{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3399342"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3399342","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υπολογισμοί του παράγοντα ποιότητας (Q) αδρονίων στο εύρος ενεργειών 1MeV/u-1GeV/u μέσω αναλυτικών μοντέλων","abstract":"Background: Ιστορικά, με τον όρο ποιότητα ακτινοβολίας αναφερόμαστε στον τύπο και την ενέργεια μιας ακτινοβολίας. Ακτινοβολίες διαφορετικής ποιότητας επιφέρουν διαφορετικά βιολογικά αποτελέσματα και για αυτό το λόγο ορίστηκε η σχετική βιολογική αποτελεσματικότητα, RBE. Για να περιγράψουμε τα ακτινοπροκλητά στοχαστικά αποτελέσματα, όπως η καρκινογένεση, στις χαμηλές δόσεις, το RBE συνήθως αντικαθίσταται από τον παράγοντα ποιότητας Q. Ωστόσο, λόγω της έντονης διασποράς των πειραματικών τιμών του RBE, μέχρι στιγμής δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του Q. Έτσι, οι διάφοροι οργανισμοί ακτινοπροστασίας, συνιστούν διαφορετικές τιμές για το Q ανάλογα με τις μεθοδολογίες τους. Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να μελετηθεί η ενεργειακή εξάρτηση του Q για διαφορετικά αδρόνια κάνοντας χρήση διαφορετικών αναλυτικών μοντέλων στο ενεργειακό εύρος 1-1000MeV/u. Materials and Methods: Οι τιμές του παράγοντα ποιότητας Q υπολογίστηκαν για πρωτόνια, πυρήνες ηλίου και ιόντα άνθρακα και οξυγόνου χρησιμοποιώντας τη καθορισμένη σχέση Q(LET) που προτείνεται στη δημοσίευση 60 της ICRP, το μοντέλο δομής-τροχιάς z2/β2 της NASA και δύο μικροδοσιμετρικές μεθοδολογίες που αφορούν τη θεωρία της διπλής δράσης της ακτινοβολίας (TDRA) και τη σχέση Q(y) που συνίσταται από την ICRU στη δημοσίευση 40. Για τις δύο μεθοδολογίες, TDRA και ICRU, η στοχαστική κατανομή της μικροδοσιμετρικής γραμμιώδης ενέργειας (y) υπολογίστηκε μέσω του γενικευμένου αναλυτικού μοντέλου Xapsos με χρήση διαφορετικών κατανομών για το energy-loss straggling (Lognormal, Logistic, Erlang). Όλοι οι υπολογισμοί αναφέρονται στο νερό. Results: Όλα τα μοντέλα προβλέπουν τις υψηλότερες τιμές του παράγοντα ποιότητας Q, κοντά στο τέλος της τροχιάς του ιόντος. Για τα πρωτόνια, το Q γίνεται μέγιστο περίπου στο 1MeV/u ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι μέγιστες τιμές εμφανίζονται στο εύρος 5-40 MeV/u ανάλογα με το ιόν και τη μεθοδολογία. Σε όλα τα ιόντα, η μεθοδολογία της ICRU προβλέπει τις υψηλότερες τιμές του Q. Οι διαφορές στις τιμές του Q μεταξύ των μοντέλων, γίνονται έντονες για τα πρωτόνια στις χαμηλές ενέργειες, ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι διαφορές ενισχύονται σε ενέργειες μεγαλύτερες των 100MeV/u. Conclusions: Ο παράγοντας ποιότητας Q εξαρτάται από την ενέργεια και τον τύπο του ιόντος, αλλά η ακριβής εξάρτηση βασίζεται στην μεθοδολογία που επιλέγει κανείς για τον υπολογισμό του Q. Επιπλέον, όλα τα μοντέλα αποκλίνουν σημαντικά από τις βασισμένες στο LET συστάσεις της ICRP, ιδίως η μεθοδολογία της ICRU που αποκλίνει στο εύρος ~100-200% ανάλογα με το ιόν. Τέλος, τα μικροδοσιμετρικά μοντέλα (TDRA, ICRU) φαίνεται να συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο και να προβλέπουν τις μεγαλύτερες τιμές για το Q σε σχέση με την ICRP και τη NASA.","abstract_html":"Background: Ιστορικά, με τον όρο ποιότητα ακτινοβολίας αναφερόμαστε στον τύπο και την ενέργεια μιας ακτινοβολίας. Ακτινοβολίες διαφορετικής ποιότητας επιφέρουν διαφορετικά βιολογικά αποτελέσματα και για αυτό το λόγο ορίστηκε η σχετική βιολογική αποτελεσματικότητα, RBE. Για να περιγράψουμε τα ακτινοπροκλητά στοχαστικά αποτελέσματα, όπως η καρκινογένεση, στις χαμηλές δόσεις, το RBE συνήθως αντικαθίσταται από τον παράγοντα ποιότητας Q. Ωστόσο, λόγω της έντονης διασποράς των πειραματικών τιμών του RBE, μέχρι στιγμής δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του Q. Έτσι, οι διάφοροι οργανισμοί ακτινοπροστασίας, συνιστούν διαφορετικές τιμές για το Q ανάλογα με τις μεθοδολογίες τους. Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να μελετηθεί η ενεργειακή εξάρτηση του Q για διαφορετικά αδρόνια κάνοντας χρήση διαφορετικών αναλυτικών μοντέλων στο ενεργειακό εύρος 1-1000MeV/u. Materials and Methods: Οι τιμές του παράγοντα ποιότητας Q υπολογίστηκαν για πρωτόνια, πυρήνες ηλίου και ιόντα άνθρακα και οξυγόνου χρησιμοποιώντας τη καθορισμένη σχέση Q(LET) που προτείνεται στη δημοσίευση 60 της ICRP, το μοντέλο δομής-τροχιάς z2/β2 της NASA και δύο μικροδοσιμετρικές μεθοδολογίες που αφορούν τη θεωρία της διπλής δράσης της ακτινοβολίας (TDRA) και τη σχέση Q(y) που συνίσταται από την ICRU στη δημοσίευση 40. Για τις δύο μεθοδολογίες, TDRA και ICRU, η στοχαστική κατανομή της μικροδοσιμετρικής γραμμιώδης ενέργειας (y) υπολογίστηκε μέσω του γενικευμένου αναλυτικού μοντέλου Xapsos με χρήση διαφορετικών κατανομών για το energy-loss straggling (Lognormal, Logistic, Erlang). Όλοι οι υπολογισμοί αναφέρονται στο νερό. Results: Όλα τα μοντέλα προβλέπουν τις υψηλότερες τιμές του παράγοντα ποιότητας Q, κοντά στο τέλος της τροχιάς του ιόντος. Για τα πρωτόνια, το Q γίνεται μέγιστο περίπου στο 1MeV/u ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι μέγιστες τιμές εμφανίζονται στο εύρος 5-40 MeV/u ανάλογα με το ιόν και τη μεθοδολογία. Σε όλα τα ιόντα, η μεθοδολογία της ICRU προβλέπει τις υψηλότερες τιμές του Q. Οι διαφορές στις τιμές του Q μεταξύ των μοντέλων, γίνονται έντονες για τα πρωτόνια στις χαμηλές ενέργειες, ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι διαφορές ενισχύονται σε ενέργειες μεγαλύτερες των 100MeV/u. Conclusions: Ο παράγοντας ποιότητας Q εξαρτάται από την ενέργεια και τον τύπο του ιόντος, αλλά η ακριβής εξάρτηση βασίζεται στην μεθοδολογία που επιλέγει κανείς για τον υπολογισμό του Q. Επιπλέον, όλα τα μοντέλα αποκλίνουν σημαντικά από τις βασισμένες στο LET συστάσεις της ICRP, ιδίως η μεθοδολογία της ICRU που αποκλίνει στο εύρος ~100-200% ανάλογα με το ιόν. Τέλος, τα μικροδοσιμετρικά μοντέλα (TDRA, ICRU) φαίνεται να συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο και να προβλέπουν τις μεγαλύτερες τιμές για το Q σε σχέση με την ICRP και τη NASA.","abstract_has_math":false,"creators":["Χλης Νικόλαος","Chlis Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:29:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3399342"],"render_values":[{"text":"uoadl:3399342","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399342","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399342","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3399342","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χλης Νικόλαος","Chlis Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3399342","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399342"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Background: Ιστορικά, με τον όρο ποιότητα ακτινοβολίας αναφερόμαστε στον τύπο και την ενέργεια μιας ακτινοβολίας. Ακτινοβολίες διαφορετικής ποιότητας επιφέρουν διαφορετικά βιολογικά αποτελέσματα και για αυτό το λόγο ορίστηκε η σχετική βιολογική αποτελεσματικότητα, RBE. Για να περιγράψουμε τα ακτινοπροκλητά στοχαστικά αποτελέσματα, όπως η καρκινογένεση, στις χαμηλές δόσεις, το RBE συνήθως αντικαθίσταται από τον παράγοντα ποιότητας Q. Ωστόσο, λόγω της έντονης διασποράς των πειραματικών τιμών του RBE, μέχρι στιγμής δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του Q. Έτσι, οι διάφοροι οργανισμοί ακτινοπροστασίας, συνιστούν διαφορετικές τιμές για το Q ανάλογα με τις μεθοδολογίες τους. Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να μελετηθεί η ενεργειακή εξάρτηση του Q για διαφορετικά αδρόνια κάνοντας χρήση διαφορετικών αναλυτικών μοντέλων στο ενεργειακό εύρος 1-1000MeV/u. Materials and Methods: Οι τιμές του παράγοντα ποιότητας Q υπολογίστηκαν για πρωτόνια, πυρήνες ηλίου και ιόντα άνθρακα και οξυγόνου χρησιμοποιώντας τη καθορισμένη σχέση Q(LET) που προτείνεται στη δημοσίευση 60 της ICRP, το μοντέλο δομής-τροχιάς z2/β2 της NASA και δύο μικροδοσιμετρικές μεθοδολογίες που αφορούν τη θεωρία της διπλής δράσης της ακτινοβολίας (TDRA) και τη σχέση Q(y) που συνίσταται από την ICRU στη δημοσίευση 40. Για τις δύο μεθοδολογίες, TDRA και ICRU, η στοχαστική κατανομή της μικροδοσιμετρικής γραμμιώδης ενέργειας (y) υπολογίστηκε μέσω του γενικευμένου αναλυτικού μοντέλου Xapsos με χρήση διαφορετικών κατανομών για το energy-loss straggling (Lognormal, Logistic, Erlang). Όλοι οι υπολογισμοί αναφέρονται στο νερό. Results: Όλα τα μοντέλα προβλέπουν τις υψηλότερες τιμές του παράγοντα ποιότητας Q, κοντά στο τέλος της τροχιάς του ιόντος. Για τα πρωτόνια, το Q γίνεται μέγιστο περίπου στο 1MeV/u ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι μέγιστες τιμές εμφανίζονται στο εύρος 5-40 MeV/u ανάλογα με το ιόν και τη μεθοδολογία. Σε όλα τα ιόντα, η μεθοδολογία της ICRU προβλέπει τις υψηλότερες τιμές του Q. Οι διαφορές στις τιμές του Q μεταξύ των μοντέλων, γίνονται έντονες για τα πρωτόνια στις χαμηλές ενέργειες, ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι διαφορές ενισχύονται σε ενέργειες μεγαλύτερες των 100MeV/u. Conclusions: Ο παράγοντας ποιότητας Q εξαρτάται από την ενέργεια και τον τύπο του ιόντος, αλλά η ακριβής εξάρτηση βασίζεται στην μεθοδολογία που επιλέγει κανείς για τον υπολογισμό του Q. Επιπλέον, όλα τα μοντέλα αποκλίνουν σημαντικά από τις βασισμένες στο LET συστάσεις της ICRP, ιδίως η μεθοδολογία της ICRU που αποκλίνει στο εύρος ~100-200% ανάλογα με το ιόν. Τέλος, τα μικροδοσιμετρικά μοντέλα (TDRA, ICRU) φαίνεται να συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο και να προβλέπουν τις μεγαλύτερες τιμές για το Q σε σχέση με την ICRP και τη NASA.","Background: Historically, the term “radiation quality” commonly refers to the type and energy of the radiation. Radiations of different quality often exhibit different relative biological effectiveness (RBE). To describe radiation-induced stochastic effects (like carcinogenesis) at low doses, the RBE is commonly replaced by the quality actor (Q). However, due to the high dispersion of experimental RBE values, it’s not yet possible to determine Q precisely. Thus, radiation protection organizations often use recommend different Q-values based on their methodologies. The aim of this work is to calculate the energy-dependence of Q for different hadron beams using various established analytic models. Materials and Methods: Q-values over the energy range 1-1000 MeV/u were calculated for protons, helium, carbon, and oxygen ions using the standard Q(LET) expressions recommended by ICRP (Report 60), NASA’s z2/β2 track-structure model, the microdosimetric Theory of Dual Radiation Action, and Q(y) formulation suggested by ICRU (Report 40). For the microdosimetric-based methods, TDRA and ICRU, the stochastic distribution of microdosimetric lineal energy (y) was calculated through the Xapsos’s generalized analytic model using different energy-loss straggling distributions (Lognormal, Logistic and Erlang). All calculations refer to water medium. Results: All models predict higher Q-values near the end of the ion track. For protons, Q becomes maximum at about 1 MeV/u while for the other hadrons Q is maximum in the range of 5-40 MeV/u depending on the ion type. For all ions, the ICRU methodology predicts the highest Q-values. Differences of proton Q-values among models become largest at low energies, whereas for heavier ions differences are largest for energies above 100 MeV/u. Conclusions: The quality factor (Q) depends upon the type and energy of the ion but the exact dependence strongly varies with the adopted calculation methodology. Moreover, all models exhibit notable deviations from the LET-based recommendations of ICRP Report 60, especially the ICRU methodology that deviates on average ~100-200% depending on the ion type. The microdosimetric models (TDRA, ICRU) show similar trends and seem to predict the highest Q-values compared to both ICRP and NASA."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υπολογισμοί του παράγοντα ποιότητας (Q) αδρονίων στο εύρος ενεργειών 1MeV/u-1GeV/u μέσω αναλυτικών μοντέλων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χλης Νικόλαος","Chlis Nikolaos"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Background: Ιστορικά, με τον όρο ποιότητα ακτινοβολίας αναφερόμαστε στον τύπο και την ενέργεια μιας ακτινοβολίας. Ακτινοβολίες διαφορετικής ποιότητας επιφέρουν διαφορετικά βιολογικά αποτελέσματα και για αυτό το λόγο ορίστηκε η σχετική βιολογική αποτελεσματικότητα, RBE. Για να περιγράψουμε τα ακτινοπροκλητά στοχαστικά αποτελέσματα, όπως η καρκινογένεση, στις χαμηλές δόσεις, το RBE συνήθως αντικαθίσταται από τον παράγοντα ποιότητας Q. Ωστόσο, λόγω της έντονης διασποράς των πειραματικών τιμών του RBE, μέχρι στιγμής δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του Q. Έτσι, οι διάφοροι οργανισμοί ακτινοπροστασίας, συνιστούν διαφορετικές τιμές για το Q ανάλογα με τις μεθοδολογίες τους. Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να μελετηθεί η ενεργειακή εξάρτηση του Q για διαφορετικά αδρόνια κάνοντας χρήση διαφορετικών αναλυτικών μοντέλων στο ενεργειακό εύρος 1-1000MeV/u. Materials and Methods: Οι τιμές του παράγοντα ποιότητας Q υπολογίστηκαν για πρωτόνια, πυρήνες ηλίου και ιόντα άνθρακα και οξυγόνου χρησιμοποιώντας τη καθορισμένη σχέση Q(LET) που προτείνεται στη δημοσίευση 60 της ICRP, το μοντέλο δομής-τροχιάς z2/β2 της NASA και δύο μικροδοσιμετρικές μεθοδολογίες που αφορούν τη θεωρία της διπλής δράσης της ακτινοβολίας (TDRA) και τη σχέση Q(y) που συνίσταται από την ICRU στη δημοσίευση 40. Για τις δύο μεθοδολογίες, TDRA και ICRU, η στοχαστική κατανομή της μικροδοσιμετρικής γραμμιώδης ενέργειας (y) υπολογίστηκε μέσω του γενικευμένου αναλυτικού μοντέλου Xapsos με χρήση διαφορετικών κατανομών για το energy-loss straggling (Lognormal, Logistic, Erlang). Όλοι οι υπολογισμοί αναφέρονται στο νερό. Results: Όλα τα μοντέλα προβλέπουν τις υψηλότερες τιμές του παράγοντα ποιότητας Q, κοντά στο τέλος της τροχιάς του ιόντος. Για τα πρωτόνια, το Q γίνεται μέγιστο περίπου στο 1MeV/u ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι μέγιστες τιμές εμφανίζονται στο εύρος 5-40 MeV/u ανάλογα με το ιόν και τη μεθοδολογία. Σε όλα τα ιόντα, η μεθοδολογία της ICRU προβλέπει τις υψηλότερες τιμές του Q. Οι διαφορές στις τιμές του Q μεταξύ των μοντέλων, γίνονται έντονες για τα πρωτόνια στις χαμηλές ενέργειες, ενώ στα υπόλοιπα ιόντα οι διαφορές ενισχύονται σε ενέργειες μεγαλύτερες των 100MeV/u. Conclusions: Ο παράγοντας ποιότητας Q εξαρτάται από την ενέργεια και τον τύπο του ιόντος, αλλά η ακριβής εξάρτηση βασίζεται στην μεθοδολογία που επιλέγει κανείς για τον υπολογισμό του Q. Επιπλέον, όλα τα μοντέλα αποκλίνουν σημαντικά από τις βασισμένες στο LET συστάσεις της ICRP, ιδίως η μεθοδολογία της ICRU που αποκλίνει στο εύρος ~100-200% ανάλογα με το ιόν. Τέλος, τα μικροδοσιμετρικά μοντέλα (TDRA, ICRU) φαίνεται να συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο και να προβλέπουν τις μεγαλύτερες τιμές για το Q σε σχέση με την ICRP και τη NASA.","Background: Historically, the term “radiation quality” commonly refers to the type and energy of the radiation. Radiations of different quality often exhibit different relative biological effectiveness (RBE). To describe radiation-induced stochastic effects (like carcinogenesis) at low doses, the RBE is commonly replaced by the quality actor (Q). However, due to the high dispersion of experimental RBE values, it’s not yet possible to determine Q precisely. Thus, radiation protection organizations often use recommend different Q-values based on their methodologies. The aim of this work is to calculate the energy-dependence of Q for different hadron beams using various established analytic models. Materials and Methods: Q-values over the energy range 1-1000 MeV/u were calculated for protons, helium, carbon, and oxygen ions using the standard Q(LET) expressions recommended by ICRP (Report 60), NASA’s z2/β2 track-structure model, the microdosimetric Theory of Dual Radiation Action, and Q(y) formulation suggested by ICRU (Report 40). For the microdosimetric-based methods, TDRA and ICRU, the stochastic distribution of microdosimetric lineal energy (y) was calculated through the Xapsos’s generalized analytic model using different energy-loss straggling distributions (Lognormal, Logistic and Erlang). All calculations refer to water medium. Results: All models predict higher Q-values near the end of the ion track. For protons, Q becomes maximum at about 1 MeV/u while for the other hadrons Q is maximum in the range of 5-40 MeV/u depending on the ion type. For all ions, the ICRU methodology predicts the highest Q-values. Differences of proton Q-values among models become largest at low energies, whereas for heavier ions differences are largest for energies above 100 MeV/u. Conclusions: The quality factor (Q) depends upon the type and energy of the ion but the exact dependence strongly varies with the adopted calculation methodology. Moreover, all models exhibit notable deviations from the LET-based recommendations of ICRP Report 60, especially the ICRU methodology that deviates on average ~100-200% depending on the ion type. The microdosimetric models (TDRA, ICRU) show similar trends and seem to predict the highest Q-values compared to both ICRP and NASA."],"dc:identifier":["uoadl:3399342","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3399342"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Υπολογισμοί του παράγοντα ποιότητας (Q) αδρονίων στο εύρος ενεργειών 1MeV/u-1GeV/u μέσω αναλυτικών μοντέλων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:29:32Z"}