{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3417376"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3417376","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αποφατική θεολογία στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού","abstract":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση της αποφατικής μεθόδου στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού. Με αφετηρία τις απαρχές της αρχαίας φιλοσοφίας ακολουθήσαμε την εξέλιξη της μυστικής παράδοσης, με κύριους σταθμούς τις θεωρίες των δύο φιλοσόφων και με απώτερο σκοπό την εννοιολόγηση και την εμβάθυνση στις λεπτές εκφάνσεις του στοχασμού τους. Η άμβλυνση της ανθρώπινης αδυναμίας να κατακτήσει το απόλυτο Εν, στον λόγο του Διονυσίου και του Νικολάου, επιτυχχάνεται με την κατάργηση των αντινομιών διά της μεθόδου της υπέρβασης των καταφάσεων και των αρνήσεων και την πολυπόθητη εξοικείωση με το ανοίκειο. Το ουτοπικό εγχείρημα φαίνεται ότι παίρνει «σάρκα και οστά» με την βιωματική εμπειρία της ένωσης με τον Θεό που ενισχύεται με τη μετοχή στις εκπορευόμενες θείες ενέργειες, όχι όμως και στην υπερούσια θεϊκή φύση, δεδομένης της υφιστάμενης οντολογικής διαφοράς μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Εν μέσω μιας εκστατικής αμφίδρομης πορείας, με οδηγό την αγάπη που αποτελεί συνδετικό κρίκο όλου του σύμπαντος, ο αντιστρεπτικός έρως αποτελεί την κινητήριο δύναμη που ενώνει τον εραστή με τον ερωμένο. Ο Κουζανός, ακολουθώντας τα βήματα του Διονυσίου, προτείνει την πεπαιδευμένη άγνοια ως την ενδεδειγμένη μέθοδο, για την εγγύτερη δυνατή σχέση με τον Θεό. Με οικείους συμβολισμούς στο ανθρώπινο πνεύμα, αναπτύσσει τη θεωρία της σύμπτωσης των αντιθέτων, τη σχέση των πολλών με το εν, την έλλειψη αναλογίας ανάμεσα στο πεπερασμένο και το άπειρο, την κατά προσέγγιση γνώση πέρα από τη διάνοια και τον νου. Το τελικό συμπέρασμα της εργασίας αναδεικνύει ως θεμελιώδες στοιχείο του στοχασμού των δύο εμβληματικών φιλοσόφων, την ανθρωποκεντρική θεώρηση για την ερμηνεία του σύμπαντος και την επίλυση των φιλοσοφικών προβλημάτων.","abstract_html":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση της αποφατικής μεθόδου στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού. Με αφετηρία τις απαρχές της αρχαίας φιλοσοφίας ακολουθήσαμε την εξέλιξη της μυστικής παράδοσης, με κύριους σταθμούς τις θεωρίες των δύο φιλοσόφων και με απώτερο σκοπό την εννοιολόγηση και την εμβάθυνση στις λεπτές εκφάνσεις του στοχασμού τους. Η άμβλυνση της ανθρώπινης αδυναμίας να κατακτήσει το απόλυτο Εν, στον λόγο του Διονυσίου και του Νικολάου, επιτυχχάνεται με την κατάργηση των αντινομιών διά της μεθόδου της υπέρβασης των καταφάσεων και των αρνήσεων και την πολυπόθητη εξοικείωση με το ανοίκειο. Το ουτοπικό εγχείρημα φαίνεται ότι παίρνει «σάρκα και οστά» με την βιωματική εμπειρία της ένωσης με τον Θεό που ενισχύεται με τη μετοχή στις εκπορευόμενες θείες ενέργειες, όχι όμως και στην υπερούσια θεϊκή φύση, δεδομένης της υφιστάμενης οντολογικής διαφοράς μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Εν μέσω μιας εκστατικής αμφίδρομης πορείας, με οδηγό την αγάπη που αποτελεί συνδετικό κρίκο όλου του σύμπαντος, ο αντιστρεπτικός έρως αποτελεί την κινητήριο δύναμη που ενώνει τον εραστή με τον ερωμένο. Ο Κουζανός, ακολουθώντας τα βήματα του Διονυσίου, προτείνει την πεπαιδευμένη άγνοια ως την ενδεδειγμένη μέθοδο, για την εγγύτερη δυνατή σχέση με τον Θεό. Με οικείους συμβολισμούς στο ανθρώπινο πνεύμα, αναπτύσσει τη θεωρία της σύμπτωσης των αντιθέτων, τη σχέση των πολλών με το εν, την έλλειψη αναλογίας ανάμεσα στο πεπερασμένο και το άπειρο, την κατά προσέγγιση γνώση πέρα από τη διάνοια και τον νου. Το τελικό συμπέρασμα της εργασίας αναδεικνύει ως θεμελιώδες στοιχείο του στοχασμού των δύο εμβληματικών φιλοσόφων, την ανθρωποκεντρική θεώρηση για την ερμηνεία του σύμπαντος και την επίλυση των φιλοσοφικών προβλημάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετράκη Μαρία","Petraki Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:30:24Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3417376"],"render_values":[{"text":"uoadl:3417376","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3417376","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3417376","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3417376","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετράκη Μαρία","Petraki Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3417376","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3417376"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση της αποφατικής μεθόδου στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού. Με αφετηρία τις απαρχές της αρχαίας φιλοσοφίας ακολουθήσαμε την εξέλιξη της μυστικής παράδοσης, με κύριους σταθμούς τις θεωρίες των δύο φιλοσόφων και με απώτερο σκοπό την εννοιολόγηση και την εμβάθυνση στις λεπτές εκφάνσεις του στοχασμού τους. Η άμβλυνση της ανθρώπινης αδυναμίας να κατακτήσει το απόλυτο Εν, στον λόγο του Διονυσίου και του Νικολάου, επιτυχχάνεται με την κατάργηση των αντινομιών διά της μεθόδου της υπέρβασης των καταφάσεων και των αρνήσεων και την πολυπόθητη εξοικείωση με το ανοίκειο. Το ουτοπικό εγχείρημα φαίνεται ότι παίρνει «σάρκα και οστά» με την βιωματική εμπειρία της ένωσης με τον Θεό που ενισχύεται με τη μετοχή στις εκπορευόμενες θείες ενέργειες, όχι όμως και στην υπερούσια θεϊκή φύση, δεδομένης της υφιστάμενης οντολογικής διαφοράς μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Εν μέσω μιας εκστατικής αμφίδρομης πορείας, με οδηγό την αγάπη που αποτελεί συνδετικό κρίκο όλου του σύμπαντος, ο αντιστρεπτικός έρως αποτελεί την κινητήριο δύναμη που ενώνει τον εραστή με τον ερωμένο. Ο Κουζανός, ακολουθώντας τα βήματα του Διονυσίου, προτείνει την πεπαιδευμένη άγνοια ως την ενδεδειγμένη μέθοδο, για την εγγύτερη δυνατή σχέση με τον Θεό. Με οικείους συμβολισμούς στο ανθρώπινο πνεύμα, αναπτύσσει τη θεωρία της σύμπτωσης των αντιθέτων, τη σχέση των πολλών με το εν, την έλλειψη αναλογίας ανάμεσα στο πεπερασμένο και το άπειρο, την κατά προσέγγιση γνώση πέρα από τη διάνοια και τον νου. Το τελικό συμπέρασμα της εργασίας αναδεικνύει ως θεμελιώδες στοιχείο του στοχασμού των δύο εμβληματικών φιλοσόφων, την ανθρωποκεντρική θεώρηση για την ερμηνεία του σύμπαντος και την επίλυση των φιλοσοφικών προβλημάτων.","The objective of this thesis is to research the apophatic method in the works of Dionysios the Areopagite and Nicholas Cusanus. Beginning with the origins of ancient philosophy, we trace the development of the mystical tradition, focusing on the systems of these two philosophers as central points, with the ultimate goal of conceptualizing and delving into the nuanced aspects of their thought. In the writings of Dionysios and Nicholas, the mitigation of the human inability to approach the Absolute One is achieved by resolving antinomies through the method of transcending both affirmations and denials, ultimately leading to a desired familiarity with the unfamiliar. The utopian project seems to come alive through the experience of union with God, facilitated by participation (methexis) in the emanating divine energies, though not in the transcendent divine nature, given the ontological distinction between the created and the uncreated. In the midst of this ecstatic, two-way journey—guided by love, the binding force of the universe—reversive love serves as the driving force that unites the lover with the beloved. Cusanus, following in the footsteps of Dionysios, proposes \"learned ignorance\" as the appropriate method for achieving the closest possible relationship with God. Using symbolism familiar to human nature, he develops the theory of the coincidence of opposites, the relation of the many to the One, the disproportion between the finite and the infinite and the approximate knowledge that transcends both intellect and reason. The thesis concludes by emphasizing the anthropocentric perspective in the thought of these two emblematic philosophers, which serves as a foundational element in their interpretation of the universe and the resolution of philosophical problems."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αποφατική θεολογία στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετράκη Μαρία","Petraki Maria"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσης διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση της αποφατικής μεθόδου στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού. Με αφετηρία τις απαρχές της αρχαίας φιλοσοφίας ακολουθήσαμε την εξέλιξη της μυστικής παράδοσης, με κύριους σταθμούς τις θεωρίες των δύο φιλοσόφων και με απώτερο σκοπό την εννοιολόγηση και την εμβάθυνση στις λεπτές εκφάνσεις του στοχασμού τους. Η άμβλυνση της ανθρώπινης αδυναμίας να κατακτήσει το απόλυτο Εν, στον λόγο του Διονυσίου και του Νικολάου, επιτυχχάνεται με την κατάργηση των αντινομιών διά της μεθόδου της υπέρβασης των καταφάσεων και των αρνήσεων και την πολυπόθητη εξοικείωση με το ανοίκειο. Το ουτοπικό εγχείρημα φαίνεται ότι παίρνει «σάρκα και οστά» με την βιωματική εμπειρία της ένωσης με τον Θεό που ενισχύεται με τη μετοχή στις εκπορευόμενες θείες ενέργειες, όχι όμως και στην υπερούσια θεϊκή φύση, δεδομένης της υφιστάμενης οντολογικής διαφοράς μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Εν μέσω μιας εκστατικής αμφίδρομης πορείας, με οδηγό την αγάπη που αποτελεί συνδετικό κρίκο όλου του σύμπαντος, ο αντιστρεπτικός έρως αποτελεί την κινητήριο δύναμη που ενώνει τον εραστή με τον ερωμένο. Ο Κουζανός, ακολουθώντας τα βήματα του Διονυσίου, προτείνει την πεπαιδευμένη άγνοια ως την ενδεδειγμένη μέθοδο, για την εγγύτερη δυνατή σχέση με τον Θεό. Με οικείους συμβολισμούς στο ανθρώπινο πνεύμα, αναπτύσσει τη θεωρία της σύμπτωσης των αντιθέτων, τη σχέση των πολλών με το εν, την έλλειψη αναλογίας ανάμεσα στο πεπερασμένο και το άπειρο, την κατά προσέγγιση γνώση πέρα από τη διάνοια και τον νου. Το τελικό συμπέρασμα της εργασίας αναδεικνύει ως θεμελιώδες στοιχείο του στοχασμού των δύο εμβληματικών φιλοσόφων, την ανθρωποκεντρική θεώρηση για την ερμηνεία του σύμπαντος και την επίλυση των φιλοσοφικών προβλημάτων.","The objective of this thesis is to research the apophatic method in the works of Dionysios the Areopagite and Nicholas Cusanus. Beginning with the origins of ancient philosophy, we trace the development of the mystical tradition, focusing on the systems of these two philosophers as central points, with the ultimate goal of conceptualizing and delving into the nuanced aspects of their thought. In the writings of Dionysios and Nicholas, the mitigation of the human inability to approach the Absolute One is achieved by resolving antinomies through the method of transcending both affirmations and denials, ultimately leading to a desired familiarity with the unfamiliar. The utopian project seems to come alive through the experience of union with God, facilitated by participation (methexis) in the emanating divine energies, though not in the transcendent divine nature, given the ontological distinction between the created and the uncreated. In the midst of this ecstatic, two-way journey—guided by love, the binding force of the universe—reversive love serves as the driving force that unites the lover with the beloved. Cusanus, following in the footsteps of Dionysios, proposes \"learned ignorance\" as the appropriate method for achieving the closest possible relationship with God. Using symbolism familiar to human nature, he develops the theory of the coincidence of opposites, the relation of the many to the One, the disproportion between the finite and the infinite and the approximate knowledge that transcends both intellect and reason. The thesis concludes by emphasizing the anthropocentric perspective in the thought of these two emblematic philosophers, which serves as a foundational element in their interpretation of the universe and the resolution of philosophical problems."],"dc:identifier":["uoadl:3417376","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3417376"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Η αποφατική θεολογία στο έργο του Διονυσίου Αρεοπαγίτη και του Νικολάου Κουζανού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:30:24Z"}