλεσε ένα από τα ορεινά κέντρα της οθωμανικής αυτοκρατορίας του 18ου και του 19ου αιώνα, όπου ήκμασαν το εμπόριο, η βιοτεχνία και η ναυτιλία. Σε συνδυασμό με τα αυτοδιοικητικά προνόμια και ιστορικές συγκυρίες, την εν λόγω περίοδο στην περιοχή έλαβε χώρα οικονομική και πνευματική άνθιση. Συνακόλουθα, η οικοδομική δραστηριότητα ήταν έντονη, και αναλόγως η ναοδομία, καθώς η ανέγερση ναών κάλυπτε τις ανάγκες εκκλησιασμού αλλά και προβολής των κοινοτήτων. Η πλειοψηφία των ναών του Πηλίου κατά την εποχή μελέτης ακολουθεί τον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με υπερώο, στέγη και περίστωο. Γενικώς, οι ναοί χαρακτηρίζονται από διακοσμητική επιμέλεια, συμμετρία στις μικρές και γραμμικότητα στις μεγάλες όψεις, και καλή κατασκευή. Κορυφαίας ποιότητας λιθόγλυπτα και κεραμικά πινάκια συχνά εντοπίζονται εντοιχισμένα στις όψεις των ναών εν είδει διακόσμου. Ακόμα, στο Πήλιο εντοπίζεται αρκετά πρώιμα η εξέλιξη του τύπου της βασιλικής που επικράτησε τον 19ο αιώνα, η επέκταση του υπερώου πάνω από τη στοά. Η Ζαγορά, το πλουσιότερο και μεγαλύτερο χωριό του ανατολικού Πηλίου συμβάδιζε, αν δεν πρωτοστατούσε, απολύτως με την εξέλιξη των εικοσιτεσσάρων οικισμών. Οι τρεις ενοριακοί ναοί του οικισμού, η Αγία Κυριακή (1741), ο Άγιος Γεώργιος (1765) και η Αγία Παρασκευή (1803-επεκτάθηκε το 1904) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του συνόλου της ναοδομίας του Πηλίου. Στους τρεις ναούς εντοπίζονται κάποια από τα καλύτερα χαρακτηριστικά της ναοδομίας της περιοχής, ενδεικτικά του πλούτου, της διάθεσης προβολής, των κατασκευαστικών ικανοτήτων, αλλά και του πνευματικού επιπέδου της Ζαγοράς. Εμφανίζουν μεταξύ τους αρκετές ομοιότητες, ενώ οι διαφορές τους αποδίδονται στις κατασκευαστικές και οικονομικές εξελίξεις που διαμορφώθηκαν τα διαστήματα που μεσολάβησαν των εργασιών οικοδόμησης καθενός. Επιπλέον, από τις αποτυπώσεις των ναών διαπιστώθηκε η εξαιρετική ομοιότητα των διαστάσεων τους, εσωτερικά και εξωτερικά. Έτσι, εγείρεται το ζήτημα του σχεδιασμού στην Ζαγοριανή και εν γένει πηλιορείτικη ναοδομία. Τα τρία παραδείγματα μελέτης, εντάσσονται πλήρως στο ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικό και αρχιτεκτονικό πλαίσιο της εποχής που τα δημιούργησε. Του συνόλου ξεχωρίζει η ανατολική όψη του ναού του Αγίου Γεωργίου, αποτελώντας ένα από τα πλουσιότερα (και διασημότερα στην μελέτη της μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής) διακοσμημένα σύνολα της εποχής μελέτης.","In the 18th and 19th centuries, Mount Pelion was one of the mountainous centers of the Ottoman Empire, where trade, craftsmanship and shipping flourished. Because of the self- governing privileges and the historical context, the area saw economic and intellectual prosperity. Consequently, both construction activity and church-building were intense, as the construction of churches met the needs of the parishioners to go to church and to promote the community. The majority of churches in Pelion at the time of study are three-aisled basilicas with gallery, roof, and portico. Generally, decoration, symmetry in narrow and linearity in long facades, and high-quality construction characterize the churches. Excellent-quality stone carvings and ceramic plates are often found embedded in the facades of churches as decoration. The evolution of the basilica type which prevailed in the 19th century, with the gallery extending above the portico, is traced in mount Pelion early on. Zagora, the wealthiest and largest village of eastern Pelion, was absolutely in line with, if not leading, the development of the twenty-four settlements. The three parish churches of the village, Agia Kyriaki (1741), Agios Georgios (1765) and Agia Paraskevi (1803-expanded in 1904), are characteristic examples of the overall church architecture of Pelion. The three churches exhibit some of the best characteristics of church building in the area, indicative of the wealth, the desire to promote the community, the construction skills, and the intellectual level of Zagora. They exhibit many similarities, while their differences are attributed to the construction and economic developments that took place during the intervals between the construction of each. Additionally, the survey of the churches showed the exceptional similarity in their dimensions, both internally and externally. Thus, the issue of design in the church architecture of Zagora and Pelion arises. The three case studies fully integrate into the broader historical, social, and architectural context of the era that created them. The eastern facade of the church of Agios Georgios stands out among all, being one of the most richly-decorated (and most famous in the study of post-Byzantine architecture) ensembles of the period under study."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ναοδομία στη Ζαγορά του Πηλίου κατά τον 18ο και τις αρχές του 19ου αιώνα. Η περίπτωση των ενοριακών ναών του οικισμού."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καραγιαννακίδου-Σαμσαρέλου Αικατερίνη","Karagiannakidou-Samsarelou Aikaterini"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Το Πήλιο αποτέλεσε ένα από τα ορεινά κέντρα της οθωμανικής αυτοκρατορίας του 18ου και του 19ου αιώνα, όπου ήκμασαν το εμπόριο, η βιοτεχνία και η ναυτιλία. Σε συνδυασμό με τα αυτοδιοικητικά προνόμια και ιστορικές συγκυρίες, την εν λόγω περίοδο στην περιοχή έλαβε χώρα οικονομική και πνευματική άνθιση. Συνακόλουθα, η οικοδομική δραστηριότητα ήταν έντονη, και αναλόγως η ναοδομία, καθώς η ανέγερση ναών κάλυπτε τις ανάγκες εκκλησιασμού αλλά και προβολής των κοινοτήτων. Η πλειοψηφία των ναών του Πηλίου κατά την εποχή μελέτης ακολουθεί τον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με υπερώο, στέγη και περίστωο. Γενικώς, οι ναοί χαρακτηρίζονται από διακοσμητική επιμέλεια, συμμετρία στις μικρές και γραμμικότητα στις μεγάλες όψεις, και καλή κατασκευή. Κορυφαίας ποιότητας λιθόγλυπτα και κεραμικά πινάκια συχνά εντοπίζονται εντοιχισμένα στις όψεις των ναών εν είδει διακόσμου. Ακόμα, στο Πήλιο εντοπίζεται αρκετά πρώιμα η εξέλιξη του τύπου της βασιλικής που επικράτησε τον 19ο αιώνα, η επέκταση του υπερώου πάνω από τη στοά. Η Ζαγορά, το πλουσιότερο και μεγαλύτερο χωριό του ανατολικού Πηλίου συμβάδιζε, αν δεν πρωτοστατούσε, απολύτως με την εξέλιξη των εικοσιτεσσάρων οικισμών. Οι τρεις ενοριακοί ναοί του οικισμού, η Αγία Κυριακή (1741), ο Άγιος Γεώργιος (1765) και η Αγία Παρασκευή (1803-επεκτάθηκε το 1904) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του συνόλου της ναοδομίας του Πηλίου. Στους τρεις ναούς εντοπίζονται κάποια από τα καλύτερα χαρακτηριστικά της ναοδομίας της περιοχής, ενδεικτικά του πλούτου, της διάθεσης προβολής, των κατασκευαστικών ικανοτήτων, αλλά και του πνευματικού επιπέδου της Ζαγοράς. Εμφανίζουν μεταξύ τους αρκετές ομοιότητες, ενώ οι διαφορές τους αποδίδονται στις κατασκευαστικές και οικονομικές εξελίξεις που διαμορφώθηκαν τα διαστήματα που μεσολάβησαν των εργασιών οικοδόμησης καθενός. Επιπλέον, από τις αποτυπώσεις των ναών διαπιστώθηκε η εξαιρετική ομοιότητα των διαστάσεων τους, εσωτερικά και εξωτερικά. Έτσι, εγείρεται το ζήτημα του σχεδιασμού στην Ζαγοριανή και εν γένει πηλιορείτικη ναοδομία. Τα τρία παραδείγματα μελέτης, εντάσσονται πλήρως στο ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικό και αρχιτεκτονικό πλαίσιο της εποχής που τα δημιούργησε. Του συνόλου ξεχωρίζει η ανατολική όψη του ναού του Αγίου Γεωργίου, αποτελώντας ένα από τα πλουσιότερα (και διασημότερα στην μελέτη της μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής) διακοσμημένα σύνολα της εποχής μελέτης.","In the 18th and 19th centuries, Mount Pelion was one of the mountainous centers of the Ottoman Empire, where trade, craftsmanship and shipping flourished. Because of the self- governing privileges and the historical context, the area saw economic and intellectual prosperity. Consequently, both construction activity and church-building were intense, as the construction of churches met the needs of the parishioners to go to church and to promote the community. The majority of churches in Pelion at the time of study are three-aisled basilicas with gallery, roof, and portico. Generally, decoration, symmetry in narrow and linearity in long facades, and high-quality construction characterize the churches. Excellent-quality stone carvings and ceramic plates are often found embedded in the facades of churches as decoration. The evolution of the basilica type which prevailed in the 19th century, with the gallery extending above the portico, is traced in mount Pelion early on. Zagora, the wealthiest and largest village of eastern Pelion, was absolutely in line with, if not leading, the development of the twenty-four settlements. The three parish churches of the village, Agia Kyriaki (1741), Agios Georgios (1765) and Agia Paraskevi (1803-expanded in 1904), are characteristic examples of the overall church architecture of Pelion. The three churches exhibit some of the best characteristics of church building in the area, indicative of the wealth, the desire to promote the community, the construction skills, and the intellectual level of Zagora. They exhibit many similarities, while their differences are attributed to the construction and economic developments that took place during the intervals between the construction of each. Additionally, the survey of the churches showed the exceptional similarity in their dimensions, both internally and externally. Thus, the issue of design in the church architecture of Zagora and Pelion arises. The three case studies fully integrate into the broader historical, social, and architectural context of the era that created them. The eastern facade of the church of Agios Georgios stands out among all, being one of the most richly-decorated (and most famous in the study of post-Byzantine architecture) ensembles of the period under study."],"dc:identifier":["uoadl:3399057","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399057"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Η ναοδομία στη Ζαγορά του Πηλίου κατά τον 18ο και τις αρχές του 19ου αιώνα. Η περίπτωση των ενοριακών ναών του οικισμού."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:29:32Z"}