{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3408128"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3408128","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μετακαταστροφική ανασυγκρότηση στην εποχή της κλιματικής κρίσης: O Σχεδιασμός του Χώρου στο Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού μετά τη δασική πυρκαγιά στη Β. Εύβοια το 2021","abstract":"Το ερευνητικό πεδίο της παρούσας έρευνας διαλαμβάνει τρεις κεντρικές αλληλοσυνδεόμενες έννοιες: την «κλιματική κρίση», τη «μετακαταστροφική ανασυγκρότηση» και το «σχεδιασμό του χώρου». Στην περίοδο της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης, η εκδήλωση, η ένταση, η έκταση, η εμβέλεια και η συχνότητα φαινομένων όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές και πλημμύρες αλλά και η πρόκληση μεγάλων καταστροφών (κλιματολογικών υδρολογικών ανθρωπογενών, φυσικών) συναρτώνται άμεσα ή έμμεσα με τη μεταβολή του κλίματος. Η παγκόσμια κλιματική κρίση φαίνεται ότι επηρεάζει έντονα και ποικιλοτρόπως τους εκάστοτε τόπους, ανάμεσα σε αυτούς και στην Ελλάδα, όπως καταδεικνύουν οι μεγάλες πρόσφατες καταστροφές. Μέσα από τη διερεύνηση και κατανόηση των διαφορετικών φάσεων διαχείρισης μίας καταστροφής, η έρευνα καταπιάνεται με το μετακαταστροφικό στάδιο, και ειδικότερα αυτό της ανασυγκρότησης, επιχειρώντας μία κατά το δυνατόν περισσότερο σφαιρική εννοιολόγησή της. Με τη συστηματική μελέτη και ανάλυση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, εξετάζει ιστορικά τη μεταλλαγή των ιδεών για την «ανασυγκρότηση» προκειμένου να συνθέσει μία πιο σύγχρονη πλαισίωση του όρου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και τις ανάγκες του σήμερα με πρόταγμα την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα. Ειδικότερα, μέσα από μία κριτική παράθεση περιπτώσεων από το διεθνές και τοπικό περιβάλλον, επιχειρεί μία επιλογή και σύνθεση συνιστωσών που αξιολογούνται ως σημαντικές ή «παραδειγματικές» δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις χωρικές διαστάσεις της ανασυγκρότησης και στον ρόλο του σχεδιασμού του χώρου σε αυτήν. Στη συνέχεια εξετάζει την περίπτωση της Ελλάδας και ειδικότερα το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αποκατάσταση μετά από καταστροφές, ώστε να αναδειχτεί πώς η χώρα μας προσεγγίζει την αποκατάσταση και προχωρά προς την υλοποίησή της. Στο στάδιο αυτό και με υπόβαθρο την προηγούμενη θεωρητική πλαισίωση της ανασυγκρότησης, εντοπίζονται θεσμικά εμπόδια αλλά και δυναμικές και καταδεικνύονται σημεία προς βελτίωση. Έπειτα, καταπιάνεται με την έννοια του χωρικού σχεδιασμού. Ο χωρικός σχεδιασμός θεωρείται συχνά ως ένα απαραίτητο εργαλείο ή πλαίσιο πολιτικής ιδιαίτερα βοηθητικό στην αντιμετώπιση όλου του «κύκλου της καταστροφής»: από την πρόληψη και τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης μέχρι την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση. Η έρευνα αναδεικνύει την εν δυνάμει συνεισφορά του σχεδιασμού στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αλλά και στην προσαρμογή σε αυτές, τόσο ως προς τον περιορισμό της τρωτότητας όσο και ως προς την αύξηση της ανθεκτικότητας, σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όσον αφορά στη σχέση του σχεδιασμού του χώρου με τη μείωση της διακινδύνευσης καταστροφής και τη διαχείριση καταστροφών, έμφαση θα δοθεί στην ελληνική περίπτωση και στο θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού του χώρου. Η παραπάνω θεωρητική πλαισίωση, θα αναζητήσει την δοκιμή της στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα σε μία περιοχή που επλήγη από μία μεγάλη καταστροφή. Τον Αύγουστο του 2021, η πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια κατέστρεψε 500.000 περίπου στρέμματα γης, με σημαντικές υλικές και μη επιπτώσεις στη ζωή και την καθημερινότητα των κατοίκων. Οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις (υλικές, κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές πολιτισμικές) ήταν ποικίλες και διαφορετικές ανά τόπο, καλώντας για μια στρατηγική ανασυγκρότησης που να λαμβάνει υπόψη τις χωρικές διαστάσεις και τις τοπικές συνθήκες πέραν της αποκατάστασης με βάση το καθιερωμένο θεσμικό πλαίσιο. Προνομιακό πεδίο μελέτης των παραπάνω θα αποτελέσει ο Δήμος Ιστιαίας - Αιδηψού στη Βόρεια Εύβοια, ως τόπος καταγωγής μου και ειδικότερα η περιοχή που κάηκε από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021. Tο κύριο θεωρητικό ερώτημα που διατρέχει την έρευνα στο σύνολό της έχει να κάνει με το κατά πόσο η καταστροφή έδωσε το έναυσμα και την ευκαιρία για τη μελλοντική ανασυγκρότηση της περιοχής, με κατευθύνσεις προς τον περιορισμό της τρωτότητας και την αύξηση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας. Άξονα κριτικής διερεύνησης θα αποτελέσει το Μεγάλο Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Βόρειας Εύβοιας, με τις επιμέρους μελέτες του, όπως αυτό προτάθηκε από το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο «Διάζωμα» και σε λεπτομερέστερη κλίμακα το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού, ως εξ ολοκλήρου θεσμικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού που επιλέχθηκε για τη νέα χωρική οργάνωση της περιοχής. Μελετώνται και αξιολογούνται το όραμα, οι στόχοι, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και κυρίως οι προτάσεις των δύο σχεδίων, ξεχωριστά και σε απόλυτο συσχετισμό μεταξύ τους. Κύρια θέση των αναζητήσεων θα αποτελέσει αρχικά η ιδέα αποδέσμευσης του σχεδιασμού από τις κυρίαρχες νοηματοδοτήσεις που αντιμετωπίζουν το χώρο επί το πλείστον ως ιδιωτική ιδιοκτησία και εμπόρευμα και έπειτα η απόδοση έμφασης στη μη δομημένη γη (δασική και αγροτική) ως υψίστης σημασίας και ζωτικό κομμάτι των αστικών και μη οικοσυστημάτων.","abstract_html":"Το ερευνητικό πεδίο της παρούσας έρευνας διαλαμβάνει τρεις κεντρικές αλληλοσυνδεόμενες έννοιες: την «κλιματική κρίση», τη «μετακαταστροφική ανασυγκρότηση» και το «σχεδιασμό του χώρου». Στην περίοδο της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης, η εκδήλωση, η ένταση, η έκταση, η εμβέλεια και η συχνότητα φαινομένων όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές και πλημμύρες αλλά και η πρόκληση μεγάλων καταστροφών (κλιματολογικών υδρολογικών ανθρωπογενών, φυσικών) συναρτώνται άμεσα ή έμμεσα με τη μεταβολή του κλίματος. Η παγκόσμια κλιματική κρίση φαίνεται ότι επηρεάζει έντονα και ποικιλοτρόπως τους εκάστοτε τόπους, ανάμεσα σε αυτούς και στην Ελλάδα, όπως καταδεικνύουν οι μεγάλες πρόσφατες καταστροφές. Μέσα από τη διερεύνηση και κατανόηση των διαφορετικών φάσεων διαχείρισης μίας καταστροφής, η έρευνα καταπιάνεται με το μετακαταστροφικό στάδιο, και ειδικότερα αυτό της ανασυγκρότησης, επιχειρώντας μία κατά το δυνατόν περισσότερο σφαιρική εννοιολόγησή της. Με τη συστηματική μελέτη και ανάλυση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, εξετάζει ιστορικά τη μεταλλαγή των ιδεών για την «ανασυγκρότηση» προκειμένου να συνθέσει μία πιο σύγχρονη πλαισίωση του όρου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και τις ανάγκες του σήμερα με πρόταγμα την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα. Ειδικότερα, μέσα από μία κριτική παράθεση περιπτώσεων από το διεθνές και τοπικό περιβάλλον, επιχειρεί μία επιλογή και σύνθεση συνιστωσών που αξιολογούνται ως σημαντικές ή «παραδειγματικές» δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις χωρικές διαστάσεις της ανασυγκρότησης και στον ρόλο του σχεδιασμού του χώρου σε αυτήν. Στη συνέχεια εξετάζει την περίπτωση της Ελλάδας και ειδικότερα το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αποκατάσταση μετά από καταστροφές, ώστε να αναδειχτεί πώς η χώρα μας προσεγγίζει την αποκατάσταση και προχωρά προς την υλοποίησή της. Στο στάδιο αυτό και με υπόβαθρο την προηγούμενη θεωρητική πλαισίωση της ανασυγκρότησης, εντοπίζονται θεσμικά εμπόδια αλλά και δυναμικές και καταδεικνύονται σημεία προς βελτίωση. Έπειτα, καταπιάνεται με την έννοια του χωρικού σχεδιασμού. Ο χωρικός σχεδιασμός θεωρείται συχνά ως ένα απαραίτητο εργαλείο ή πλαίσιο πολιτικής ιδιαίτερα βοηθητικό στην αντιμετώπιση όλου του «κύκλου της καταστροφής»: από την πρόληψη και τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης μέχρι την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση. Η έρευνα αναδεικνύει την εν δυνάμει συνεισφορά του σχεδιασμού στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αλλά και στην προσαρμογή σε αυτές, τόσο ως προς τον περιορισμό της τρωτότητας όσο και ως προς την αύξηση της ανθεκτικότητας, σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όσον αφορά στη σχέση του σχεδιασμού του χώρου με τη μείωση της διακινδύνευσης καταστροφής και τη διαχείριση καταστροφών, έμφαση θα δοθεί στην ελληνική περίπτωση και στο θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού του χώρου. Η παραπάνω θεωρητική πλαισίωση, θα αναζητήσει την δοκιμή της στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα σε μία περιοχή που επλήγη από μία μεγάλη καταστροφή. Τον Αύγουστο του 2021, η πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια κατέστρεψε 500.000 περίπου στρέμματα γης, με σημαντικές υλικές και μη επιπτώσεις στη ζωή και την καθημερινότητα των κατοίκων. Οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις (υλικές, κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές πολιτισμικές) ήταν ποικίλες και διαφορετικές ανά τόπο, καλώντας για μια στρατηγική ανασυγκρότησης που να λαμβάνει υπόψη τις χωρικές διαστάσεις και τις τοπικές συνθήκες πέραν της αποκατάστασης με βάση το καθιερωμένο θεσμικό πλαίσιο. Προνομιακό πεδίο μελέτης των παραπάνω θα αποτελέσει ο Δήμος Ιστιαίας - Αιδηψού στη Βόρεια Εύβοια, ως τόπος καταγωγής μου και ειδικότερα η περιοχή που κάηκε από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021. Tο κύριο θεωρητικό ερώτημα που διατρέχει την έρευνα στο σύνολό της έχει να κάνει με το κατά πόσο η καταστροφή έδωσε το έναυσμα και την ευκαιρία για τη μελλοντική ανασυγκρότηση της περιοχής, με κατευθύνσεις προς τον περιορισμό της τρωτότητας και την αύξηση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας. Άξονα κριτικής διερεύνησης θα αποτελέσει το Μεγάλο Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Βόρειας Εύβοιας, με τις επιμέρους μελέτες του, όπως αυτό προτάθηκε από το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο «Διάζωμα» και σε λεπτομερέστερη κλίμακα το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού, ως εξ ολοκλήρου θεσμικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού που επιλέχθηκε για τη νέα χωρική οργάνωση της περιοχής. Μελετώνται και αξιολογούνται το όραμα, οι στόχοι, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και κυρίως οι προτάσεις των δύο σχεδίων, ξεχωριστά και σε απόλυτο συσχετισμό μεταξύ τους. Κύρια θέση των αναζητήσεων θα αποτελέσει αρχικά η ιδέα αποδέσμευσης του σχεδιασμού από τις κυρίαρχες νοηματοδοτήσεις που αντιμετωπίζουν το χώρο επί το πλείστον ως ιδιωτική ιδιοκτησία και εμπόρευμα και έπειτα η απόδοση έμφασης στη μη δομημένη γη (δασική και αγροτική) ως υψίστης σημασίας και ζωτικό κομμάτι των αστικών και μη οικοσυστημάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Σταματόγιαννη Μαρία","Stamatogianni Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:30:00Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3408128"],"render_values":[{"text":"uoadl:3408128","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3408128","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3408128","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3408128","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σταματόγιαννη Μαρία","Stamatogianni Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3408128","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3408128"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το ερευνητικό πεδίο της παρούσας έρευνας διαλαμβάνει τρεις κεντρικές αλληλοσυνδεόμενες έννοιες: την «κλιματική κρίση», τη «μετακαταστροφική ανασυγκρότηση» και το «σχεδιασμό του χώρου». Στην περίοδο της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης, η εκδήλωση, η ένταση, η έκταση, η εμβέλεια και η συχνότητα φαινομένων όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές και πλημμύρες αλλά και η πρόκληση μεγάλων καταστροφών (κλιματολογικών υδρολογικών ανθρωπογενών, φυσικών) συναρτώνται άμεσα ή έμμεσα με τη μεταβολή του κλίματος. Η παγκόσμια κλιματική κρίση φαίνεται ότι επηρεάζει έντονα και ποικιλοτρόπως τους εκάστοτε τόπους, ανάμεσα σε αυτούς και στην Ελλάδα, όπως καταδεικνύουν οι μεγάλες πρόσφατες καταστροφές. Μέσα από τη διερεύνηση και κατανόηση των διαφορετικών φάσεων διαχείρισης μίας καταστροφής, η έρευνα καταπιάνεται με το μετακαταστροφικό στάδιο, και ειδικότερα αυτό της ανασυγκρότησης, επιχειρώντας μία κατά το δυνατόν περισσότερο σφαιρική εννοιολόγησή της. Με τη συστηματική μελέτη και ανάλυση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, εξετάζει ιστορικά τη μεταλλαγή των ιδεών για την «ανασυγκρότηση» προκειμένου να συνθέσει μία πιο σύγχρονη πλαισίωση του όρου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και τις ανάγκες του σήμερα με πρόταγμα την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα. Ειδικότερα, μέσα από μία κριτική παράθεση περιπτώσεων από το διεθνές και τοπικό περιβάλλον, επιχειρεί μία επιλογή και σύνθεση συνιστωσών που αξιολογούνται ως σημαντικές ή «παραδειγματικές» δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις χωρικές διαστάσεις της ανασυγκρότησης και στον ρόλο του σχεδιασμού του χώρου σε αυτήν. Στη συνέχεια εξετάζει την περίπτωση της Ελλάδας και ειδικότερα το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αποκατάσταση μετά από καταστροφές, ώστε να αναδειχτεί πώς η χώρα μας προσεγγίζει την αποκατάσταση και προχωρά προς την υλοποίησή της. Στο στάδιο αυτό και με υπόβαθρο την προηγούμενη θεωρητική πλαισίωση της ανασυγκρότησης, εντοπίζονται θεσμικά εμπόδια αλλά και δυναμικές και καταδεικνύονται σημεία προς βελτίωση. Έπειτα, καταπιάνεται με την έννοια του χωρικού σχεδιασμού. Ο χωρικός σχεδιασμός θεωρείται συχνά ως ένα απαραίτητο εργαλείο ή πλαίσιο πολιτικής ιδιαίτερα βοηθητικό στην αντιμετώπιση όλου του «κύκλου της καταστροφής»: από την πρόληψη και τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης μέχρι την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση. Η έρευνα αναδεικνύει την εν δυνάμει συνεισφορά του σχεδιασμού στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αλλά και στην προσαρμογή σε αυτές, τόσο ως προς τον περιορισμό της τρωτότητας όσο και ως προς την αύξηση της ανθεκτικότητας, σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όσον αφορά στη σχέση του σχεδιασμού του χώρου με τη μείωση της διακινδύνευσης καταστροφής και τη διαχείριση καταστροφών, έμφαση θα δοθεί στην ελληνική περίπτωση και στο θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού του χώρου. Η παραπάνω θεωρητική πλαισίωση, θα αναζητήσει την δοκιμή της στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα σε μία περιοχή που επλήγη από μία μεγάλη καταστροφή. Τον Αύγουστο του 2021, η πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια κατέστρεψε 500.000 περίπου στρέμματα γης, με σημαντικές υλικές και μη επιπτώσεις στη ζωή και την καθημερινότητα των κατοίκων. Οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις (υλικές, κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές πολιτισμικές) ήταν ποικίλες και διαφορετικές ανά τόπο, καλώντας για μια στρατηγική ανασυγκρότησης που να λαμβάνει υπόψη τις χωρικές διαστάσεις και τις τοπικές συνθήκες πέραν της αποκατάστασης με βάση το καθιερωμένο θεσμικό πλαίσιο. Προνομιακό πεδίο μελέτης των παραπάνω θα αποτελέσει ο Δήμος Ιστιαίας - Αιδηψού στη Βόρεια Εύβοια, ως τόπος καταγωγής μου και ειδικότερα η περιοχή που κάηκε από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021. Tο κύριο θεωρητικό ερώτημα που διατρέχει την έρευνα στο σύνολό της έχει να κάνει με το κατά πόσο η καταστροφή έδωσε το έναυσμα και την ευκαιρία για τη μελλοντική ανασυγκρότηση της περιοχής, με κατευθύνσεις προς τον περιορισμό της τρωτότητας και την αύξηση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας. Άξονα κριτικής διερεύνησης θα αποτελέσει το Μεγάλο Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Βόρειας Εύβοιας, με τις επιμέρους μελέτες του, όπως αυτό προτάθηκε από το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο «Διάζωμα» και σε λεπτομερέστερη κλίμακα το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού, ως εξ ολοκλήρου θεσμικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού που επιλέχθηκε για τη νέα χωρική οργάνωση της περιοχής. Μελετώνται και αξιολογούνται το όραμα, οι στόχοι, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και κυρίως οι προτάσεις των δύο σχεδίων, ξεχωριστά και σε απόλυτο συσχετισμό μεταξύ τους. Κύρια θέση των αναζητήσεων θα αποτελέσει αρχικά η ιδέα αποδέσμευσης του σχεδιασμού από τις κυρίαρχες νοηματοδοτήσεις που αντιμετωπίζουν το χώρο επί το πλείστον ως ιδιωτική ιδιοκτησία και εμπόρευμα και έπειτα η απόδοση έμφασης στη μη δομημένη γη (δασική και αγροτική) ως υψίστης σημασίας και ζωτικό κομμάτι των αστικών και μη οικοσυστημάτων.","The research field of the current research involves three basic interrelated concepts: the 'climate crisis', 'post-disaster reconstruction', and 'spatial planning'. In the era of the global climate crisis, the occurrence, intensity, extent, range and frequency of phenomena such as heat waves, droughts, fires and floods, as well as major disasters (climatological, hydrological, man-made, natural) are directly or indirectly related to climate change. The global climate crisis appears to be having a strong and diverse impact on the various localities, including Greece, as demonstrated by major recent disasters. Through the investigation and understanding of the different phases of disaster management, the research deals with the post-disaster stage, and in particular that of reconstruction, attempting a more critical conceptualization of it. By systematically studying and analysing the scientific literature, it examines the historical context of ideas about 'reconstruction' in order to compose a more contemporary framing of the term, adapted to current circumstances and needs, with a view to resilience and sustainability. In particular through a critical presentation of case studies from the international and local context, it attempts to select and compose components that are evaluated as important or ''paradigmatic'', with particular emphasis on the spatial dimensions of reconstruction and the role of spatial planning in it. It then examines the case of Greece and in particular the institutional framework governing post-disaster recovery, in order to highlight how our country approaches recovery and proceeds towards its implementation. At this stage and based on the previous theoretical framing of reconstruction, institutional barriers and dynamics are identified and points for improvement are highlighted. It then addresses the concept of spatial planning. Spatial planning is often seen as an essential tool or policy framework helpful in facing the whole 'disaster cycle': from prevention and emergency management to reconstruction. Research highlights the potential contribution of planning to mitigating the impacts of climate crisis and adapting to them, both in terms of reducing vulnerability and increasing resilience, in the short and long term. Regarding the relationship of spatial planning with disaster risk reduction and disaster management emphasis will be placed on the Greek case and the institutional framework for spatial planning. The previous theoretical framing will seek to be tested in Greece and especially in a region affected by a major disaster. In August 2021, the forest fires in North Evia destroyed about 500,000 acres of land, with significant material and non-material impacts on the lives and daily life of the inhabitants. The direct and indirect impacts (material, social, economic environmental, cultural) were varied and different by location, calling for a reconstruction strategy that takes into account spatial dimensions and local conditions, in addition to recovery based on the established institutional framework. A privileged field of study of the above will be the Municipality of Istiea - Aedipsos in North Evia, as my place of origin, and in particular the area burnt by the fire of August 3 2021. The main theoretical question that runs through the whole research has to do with whether the disaster provided the trigger and opportunity for the future reconstruction of the region, with directions towards reducing vulnerability and increasing sustainability and resilience. The axis of critical investigation will be the Master Plan for the Reconstruction of North Evia, with its particular studies, as proposed by the non-profit association \"Diazoma\" and, more basically, the Urban Plan of the whole Municipality of Istiea-Aedipsos, as an entirely institutional spatial planning tool, chosen for the new spatial planning of the region. The vision, objectives, decision-making processes and, mainly, the proposals of these two plans are studied and evaluated separately and in full correlation with each other. The main focus of the research will initially be the idea of detaching planning from the dominant conceptualizations that treat space mostly as private property and trade, and the emphasis on non-structured land (forest and agricultural) as a crucial and vital part of urban and non-urban ecosystems."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μετακαταστροφική ανασυγκρότηση στην εποχή της κλιματικής κρίσης: O Σχεδιασμός του Χώρου στο Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού μετά τη δασική πυρκαγιά στη Β. Εύβοια το 2021"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σταματόγιαννη Μαρία","Stamatogianni Maria"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Το ερευνητικό πεδίο της παρούσας έρευνας διαλαμβάνει τρεις κεντρικές αλληλοσυνδεόμενες έννοιες: την «κλιματική κρίση», τη «μετακαταστροφική ανασυγκρότηση» και το «σχεδιασμό του χώρου». Στην περίοδο της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης, η εκδήλωση, η ένταση, η έκταση, η εμβέλεια και η συχνότητα φαινομένων όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές και πλημμύρες αλλά και η πρόκληση μεγάλων καταστροφών (κλιματολογικών υδρολογικών ανθρωπογενών, φυσικών) συναρτώνται άμεσα ή έμμεσα με τη μεταβολή του κλίματος. Η παγκόσμια κλιματική κρίση φαίνεται ότι επηρεάζει έντονα και ποικιλοτρόπως τους εκάστοτε τόπους, ανάμεσα σε αυτούς και στην Ελλάδα, όπως καταδεικνύουν οι μεγάλες πρόσφατες καταστροφές. Μέσα από τη διερεύνηση και κατανόηση των διαφορετικών φάσεων διαχείρισης μίας καταστροφής, η έρευνα καταπιάνεται με το μετακαταστροφικό στάδιο, και ειδικότερα αυτό της ανασυγκρότησης, επιχειρώντας μία κατά το δυνατόν περισσότερο σφαιρική εννοιολόγησή της. Με τη συστηματική μελέτη και ανάλυση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, εξετάζει ιστορικά τη μεταλλαγή των ιδεών για την «ανασυγκρότηση» προκειμένου να συνθέσει μία πιο σύγχρονη πλαισίωση του όρου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και τις ανάγκες του σήμερα με πρόταγμα την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα. Ειδικότερα, μέσα από μία κριτική παράθεση περιπτώσεων από το διεθνές και τοπικό περιβάλλον, επιχειρεί μία επιλογή και σύνθεση συνιστωσών που αξιολογούνται ως σημαντικές ή «παραδειγματικές» δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις χωρικές διαστάσεις της ανασυγκρότησης και στον ρόλο του σχεδιασμού του χώρου σε αυτήν. Στη συνέχεια εξετάζει την περίπτωση της Ελλάδας και ειδικότερα το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αποκατάσταση μετά από καταστροφές, ώστε να αναδειχτεί πώς η χώρα μας προσεγγίζει την αποκατάσταση και προχωρά προς την υλοποίησή της. Στο στάδιο αυτό και με υπόβαθρο την προηγούμενη θεωρητική πλαισίωση της ανασυγκρότησης, εντοπίζονται θεσμικά εμπόδια αλλά και δυναμικές και καταδεικνύονται σημεία προς βελτίωση. Έπειτα, καταπιάνεται με την έννοια του χωρικού σχεδιασμού. Ο χωρικός σχεδιασμός θεωρείται συχνά ως ένα απαραίτητο εργαλείο ή πλαίσιο πολιτικής ιδιαίτερα βοηθητικό στην αντιμετώπιση όλου του «κύκλου της καταστροφής»: από την πρόληψη και τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης μέχρι την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση. Η έρευνα αναδεικνύει την εν δυνάμει συνεισφορά του σχεδιασμού στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αλλά και στην προσαρμογή σε αυτές, τόσο ως προς τον περιορισμό της τρωτότητας όσο και ως προς την αύξηση της ανθεκτικότητας, σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όσον αφορά στη σχέση του σχεδιασμού του χώρου με τη μείωση της διακινδύνευσης καταστροφής και τη διαχείριση καταστροφών, έμφαση θα δοθεί στην ελληνική περίπτωση και στο θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού του χώρου. Η παραπάνω θεωρητική πλαισίωση, θα αναζητήσει την δοκιμή της στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα σε μία περιοχή που επλήγη από μία μεγάλη καταστροφή. Τον Αύγουστο του 2021, η πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια κατέστρεψε 500.000 περίπου στρέμματα γης, με σημαντικές υλικές και μη επιπτώσεις στη ζωή και την καθημερινότητα των κατοίκων. Οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις (υλικές, κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές πολιτισμικές) ήταν ποικίλες και διαφορετικές ανά τόπο, καλώντας για μια στρατηγική ανασυγκρότησης που να λαμβάνει υπόψη τις χωρικές διαστάσεις και τις τοπικές συνθήκες πέραν της αποκατάστασης με βάση το καθιερωμένο θεσμικό πλαίσιο. Προνομιακό πεδίο μελέτης των παραπάνω θα αποτελέσει ο Δήμος Ιστιαίας - Αιδηψού στη Βόρεια Εύβοια, ως τόπος καταγωγής μου και ειδικότερα η περιοχή που κάηκε από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021. Tο κύριο θεωρητικό ερώτημα που διατρέχει την έρευνα στο σύνολό της έχει να κάνει με το κατά πόσο η καταστροφή έδωσε το έναυσμα και την ευκαιρία για τη μελλοντική ανασυγκρότηση της περιοχής, με κατευθύνσεις προς τον περιορισμό της τρωτότητας και την αύξηση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας. Άξονα κριτικής διερεύνησης θα αποτελέσει το Μεγάλο Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Βόρειας Εύβοιας, με τις επιμέρους μελέτες του, όπως αυτό προτάθηκε από το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο «Διάζωμα» και σε λεπτομερέστερη κλίμακα το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιστιαίας - Αιδηψού, ως εξ ολοκλήρου θεσμικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού που επιλέχθηκε για τη νέα χωρική οργάνωση της περιοχής. Μελετώνται και αξιολογούνται το όραμα, οι στόχοι, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και κυρίως οι προτάσεις των δύο σχεδίων, ξεχωριστά και σε απόλυτο συσχετισμό μεταξύ τους. Κύρια θέση των αναζητήσεων θα αποτελέσει αρχικά η ιδέα αποδέσμευσης του σχεδιασμού από τις κυρίαρχες νοηματοδοτήσεις που αντιμετωπίζουν το χώρο επί το πλείστον ως ιδιωτική ιδιοκτησία και εμπόρευμα και έπειτα η απόδοση έμφασης στη μη δομημένη γη (δασική και αγροτική) ως υψίστης σημασίας και ζωτικό κομμάτι των αστικών και μη οικοσυστημάτων.","The research field of the current research involves three basic interrelated concepts: the 'climate crisis', 'post-disaster reconstruction', and 'spatial planning'. In the era of the global climate crisis, the occurrence, intensity, extent, range and frequency of phenomena such as heat waves, droughts, fires and floods, as well as major disasters (climatological, hydrological, man-made, natural) are directly or indirectly related to climate change. The global climate crisis appears to be having a strong and diverse impact on the various localities, including Greece, as demonstrated by major recent disasters. Through the investigation and understanding of the different phases of disaster management, the research deals with the post-disaster stage, and in particular that of reconstruction, attempting a more critical conceptualization of it. By systematically studying and analysing the scientific literature, it examines the historical context of ideas about 'reconstruction' in order to compose a more contemporary framing of the term, adapted to current circumstances and needs, with a view to resilience and sustainability. In particular through a critical presentation of case studies from the international and local context, it attempts to select and compose components that are evaluated as important or ''paradigmatic'', with particular emphasis on the spatial dimensions of reconstruction and the role of spatial planning in it. It then examines the case of Greece and in particular the institutional framework governing post-disaster recovery, in order to highlight how our country approaches recovery and proceeds towards its implementation. At this stage and based on the previous theoretical framing of reconstruction, institutional barriers and dynamics are identified and points for improvement are highlighted. It then addresses the concept of spatial planning. Spatial planning is often seen as an essential tool or policy framework helpful in facing the whole 'disaster cycle': from prevention and emergency management to reconstruction. Research highlights the potential contribution of planning to mitigating the impacts of climate crisis and adapting to them, both in terms of reducing vulnerability and increasing resilience, in the short and long term. Regarding the relationship of spatial planning with disaster risk reduction and disaster management emphasis will be placed on the Greek case and the institutional framework for spatial planning. The previous theoretical framing will seek to be tested in Greece and especially in a region affected by a major disaster. In August 2021, the forest fires in North Evia destroyed about 500,000 acres of land, with significant material and non-material impacts on the lives and daily life of the inhabitants. The direct and indirect impacts (material, social, economic environmental, cultural) were varied and different by location, calling for a reconstruction strategy that takes into account spatial dimensions and local conditions, in addition to recovery based on the established institutional framework. A privileged field of study of the above will be the Municipality of Istiea - Aedipsos in North Evia, as my place of origin, and in particular the area burnt by the fire of August 3 2021. The main theoretical question that runs through the whole research has to do with whether the disaster provided the trigger and opportunity for the future reconstruction of the region, with directions towards reducing vulnerability and increasing sustainability and resilience. The axis of critical investigation will be the Master Plan for the Reconstruction of North Evia, with its particular studies, as proposed by the non-profit association \"Diazoma\" and, more basically, the Urban Plan of the whole Municipality of Istiea-Aedipsos, as an entirely institutional spatial planning tool, chosen for the new spatial planning of the region. The vision, objectives, decision-making processes and, mainly, the proposals of these two plans are studied and evaluated separately and in full correlation with each other. The main focus of the research will initially be the idea of detaching planning from the dominant conceptualizations that treat space mostly as private property and trade, and the emphasis on non-structured land (forest and agricultural) as a crucial and vital part of urban and non-urban ecosystems."],"dc:identifier":["uoadl:3408128","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3408128"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μετακαταστροφική ανασυγκρότηση στην εποχή της κλιματικής κρίσης: O Σχεδιασμός του Χώρου στο Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού μετά τη δασική πυρκαγιά στη Β. Εύβοια το 2021"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:30:00Z"}