{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3402340"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3402340","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη δοσιμετρικών χαρακτηριστικών συστήματος φωτοφωταύγειας και εφαρμογή δοσιμετρικού πρωτοκόλλου για την επιβεβαίωση στερεοτακτικών πλάνων ακτινοθεραπείας","abstract":"Υπόβαθρο: Τα δοσίμετρα οπτικά διεγερμένης φωταύγειας (φωτοφωταύγειας) (Optically Stimulated Luminescence Dosimeters, OSLDs) αποτελούν παθητικά δοσίμετρα, με ικανοποιητικά χαρακτηριστικά (υψηλή ευαισθησία, δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων της ίδιας καταγραφής, μικρή αναμονή μεταξύ ακτινοβόλησης και ανάγνωσης κ.α.) για την ένταξή τους σε πρωτόκολλα δοσιμετρίας στερεοτακτικών εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy και Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT και SBRT). Υλικά/Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκε ο δοσιμετρικός εξοπλισμός myOSLchip (RadPro, Γερμανία), ο οποίος αποτελείται από δοσίμετρα BeO ενεργού όγκου 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, συσκευή ανάγνωσης και συσκευή διαγραφής σήματος. Για την μελέτη των βασικών δοσιμετρικών χαρακτηριστικών και εξαρτήσεων της απόκρισης ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο AAPM TG-191. Ειδικότερα, μελετήθηκε η ευαισθησία μεμονωμένου δοσιμέτρου (individual sensitivity) και η απώλεια σήματος μεταξύ διαδοχικών αναγνώσεων (depletion) για 2 παρτίδες δοσιμέτρων, καθώς και η σχέση δόσης-απόκρισης σε εύρος 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Έπειτα εξετάστηκε η εξάρτηση της απόκρισης των OSLDs από την ποιότητα (6 και 10MV) και τον προσανατολισμό δέσμης (en face και edge on, πρόσπτωση της δέσμης κάθετα και παράλληλα στον BeO δίσκο, αντίστοιχα). Ακόμη, μελετήθηκε ο βραχυπρόθεσμος και ο μεσοπρόθεσμος ρυθμός απώλειας σήματος (fading) τις πρώτες 24 ώρες έως και 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, σε 3 επίπεδα δόσεων (0.5, 3 και 6 Gy) και προσαρμόστηκαν λογαριθμικές καμπύλες παλινδρόμησης. Τέλος, διερευνήθηκε η πιθανή εξάρτηση της απόκρισης από τον ρυθμό δόσης (στο εύρος 60-1400 MU/min), καθώς και της μεταβολής της ευαισθησίας των δοσιμέτρων αυξανόμενης της ληφθείσας αθροιστικής δόσης (lifetime accumulated dose) σε 7 κύκλους χρήσης των 14 Gy έκαστος. Έπειτα, 17 δοσίμετρα εντάχθηκαν στην επιβεβαίωση 4 SRS/SRT και 2 SBRT πλάνων θεραπείας σε ανθρωπόμορφα ομοιώματα με οστικές ανομοιογένειες (Prime ομοίωμα κεφαλής και SBRT ομοίωμα άνω κοιλίας, RTSafe, Ελλάδα). Τα πλάνα θεραπείας εξήχθησαν από τα Συστήματα Σχεδιασμού Θεραπείας σε μορφή DICOM για περαιτέρω επεξεργασία και σύγκριση με τις μετρούμενες κατανομές δόσης. Ο βαθμός συμφωνίας υπολογισμών και μετρήσεων ποσοτικοποιήθηκε και με τον δείκτη γ, θεωρώντας global και local κριτήρια 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm και 3%/1mm, τα οποία βασίστηκαν στις υπεισερχόμενες πειραματικές αβεβαιότητες (2.8%, 0.5mm). Αποτελέσματα: Από την μελέτη των παραγόντων individual sensitivity προέκυψαν τιμές στο εύρος 0.559-1.851 με τυπική απόκλιση 0.222, καθώς και 0.891-1.268 με τυπική απόκλιση 0.078, για τις 2 παρτίδες, αντίστοιχα. Βρέθηκε ένας μεμονωμένος παράγοντας depletion για κάθε δοσίμετρο στο εύρος 1.008- 1.031 με τυπική απόκλιση 0.006, και 1.007-1.013 με τυπική απόκλιση 0.001, για κάθε παρτίδα, αντίστοιχα. Η συμπεριφορά των δοσιμέτρων είναι γραμμική μέχρι τα 2 Gy και υπογραμμική στο εύρος 2-25 Gy, ορίζοντας διορθωτικούς παράγοντες 1.01 και 1.04 στα εύρη 2-6 Gy και 6-25 Gy, αντίστοιχα. Δεν παρουσιάστηκε σημαντική ενεργειακή εξάρτηση εντός των αβεβαιοτήτων, ενώ τα δοσίμετρα εμφανίζουν εξάρτηση από τον προσανατολισμό, ορίζοντας διόρθωση 2.8% (± 2.1%) στην edge on διάταξη. Η χρονική απώλεια σήματος βρέθηκε <16% στις πρώτες 24 ώρες και <19% για τις πρώτες 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, κανονικοποιώντας στο σήμα της 3ης ώρας και 1ης ημέρας, αντίστοιχα, χωρίς εξάρτηση από την δόση στο εύρος δόσεων που μελετήθηκε. Δεν εμφανίζεται εξάρτηση από τον ρυθμό δόσης εντός των υπεισερχόμενων αβεβαιοτήτων, ενώ παρατηρείται σταθερή ευαισθησία των δοσιμέτρων μέχρι τα ~98 Gy αθροιστικής δόσης. Η επιβεβαίωση των 4 SRS/SRT πλάνων βρίσκει πλήρη επιτυχία (100%) για όλα τα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 2 mm, ενώ 1 από τα 4 πλάνα αποτυγχάνει (<90%) στα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 1 mm. Αντίστοιχα, στις SBRT εφαρμογές η επιτυχία του δείκτη γ ήταν 100% για όλα τα εφαρμοζόμενα κριτήρια, αν τεθεί κατώφλι αποκοπής της δόσης στο 5%. Συμπεράσματα: Πραγματοποιήθηκε πλήρης χαρακτηρισμός των δοσιμέτρων OSLDs σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του AAPM TG-191, από τον οποίο προέκυψαν οι βασικές εξαρτήσεις της απόκρισής τους και οι απαραίτητοι διορθωτικοί παράγοντες. Τα BeO OSLDs κρίθηκαν κατάλληλα για ένταξη σε προγράμματα διασφάλισης ποιότητας για την επιβεβαίωση πλάνων θεραπείας προηγμένων εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (SRS/SRT και SBRT).","abstract_html":"Υπόβαθρο: Τα δοσίμετρα οπτικά διεγερμένης φωταύγειας (φωτοφωταύγειας) (Optically Stimulated Luminescence Dosimeters, OSLDs) αποτελούν παθητικά δοσίμετρα, με ικανοποιητικά χαρακτηριστικά (υψηλή ευαισθησία, δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων της ίδιας καταγραφής, μικρή αναμονή μεταξύ ακτινοβόλησης και ανάγνωσης κ.α.) για την ένταξή τους σε πρωτόκολλα δοσιμετρίας στερεοτακτικών εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy και Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT και SBRT). Υλικά/Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκε ο δοσιμετρικός εξοπλισμός myOSLchip (RadPro, Γερμανία), ο οποίος αποτελείται από δοσίμετρα BeO ενεργού όγκου 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, συσκευή ανάγνωσης και συσκευή διαγραφής σήματος. Για την μελέτη των βασικών δοσιμετρικών χαρακτηριστικών και εξαρτήσεων της απόκρισης ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο AAPM TG-191. Ειδικότερα, μελετήθηκε η ευαισθησία μεμονωμένου δοσιμέτρου (individual sensitivity) και η απώλεια σήματος μεταξύ διαδοχικών αναγνώσεων (depletion) για 2 παρτίδες δοσιμέτρων, καθώς και η σχέση δόσης-απόκρισης σε εύρος 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Έπειτα εξετάστηκε η εξάρτηση της απόκρισης των OSLDs από την ποιότητα (6 και 10MV) και τον προσανατολισμό δέσμης (en face και edge on, πρόσπτωση της δέσμης κάθετα και παράλληλα στον BeO δίσκο, αντίστοιχα). Ακόμη, μελετήθηκε ο βραχυπρόθεσμος και ο μεσοπρόθεσμος ρυθμός απώλειας σήματος (fading) τις πρώτες 24 ώρες έως και 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, σε 3 επίπεδα δόσεων (0.5, 3 και 6 Gy) και προσαρμόστηκαν λογαριθμικές καμπύλες παλινδρόμησης. Τέλος, διερευνήθηκε η πιθανή εξάρτηση της απόκρισης από τον ρυθμό δόσης (στο εύρος 60-1400 MU/min), καθώς και της μεταβολής της ευαισθησίας των δοσιμέτρων αυξανόμενης της ληφθείσας αθροιστικής δόσης (lifetime accumulated dose) σε 7 κύκλους χρήσης των 14 Gy έκαστος. Έπειτα, 17 δοσίμετρα εντάχθηκαν στην επιβεβαίωση 4 SRS/SRT και 2 SBRT πλάνων θεραπείας σε ανθρωπόμορφα ομοιώματα με οστικές ανομοιογένειες (Prime ομοίωμα κεφαλής και SBRT ομοίωμα άνω κοιλίας, RTSafe, Ελλάδα). Τα πλάνα θεραπείας εξήχθησαν από τα Συστήματα Σχεδιασμού Θεραπείας σε μορφή DICOM για περαιτέρω επεξεργασία και σύγκριση με τις μετρούμενες κατανομές δόσης. Ο βαθμός συμφωνίας υπολογισμών και μετρήσεων ποσοτικοποιήθηκε και με τον δείκτη γ, θεωρώντας global και local κριτήρια 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm και 3%/1mm, τα οποία βασίστηκαν στις υπεισερχόμενες πειραματικές αβεβαιότητες (2.8%, 0.5mm). Αποτελέσματα: Από την μελέτη των παραγόντων individual sensitivity προέκυψαν τιμές στο εύρος 0.559-1.851 με τυπική απόκλιση 0.222, καθώς και 0.891-1.268 με τυπική απόκλιση 0.078, για τις 2 παρτίδες, αντίστοιχα. Βρέθηκε ένας μεμονωμένος παράγοντας depletion για κάθε δοσίμετρο στο εύρος 1.008- 1.031 με τυπική απόκλιση 0.006, και 1.007-1.013 με τυπική απόκλιση 0.001, για κάθε παρτίδα, αντίστοιχα. Η συμπεριφορά των δοσιμέτρων είναι γραμμική μέχρι τα 2 Gy και υπογραμμική στο εύρος 2-25 Gy, ορίζοντας διορθωτικούς παράγοντες 1.01 και 1.04 στα εύρη 2-6 Gy και 6-25 Gy, αντίστοιχα. Δεν παρουσιάστηκε σημαντική ενεργειακή εξάρτηση εντός των αβεβαιοτήτων, ενώ τα δοσίμετρα εμφανίζουν εξάρτηση από τον προσανατολισμό, ορίζοντας διόρθωση 2.8% (± 2.1%) στην edge on διάταξη. Η χρονική απώλεια σήματος βρέθηκε &lt;16% στις πρώτες 24 ώρες και &lt;19% για τις πρώτες 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, κανονικοποιώντας στο σήμα της 3ης ώρας και 1ης ημέρας, αντίστοιχα, χωρίς εξάρτηση από την δόση στο εύρος δόσεων που μελετήθηκε. Δεν εμφανίζεται εξάρτηση από τον ρυθμό δόσης εντός των υπεισερχόμενων αβεβαιοτήτων, ενώ παρατηρείται σταθερή ευαισθησία των δοσιμέτρων μέχρι τα ~98 Gy αθροιστικής δόσης. Η επιβεβαίωση των 4 SRS/SRT πλάνων βρίσκει πλήρη επιτυχία (100%) για όλα τα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 2 mm, ενώ 1 από τα 4 πλάνα αποτυγχάνει (&lt;90%) στα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 1 mm. Αντίστοιχα, στις SBRT εφαρμογές η επιτυχία του δείκτη γ ήταν 100% για όλα τα εφαρμοζόμενα κριτήρια, αν τεθεί κατώφλι αποκοπής της δόσης στο 5%. Συμπεράσματα: Πραγματοποιήθηκε πλήρης χαρακτηρισμός των δοσιμέτρων OSLDs σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του AAPM TG-191, από τον οποίο προέκυψαν οι βασικές εξαρτήσεις της απόκρισής τους και οι απαραίτητοι διορθωτικοί παράγοντες. Τα BeO OSLDs κρίθηκαν κατάλληλα για ένταξη σε προγράμματα διασφάλισης ποιότητας για την επιβεβαίωση πλάνων θεραπείας προηγμένων εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (SRS/SRT και SBRT).","abstract_has_math":false,"creators":["Γλαμπεδάκη Πολύμνια","Glampedaki Polymnia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:29:49Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3402340"],"render_values":[{"text":"uoadl:3402340","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402340","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402340","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3402340","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γλαμπεδάκη Πολύμνια","Glampedaki Polymnia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3402340","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402340"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Υπόβαθρο: Τα δοσίμετρα οπτικά διεγερμένης φωταύγειας (φωτοφωταύγειας) (Optically Stimulated Luminescence Dosimeters, OSLDs) αποτελούν παθητικά δοσίμετρα, με ικανοποιητικά χαρακτηριστικά (υψηλή ευαισθησία, δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων της ίδιας καταγραφής, μικρή αναμονή μεταξύ ακτινοβόλησης και ανάγνωσης κ.α.) για την ένταξή τους σε πρωτόκολλα δοσιμετρίας στερεοτακτικών εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy και Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT και SBRT). Υλικά/Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκε ο δοσιμετρικός εξοπλισμός myOSLchip (RadPro, Γερμανία), ο οποίος αποτελείται από δοσίμετρα BeO ενεργού όγκου 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, συσκευή ανάγνωσης και συσκευή διαγραφής σήματος. Για την μελέτη των βασικών δοσιμετρικών χαρακτηριστικών και εξαρτήσεων της απόκρισης ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο AAPM TG-191. Ειδικότερα, μελετήθηκε η ευαισθησία μεμονωμένου δοσιμέτρου (individual sensitivity) και η απώλεια σήματος μεταξύ διαδοχικών αναγνώσεων (depletion) για 2 παρτίδες δοσιμέτρων, καθώς και η σχέση δόσης-απόκρισης σε εύρος 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Έπειτα εξετάστηκε η εξάρτηση της απόκρισης των OSLDs από την ποιότητα (6 και 10MV) και τον προσανατολισμό δέσμης (en face και edge on, πρόσπτωση της δέσμης κάθετα και παράλληλα στον BeO δίσκο, αντίστοιχα). Ακόμη, μελετήθηκε ο βραχυπρόθεσμος και ο μεσοπρόθεσμος ρυθμός απώλειας σήματος (fading) τις πρώτες 24 ώρες έως και 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, σε 3 επίπεδα δόσεων (0.5, 3 και 6 Gy) και προσαρμόστηκαν λογαριθμικές καμπύλες παλινδρόμησης. Τέλος, διερευνήθηκε η πιθανή εξάρτηση της απόκρισης από τον ρυθμό δόσης (στο εύρος 60-1400 MU/min), καθώς και της μεταβολής της ευαισθησίας των δοσιμέτρων αυξανόμενης της ληφθείσας αθροιστικής δόσης (lifetime accumulated dose) σε 7 κύκλους χρήσης των 14 Gy έκαστος. Έπειτα, 17 δοσίμετρα εντάχθηκαν στην επιβεβαίωση 4 SRS/SRT και 2 SBRT πλάνων θεραπείας σε ανθρωπόμορφα ομοιώματα με οστικές ανομοιογένειες (Prime ομοίωμα κεφαλής και SBRT ομοίωμα άνω κοιλίας, RTSafe, Ελλάδα). Τα πλάνα θεραπείας εξήχθησαν από τα Συστήματα Σχεδιασμού Θεραπείας σε μορφή DICOM για περαιτέρω επεξεργασία και σύγκριση με τις μετρούμενες κατανομές δόσης. Ο βαθμός συμφωνίας υπολογισμών και μετρήσεων ποσοτικοποιήθηκε και με τον δείκτη γ, θεωρώντας global και local κριτήρια 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm και 3%/1mm, τα οποία βασίστηκαν στις υπεισερχόμενες πειραματικές αβεβαιότητες (2.8%, 0.5mm). Αποτελέσματα: Από την μελέτη των παραγόντων individual sensitivity προέκυψαν τιμές στο εύρος 0.559-1.851 με τυπική απόκλιση 0.222, καθώς και 0.891-1.268 με τυπική απόκλιση 0.078, για τις 2 παρτίδες, αντίστοιχα. Βρέθηκε ένας μεμονωμένος παράγοντας depletion για κάθε δοσίμετρο στο εύρος 1.008- 1.031 με τυπική απόκλιση 0.006, και 1.007-1.013 με τυπική απόκλιση 0.001, για κάθε παρτίδα, αντίστοιχα. Η συμπεριφορά των δοσιμέτρων είναι γραμμική μέχρι τα 2 Gy και υπογραμμική στο εύρος 2-25 Gy, ορίζοντας διορθωτικούς παράγοντες 1.01 και 1.04 στα εύρη 2-6 Gy και 6-25 Gy, αντίστοιχα. Δεν παρουσιάστηκε σημαντική ενεργειακή εξάρτηση εντός των αβεβαιοτήτων, ενώ τα δοσίμετρα εμφανίζουν εξάρτηση από τον προσανατολισμό, ορίζοντας διόρθωση 2.8% (± 2.1%) στην edge on διάταξη. Η χρονική απώλεια σήματος βρέθηκε <16% στις πρώτες 24 ώρες και <19% για τις πρώτες 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, κανονικοποιώντας στο σήμα της 3ης ώρας και 1ης ημέρας, αντίστοιχα, χωρίς εξάρτηση από την δόση στο εύρος δόσεων που μελετήθηκε. Δεν εμφανίζεται εξάρτηση από τον ρυθμό δόσης εντός των υπεισερχόμενων αβεβαιοτήτων, ενώ παρατηρείται σταθερή ευαισθησία των δοσιμέτρων μέχρι τα ~98 Gy αθροιστικής δόσης. Η επιβεβαίωση των 4 SRS/SRT πλάνων βρίσκει πλήρη επιτυχία (100%) για όλα τα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 2 mm, ενώ 1 από τα 4 πλάνα αποτυγχάνει (<90%) στα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 1 mm. Αντίστοιχα, στις SBRT εφαρμογές η επιτυχία του δείκτη γ ήταν 100% για όλα τα εφαρμοζόμενα κριτήρια, αν τεθεί κατώφλι αποκοπής της δόσης στο 5%. Συμπεράσματα: Πραγματοποιήθηκε πλήρης χαρακτηρισμός των δοσιμέτρων OSLDs σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του AAPM TG-191, από τον οποίο προέκυψαν οι βασικές εξαρτήσεις της απόκρισής τους και οι απαραίτητοι διορθωτικοί παράγοντες. Τα BeO OSLDs κρίθηκαν κατάλληλα για ένταξη σε προγράμματα διασφάλισης ποιότητας για την επιβεβαίωση πλάνων θεραπείας προηγμένων εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (SRS/SRT και SBRT).","Background: Optically Stimulated Luminescence Dosimeters (OSLDs) are passive detectors, that present many favorable characteristics (high sensitivity, multiple readings of the same irradiation session, short waiting time between irradiation and readout etc.) to be incorporated in dosimetry protocols for advanced Radiotherapy applications (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy and Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT and SBRT). Materials/Methods: The myOSLchip (RadPro, Germany) dosimetry system was employed throughout this study, comprising BeO-based dosimeters with sensitive volume of 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, a reader and a bleacher. The dose-response characteristics and relevant dependencies were assessed according to the AAPM TG-191 guidelines. More specifically, OSLDs individual sensitivity factors, depletion rates and linearity were determined for two batches in the range 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Beam quality dependency (6 and 10MV) and orientation (en face and edge on, where the BeO disk is perpendicular and parallel to the beam’s direction, respectively) was quantified. Moreover, the short and mid-term fading rates were studied for the first 24 hours and up to 25 days post irradiation, respectively, at three dose levels (0.5, 3, 6 Gy) and logarithmic regression curves were fitted. Potential dose rate dependency was investigated in the range of 60-1400 MU/min. Sensitivity changes with increasing lifetime accumulated dose was studied for 7 irradiation-readout-bleaching cycles of 14 Gy each. Furthermore, 17 dosimeters were implemented in 4 SRS/SRT and 2 SBRT plan verification procedures, employing anthropomorphic phantoms with bone-mimicking inhomogeneities (Prime head phantom and SBRT upper abdomen phantom, RTSafe, Greece). The treatment plans were extracted from the Treatment Planning Systems in DICOM format for further processing and comparison with the measured dose distributions. Agreement between calculations and measurements was quantified using the γ index test, considering global and local criteria of 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm and 3%/1mm, based on the relevant experimental uncertainties involved (2.8%, 0.5 mm). Results: Individual sensitivity correction factors in the range 0.559-1.851 with 0.222 standard deviation and 0.891-1.268 with 0.078 standard deviation were determined for the 2 batches, respectively. An individual depletion factor was calculated for each OSLD in the range 1.008-1.031 with 0.006 standard deviation and 1.007-1.013 with 0.001 standard deviation for the 2 batches, respectively. Dose-response was found linear for doses up to 2 Gy and sublinear in the range of 2-25 Gy, with corresponding correction factors of 1.01 and 1.04 in the ranges 2-6 Gy and 6-25 Gy, respectively. There was no significant energy dependence within uncertainties, but the dosimeters exhibit directional dependence of 2.8% (±2.1%) in the edge on orientation. Fading rates of <16% in the first 24 hours and <19% for the first 25 days post irradiation (normalized to the signal obtained at 3 hours and 1 day, respectively) were calculated while being independent (within uncertainties) on dose, at least in the dose range investigated. Dosimeters’ response is not significantly affected (within uncertainties) by the dose rate. Dose-response sensitivity remains stable up to ~98 Gy of accumulated dose. Plan verification procedures exhibit 100% pass rates for all criteria with 2 mm distance to agreement, whereas 1 of the 4 SRS/SRT plans fails (<90%) the γ index test if a 1-mm distance to agreement criterium is applied. Correspondingly, the γ index test is passed in all applied criteria for the SBRT plans, if a 5% dose cut-off threshold is considered. Conclusions: A comprehensive characterization of BeO OSLDs was successfully performed, in accordance with the AAPM TG-191 guidelines, which included the basic dose-response dependencies and the necessary correction factors. The dosimetric system investigated was found suitable for implementation in quality assurance protocols of advanced radiotherapy applications (SRS/SRT and SBRT)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη δοσιμετρικών χαρακτηριστικών συστήματος φωτοφωταύγειας και εφαρμογή δοσιμετρικού πρωτοκόλλου για την επιβεβαίωση στερεοτακτικών πλάνων ακτινοθεραπείας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γλαμπεδάκη Πολύμνια","Glampedaki Polymnia"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Υπόβαθρο: Τα δοσίμετρα οπτικά διεγερμένης φωταύγειας (φωτοφωταύγειας) (Optically Stimulated Luminescence Dosimeters, OSLDs) αποτελούν παθητικά δοσίμετρα, με ικανοποιητικά χαρακτηριστικά (υψηλή ευαισθησία, δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων της ίδιας καταγραφής, μικρή αναμονή μεταξύ ακτινοβόλησης και ανάγνωσης κ.α.) για την ένταξή τους σε πρωτόκολλα δοσιμετρίας στερεοτακτικών εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy και Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT και SBRT). Υλικά/Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκε ο δοσιμετρικός εξοπλισμός myOSLchip (RadPro, Γερμανία), ο οποίος αποτελείται από δοσίμετρα BeO ενεργού όγκου 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, συσκευή ανάγνωσης και συσκευή διαγραφής σήματος. Για την μελέτη των βασικών δοσιμετρικών χαρακτηριστικών και εξαρτήσεων της απόκρισης ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο AAPM TG-191. Ειδικότερα, μελετήθηκε η ευαισθησία μεμονωμένου δοσιμέτρου (individual sensitivity) και η απώλεια σήματος μεταξύ διαδοχικών αναγνώσεων (depletion) για 2 παρτίδες δοσιμέτρων, καθώς και η σχέση δόσης-απόκρισης σε εύρος 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Έπειτα εξετάστηκε η εξάρτηση της απόκρισης των OSLDs από την ποιότητα (6 και 10MV) και τον προσανατολισμό δέσμης (en face και edge on, πρόσπτωση της δέσμης κάθετα και παράλληλα στον BeO δίσκο, αντίστοιχα). Ακόμη, μελετήθηκε ο βραχυπρόθεσμος και ο μεσοπρόθεσμος ρυθμός απώλειας σήματος (fading) τις πρώτες 24 ώρες έως και 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, σε 3 επίπεδα δόσεων (0.5, 3 και 6 Gy) και προσαρμόστηκαν λογαριθμικές καμπύλες παλινδρόμησης. Τέλος, διερευνήθηκε η πιθανή εξάρτηση της απόκρισης από τον ρυθμό δόσης (στο εύρος 60-1400 MU/min), καθώς και της μεταβολής της ευαισθησίας των δοσιμέτρων αυξανόμενης της ληφθείσας αθροιστικής δόσης (lifetime accumulated dose) σε 7 κύκλους χρήσης των 14 Gy έκαστος. Έπειτα, 17 δοσίμετρα εντάχθηκαν στην επιβεβαίωση 4 SRS/SRT και 2 SBRT πλάνων θεραπείας σε ανθρωπόμορφα ομοιώματα με οστικές ανομοιογένειες (Prime ομοίωμα κεφαλής και SBRT ομοίωμα άνω κοιλίας, RTSafe, Ελλάδα). Τα πλάνα θεραπείας εξήχθησαν από τα Συστήματα Σχεδιασμού Θεραπείας σε μορφή DICOM για περαιτέρω επεξεργασία και σύγκριση με τις μετρούμενες κατανομές δόσης. Ο βαθμός συμφωνίας υπολογισμών και μετρήσεων ποσοτικοποιήθηκε και με τον δείκτη γ, θεωρώντας global και local κριτήρια 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm και 3%/1mm, τα οποία βασίστηκαν στις υπεισερχόμενες πειραματικές αβεβαιότητες (2.8%, 0.5mm). Αποτελέσματα: Από την μελέτη των παραγόντων individual sensitivity προέκυψαν τιμές στο εύρος 0.559-1.851 με τυπική απόκλιση 0.222, καθώς και 0.891-1.268 με τυπική απόκλιση 0.078, για τις 2 παρτίδες, αντίστοιχα. Βρέθηκε ένας μεμονωμένος παράγοντας depletion για κάθε δοσίμετρο στο εύρος 1.008- 1.031 με τυπική απόκλιση 0.006, και 1.007-1.013 με τυπική απόκλιση 0.001, για κάθε παρτίδα, αντίστοιχα. Η συμπεριφορά των δοσιμέτρων είναι γραμμική μέχρι τα 2 Gy και υπογραμμική στο εύρος 2-25 Gy, ορίζοντας διορθωτικούς παράγοντες 1.01 και 1.04 στα εύρη 2-6 Gy και 6-25 Gy, αντίστοιχα. Δεν παρουσιάστηκε σημαντική ενεργειακή εξάρτηση εντός των αβεβαιοτήτων, ενώ τα δοσίμετρα εμφανίζουν εξάρτηση από τον προσανατολισμό, ορίζοντας διόρθωση 2.8% (± 2.1%) στην edge on διάταξη. Η χρονική απώλεια σήματος βρέθηκε <16% στις πρώτες 24 ώρες και <19% για τις πρώτες 25 μέρες μετά την ακτινοβόληση, κανονικοποιώντας στο σήμα της 3ης ώρας και 1ης ημέρας, αντίστοιχα, χωρίς εξάρτηση από την δόση στο εύρος δόσεων που μελετήθηκε. Δεν εμφανίζεται εξάρτηση από τον ρυθμό δόσης εντός των υπεισερχόμενων αβεβαιοτήτων, ενώ παρατηρείται σταθερή ευαισθησία των δοσιμέτρων μέχρι τα ~98 Gy αθροιστικής δόσης. Η επιβεβαίωση των 4 SRS/SRT πλάνων βρίσκει πλήρη επιτυχία (100%) για όλα τα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 2 mm, ενώ 1 από τα 4 πλάνα αποτυγχάνει (<90%) στα κριτήρια με απόσταση συμφωνίας 1 mm. Αντίστοιχα, στις SBRT εφαρμογές η επιτυχία του δείκτη γ ήταν 100% για όλα τα εφαρμοζόμενα κριτήρια, αν τεθεί κατώφλι αποκοπής της δόσης στο 5%. Συμπεράσματα: Πραγματοποιήθηκε πλήρης χαρακτηρισμός των δοσιμέτρων OSLDs σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του AAPM TG-191, από τον οποίο προέκυψαν οι βασικές εξαρτήσεις της απόκρισής τους και οι απαραίτητοι διορθωτικοί παράγοντες. Τα BeO OSLDs κρίθηκαν κατάλληλα για ένταξη σε προγράμματα διασφάλισης ποιότητας για την επιβεβαίωση πλάνων θεραπείας προηγμένων εφαρμογών Ακτινοθεραπείας (SRS/SRT και SBRT).","Background: Optically Stimulated Luminescence Dosimeters (OSLDs) are passive detectors, that present many favorable characteristics (high sensitivity, multiple readings of the same irradiation session, short waiting time between irradiation and readout etc.) to be incorporated in dosimetry protocols for advanced Radiotherapy applications (Stereotactic Radiosurgery / Radiotherapy and Stereotactic Body Radiotherapy – SRS/SRT and SBRT). Materials/Methods: The myOSLchip (RadPro, Germany) dosimetry system was employed throughout this study, comprising BeO-based dosimeters with sensitive volume of 4.65 x 4.65 x 0.5 mm3, a reader and a bleacher. The dose-response characteristics and relevant dependencies were assessed according to the AAPM TG-191 guidelines. More specifically, OSLDs individual sensitivity factors, depletion rates and linearity were determined for two batches in the range 52-2600 MU (~0.5-25 Gy). Beam quality dependency (6 and 10MV) and orientation (en face and edge on, where the BeO disk is perpendicular and parallel to the beam’s direction, respectively) was quantified. Moreover, the short and mid-term fading rates were studied for the first 24 hours and up to 25 days post irradiation, respectively, at three dose levels (0.5, 3, 6 Gy) and logarithmic regression curves were fitted. Potential dose rate dependency was investigated in the range of 60-1400 MU/min. Sensitivity changes with increasing lifetime accumulated dose was studied for 7 irradiation-readout-bleaching cycles of 14 Gy each. Furthermore, 17 dosimeters were implemented in 4 SRS/SRT and 2 SBRT plan verification procedures, employing anthropomorphic phantoms with bone-mimicking inhomogeneities (Prime head phantom and SBRT upper abdomen phantom, RTSafe, Greece). The treatment plans were extracted from the Treatment Planning Systems in DICOM format for further processing and comparison with the measured dose distributions. Agreement between calculations and measurements was quantified using the γ index test, considering global and local criteria of 5%/1.5mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm and 3%/1mm, based on the relevant experimental uncertainties involved (2.8%, 0.5 mm). Results: Individual sensitivity correction factors in the range 0.559-1.851 with 0.222 standard deviation and 0.891-1.268 with 0.078 standard deviation were determined for the 2 batches, respectively. An individual depletion factor was calculated for each OSLD in the range 1.008-1.031 with 0.006 standard deviation and 1.007-1.013 with 0.001 standard deviation for the 2 batches, respectively. Dose-response was found linear for doses up to 2 Gy and sublinear in the range of 2-25 Gy, with corresponding correction factors of 1.01 and 1.04 in the ranges 2-6 Gy and 6-25 Gy, respectively. There was no significant energy dependence within uncertainties, but the dosimeters exhibit directional dependence of 2.8% (±2.1%) in the edge on orientation. Fading rates of <16% in the first 24 hours and <19% for the first 25 days post irradiation (normalized to the signal obtained at 3 hours and 1 day, respectively) were calculated while being independent (within uncertainties) on dose, at least in the dose range investigated. Dosimeters’ response is not significantly affected (within uncertainties) by the dose rate. Dose-response sensitivity remains stable up to ~98 Gy of accumulated dose. Plan verification procedures exhibit 100% pass rates for all criteria with 2 mm distance to agreement, whereas 1 of the 4 SRS/SRT plans fails (<90%) the γ index test if a 1-mm distance to agreement criterium is applied. Correspondingly, the γ index test is passed in all applied criteria for the SBRT plans, if a 5% dose cut-off threshold is considered. Conclusions: A comprehensive characterization of BeO OSLDs was successfully performed, in accordance with the AAPM TG-191 guidelines, which included the basic dose-response dependencies and the necessary correction factors. The dosimetric system investigated was found suitable for implementation in quality assurance protocols of advanced radiotherapy applications (SRS/SRT and SBRT)."],"dc:identifier":["uoadl:3402340","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402340"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη δοσιμετρικών χαρακτηριστικών συστήματος φωτοφωταύγειας και εφαρμογή δοσιμετρικού πρωτοκόλλου για την επιβεβαίωση στερεοτακτικών πλάνων ακτινοθεραπείας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:29:49Z"}