{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3410090"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3410090","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εφαρμογή Monte Carlo υπολογιστικής δοσιμετρίας για τον καθορισμό παραγόντων διόρθωσης μαγνητικού πεδίου στην κλινική δοσιμετρία συστημάτων 1.5Τ MRI - Linac με έμφαση στα στενά πεδία","abstract":"Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να καθορισθούν οι παράγοντες διόρθωσης k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για κλινικά διαθέσιμο υβριδικό σύστημα ακτινοθεραπείας γραμμικού επιταχυντή 7MV - μαγνητικού τομογράφου 1,5Τ (MRI - Linac) μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo (MC). Υπόβαθρο: Σε εφαρμογές ακτινοθεραπείας με σύστημα MRI - Linac, εφαρμόζεται ισχυρό μαγνητικό πεδίο 1,5Τ παράλληλα στην τράπεζα θεραπείας και κάθετα στη δέσμη. Η βαθμονόμηση του συστήματος χορήγησης θεραπείας πραγματοποιείται με κλινικούς ανιχνευτές ακτινοβολίας και κυρίως με θαλάμους ιονισμού. Λόγω της παρουσίας του μαγνητικού πεδίου ασκείται δύναμη Lorentz στα φορτισμένα σωματίδια και μεταβάλλοντας την τροχιά τους και συνεπώς την κατανομή της δόσης. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα και την μεταβολή της απόκρισης των δοσιμέτρων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και δοσιμετρίας. Για να ληφθεί υπόψιν το φαινόμενο αυτό, έχουν προταθεί παράγοντες διορθώσεις μαγνητικού πεδίου, οι οποίοι για συνέπεια με τους φορμαλισμούς TRS-398 και TRS-483 της Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ – IAEA) συμβολίζονται ως k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin), αντίστοιχα. Ορίζονται ως ο λόγος των συντελεστών βαθμονόμησης N(D,w) με και χωρίς την παρουσία του μαγνητικού πεδίου 1,5T και σε πεδίο αναφοράς ή κλινικό πεδίο. Στην παρούσα εργασία, ο προσδιορισμός αυτών των παραγόντων διόρθωσης γίνεται μεσώ προσομοιώσεων Monte Carlo (MC) και για το σκοπό αυτό υπολογίζονται οι ποσότητες της απορροφούμενης δόσης στον ενεργό όγκο του δοσιμέτρου, D(det,Q), καθώς και η απορροφούμενη δόση σε ένα μικρό όγκο νερού, D(w,Q), με και χωρίς μαγνητικό πεδίο για διάφορες ποιότητες δέσμης Q. Για τον βέλτιστο υπολογισμό των συντελεστών διόρθωσης μέσω υπολογιστικής δοσιμετρίας MC, προηγήθηκε μελέτη της επίδρασης των παραμέτρων προσομοίωσης και ο ακριβής υπολογισμός του νεκρού όγκου των θαλάμων ιονισμού. Μέθοδοι: Για όλους του δοσιμετρικούς υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό πακέτο EGSnrc V2019a. Μοντελοποιήθηκαν οι θάλαμοι ιοντισμού PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Γερμανία) και Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, ΗΠΑ) καθώς και η δίοδος διαμαντιού PTW microDiamond (PTW, Γερμανία) στο πακέτο γεωμετρίας C++ του συγκεκριμένου κώδικα. Οι προσομοιώσεις των ανιχνευτών έγιναν με βάση τα διαγράμματα που παραχωρήθηκαν από τους αντίστοιχους κατασκευαστές. Ο ενεργός όγκος του θαλάμου χαρτογραφήθηκε με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων (Finite Element Method), μέσω του προγράμματος COMSOL Multiphysics 5.5. Για τους ανιχνευτές θεωρήθηκαν δύο προσανατολισμοί: αντιπαράλληλα προς το μαγνητικό πεδίο (αναφερόμενος ως «οριζόντιος προσανατολισμός») και παράλληλα προς τη ροή φωτονίων (αναφερόμενος ως «κάθετος προσανατολισμός»), με τη γωνία του gantry να είναι πάντα στις 0°. Η πηγή φωτονίων προσομοιώθηκε για το πεδίο αναφοράς (10×10cm2) καθώς και τρία μικρότερα ή στενά πεδία (1×1, 2×2 και 3×3 cm2) με βάση τα αρχεία phase space που παραχωρήθηκαν από τον κατασκευαστή για το σύστημα Unity 1,5Τ/7MV MRI - Linac (Elekta, UK). Όλοι οι ανιχνευτές προσομοιώθηκαν με το σημείο αναφοράς τους τοποθετημένο στο ισόκεντρο του συστήματος και σε βάθος 10cm από την επιφάνεια ομοιώματος νερού. Η επίδραση στα αποτελέσματα των παραμέτρων προσομοίωσης που διερευνήθηκαν ήταν το κατώφλι αποκοπής ενέργειας ηλεκτρονίων (ECUT), ο συντελεστής ενίσχυσης διατομής φωτονίων (Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique – XCSE VRT) καθώς και του μήκους του στελέχους του ανιχνευτή (stem). Οι προσομοιώσεις πραγματοποιήθηκαν παράλληλα σε υπολογιστικό σύστημα 32 πυρήνων. Αποτελέσματα: Για το ECUT έγινε σύγκριση μεταξύ δύο ενεργειών αποκοπής (ολική ενέργεια ηλεκτρονίου 521keV και 521keV). Σε σύγκριση με τα 512keV, η επιλογή ECUT 521keV μειώνει σημαντικά τον χρόνο προσομοίωσης, αλλά επηρεάζει τα αποτελέσματα της δόσης στον ευαίσθητο όγκο του ανιχνευτή έως και 0,6%. Η απόκλιση είναι πιο έντονη για τον οριζόντιο προσανατολισμό. Ωστόσο, τα αντίστοιχα αποτελέσματα του παράγοντα διόρθωσης δεν επηρεάστηκαν σημαντικά. Ο παράγοντας ενίσχυσης XCSE εξετάστηκε για τρεις τιμές XSCE (128, 256, 512). Επιλέγοντας την τιμή 512 οι παράγοντες διόρθωσης αποκλίνουν έως και 0,7%, ενώ η τιμή 256 θεωρήθηκε βέλτιστη. Σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές των παραγόντων διόρθωσης παρατηρήθηκαν για μήκη στελέχους μικρότερα από 0,75 cm. Το φαινόμενο ενισχύεται περισσότερο υπό τον κατακόρυφο προσανατολισμό. Με βάση την διερεύνηση επιλέχθηκε το XCSE=256, ECUT=512keV και το stem αποφασίστηκε να σχεδιάζεται με 3 cm μήκος. Με αυτό το σετ παραμέτρων, υπολογίστηκαν οι διορθωτικοί παράγοντες k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για τους δύο προσανατολισμούς και τα τέσσερα πεδία υπό διερεύνηση. Στους θαλάμους οι τιμές του k(Β,Q,Qclin) φαίνεται να εμφανίζουν μεγάλη διόρθωση για το πεδίο 1×1cm2, με τιμές από 0.9872 ± 0.0032 έως 1.0703 ± 0.0033. Σημαντικές οι τιμές της διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστούν κατά τον φορμαλισμό k(B,Q), με τιμές από 0.9850 ± 0.0025 έως 1.0128 ± 0.0030. Οι πιο σημαντικές τιμές διόρθωσης (άνω του 5%) υπολογίστηκαν για τον ανιχνευτή διαμαντιού τόσο για τον k(B,Q) όσο και για τον k(Β,Q,Qclin). Συμπέρασμα: Σε αυτή την εργασία προτείνονται τιμές παραγόντων διόρθωσης στην απόκριση ανιχνευτή για την παρουσία μαγνητικού πεδίου που πρέπει να εφαρμόζονται κατά τις διαδικασίες κλινικής δοσιμετρίας σε 1,5Τ/7MV MRI - Linac, υπό δύο διαφορετικούς φορμαλισμούς και για ένα σύνολο 5 ανιχνευτών και δύο προσανατολισμών. Έμφαση δόθηκε στα στενά πεδία ακτινοβολίας. Τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για την βαθμονόμηση και τον ποιοτικό έλεγχο συστημάτων MRI - Linac.","abstract_html":"Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να καθορισθούν οι παράγοντες διόρθωσης k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για κλινικά διαθέσιμο υβριδικό σύστημα ακτινοθεραπείας γραμμικού επιταχυντή 7MV - μαγνητικού τομογράφου 1,5Τ (MRI - Linac) μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo (MC). Υπόβαθρο: Σε εφαρμογές ακτινοθεραπείας με σύστημα MRI - Linac, εφαρμόζεται ισχυρό μαγνητικό πεδίο 1,5Τ παράλληλα στην τράπεζα θεραπείας και κάθετα στη δέσμη. Η βαθμονόμηση του συστήματος χορήγησης θεραπείας πραγματοποιείται με κλινικούς ανιχνευτές ακτινοβολίας και κυρίως με θαλάμους ιονισμού. Λόγω της παρουσίας του μαγνητικού πεδίου ασκείται δύναμη Lorentz στα φορτισμένα σωματίδια και μεταβάλλοντας την τροχιά τους και συνεπώς την κατανομή της δόσης. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα και την μεταβολή της απόκρισης των δοσιμέτρων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και δοσιμετρίας. Για να ληφθεί υπόψιν το φαινόμενο αυτό, έχουν προταθεί παράγοντες διορθώσεις μαγνητικού πεδίου, οι οποίοι για συνέπεια με τους φορμαλισμούς TRS-398 και TRS-483 της Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ – IAEA) συμβολίζονται ως k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin), αντίστοιχα. Ορίζονται ως ο λόγος των συντελεστών βαθμονόμησης N(D,w) με και χωρίς την παρουσία του μαγνητικού πεδίου 1,5T και σε πεδίο αναφοράς ή κλινικό πεδίο. Στην παρούσα εργασία, ο προσδιορισμός αυτών των παραγόντων διόρθωσης γίνεται μεσώ προσομοιώσεων Monte Carlo (MC) και για το σκοπό αυτό υπολογίζονται οι ποσότητες της απορροφούμενης δόσης στον ενεργό όγκο του δοσιμέτρου, D(det,Q), καθώς και η απορροφούμενη δόση σε ένα μικρό όγκο νερού, D(w,Q), με και χωρίς μαγνητικό πεδίο για διάφορες ποιότητες δέσμης Q. Για τον βέλτιστο υπολογισμό των συντελεστών διόρθωσης μέσω υπολογιστικής δοσιμετρίας MC, προηγήθηκε μελέτη της επίδρασης των παραμέτρων προσομοίωσης και ο ακριβής υπολογισμός του νεκρού όγκου των θαλάμων ιονισμού. Μέθοδοι: Για όλους του δοσιμετρικούς υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό πακέτο EGSnrc V2019a. Μοντελοποιήθηκαν οι θάλαμοι ιοντισμού PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Γερμανία) και Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, ΗΠΑ) καθώς και η δίοδος διαμαντιού PTW microDiamond (PTW, Γερμανία) στο πακέτο γεωμετρίας C++ του συγκεκριμένου κώδικα. Οι προσομοιώσεις των ανιχνευτών έγιναν με βάση τα διαγράμματα που παραχωρήθηκαν από τους αντίστοιχους κατασκευαστές. Ο ενεργός όγκος του θαλάμου χαρτογραφήθηκε με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων (Finite Element Method), μέσω του προγράμματος COMSOL Multiphysics 5.5. Για τους ανιχνευτές θεωρήθηκαν δύο προσανατολισμοί: αντιπαράλληλα προς το μαγνητικό πεδίο (αναφερόμενος ως «οριζόντιος προσανατολισμός») και παράλληλα προς τη ροή φωτονίων (αναφερόμενος ως «κάθετος προσανατολισμός»), με τη γωνία του gantry να είναι πάντα στις 0°. Η πηγή φωτονίων προσομοιώθηκε για το πεδίο αναφοράς (10×10cm2) καθώς και τρία μικρότερα ή στενά πεδία (1×1, 2×2 και 3×3 cm2) με βάση τα αρχεία phase space που παραχωρήθηκαν από τον κατασκευαστή για το σύστημα Unity 1,5Τ/7MV MRI - Linac (Elekta, UK). Όλοι οι ανιχνευτές προσομοιώθηκαν με το σημείο αναφοράς τους τοποθετημένο στο ισόκεντρο του συστήματος και σε βάθος 10cm από την επιφάνεια ομοιώματος νερού. Η επίδραση στα αποτελέσματα των παραμέτρων προσομοίωσης που διερευνήθηκαν ήταν το κατώφλι αποκοπής ενέργειας ηλεκτρονίων (ECUT), ο συντελεστής ενίσχυσης διατομής φωτονίων (Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique – XCSE VRT) καθώς και του μήκους του στελέχους του ανιχνευτή (stem). Οι προσομοιώσεις πραγματοποιήθηκαν παράλληλα σε υπολογιστικό σύστημα 32 πυρήνων. Αποτελέσματα: Για το ECUT έγινε σύγκριση μεταξύ δύο ενεργειών αποκοπής (ολική ενέργεια ηλεκτρονίου 521keV και 521keV). Σε σύγκριση με τα 512keV, η επιλογή ECUT 521keV μειώνει σημαντικά τον χρόνο προσομοίωσης, αλλά επηρεάζει τα αποτελέσματα της δόσης στον ευαίσθητο όγκο του ανιχνευτή έως και 0,6%. Η απόκλιση είναι πιο έντονη για τον οριζόντιο προσανατολισμό. Ωστόσο, τα αντίστοιχα αποτελέσματα του παράγοντα διόρθωσης δεν επηρεάστηκαν σημαντικά. Ο παράγοντας ενίσχυσης XCSE εξετάστηκε για τρεις τιμές XSCE (128, 256, 512). Επιλέγοντας την τιμή 512 οι παράγοντες διόρθωσης αποκλίνουν έως και 0,7%, ενώ η τιμή 256 θεωρήθηκε βέλτιστη. Σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές των παραγόντων διόρθωσης παρατηρήθηκαν για μήκη στελέχους μικρότερα από 0,75 cm. Το φαινόμενο ενισχύεται περισσότερο υπό τον κατακόρυφο προσανατολισμό. Με βάση την διερεύνηση επιλέχθηκε το XCSE=256, ECUT=512keV και το stem αποφασίστηκε να σχεδιάζεται με 3 cm μήκος. Με αυτό το σετ παραμέτρων, υπολογίστηκαν οι διορθωτικοί παράγοντες k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για τους δύο προσανατολισμούς και τα τέσσερα πεδία υπό διερεύνηση. Στους θαλάμους οι τιμές του k(Β,Q,Qclin) φαίνεται να εμφανίζουν μεγάλη διόρθωση για το πεδίο 1×1cm2, με τιμές από 0.9872 ± 0.0032 έως 1.0703 ± 0.0033. Σημαντικές οι τιμές της διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστούν κατά τον φορμαλισμό k(B,Q), με τιμές από 0.9850 ± 0.0025 έως 1.0128 ± 0.0030. Οι πιο σημαντικές τιμές διόρθωσης (άνω του 5%) υπολογίστηκαν για τον ανιχνευτή διαμαντιού τόσο για τον k(B,Q) όσο και για τον k(Β,Q,Qclin). Συμπέρασμα: Σε αυτή την εργασία προτείνονται τιμές παραγόντων διόρθωσης στην απόκριση ανιχνευτή για την παρουσία μαγνητικού πεδίου που πρέπει να εφαρμόζονται κατά τις διαδικασίες κλινικής δοσιμετρίας σε 1,5Τ/7MV MRI - Linac, υπό δύο διαφορετικούς φορμαλισμούς και για ένα σύνολο 5 ανιχνευτών και δύο προσανατολισμών. Έμφαση δόθηκε στα στενά πεδία ακτινοβολίας. Τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για την βαθμονόμηση και τον ποιοτικό έλεγχο συστημάτων MRI - Linac.","abstract_has_math":false,"creators":["Ιωσήφ Ανδρέας","Iosif Andreas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:30:00Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3410090"],"render_values":[{"text":"uoadl:3410090","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3410090","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3410090","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3410090","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ιωσήφ Ανδρέας","Iosif Andreas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3410090","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3410090"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να καθορισθούν οι παράγοντες διόρθωσης k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για κλινικά διαθέσιμο υβριδικό σύστημα ακτινοθεραπείας γραμμικού επιταχυντή 7MV - μαγνητικού τομογράφου 1,5Τ (MRI - Linac) μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo (MC). Υπόβαθρο: Σε εφαρμογές ακτινοθεραπείας με σύστημα MRI - Linac, εφαρμόζεται ισχυρό μαγνητικό πεδίο 1,5Τ παράλληλα στην τράπεζα θεραπείας και κάθετα στη δέσμη. Η βαθμονόμηση του συστήματος χορήγησης θεραπείας πραγματοποιείται με κλινικούς ανιχνευτές ακτινοβολίας και κυρίως με θαλάμους ιονισμού. Λόγω της παρουσίας του μαγνητικού πεδίου ασκείται δύναμη Lorentz στα φορτισμένα σωματίδια και μεταβάλλοντας την τροχιά τους και συνεπώς την κατανομή της δόσης. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα και την μεταβολή της απόκρισης των δοσιμέτρων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και δοσιμετρίας. Για να ληφθεί υπόψιν το φαινόμενο αυτό, έχουν προταθεί παράγοντες διορθώσεις μαγνητικού πεδίου, οι οποίοι για συνέπεια με τους φορμαλισμούς TRS-398 και TRS-483 της Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ – IAEA) συμβολίζονται ως k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin), αντίστοιχα. Ορίζονται ως ο λόγος των συντελεστών βαθμονόμησης N(D,w) με και χωρίς την παρουσία του μαγνητικού πεδίου 1,5T και σε πεδίο αναφοράς ή κλινικό πεδίο. Στην παρούσα εργασία, ο προσδιορισμός αυτών των παραγόντων διόρθωσης γίνεται μεσώ προσομοιώσεων Monte Carlo (MC) και για το σκοπό αυτό υπολογίζονται οι ποσότητες της απορροφούμενης δόσης στον ενεργό όγκο του δοσιμέτρου, D(det,Q), καθώς και η απορροφούμενη δόση σε ένα μικρό όγκο νερού, D(w,Q), με και χωρίς μαγνητικό πεδίο για διάφορες ποιότητες δέσμης Q. Για τον βέλτιστο υπολογισμό των συντελεστών διόρθωσης μέσω υπολογιστικής δοσιμετρίας MC, προηγήθηκε μελέτη της επίδρασης των παραμέτρων προσομοίωσης και ο ακριβής υπολογισμός του νεκρού όγκου των θαλάμων ιονισμού. Μέθοδοι: Για όλους του δοσιμετρικούς υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό πακέτο EGSnrc V2019a. Μοντελοποιήθηκαν οι θάλαμοι ιοντισμού PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Γερμανία) και Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, ΗΠΑ) καθώς και η δίοδος διαμαντιού PTW microDiamond (PTW, Γερμανία) στο πακέτο γεωμετρίας C++ του συγκεκριμένου κώδικα. Οι προσομοιώσεις των ανιχνευτών έγιναν με βάση τα διαγράμματα που παραχωρήθηκαν από τους αντίστοιχους κατασκευαστές. Ο ενεργός όγκος του θαλάμου χαρτογραφήθηκε με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων (Finite Element Method), μέσω του προγράμματος COMSOL Multiphysics 5.5. Για τους ανιχνευτές θεωρήθηκαν δύο προσανατολισμοί: αντιπαράλληλα προς το μαγνητικό πεδίο (αναφερόμενος ως «οριζόντιος προσανατολισμός») και παράλληλα προς τη ροή φωτονίων (αναφερόμενος ως «κάθετος προσανατολισμός»), με τη γωνία του gantry να είναι πάντα στις 0°. Η πηγή φωτονίων προσομοιώθηκε για το πεδίο αναφοράς (10×10cm2) καθώς και τρία μικρότερα ή στενά πεδία (1×1, 2×2 και 3×3 cm2) με βάση τα αρχεία phase space που παραχωρήθηκαν από τον κατασκευαστή για το σύστημα Unity 1,5Τ/7MV MRI - Linac (Elekta, UK). Όλοι οι ανιχνευτές προσομοιώθηκαν με το σημείο αναφοράς τους τοποθετημένο στο ισόκεντρο του συστήματος και σε βάθος 10cm από την επιφάνεια ομοιώματος νερού. Η επίδραση στα αποτελέσματα των παραμέτρων προσομοίωσης που διερευνήθηκαν ήταν το κατώφλι αποκοπής ενέργειας ηλεκτρονίων (ECUT), ο συντελεστής ενίσχυσης διατομής φωτονίων (Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique – XCSE VRT) καθώς και του μήκους του στελέχους του ανιχνευτή (stem). Οι προσομοιώσεις πραγματοποιήθηκαν παράλληλα σε υπολογιστικό σύστημα 32 πυρήνων. Αποτελέσματα: Για το ECUT έγινε σύγκριση μεταξύ δύο ενεργειών αποκοπής (ολική ενέργεια ηλεκτρονίου 521keV και 521keV). Σε σύγκριση με τα 512keV, η επιλογή ECUT 521keV μειώνει σημαντικά τον χρόνο προσομοίωσης, αλλά επηρεάζει τα αποτελέσματα της δόσης στον ευαίσθητο όγκο του ανιχνευτή έως και 0,6%. Η απόκλιση είναι πιο έντονη για τον οριζόντιο προσανατολισμό. Ωστόσο, τα αντίστοιχα αποτελέσματα του παράγοντα διόρθωσης δεν επηρεάστηκαν σημαντικά. Ο παράγοντας ενίσχυσης XCSE εξετάστηκε για τρεις τιμές XSCE (128, 256, 512). Επιλέγοντας την τιμή 512 οι παράγοντες διόρθωσης αποκλίνουν έως και 0,7%, ενώ η τιμή 256 θεωρήθηκε βέλτιστη. Σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές των παραγόντων διόρθωσης παρατηρήθηκαν για μήκη στελέχους μικρότερα από 0,75 cm. Το φαινόμενο ενισχύεται περισσότερο υπό τον κατακόρυφο προσανατολισμό. Με βάση την διερεύνηση επιλέχθηκε το XCSE=256, ECUT=512keV και το stem αποφασίστηκε να σχεδιάζεται με 3 cm μήκος. Με αυτό το σετ παραμέτρων, υπολογίστηκαν οι διορθωτικοί παράγοντες k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για τους δύο προσανατολισμούς και τα τέσσερα πεδία υπό διερεύνηση. Στους θαλάμους οι τιμές του k(Β,Q,Qclin) φαίνεται να εμφανίζουν μεγάλη διόρθωση για το πεδίο 1×1cm2, με τιμές από 0.9872 ± 0.0032 έως 1.0703 ± 0.0033. Σημαντικές οι τιμές της διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστούν κατά τον φορμαλισμό k(B,Q), με τιμές από 0.9850 ± 0.0025 έως 1.0128 ± 0.0030. Οι πιο σημαντικές τιμές διόρθωσης (άνω του 5%) υπολογίστηκαν για τον ανιχνευτή διαμαντιού τόσο για τον k(B,Q) όσο και για τον k(Β,Q,Qclin). Συμπέρασμα: Σε αυτή την εργασία προτείνονται τιμές παραγόντων διόρθωσης στην απόκριση ανιχνευτή για την παρουσία μαγνητικού πεδίου που πρέπει να εφαρμόζονται κατά τις διαδικασίες κλινικής δοσιμετρίας σε 1,5Τ/7MV MRI - Linac, υπό δύο διαφορετικούς φορμαλισμούς και για ένα σύνολο 5 ανιχνευτών και δύο προσανατολισμών. Έμφαση δόθηκε στα στενά πεδία ακτινοβολίας. Τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για την βαθμονόμηση και τον ποιοτικό έλεγχο συστημάτων MRI - Linac.","The purpose of this study is to calculate the correction factors k(B,Q) and k(B,Q,Qclin) for the 1.5T MRI-guided radiotherapy machine and the 7MeV linear accelerator (MRI - Linac) through Monte Carlo (MC) simulations. Background: In MRI - Linac applications for radiotherapy, a strong 1.5T magnetic field is applied simultaneously parallel to the treatment couch and perpendicular to the beam. Calibration of the treatment delivery system is conducted using clinical radiation detectors and primarily ionization chambers. Due to the presence of the magnetic field, Lorentz force acts on charged particles, altering their trajectories and consequently the dose distribution. This phenomenon also affects the response of dosimeters used in quality control and dosimetry processes. To account for this, correction factors for the magnetic field have been proposed, denoted as k(B,Q) and k(B,Q,Qclin), consistent with the formalisms TRS-398 and TRS-483 of the International Atomic Energy Agency (IAEA). They are defined as the ratio of the calibration factors N(D,w) with and without the presence of the 1.5T magnetic field and in a reference or clinical field. This study aims to determine these correction factors using Monte Carlo (MC) simulations. For this purpose, absorbed dose quantities in the active volume of the dosimeter, D(det,Q), and absorbed dose in a small water volume, D(w,Q), are calculated both with and without the 1.5T magnetic field for various beam qualities Q. Prior to computing the correction factors through MC dosimetry, a study was conducted on the impact of simulation parameters, including accurate calculation of the dead volume of ionization chambers. Methods: The EGSnrc V2019a software package was used for all dosimetric calculations. Ionization chambers PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Germany), Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, USA), and the PTW microDiamond detector (PTW, Germany) were modeled in the C++ geometry package of the code. Detector simulations were based on diagrams provided by their respective manufacturers. The active volume of the chambers was mapped using the Finite Element Method via COMSOL Multiphysics 5.5. Two detector orientations were considered: perpendicular to the magnetic field (referred to as \"horizontal orientation\") and parallel to the photon beam (referred to as \"vertical orientation\"), with the gantry angle always set to 0°. Photon sources were simulated for the reference field (10×10cm²) and three smaller or narrow fields (1×1, 2×2, and 3×3 cm²) based on phase space files provided by the manufacturer for the Unity 1.5T/7MV MRI - Linac system (Elekta, UK). All detectors were simulated with their reference point placed at the isocenter of the system and 10 cm depth from the water-equivalent surface. Simulation parameters investigated included electron cutoff energy threshold (ECUT), Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique (XCSE VRT), and detector stem length. Simulations were performed on a 32-core computational system. Results: A comparison was made between two electron cutoff energies (total electron energy 521keV and 521keV) for ECUT, showing significant reduction in simulation time with ECUT 521keV, though it affected detector dose results in the sensitive volume by up to 0.6%, particularly pronounced for the horizontal orientation. However, the corresponding correction factor results were not significantly affected. XCSE enhancement factor was examined for three values (128, 256, 512), with XCSE=256 chosen as optimal due to minimal correction factor deviations (up to 0.7%) compared to XCSE=512. Significant corrections were observed for detector stem lengths less than 0.75 cm, more pronounced in the vertical orientation. Based on the investigations, XCSE=256, ECUT=512keV, and a 3 cm stem length were selected as optimal parameters. Using these parameter sets, correction factors k(B,Q) and k(B,Q,Qclin) were computed for two orientations and four investigated fields. Notably, k(B,Q,Qclin) values for the chambers showed significant correction for the 1×1cm² field, ranging from 0.9872 ± 0.0032 to 1.0703 ± 0.0033. Significant corrections for k(B,Q) values were also calculated during formalism, ranging from 0.9850 ± 0.0025 to 1.0128 ± 0.0030. The most significant correction values (over 5%) were found for the diamond detector, both for k(B,Q) and k(B,Q,Qclin). Conclusion: This study proposes correction factor values for detector response in the presence of a magnetic field, necessary for clinical dosimetry processes in 1.5T/7MV MRI - Linac systems, under two different formalisms and for a set of five detectors and two orientations. Emphasis was placed on narrow radiation fields. The results contribute to the development of dosimetric protocols for calibration and quality assurance in MRI - Linac systems."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εφαρμογή Monte Carlo υπολογιστικής δοσιμετρίας για τον καθορισμό παραγόντων διόρθωσης μαγνητικού πεδίου στην κλινική δοσιμετρία συστημάτων 1.5Τ MRI - Linac με έμφαση στα στενά πεδία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ιωσήφ Ανδρέας","Iosif Andreas"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να καθορισθούν οι παράγοντες διόρθωσης k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για κλινικά διαθέσιμο υβριδικό σύστημα ακτινοθεραπείας γραμμικού επιταχυντή 7MV - μαγνητικού τομογράφου 1,5Τ (MRI - Linac) μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo (MC). Υπόβαθρο: Σε εφαρμογές ακτινοθεραπείας με σύστημα MRI - Linac, εφαρμόζεται ισχυρό μαγνητικό πεδίο 1,5Τ παράλληλα στην τράπεζα θεραπείας και κάθετα στη δέσμη. Η βαθμονόμηση του συστήματος χορήγησης θεραπείας πραγματοποιείται με κλινικούς ανιχνευτές ακτινοβολίας και κυρίως με θαλάμους ιονισμού. Λόγω της παρουσίας του μαγνητικού πεδίου ασκείται δύναμη Lorentz στα φορτισμένα σωματίδια και μεταβάλλοντας την τροχιά τους και συνεπώς την κατανομή της δόσης. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα και την μεταβολή της απόκρισης των δοσιμέτρων που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και δοσιμετρίας. Για να ληφθεί υπόψιν το φαινόμενο αυτό, έχουν προταθεί παράγοντες διορθώσεις μαγνητικού πεδίου, οι οποίοι για συνέπεια με τους φορμαλισμούς TRS-398 και TRS-483 της Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ – IAEA) συμβολίζονται ως k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin), αντίστοιχα. Ορίζονται ως ο λόγος των συντελεστών βαθμονόμησης N(D,w) με και χωρίς την παρουσία του μαγνητικού πεδίου 1,5T και σε πεδίο αναφοράς ή κλινικό πεδίο. Στην παρούσα εργασία, ο προσδιορισμός αυτών των παραγόντων διόρθωσης γίνεται μεσώ προσομοιώσεων Monte Carlo (MC) και για το σκοπό αυτό υπολογίζονται οι ποσότητες της απορροφούμενης δόσης στον ενεργό όγκο του δοσιμέτρου, D(det,Q), καθώς και η απορροφούμενη δόση σε ένα μικρό όγκο νερού, D(w,Q), με και χωρίς μαγνητικό πεδίο για διάφορες ποιότητες δέσμης Q. Για τον βέλτιστο υπολογισμό των συντελεστών διόρθωσης μέσω υπολογιστικής δοσιμετρίας MC, προηγήθηκε μελέτη της επίδρασης των παραμέτρων προσομοίωσης και ο ακριβής υπολογισμός του νεκρού όγκου των θαλάμων ιονισμού. Μέθοδοι: Για όλους του δοσιμετρικούς υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό πακέτο EGSnrc V2019a. Μοντελοποιήθηκαν οι θάλαμοι ιοντισμού PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Γερμανία) και Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, ΗΠΑ) καθώς και η δίοδος διαμαντιού PTW microDiamond (PTW, Γερμανία) στο πακέτο γεωμετρίας C++ του συγκεκριμένου κώδικα. Οι προσομοιώσεις των ανιχνευτών έγιναν με βάση τα διαγράμματα που παραχωρήθηκαν από τους αντίστοιχους κατασκευαστές. Ο ενεργός όγκος του θαλάμου χαρτογραφήθηκε με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων (Finite Element Method), μέσω του προγράμματος COMSOL Multiphysics 5.5. Για τους ανιχνευτές θεωρήθηκαν δύο προσανατολισμοί: αντιπαράλληλα προς το μαγνητικό πεδίο (αναφερόμενος ως «οριζόντιος προσανατολισμός») και παράλληλα προς τη ροή φωτονίων (αναφερόμενος ως «κάθετος προσανατολισμός»), με τη γωνία του gantry να είναι πάντα στις 0°. Η πηγή φωτονίων προσομοιώθηκε για το πεδίο αναφοράς (10×10cm2) καθώς και τρία μικρότερα ή στενά πεδία (1×1, 2×2 και 3×3 cm2) με βάση τα αρχεία phase space που παραχωρήθηκαν από τον κατασκευαστή για το σύστημα Unity 1,5Τ/7MV MRI - Linac (Elekta, UK). Όλοι οι ανιχνευτές προσομοιώθηκαν με το σημείο αναφοράς τους τοποθετημένο στο ισόκεντρο του συστήματος και σε βάθος 10cm από την επιφάνεια ομοιώματος νερού. Η επίδραση στα αποτελέσματα των παραμέτρων προσομοίωσης που διερευνήθηκαν ήταν το κατώφλι αποκοπής ενέργειας ηλεκτρονίων (ECUT), ο συντελεστής ενίσχυσης διατομής φωτονίων (Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique – XCSE VRT) καθώς και του μήκους του στελέχους του ανιχνευτή (stem). Οι προσομοιώσεις πραγματοποιήθηκαν παράλληλα σε υπολογιστικό σύστημα 32 πυρήνων. Αποτελέσματα: Για το ECUT έγινε σύγκριση μεταξύ δύο ενεργειών αποκοπής (ολική ενέργεια ηλεκτρονίου 521keV και 521keV). Σε σύγκριση με τα 512keV, η επιλογή ECUT 521keV μειώνει σημαντικά τον χρόνο προσομοίωσης, αλλά επηρεάζει τα αποτελέσματα της δόσης στον ευαίσθητο όγκο του ανιχνευτή έως και 0,6%. Η απόκλιση είναι πιο έντονη για τον οριζόντιο προσανατολισμό. Ωστόσο, τα αντίστοιχα αποτελέσματα του παράγοντα διόρθωσης δεν επηρεάστηκαν σημαντικά. Ο παράγοντας ενίσχυσης XCSE εξετάστηκε για τρεις τιμές XSCE (128, 256, 512). Επιλέγοντας την τιμή 512 οι παράγοντες διόρθωσης αποκλίνουν έως και 0,7%, ενώ η τιμή 256 θεωρήθηκε βέλτιστη. Σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές των παραγόντων διόρθωσης παρατηρήθηκαν για μήκη στελέχους μικρότερα από 0,75 cm. Το φαινόμενο ενισχύεται περισσότερο υπό τον κατακόρυφο προσανατολισμό. Με βάση την διερεύνηση επιλέχθηκε το XCSE=256, ECUT=512keV και το stem αποφασίστηκε να σχεδιάζεται με 3 cm μήκος. Με αυτό το σετ παραμέτρων, υπολογίστηκαν οι διορθωτικοί παράγοντες k(B,Q) και k(Β,Q,Qclin) για τους δύο προσανατολισμούς και τα τέσσερα πεδία υπό διερεύνηση. Στους θαλάμους οι τιμές του k(Β,Q,Qclin) φαίνεται να εμφανίζουν μεγάλη διόρθωση για το πεδίο 1×1cm2, με τιμές από 0.9872 ± 0.0032 έως 1.0703 ± 0.0033. Σημαντικές οι τιμές της διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστούν κατά τον φορμαλισμό k(B,Q), με τιμές από 0.9850 ± 0.0025 έως 1.0128 ± 0.0030. Οι πιο σημαντικές τιμές διόρθωσης (άνω του 5%) υπολογίστηκαν για τον ανιχνευτή διαμαντιού τόσο για τον k(B,Q) όσο και για τον k(Β,Q,Qclin). Συμπέρασμα: Σε αυτή την εργασία προτείνονται τιμές παραγόντων διόρθωσης στην απόκριση ανιχνευτή για την παρουσία μαγνητικού πεδίου που πρέπει να εφαρμόζονται κατά τις διαδικασίες κλινικής δοσιμετρίας σε 1,5Τ/7MV MRI - Linac, υπό δύο διαφορετικούς φορμαλισμούς και για ένα σύνολο 5 ανιχνευτών και δύο προσανατολισμών. Έμφαση δόθηκε στα στενά πεδία ακτινοβολίας. Τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για την βαθμονόμηση και τον ποιοτικό έλεγχο συστημάτων MRI - Linac.","The purpose of this study is to calculate the correction factors k(B,Q) and k(B,Q,Qclin) for the 1.5T MRI-guided radiotherapy machine and the 7MeV linear accelerator (MRI - Linac) through Monte Carlo (MC) simulations. Background: In MRI - Linac applications for radiotherapy, a strong 1.5T magnetic field is applied simultaneously parallel to the treatment couch and perpendicular to the beam. Calibration of the treatment delivery system is conducted using clinical radiation detectors and primarily ionization chambers. Due to the presence of the magnetic field, Lorentz force acts on charged particles, altering their trajectories and consequently the dose distribution. This phenomenon also affects the response of dosimeters used in quality control and dosimetry processes. To account for this, correction factors for the magnetic field have been proposed, denoted as k(B,Q) and k(B,Q,Qclin), consistent with the formalisms TRS-398 and TRS-483 of the International Atomic Energy Agency (IAEA). They are defined as the ratio of the calibration factors N(D,w) with and without the presence of the 1.5T magnetic field and in a reference or clinical field. This study aims to determine these correction factors using Monte Carlo (MC) simulations. For this purpose, absorbed dose quantities in the active volume of the dosimeter, D(det,Q), and absorbed dose in a small water volume, D(w,Q), are calculated both with and without the 1.5T magnetic field for various beam qualities Q. Prior to computing the correction factors through MC dosimetry, a study was conducted on the impact of simulation parameters, including accurate calculation of the dead volume of ionization chambers. Methods: The EGSnrc V2019a software package was used for all dosimetric calculations. Ionization chambers PTW 31024, PTW 30125 (PTW, Germany), Exradin A1SL, Exradin A26 (Exradin, USA), and the PTW microDiamond detector (PTW, Germany) were modeled in the C++ geometry package of the code. Detector simulations were based on diagrams provided by their respective manufacturers. The active volume of the chambers was mapped using the Finite Element Method via COMSOL Multiphysics 5.5. Two detector orientations were considered: perpendicular to the magnetic field (referred to as \"horizontal orientation\") and parallel to the photon beam (referred to as \"vertical orientation\"), with the gantry angle always set to 0°. Photon sources were simulated for the reference field (10×10cm²) and three smaller or narrow fields (1×1, 2×2, and 3×3 cm²) based on phase space files provided by the manufacturer for the Unity 1.5T/7MV MRI - Linac system (Elekta, UK). All detectors were simulated with their reference point placed at the isocenter of the system and 10 cm depth from the water-equivalent surface. Simulation parameters investigated included electron cutoff energy threshold (ECUT), Photon Cross Section Enhancement variance reduction technique (XCSE VRT), and detector stem length. Simulations were performed on a 32-core computational system. Results: A comparison was made between two electron cutoff energies (total electron energy 521keV and 521keV) for ECUT, showing significant reduction in simulation time with ECUT 521keV, though it affected detector dose results in the sensitive volume by up to 0.6%, particularly pronounced for the horizontal orientation. However, the corresponding correction factor results were not significantly affected. XCSE enhancement factor was examined for three values (128, 256, 512), with XCSE=256 chosen as optimal due to minimal correction factor deviations (up to 0.7%) compared to XCSE=512. Significant corrections were observed for detector stem lengths less than 0.75 cm, more pronounced in the vertical orientation. Based on the investigations, XCSE=256, ECUT=512keV, and a 3 cm stem length were selected as optimal parameters. Using these parameter sets, correction factors k(B,Q) and k(B,Q,Qclin) were computed for two orientations and four investigated fields. Notably, k(B,Q,Qclin) values for the chambers showed significant correction for the 1×1cm² field, ranging from 0.9872 ± 0.0032 to 1.0703 ± 0.0033. Significant corrections for k(B,Q) values were also calculated during formalism, ranging from 0.9850 ± 0.0025 to 1.0128 ± 0.0030. The most significant correction values (over 5%) were found for the diamond detector, both for k(B,Q) and k(B,Q,Qclin). Conclusion: This study proposes correction factor values for detector response in the presence of a magnetic field, necessary for clinical dosimetry processes in 1.5T/7MV MRI - Linac systems, under two different formalisms and for a set of five detectors and two orientations. Emphasis was placed on narrow radiation fields. The results contribute to the development of dosimetric protocols for calibration and quality assurance in MRI - Linac systems."],"dc:identifier":["uoadl:3410090","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3410090"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Εφαρμογή Monte Carlo υπολογιστικής δοσιμετρίας για τον καθορισμό παραγόντων διόρθωσης μαγνητικού πεδίου στην κλινική δοσιμετρία συστημάτων 1.5Τ MRI - Linac με έμφαση στα στενά πεδία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:30:00Z"}