{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3402811"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3402811","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οδοντογενείς όγκοι σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες: Αναδρομική μελέτη 20ετίας και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας","abstract":"Εισαγωγή: Οι οδοντογενείς όγκοι αποτελούν μία ξεχωριστή κατηγορία όγκων που παρουσιάζονται κυρίως στην ηλικία ανάπτυξης του οδοντικού φραγμού με ποικίλα κλινικά, ακτινογραφικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά, διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και ιστογένεση ανά υποκατηγορία. Παρά την ετερογένειά τους, έχουν κοινή προέλευση από τους ιστούς που συμμετέχουν στην οδοντογένεση και ομοιότητα που δικαιολογεί τόσο την εντόπιση τους, όσο και την συχνότερη εμφάνισή τους σε νεαρούς ασθενείς. Στους οδοντογενείς όγκους βάσει της ταξινόμησης του WHO 2017 αλλά και 2022, συγκαταλέγονται καλοήθεις και κακοήθεις με συχνότερα εμφανιζόμενους τους καλοήθεις και πιο συγκεκριμένα τα οδοντώματα. Κάποιοι καλοήθεις όγκοι όπως τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα, μπορεί να εκδηλώσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά, ενώ οι κακοήθεις είναι σπάνιοι. Σχετικά με τους οδοντογενείς όγκους τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες, η βιβλιογραφία είναι περιορισμένη και συνήθως δεν εξετάζονται ξεχωριστά αλλά εμπεριέχονται σε μελέτες που αφορούν τους οδοντογενείς όγκους ανεξαρτήτως ηλικίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και μελέτη των οδοντογενών όγκων των γνάθων σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες που αντιμετωπίστηκαν στο διάστημα 2002-2022, από την Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ και την αντίστοιχη Πανεπιστημιακή Κλινική στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη 21 ετών, βασισμένη σε πληροφορίες από τα αρχεία και τους φακέλους των ασθενών με οδοντογενείς όγκους, το χρονικό διάστημα 2002-2022. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών (φύλο, ηλικία) και δεδομένα που αφορούσαν στους όγκους όπως κλινική και ακτινογραφική εικόνα, εντόπιση, διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση, μετεγχειρητική παρακολούθηση καθώς και απώτερη διαχείριση των ασθενών που απώλεσαν δόντια λόγω των όγκων. Ακολούθησε η στατιστική ανάλυση των παραπάνω δεδομένων και σύγκριση αυτών με την βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Στην μελέτη συμπεριλήφθηκαν 106 ασθενείς, με αναλογία ανδρών- γυναικών 1,12:1 και μέση ηλικία τα 9,3 έτη. Ως προς τα κλινικά ευρήματα, εξετάστηκε η ύπαρξη ενδοστοματικής ή και εξωστοματικής διόγκωσης, η διαταραχή της οδοντοφυΐας στην περιοχή και τυχόν απουσία δοντιού από τον φραγμό. Η πλειονότητα των ασθενών εμφάνισε διαταραχή της οδοντοφυΐας (82 ασθενείς, 77,36%) και εξ αυτών οι 63 παρουσίασαν έλλειψη δοντιών από τον φραγμό. Ταχεία ανάπτυξη και συνοδό πόνο εμφάνισαν 15 ασθενείς, ενώ οι υπόλοιποι παρουσίαζαν ασυμπτωματική διόγκωση. Ανάλογα με την φάση της οδοντικής ανάπτυξης, 66 όγκοι εντοπίστηκαν στην μεικτή, 20 στην νεογιλή και 20 στην μόνιμη οδοντοφυΐα. Με εξαίρεση τα οδοντώματα και ιδιαίτερα τα σύνθετα, των οποίων η ακτινογραφική εικόνα είναι διαφοροδιαγνωστική, οι οδοντογενείς όγκοι παρουσίαζαν ποικίλα ακτινογραφικά χαρακτηριστικά. Στην πλειονότητά τους ήταν σαφώς περιγεγραμμένοι, είχαν σαφή όρια και χαρακτηρίστηκαν ως οστεολυτικές ή πυκνωτικές βλάβες, ενώ σαφή σχέση με έγκλειστο δόντι είχε το 52,83% των όγκων. Ως προς την εντόπιση, το 51,89% εντοπίστηκε στην άνω γνάθο και το 50,94% σε οπίσθια θέση των γνάθων. Ως προς τις διαστάσεις τους, οι όγκοι ταξινομήθηκαν σε 3 ομάδες (<1cm, 1-4cm και >4cm) με το 50,94% να έχει διαστάσεις 1-4cm. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αντιμετώπιση των οδοντογενών όγκων ήταν χειρουργική. Μερική βιοψία προηγήθηκε κυρίως λόγω διαστάσεων σε 22 όγκους. Υπό γενική αναισθησία αντιμετωπίστηκαν 88 ασθενείς (83,02%) και υπό τοπική αναισθησία 18 ασθενείς (16,98%). Η αφαίρεση των όγκων έγινε, συνηθέστερα, στα όρια της κάψας τους – εκπυρήνιση (94 όγκοι, 88,68%) ή με εκτενέστερη εκτομή που περιλάμβανε και απόξεση ή και αφαίρεση οστού στα όρια της βλάβης με την χρήση χειρουργικής φρέζας (9 όγκοι, 8,49%) ή με μαρσιποποίηση των κυστικών όγκων σε 3 περιπτώσεις (2,83%). Αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείματος, όπου κρίθηκε αναγκαίο, πραγματοποιήθηκε στον ίδιο χρόνο με την αφαίρεση του όγκου με την χρήση οστικών μοσχευμάτων, σε 6 ασθενείς. Ακόμα 3 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείμματος σε απώτερο χρόνο, με σκοπό την αποκατάσταση των ελλειπόντων δοντιών με οδοντικά εμφυτεύματα. Συνολικά, 6 ασθενείς αποκατέστησαν τα ελλείποντα δόντια με επιεμφυτευματικές ακίνητες αποκαταστάσεις. Η τελική διάγνωση των οδοντογενών όγκων του δείγματος της παρούσας μελέτης, βάσει της ταξινόμησης των εν λόγω όγκων από τον WHO 2017, περιελάμβανε 73 (68,87%) οδοντώματα, 14 (13,21%) αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 10 (9,43%) αδαμαντινοβλαστώματα, 5 (4,72%) οδοντογενή ινώματα και 4 (3,77%) οδοντογενή μυξώματα. Στο σύνολό τους, οι οδοντογενείς όγκοι του δείγματος ήταν καλοήθεις, εκ των οποίων οι 15 (14,15%) χαρακτηρίστηκαν με τοπικά επιθετική συμπεριφορά και αφορούσαν σε 7 αδαμαντινοβλαστώματα, 4 αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 2 οδοντογενή μυξώματα και 2 οδοντογενή ινώματα. Η μετεγχειρητική περίοδος παρακολούθησης παρουσίασε διακύμανση που σχετιζόταν με τον ιστολογικό τύπο του όγκου και με την ηλικία του κάθε ασθενή. Η επανεξέταση διήρκησε το λιγότερο 5 έτη για όλους τους ασθενείς, πλην εκείνων με την διάγνωση οδοντώματος, ενώ υπήρξαν και ασθενείς που παρακολουθήθηκαν για περισσότερο από 10 έτη. Υποτροπές μικρής έκτασης εντοπίστηκαν σε 5 περιπτώσεις, εκ των οποίων οι 4 αφορούσαν αδαμαντινοβλαστώματα και η 1 αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα. Όλες οι υποτροπές αντιμετωπίστηκαν με εκτεταμένη χειρουργική αφαίρεση. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμφωνούν με εκείνα της τρέχουσας βιβλιογραφίας για τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες. Tα οδοντώματα ήταν o συχνότερος οδοντογενής όγκος και ακολούθως, τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα. Οι οδοντογενείς όγκοι, αν και καλοήθεις στην πλειονότητά τους, μπορεί να εμφανίσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά προκαλώντας εκτεταμένη οστική καταστροφή και απώλεια μονίμων δοντιών. Η θεραπεία τους, ιδίως των τοπικά επιθετικών, δεν σταματά στην χειρουργική τους αφαίρεση και την αποκατάσταση των επιπτώσεών τους αλλά συνεχίζεται με μακροχρόνια παρακολούθηση, που αφορά στην έγκαιρη διάγνωση και διαχείριση των υποτροπών.","abstract_html":"Εισαγωγή: Οι οδοντογενείς όγκοι αποτελούν μία ξεχωριστή κατηγορία όγκων που παρουσιάζονται κυρίως στην ηλικία ανάπτυξης του οδοντικού φραγμού με ποικίλα κλινικά, ακτινογραφικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά, διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και ιστογένεση ανά υποκατηγορία. Παρά την ετερογένειά τους, έχουν κοινή προέλευση από τους ιστούς που συμμετέχουν στην οδοντογένεση και ομοιότητα που δικαιολογεί τόσο την εντόπιση τους, όσο και την συχνότερη εμφάνισή τους σε νεαρούς ασθενείς. Στους οδοντογενείς όγκους βάσει της ταξινόμησης του WHO 2017 αλλά και 2022, συγκαταλέγονται καλοήθεις και κακοήθεις με συχνότερα εμφανιζόμενους τους καλοήθεις και πιο συγκεκριμένα τα οδοντώματα. Κάποιοι καλοήθεις όγκοι όπως τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα, μπορεί να εκδηλώσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά, ενώ οι κακοήθεις είναι σπάνιοι. Σχετικά με τους οδοντογενείς όγκους τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες, η βιβλιογραφία είναι περιορισμένη και συνήθως δεν εξετάζονται ξεχωριστά αλλά εμπεριέχονται σε μελέτες που αφορούν τους οδοντογενείς όγκους ανεξαρτήτως ηλικίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και μελέτη των οδοντογενών όγκων των γνάθων σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες που αντιμετωπίστηκαν στο διάστημα 2002-2022, από την Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ και την αντίστοιχη Πανεπιστημιακή Κλινική στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. &amp; Α. Κυριακού». Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη 21 ετών, βασισμένη σε πληροφορίες από τα αρχεία και τους φακέλους των ασθενών με οδοντογενείς όγκους, το χρονικό διάστημα 2002-2022. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών (φύλο, ηλικία) και δεδομένα που αφορούσαν στους όγκους όπως κλινική και ακτινογραφική εικόνα, εντόπιση, διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση, μετεγχειρητική παρακολούθηση καθώς και απώτερη διαχείριση των ασθενών που απώλεσαν δόντια λόγω των όγκων. Ακολούθησε η στατιστική ανάλυση των παραπάνω δεδομένων και σύγκριση αυτών με την βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Στην μελέτη συμπεριλήφθηκαν 106 ασθενείς, με αναλογία ανδρών- γυναικών 1,12:1 και μέση ηλικία τα 9,3 έτη. Ως προς τα κλινικά ευρήματα, εξετάστηκε η ύπαρξη ενδοστοματικής ή και εξωστοματικής διόγκωσης, η διαταραχή της οδοντοφυΐας στην περιοχή και τυχόν απουσία δοντιού από τον φραγμό. Η πλειονότητα των ασθενών εμφάνισε διαταραχή της οδοντοφυΐας (82 ασθενείς, 77,36%) και εξ αυτών οι 63 παρουσίασαν έλλειψη δοντιών από τον φραγμό. Ταχεία ανάπτυξη και συνοδό πόνο εμφάνισαν 15 ασθενείς, ενώ οι υπόλοιποι παρουσίαζαν ασυμπτωματική διόγκωση. Ανάλογα με την φάση της οδοντικής ανάπτυξης, 66 όγκοι εντοπίστηκαν στην μεικτή, 20 στην νεογιλή και 20 στην μόνιμη οδοντοφυΐα. Με εξαίρεση τα οδοντώματα και ιδιαίτερα τα σύνθετα, των οποίων η ακτινογραφική εικόνα είναι διαφοροδιαγνωστική, οι οδοντογενείς όγκοι παρουσίαζαν ποικίλα ακτινογραφικά χαρακτηριστικά. Στην πλειονότητά τους ήταν σαφώς περιγεγραμμένοι, είχαν σαφή όρια και χαρακτηρίστηκαν ως οστεολυτικές ή πυκνωτικές βλάβες, ενώ σαφή σχέση με έγκλειστο δόντι είχε το 52,83% των όγκων. Ως προς την εντόπιση, το 51,89% εντοπίστηκε στην άνω γνάθο και το 50,94% σε οπίσθια θέση των γνάθων. Ως προς τις διαστάσεις τους, οι όγκοι ταξινομήθηκαν σε 3 ομάδες (&lt;1cm, 1-4cm και &gt;4cm) με το 50,94% να έχει διαστάσεις 1-4cm. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αντιμετώπιση των οδοντογενών όγκων ήταν χειρουργική. Μερική βιοψία προηγήθηκε κυρίως λόγω διαστάσεων σε 22 όγκους. Υπό γενική αναισθησία αντιμετωπίστηκαν 88 ασθενείς (83,02%) και υπό τοπική αναισθησία 18 ασθενείς (16,98%). Η αφαίρεση των όγκων έγινε, συνηθέστερα, στα όρια της κάψας τους – εκπυρήνιση (94 όγκοι, 88,68%) ή με εκτενέστερη εκτομή που περιλάμβανε και απόξεση ή και αφαίρεση οστού στα όρια της βλάβης με την χρήση χειρουργικής φρέζας (9 όγκοι, 8,49%) ή με μαρσιποποίηση των κυστικών όγκων σε 3 περιπτώσεις (2,83%). Αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείματος, όπου κρίθηκε αναγκαίο, πραγματοποιήθηκε στον ίδιο χρόνο με την αφαίρεση του όγκου με την χρήση οστικών μοσχευμάτων, σε 6 ασθενείς. Ακόμα 3 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείμματος σε απώτερο χρόνο, με σκοπό την αποκατάσταση των ελλειπόντων δοντιών με οδοντικά εμφυτεύματα. Συνολικά, 6 ασθενείς αποκατέστησαν τα ελλείποντα δόντια με επιεμφυτευματικές ακίνητες αποκαταστάσεις. Η τελική διάγνωση των οδοντογενών όγκων του δείγματος της παρούσας μελέτης, βάσει της ταξινόμησης των εν λόγω όγκων από τον WHO 2017, περιελάμβανε 73 (68,87%) οδοντώματα, 14 (13,21%) αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 10 (9,43%) αδαμαντινοβλαστώματα, 5 (4,72%) οδοντογενή ινώματα και 4 (3,77%) οδοντογενή μυξώματα. Στο σύνολό τους, οι οδοντογενείς όγκοι του δείγματος ήταν καλοήθεις, εκ των οποίων οι 15 (14,15%) χαρακτηρίστηκαν με τοπικά επιθετική συμπεριφορά και αφορούσαν σε 7 αδαμαντινοβλαστώματα, 4 αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 2 οδοντογενή μυξώματα και 2 οδοντογενή ινώματα. Η μετεγχειρητική περίοδος παρακολούθησης παρουσίασε διακύμανση που σχετιζόταν με τον ιστολογικό τύπο του όγκου και με την ηλικία του κάθε ασθενή. Η επανεξέταση διήρκησε το λιγότερο 5 έτη για όλους τους ασθενείς, πλην εκείνων με την διάγνωση οδοντώματος, ενώ υπήρξαν και ασθενείς που παρακολουθήθηκαν για περισσότερο από 10 έτη. Υποτροπές μικρής έκτασης εντοπίστηκαν σε 5 περιπτώσεις, εκ των οποίων οι 4 αφορούσαν αδαμαντινοβλαστώματα και η 1 αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα. Όλες οι υποτροπές αντιμετωπίστηκαν με εκτεταμένη χειρουργική αφαίρεση. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμφωνούν με εκείνα της τρέχουσας βιβλιογραφίας για τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες. Tα οδοντώματα ήταν o συχνότερος οδοντογενής όγκος και ακολούθως, τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα. Οι οδοντογενείς όγκοι, αν και καλοήθεις στην πλειονότητά τους, μπορεί να εμφανίσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά προκαλώντας εκτεταμένη οστική καταστροφή και απώλεια μονίμων δοντιών. Η θεραπεία τους, ιδίως των τοπικά επιθετικών, δεν σταματά στην χειρουργική τους αφαίρεση και την αποκατάσταση των επιπτώσεών τους αλλά συνεχίζεται με μακροχρόνια παρακολούθηση, που αφορά στην έγκαιρη διάγνωση και διαχείριση των υποτροπών.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαμικίδου Στέλλα","Papamikidou Stella"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:29:51Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3402811"],"render_values":[{"text":"uoadl:3402811","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402811","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402811","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3402811","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαμικίδου Στέλλα","Papamikidou Stella"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3402811","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402811"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Οι οδοντογενείς όγκοι αποτελούν μία ξεχωριστή κατηγορία όγκων που παρουσιάζονται κυρίως στην ηλικία ανάπτυξης του οδοντικού φραγμού με ποικίλα κλινικά, ακτινογραφικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά, διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και ιστογένεση ανά υποκατηγορία. Παρά την ετερογένειά τους, έχουν κοινή προέλευση από τους ιστούς που συμμετέχουν στην οδοντογένεση και ομοιότητα που δικαιολογεί τόσο την εντόπιση τους, όσο και την συχνότερη εμφάνισή τους σε νεαρούς ασθενείς. Στους οδοντογενείς όγκους βάσει της ταξινόμησης του WHO 2017 αλλά και 2022, συγκαταλέγονται καλοήθεις και κακοήθεις με συχνότερα εμφανιζόμενους τους καλοήθεις και πιο συγκεκριμένα τα οδοντώματα. Κάποιοι καλοήθεις όγκοι όπως τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα, μπορεί να εκδηλώσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά, ενώ οι κακοήθεις είναι σπάνιοι. Σχετικά με τους οδοντογενείς όγκους τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες, η βιβλιογραφία είναι περιορισμένη και συνήθως δεν εξετάζονται ξεχωριστά αλλά εμπεριέχονται σε μελέτες που αφορούν τους οδοντογενείς όγκους ανεξαρτήτως ηλικίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και μελέτη των οδοντογενών όγκων των γνάθων σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες που αντιμετωπίστηκαν στο διάστημα 2002-2022, από την Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ και την αντίστοιχη Πανεπιστημιακή Κλινική στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη 21 ετών, βασισμένη σε πληροφορίες από τα αρχεία και τους φακέλους των ασθενών με οδοντογενείς όγκους, το χρονικό διάστημα 2002-2022. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών (φύλο, ηλικία) και δεδομένα που αφορούσαν στους όγκους όπως κλινική και ακτινογραφική εικόνα, εντόπιση, διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση, μετεγχειρητική παρακολούθηση καθώς και απώτερη διαχείριση των ασθενών που απώλεσαν δόντια λόγω των όγκων. Ακολούθησε η στατιστική ανάλυση των παραπάνω δεδομένων και σύγκριση αυτών με την βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Στην μελέτη συμπεριλήφθηκαν 106 ασθενείς, με αναλογία ανδρών- γυναικών 1,12:1 και μέση ηλικία τα 9,3 έτη. Ως προς τα κλινικά ευρήματα, εξετάστηκε η ύπαρξη ενδοστοματικής ή και εξωστοματικής διόγκωσης, η διαταραχή της οδοντοφυΐας στην περιοχή και τυχόν απουσία δοντιού από τον φραγμό. Η πλειονότητα των ασθενών εμφάνισε διαταραχή της οδοντοφυΐας (82 ασθενείς, 77,36%) και εξ αυτών οι 63 παρουσίασαν έλλειψη δοντιών από τον φραγμό. Ταχεία ανάπτυξη και συνοδό πόνο εμφάνισαν 15 ασθενείς, ενώ οι υπόλοιποι παρουσίαζαν ασυμπτωματική διόγκωση. Ανάλογα με την φάση της οδοντικής ανάπτυξης, 66 όγκοι εντοπίστηκαν στην μεικτή, 20 στην νεογιλή και 20 στην μόνιμη οδοντοφυΐα. Με εξαίρεση τα οδοντώματα και ιδιαίτερα τα σύνθετα, των οποίων η ακτινογραφική εικόνα είναι διαφοροδιαγνωστική, οι οδοντογενείς όγκοι παρουσίαζαν ποικίλα ακτινογραφικά χαρακτηριστικά. Στην πλειονότητά τους ήταν σαφώς περιγεγραμμένοι, είχαν σαφή όρια και χαρακτηρίστηκαν ως οστεολυτικές ή πυκνωτικές βλάβες, ενώ σαφή σχέση με έγκλειστο δόντι είχε το 52,83% των όγκων. Ως προς την εντόπιση, το 51,89% εντοπίστηκε στην άνω γνάθο και το 50,94% σε οπίσθια θέση των γνάθων. Ως προς τις διαστάσεις τους, οι όγκοι ταξινομήθηκαν σε 3 ομάδες (<1cm, 1-4cm και >4cm) με το 50,94% να έχει διαστάσεις 1-4cm. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αντιμετώπιση των οδοντογενών όγκων ήταν χειρουργική. Μερική βιοψία προηγήθηκε κυρίως λόγω διαστάσεων σε 22 όγκους. Υπό γενική αναισθησία αντιμετωπίστηκαν 88 ασθενείς (83,02%) και υπό τοπική αναισθησία 18 ασθενείς (16,98%). Η αφαίρεση των όγκων έγινε, συνηθέστερα, στα όρια της κάψας τους – εκπυρήνιση (94 όγκοι, 88,68%) ή με εκτενέστερη εκτομή που περιλάμβανε και απόξεση ή και αφαίρεση οστού στα όρια της βλάβης με την χρήση χειρουργικής φρέζας (9 όγκοι, 8,49%) ή με μαρσιποποίηση των κυστικών όγκων σε 3 περιπτώσεις (2,83%). Αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείματος, όπου κρίθηκε αναγκαίο, πραγματοποιήθηκε στον ίδιο χρόνο με την αφαίρεση του όγκου με την χρήση οστικών μοσχευμάτων, σε 6 ασθενείς. Ακόμα 3 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείμματος σε απώτερο χρόνο, με σκοπό την αποκατάσταση των ελλειπόντων δοντιών με οδοντικά εμφυτεύματα. Συνολικά, 6 ασθενείς αποκατέστησαν τα ελλείποντα δόντια με επιεμφυτευματικές ακίνητες αποκαταστάσεις. Η τελική διάγνωση των οδοντογενών όγκων του δείγματος της παρούσας μελέτης, βάσει της ταξινόμησης των εν λόγω όγκων από τον WHO 2017, περιελάμβανε 73 (68,87%) οδοντώματα, 14 (13,21%) αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 10 (9,43%) αδαμαντινοβλαστώματα, 5 (4,72%) οδοντογενή ινώματα και 4 (3,77%) οδοντογενή μυξώματα. Στο σύνολό τους, οι οδοντογενείς όγκοι του δείγματος ήταν καλοήθεις, εκ των οποίων οι 15 (14,15%) χαρακτηρίστηκαν με τοπικά επιθετική συμπεριφορά και αφορούσαν σε 7 αδαμαντινοβλαστώματα, 4 αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 2 οδοντογενή μυξώματα και 2 οδοντογενή ινώματα. Η μετεγχειρητική περίοδος παρακολούθησης παρουσίασε διακύμανση που σχετιζόταν με τον ιστολογικό τύπο του όγκου και με την ηλικία του κάθε ασθενή. Η επανεξέταση διήρκησε το λιγότερο 5 έτη για όλους τους ασθενείς, πλην εκείνων με την διάγνωση οδοντώματος, ενώ υπήρξαν και ασθενείς που παρακολουθήθηκαν για περισσότερο από 10 έτη. Υποτροπές μικρής έκτασης εντοπίστηκαν σε 5 περιπτώσεις, εκ των οποίων οι 4 αφορούσαν αδαμαντινοβλαστώματα και η 1 αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα. Όλες οι υποτροπές αντιμετωπίστηκαν με εκτεταμένη χειρουργική αφαίρεση. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμφωνούν με εκείνα της τρέχουσας βιβλιογραφίας για τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες. Tα οδοντώματα ήταν o συχνότερος οδοντογενής όγκος και ακολούθως, τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα. Οι οδοντογενείς όγκοι, αν και καλοήθεις στην πλειονότητά τους, μπορεί να εμφανίσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά προκαλώντας εκτεταμένη οστική καταστροφή και απώλεια μονίμων δοντιών. Η θεραπεία τους, ιδίως των τοπικά επιθετικών, δεν σταματά στην χειρουργική τους αφαίρεση και την αποκατάσταση των επιπτώσεών τους αλλά συνεχίζεται με μακροχρόνια παρακολούθηση, που αφορά στην έγκαιρη διάγνωση και διαχείριση των υποτροπών.","Introduction: Odontogenic tumors consist a distinct and rare group of lesions. They vary in clinical, radiographic and histological characteristics, as well as in their biological behavior and histogenesis per subtype. These heterogeneous lesions derive from the tooth-forming apparatus or its remnants, and for this, they mainly occur at the age of tooth development. Based on the 2017 and 2022 WHO classification, odontogenic tumors are categorized into benign, most commonly, and malignant. Even though tumors prevalence shows distinct geographic variations, odontomas represent the most common benign odontogenic tumor, followed by tumors with locally aggressive biological behavior such as ameloblastic fibroma and ameloblastoma. Most studies report on odontogenic tumors in adults and only a few studies focus on the occurrence of such lesions in paediatric populations. Aim: The purpose of this study is to record and process all the data of odontogenic tumors of maxillofacial region in children and young adults treated over a 20-year period, at the University Clinic of Oral and Maxillofacial Surgery at the Dental School and the “A. & P. Kyriakou” Children’s Hospital. Method and materials: This is a retrospective study, based on data from the medical records of children and young adults up to 20 years old, who were diagnosed with odontogenic tumors in period 2002-2022. Patients’ demographics, such as age and sex, as well as tumor data such as clinical and radiographic findings, location, diagnosis, treatment and follow-up, recurrence, if any, and final rehabilitation in adulthood were recorded. Data analysis was made using Microsoft Office Excel 2021 and results were compared with literature findings. Results: 106 patients with odontogenic tumors were included in this study; 56 (52.83%) were boys and 50 (47.17%) girls. The mean age at diagnosis was 9.3 years. Odontogenic tumors were frequently associated with interference in dentition development (82 cases, 77.36%) and tooth eruption failure (63 cases, 59.43%), followed by intra- and/or extra- oral swelling. Rapid growth and pain were present in 15 patients. Based on tooth development, 66 odontogenic tumors were found in mixed dentition, 20 in primary dentition and 20 in permanent dentition. Radiographically, odontogenic tumors were assessed for cortical expansion or perforation of the jaws, presence of impacted teeth, cystic appearance as well as their tendency to invade or infiltrate adjacent anatomical structures. Maxilla was most frequently affected (51.89%). Following classification into 3 groups (<1cm, 1-4cm, >4cm), 50.94% of tumors were 1-4cm. Surgical treatment was performed in all cases, from which preoperative incisional biopsy in 22 cases. 88 (83.02%) patients were treated under general anaesthesia. 88.86% of the tumors were excised-enucleated and the remaining were treated by excision and curettage or marsupialization-excision. Primary bone reconstruction was performed in 6 cases of large lesions. Based on WHO 2017, odontogenic tumors included in this study were 73 (68.87%) odontomas, 14 (13.21%) ameloblastic fibromas, 10 (9.43%) ameloblastomas, 5 (4.72%) odontogenic fibromas and 4 (3.77%) odontogenic myxomas. 15 tumors (14.15%) presented locally aggressive biological behavior (7 ameloblastomas, 4 ameloblastic fibromas, 2 odontogenic fibromas, 2 odontogenic myxomas). The follow-up period varied depending on diagnosis and patient’s age. Apart from odontomas, patients were reviewed for at least a 5-year period, while some patients were followed-up for more than 10 years. Local recurrence occurred in 5 cases; 4 ameloblastoma cases and 1 ameloblastic fibroma case. All 5 recurrences were early detected and treated with surgical excision. No further recurrence was detected. Later bone augmentation was performed in 3 cases in order to rehabilitate missing permanent teeth with dental implants, when patients reached adulthood. 6 patients in all received implant-supported prostheses. Conclusions: Findings of the present study were in agreement with those of the literature regarding children population. Odontomas were found to be the most common odontogenic tumors in paediatric population, followed by ameloblastic fibromas and ameloblastomas. Although most frequently benign, odontogenic tumors may cause considerable morbidity. Early diagnosis and treatment are necessary to prevent extensive bone defects and missing teeth. Long lasting follow-up especially for locally aggressive tumors is imperative to early detect possible recurrence and retreat."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οδοντογενείς όγκοι σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες: Αναδρομική μελέτη 20ετίας και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαμικίδου Στέλλα","Papamikidou Stella"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Εισαγωγή: Οι οδοντογενείς όγκοι αποτελούν μία ξεχωριστή κατηγορία όγκων που παρουσιάζονται κυρίως στην ηλικία ανάπτυξης του οδοντικού φραγμού με ποικίλα κλινικά, ακτινογραφικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά, διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και ιστογένεση ανά υποκατηγορία. Παρά την ετερογένειά τους, έχουν κοινή προέλευση από τους ιστούς που συμμετέχουν στην οδοντογένεση και ομοιότητα που δικαιολογεί τόσο την εντόπιση τους, όσο και την συχνότερη εμφάνισή τους σε νεαρούς ασθενείς. Στους οδοντογενείς όγκους βάσει της ταξινόμησης του WHO 2017 αλλά και 2022, συγκαταλέγονται καλοήθεις και κακοήθεις με συχνότερα εμφανιζόμενους τους καλοήθεις και πιο συγκεκριμένα τα οδοντώματα. Κάποιοι καλοήθεις όγκοι όπως τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα, μπορεί να εκδηλώσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά, ενώ οι κακοήθεις είναι σπάνιοι. Σχετικά με τους οδοντογενείς όγκους τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες, η βιβλιογραφία είναι περιορισμένη και συνήθως δεν εξετάζονται ξεχωριστά αλλά εμπεριέχονται σε μελέτες που αφορούν τους οδοντογενείς όγκους ανεξαρτήτως ηλικίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και μελέτη των οδοντογενών όγκων των γνάθων σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες που αντιμετωπίστηκαν στο διάστημα 2002-2022, από την Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ και την αντίστοιχη Πανεπιστημιακή Κλινική στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη 21 ετών, βασισμένη σε πληροφορίες από τα αρχεία και τους φακέλους των ασθενών με οδοντογενείς όγκους, το χρονικό διάστημα 2002-2022. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών (φύλο, ηλικία) και δεδομένα που αφορούσαν στους όγκους όπως κλινική και ακτινογραφική εικόνα, εντόπιση, διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση, μετεγχειρητική παρακολούθηση καθώς και απώτερη διαχείριση των ασθενών που απώλεσαν δόντια λόγω των όγκων. Ακολούθησε η στατιστική ανάλυση των παραπάνω δεδομένων και σύγκριση αυτών με την βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Στην μελέτη συμπεριλήφθηκαν 106 ασθενείς, με αναλογία ανδρών- γυναικών 1,12:1 και μέση ηλικία τα 9,3 έτη. Ως προς τα κλινικά ευρήματα, εξετάστηκε η ύπαρξη ενδοστοματικής ή και εξωστοματικής διόγκωσης, η διαταραχή της οδοντοφυΐας στην περιοχή και τυχόν απουσία δοντιού από τον φραγμό. Η πλειονότητα των ασθενών εμφάνισε διαταραχή της οδοντοφυΐας (82 ασθενείς, 77,36%) και εξ αυτών οι 63 παρουσίασαν έλλειψη δοντιών από τον φραγμό. Ταχεία ανάπτυξη και συνοδό πόνο εμφάνισαν 15 ασθενείς, ενώ οι υπόλοιποι παρουσίαζαν ασυμπτωματική διόγκωση. Ανάλογα με την φάση της οδοντικής ανάπτυξης, 66 όγκοι εντοπίστηκαν στην μεικτή, 20 στην νεογιλή και 20 στην μόνιμη οδοντοφυΐα. Με εξαίρεση τα οδοντώματα και ιδιαίτερα τα σύνθετα, των οποίων η ακτινογραφική εικόνα είναι διαφοροδιαγνωστική, οι οδοντογενείς όγκοι παρουσίαζαν ποικίλα ακτινογραφικά χαρακτηριστικά. Στην πλειονότητά τους ήταν σαφώς περιγεγραμμένοι, είχαν σαφή όρια και χαρακτηρίστηκαν ως οστεολυτικές ή πυκνωτικές βλάβες, ενώ σαφή σχέση με έγκλειστο δόντι είχε το 52,83% των όγκων. Ως προς την εντόπιση, το 51,89% εντοπίστηκε στην άνω γνάθο και το 50,94% σε οπίσθια θέση των γνάθων. Ως προς τις διαστάσεις τους, οι όγκοι ταξινομήθηκαν σε 3 ομάδες (<1cm, 1-4cm και >4cm) με το 50,94% να έχει διαστάσεις 1-4cm. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αντιμετώπιση των οδοντογενών όγκων ήταν χειρουργική. Μερική βιοψία προηγήθηκε κυρίως λόγω διαστάσεων σε 22 όγκους. Υπό γενική αναισθησία αντιμετωπίστηκαν 88 ασθενείς (83,02%) και υπό τοπική αναισθησία 18 ασθενείς (16,98%). Η αφαίρεση των όγκων έγινε, συνηθέστερα, στα όρια της κάψας τους – εκπυρήνιση (94 όγκοι, 88,68%) ή με εκτενέστερη εκτομή που περιλάμβανε και απόξεση ή και αφαίρεση οστού στα όρια της βλάβης με την χρήση χειρουργικής φρέζας (9 όγκοι, 8,49%) ή με μαρσιποποίηση των κυστικών όγκων σε 3 περιπτώσεις (2,83%). Αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείματος, όπου κρίθηκε αναγκαίο, πραγματοποιήθηκε στον ίδιο χρόνο με την αφαίρεση του όγκου με την χρήση οστικών μοσχευμάτων, σε 6 ασθενείς. Ακόμα 3 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αποκατάσταση του χειρουργικού ελλείμματος σε απώτερο χρόνο, με σκοπό την αποκατάσταση των ελλειπόντων δοντιών με οδοντικά εμφυτεύματα. Συνολικά, 6 ασθενείς αποκατέστησαν τα ελλείποντα δόντια με επιεμφυτευματικές ακίνητες αποκαταστάσεις. Η τελική διάγνωση των οδοντογενών όγκων του δείγματος της παρούσας μελέτης, βάσει της ταξινόμησης των εν λόγω όγκων από τον WHO 2017, περιελάμβανε 73 (68,87%) οδοντώματα, 14 (13,21%) αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 10 (9,43%) αδαμαντινοβλαστώματα, 5 (4,72%) οδοντογενή ινώματα και 4 (3,77%) οδοντογενή μυξώματα. Στο σύνολό τους, οι οδοντογενείς όγκοι του δείγματος ήταν καλοήθεις, εκ των οποίων οι 15 (14,15%) χαρακτηρίστηκαν με τοπικά επιθετική συμπεριφορά και αφορούσαν σε 7 αδαμαντινοβλαστώματα, 4 αδαμαντινοβλαστικά ινώματα, 2 οδοντογενή μυξώματα και 2 οδοντογενή ινώματα. Η μετεγχειρητική περίοδος παρακολούθησης παρουσίασε διακύμανση που σχετιζόταν με τον ιστολογικό τύπο του όγκου και με την ηλικία του κάθε ασθενή. Η επανεξέταση διήρκησε το λιγότερο 5 έτη για όλους τους ασθενείς, πλην εκείνων με την διάγνωση οδοντώματος, ενώ υπήρξαν και ασθενείς που παρακολουθήθηκαν για περισσότερο από 10 έτη. Υποτροπές μικρής έκτασης εντοπίστηκαν σε 5 περιπτώσεις, εκ των οποίων οι 4 αφορούσαν αδαμαντινοβλαστώματα και η 1 αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα. Όλες οι υποτροπές αντιμετωπίστηκαν με εκτεταμένη χειρουργική αφαίρεση. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμφωνούν με εκείνα της τρέχουσας βιβλιογραφίας για τα παιδιά και τους νεαρούς ενήλικες. Tα οδοντώματα ήταν o συχνότερος οδοντογενής όγκος και ακολούθως, τα αδαμαντινοβλαστικά ινώματα και τα αδαμαντινοβλαστώματα. Οι οδοντογενείς όγκοι, αν και καλοήθεις στην πλειονότητά τους, μπορεί να εμφανίσουν τοπικά επιθετική βιολογική συμπεριφορά προκαλώντας εκτεταμένη οστική καταστροφή και απώλεια μονίμων δοντιών. Η θεραπεία τους, ιδίως των τοπικά επιθετικών, δεν σταματά στην χειρουργική τους αφαίρεση και την αποκατάσταση των επιπτώσεών τους αλλά συνεχίζεται με μακροχρόνια παρακολούθηση, που αφορά στην έγκαιρη διάγνωση και διαχείριση των υποτροπών.","Introduction: Odontogenic tumors consist a distinct and rare group of lesions. They vary in clinical, radiographic and histological characteristics, as well as in their biological behavior and histogenesis per subtype. These heterogeneous lesions derive from the tooth-forming apparatus or its remnants, and for this, they mainly occur at the age of tooth development. Based on the 2017 and 2022 WHO classification, odontogenic tumors are categorized into benign, most commonly, and malignant. Even though tumors prevalence shows distinct geographic variations, odontomas represent the most common benign odontogenic tumor, followed by tumors with locally aggressive biological behavior such as ameloblastic fibroma and ameloblastoma. Most studies report on odontogenic tumors in adults and only a few studies focus on the occurrence of such lesions in paediatric populations. Aim: The purpose of this study is to record and process all the data of odontogenic tumors of maxillofacial region in children and young adults treated over a 20-year period, at the University Clinic of Oral and Maxillofacial Surgery at the Dental School and the “A. & P. Kyriakou” Children’s Hospital. Method and materials: This is a retrospective study, based on data from the medical records of children and young adults up to 20 years old, who were diagnosed with odontogenic tumors in period 2002-2022. Patients’ demographics, such as age and sex, as well as tumor data such as clinical and radiographic findings, location, diagnosis, treatment and follow-up, recurrence, if any, and final rehabilitation in adulthood were recorded. Data analysis was made using Microsoft Office Excel 2021 and results were compared with literature findings. Results: 106 patients with odontogenic tumors were included in this study; 56 (52.83%) were boys and 50 (47.17%) girls. The mean age at diagnosis was 9.3 years. Odontogenic tumors were frequently associated with interference in dentition development (82 cases, 77.36%) and tooth eruption failure (63 cases, 59.43%), followed by intra- and/or extra- oral swelling. Rapid growth and pain were present in 15 patients. Based on tooth development, 66 odontogenic tumors were found in mixed dentition, 20 in primary dentition and 20 in permanent dentition. Radiographically, odontogenic tumors were assessed for cortical expansion or perforation of the jaws, presence of impacted teeth, cystic appearance as well as their tendency to invade or infiltrate adjacent anatomical structures. Maxilla was most frequently affected (51.89%). Following classification into 3 groups (<1cm, 1-4cm, >4cm), 50.94% of tumors were 1-4cm. Surgical treatment was performed in all cases, from which preoperative incisional biopsy in 22 cases. 88 (83.02%) patients were treated under general anaesthesia. 88.86% of the tumors were excised-enucleated and the remaining were treated by excision and curettage or marsupialization-excision. Primary bone reconstruction was performed in 6 cases of large lesions. Based on WHO 2017, odontogenic tumors included in this study were 73 (68.87%) odontomas, 14 (13.21%) ameloblastic fibromas, 10 (9.43%) ameloblastomas, 5 (4.72%) odontogenic fibromas and 4 (3.77%) odontogenic myxomas. 15 tumors (14.15%) presented locally aggressive biological behavior (7 ameloblastomas, 4 ameloblastic fibromas, 2 odontogenic fibromas, 2 odontogenic myxomas). The follow-up period varied depending on diagnosis and patient’s age. Apart from odontomas, patients were reviewed for at least a 5-year period, while some patients were followed-up for more than 10 years. Local recurrence occurred in 5 cases; 4 ameloblastoma cases and 1 ameloblastic fibroma case. All 5 recurrences were early detected and treated with surgical excision. No further recurrence was detected. Later bone augmentation was performed in 3 cases in order to rehabilitate missing permanent teeth with dental implants, when patients reached adulthood. 6 patients in all received implant-supported prostheses. Conclusions: Findings of the present study were in agreement with those of the literature regarding children population. Odontomas were found to be the most common odontogenic tumors in paediatric population, followed by ameloblastic fibromas and ameloblastomas. Although most frequently benign, odontogenic tumors may cause considerable morbidity. Early diagnosis and treatment are necessary to prevent extensive bone defects and missing teeth. Long lasting follow-up especially for locally aggressive tumors is imperative to early detect possible recurrence and retreat."],"dc:identifier":["uoadl:3402811","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3402811"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Οδοντογενείς όγκοι σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες: Αναδρομική μελέτη 20ετίας και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:29:51Z"}