{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3421781"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3421781","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"\"Το ζήτημα της καύσης των νεκρών. Κοινωνιολογική και Ηθική διερεύνηση\".","abstract":"Το ζήτημα της καύσης των νεκρών, συμπεριλαμβάνεται στον βιοηθικό προβληματισμό της Χριστιανικής Ηθικής, αφού η ζωή δεν εξαντλείται μόνο στην παρούσα, αλλά συμπεριλαμβάνει και τη μέλλουσα, την αιώνια, μετά θάνατον ζωή. Για την Ορθόδοξη θεολογία, ο θάνατος δεν είναι η τελευταία φάση της ζωής του ανθρώπου, αλλά η προτελευταία, άρα οποιοσδήποτε προβληματισμός περί θανάτου υπάγεται στην Ηθική της ζωής (Βιοηθική) και όχι στην Ηθική του θανάτου (Θανατο-ηθική). Η Κοινωνιολογική και Ηθική προσέγγιση της καύσης των νεκρών, δεν αφορά μόνο στο νεκρό, αλλά αφορά κυρίως στην ηθική στάση των ζώντων που σχετίζονται με αυτόν. Βασικό κεφάλαιο μιας μεταθανάτιας Χριστιανικής Ηθικής θεωρείται η στάση της κοινωνίας απέναντι στο νεκρό και αυτή δοκιμάζεται στο δίλημμα: Ταφή ή καύση. Μπορεί κάποιος να ζητήσει να καεί μετά τον θάνατό του, η καύση του όμως θα πραγματοποιηθεί από ανθρώπους που βρίσκονται στην ζωή και αυτοί είναι πολύ πιθανό -και στον ορθόδοξο κόσμο σχεδόν βέβαιο- να έχουν αντιλήψεις που έρχονται σε αντίθεση με την επιθυμία του. Πως λοιπόν θα υποχρεωθούν να εκπληρώσουν την επιθυμία του εκλιπόντος και κατά πόσο η ατομική επιθυμία εκείνου, που εδώ εκφράζει μία αποκλίνουσα τοποθέτηση, δεν παραβιάζει την ελευθερία της συνειδήσεως εκείνων που είναι τοποθετημένοι διαφορετικά; Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει το ζήτημα των νεκρών, υπό το πρίσμα της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας και της Χριστιανικής Ηθικής και Βιοηθικής. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο να γίνει σύγκριση μεταξύ του εκκλησιαστικού λεξιλογίου και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούν οι υπέρμαχοι της καύσης, ώστε να διασαφηνιστεί το τι εξυπηρετεί το καθένα. Θα αναφερθεί ο ρόλος της Εκκλησίας και η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Ηθικής. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά για τη σημασία του ανθρώπινου σώματος στην Ορθόδοξη Εκκλησία, για τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα, καθώς και για την εσχατολογική προσδοκία της Δευτέρας Παρουσίας. Επιπροσθέτως, θα γίνει μια ιστορική αναδρομή και επισκόπηση στη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της αποτέφρωσης, ενώ θα αναφερθούν διεξοδικά οι δράσεις και οι αντιδράσεις που προέκυψαν στην ελληνική κοινωνία από το εν λόγω θέμα. Επίσης θα εξεταστεί αν μπορεί να συμβεί ανανέωση χριστιανικού ήθους και ποια η θέση της Χριστιανικής Ηθικής και της Οικολογικής Ηθικής στο ζήτημα της αποτέφρωσης. Εν συνεχεία, κρίνεται αναγκαίο να γίνει μια προσέγγιση, στην εκκοσμίκευση και τις συνέπειες που αυτή επιφέρει, στη σύγκρουση μεταξύ Βιοπολιτικής και Βιοηθικής, αλλά και στη θέση των άλλων θρησκειών για την καύση των νεκρών.","abstract_html":"Το ζήτημα της καύσης των νεκρών, συμπεριλαμβάνεται στον βιοηθικό προβληματισμό της Χριστιανικής Ηθικής, αφού η ζωή δεν εξαντλείται μόνο στην παρούσα, αλλά συμπεριλαμβάνει και τη μέλλουσα, την αιώνια, μετά θάνατον ζωή. Για την Ορθόδοξη θεολογία, ο θάνατος δεν είναι η τελευταία φάση της ζωής του ανθρώπου, αλλά η προτελευταία, άρα οποιοσδήποτε προβληματισμός περί θανάτου υπάγεται στην Ηθική της ζωής (Βιοηθική) και όχι στην Ηθική του θανάτου (Θανατο-ηθική). Η Κοινωνιολογική και Ηθική προσέγγιση της καύσης των νεκρών, δεν αφορά μόνο στο νεκρό, αλλά αφορά κυρίως στην ηθική στάση των ζώντων που σχετίζονται με αυτόν. Βασικό κεφάλαιο μιας μεταθανάτιας Χριστιανικής Ηθικής θεωρείται η στάση της κοινωνίας απέναντι στο νεκρό και αυτή δοκιμάζεται στο δίλημμα: Ταφή ή καύση. Μπορεί κάποιος να ζητήσει να καεί μετά τον θάνατό του, η καύση του όμως θα πραγματοποιηθεί από ανθρώπους που βρίσκονται στην ζωή και αυτοί είναι πολύ πιθανό -και στον ορθόδοξο κόσμο σχεδόν βέβαιο- να έχουν αντιλήψεις που έρχονται σε αντίθεση με την επιθυμία του. Πως λοιπόν θα υποχρεωθούν να εκπληρώσουν την επιθυμία του εκλιπόντος και κατά πόσο η ατομική επιθυμία εκείνου, που εδώ εκφράζει μία αποκλίνουσα τοποθέτηση, δεν παραβιάζει την ελευθερία της συνειδήσεως εκείνων που είναι τοποθετημένοι διαφορετικά; Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει το ζήτημα των νεκρών, υπό το πρίσμα της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας και της Χριστιανικής Ηθικής και Βιοηθικής. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο να γίνει σύγκριση μεταξύ του εκκλησιαστικού λεξιλογίου και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούν οι υπέρμαχοι της καύσης, ώστε να διασαφηνιστεί το τι εξυπηρετεί το καθένα. Θα αναφερθεί ο ρόλος της Εκκλησίας και η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Ηθικής. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά για τη σημασία του ανθρώπινου σώματος στην Ορθόδοξη Εκκλησία, για τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα, καθώς και για την εσχατολογική προσδοκία της Δευτέρας Παρουσίας. Επιπροσθέτως, θα γίνει μια ιστορική αναδρομή και επισκόπηση στη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της αποτέφρωσης, ενώ θα αναφερθούν διεξοδικά οι δράσεις και οι αντιδράσεις που προέκυψαν στην ελληνική κοινωνία από το εν λόγω θέμα. Επίσης θα εξεταστεί αν μπορεί να συμβεί ανανέωση χριστιανικού ήθους και ποια η θέση της Χριστιανικής Ηθικής και της Οικολογικής Ηθικής στο ζήτημα της αποτέφρωσης. Εν συνεχεία, κρίνεται αναγκαίο να γίνει μια προσέγγιση, στην εκκοσμίκευση και τις συνέπειες που αυτή επιφέρει, στη σύγκρουση μεταξύ Βιοπολιτικής και Βιοηθικής, αλλά και στη θέση των άλλων θρησκειών για την καύση των νεκρών.","abstract_has_math":false,"creators":["Μανωλάκης Ηλίας","Manolakis Ilias"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:30:55Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3421781"],"render_values":[{"text":"uoadl:3421781","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421781","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421781","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3421781","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μανωλάκης Ηλίας","Manolakis Ilias"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3421781","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421781"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το ζήτημα της καύσης των νεκρών, συμπεριλαμβάνεται στον βιοηθικό προβληματισμό της Χριστιανικής Ηθικής, αφού η ζωή δεν εξαντλείται μόνο στην παρούσα, αλλά συμπεριλαμβάνει και τη μέλλουσα, την αιώνια, μετά θάνατον ζωή. Για την Ορθόδοξη θεολογία, ο θάνατος δεν είναι η τελευταία φάση της ζωής του ανθρώπου, αλλά η προτελευταία, άρα οποιοσδήποτε προβληματισμός περί θανάτου υπάγεται στην Ηθική της ζωής (Βιοηθική) και όχι στην Ηθική του θανάτου (Θανατο-ηθική). Η Κοινωνιολογική και Ηθική προσέγγιση της καύσης των νεκρών, δεν αφορά μόνο στο νεκρό, αλλά αφορά κυρίως στην ηθική στάση των ζώντων που σχετίζονται με αυτόν. Βασικό κεφάλαιο μιας μεταθανάτιας Χριστιανικής Ηθικής θεωρείται η στάση της κοινωνίας απέναντι στο νεκρό και αυτή δοκιμάζεται στο δίλημμα: Ταφή ή καύση. Μπορεί κάποιος να ζητήσει να καεί μετά τον θάνατό του, η καύση του όμως θα πραγματοποιηθεί από ανθρώπους που βρίσκονται στην ζωή και αυτοί είναι πολύ πιθανό -και στον ορθόδοξο κόσμο σχεδόν βέβαιο- να έχουν αντιλήψεις που έρχονται σε αντίθεση με την επιθυμία του. Πως λοιπόν θα υποχρεωθούν να εκπληρώσουν την επιθυμία του εκλιπόντος και κατά πόσο η ατομική επιθυμία εκείνου, που εδώ εκφράζει μία αποκλίνουσα τοποθέτηση, δεν παραβιάζει την ελευθερία της συνειδήσεως εκείνων που είναι τοποθετημένοι διαφορετικά; Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει το ζήτημα των νεκρών, υπό το πρίσμα της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας και της Χριστιανικής Ηθικής και Βιοηθικής. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο να γίνει σύγκριση μεταξύ του εκκλησιαστικού λεξιλογίου και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούν οι υπέρμαχοι της καύσης, ώστε να διασαφηνιστεί το τι εξυπηρετεί το καθένα. Θα αναφερθεί ο ρόλος της Εκκλησίας και η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Ηθικής. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά για τη σημασία του ανθρώπινου σώματος στην Ορθόδοξη Εκκλησία, για τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα, καθώς και για την εσχατολογική προσδοκία της Δευτέρας Παρουσίας. Επιπροσθέτως, θα γίνει μια ιστορική αναδρομή και επισκόπηση στη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της αποτέφρωσης, ενώ θα αναφερθούν διεξοδικά οι δράσεις και οι αντιδράσεις που προέκυψαν στην ελληνική κοινωνία από το εν λόγω θέμα. Επίσης θα εξεταστεί αν μπορεί να συμβεί ανανέωση χριστιανικού ήθους και ποια η θέση της Χριστιανικής Ηθικής και της Οικολογικής Ηθικής στο ζήτημα της αποτέφρωσης. Εν συνεχεία, κρίνεται αναγκαίο να γίνει μια προσέγγιση, στην εκκοσμίκευση και τις συνέπειες που αυτή επιφέρει, στη σύγκρουση μεταξύ Βιοπολιτικής και Βιοηθικής, αλλά και στη θέση των άλλων θρησκειών για την καύση των νεκρών.","The issue of cremation is included in the bioethical reflection of Christian Ethics, since life is not limited only to the present, but also includes the future, the eternal, afterlife. For Orthodox theology, death is not the last phase of man's life, but the penultimate one, so any reflection on death falls under the ethics of life (Bioethics) and not the ethics of death (Death-ethics). The Sociological and Ethical approach to cremation does not only concern the dead, but mainly concerns the moral attitude of the living related to him. A key chapter of a posthumous Christian Morality is considered to be the attitude of society towards the dead and this is tested in the dilemma: Burial or cremation. One may ask to be cremated after his death, but his cremation will be carried out by people who are alive and who are very likely - and in the Orthodox world almost certainly - to have views that contradict his wishes. How, then, will they be compelled to fulfil the wish of the deceased, and whether the individual wish of the deceased, who here expresses a divergent position, does not violate the freedom of conscience of those who are placed differently? This diploma thesis aims to investigate the issue of the dead, in the light of the Sociology of Religion and Christian Ethics and Bioethics. That is why it is necessary to compare the ecclesiastical vocabulary with the vocabulary used by the proponents of cremation, in order to clarify what each serves. The role of the Church and the position of Orthodox Church Ethics will be mentioned. In addition, reference will be made to the importance of the human body in the Orthodox Church, to the separation of the soul from the body, as well as to the eschatological expectation of the Second Advent. In addition, there will be a historical review and overview of the stance of the Church of Greece towards cremation, while the actions and reactions that emerged in Greek society from this issue will be thoroughly reported. It will also be examined whether a renewal of the Christian ethos can occur and what is the position of Christian Ethics and Ecological Ethics on the issue of cremation. Next, it is necessary to take an approach to secularization and the consequences it brings, to the conflict between Biopolitics and Bioethics, but also to the position of other religions on cremation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["\"Το ζήτημα της καύσης των νεκρών. Κοινωνιολογική και Ηθική διερεύνηση\"."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μανωλάκης Ηλίας","Manolakis Ilias"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Το ζήτημα της καύσης των νεκρών, συμπεριλαμβάνεται στον βιοηθικό προβληματισμό της Χριστιανικής Ηθικής, αφού η ζωή δεν εξαντλείται μόνο στην παρούσα, αλλά συμπεριλαμβάνει και τη μέλλουσα, την αιώνια, μετά θάνατον ζωή. Για την Ορθόδοξη θεολογία, ο θάνατος δεν είναι η τελευταία φάση της ζωής του ανθρώπου, αλλά η προτελευταία, άρα οποιοσδήποτε προβληματισμός περί θανάτου υπάγεται στην Ηθική της ζωής (Βιοηθική) και όχι στην Ηθική του θανάτου (Θανατο-ηθική). Η Κοινωνιολογική και Ηθική προσέγγιση της καύσης των νεκρών, δεν αφορά μόνο στο νεκρό, αλλά αφορά κυρίως στην ηθική στάση των ζώντων που σχετίζονται με αυτόν. Βασικό κεφάλαιο μιας μεταθανάτιας Χριστιανικής Ηθικής θεωρείται η στάση της κοινωνίας απέναντι στο νεκρό και αυτή δοκιμάζεται στο δίλημμα: Ταφή ή καύση. Μπορεί κάποιος να ζητήσει να καεί μετά τον θάνατό του, η καύση του όμως θα πραγματοποιηθεί από ανθρώπους που βρίσκονται στην ζωή και αυτοί είναι πολύ πιθανό -και στον ορθόδοξο κόσμο σχεδόν βέβαιο- να έχουν αντιλήψεις που έρχονται σε αντίθεση με την επιθυμία του. Πως λοιπόν θα υποχρεωθούν να εκπληρώσουν την επιθυμία του εκλιπόντος και κατά πόσο η ατομική επιθυμία εκείνου, που εδώ εκφράζει μία αποκλίνουσα τοποθέτηση, δεν παραβιάζει την ελευθερία της συνειδήσεως εκείνων που είναι τοποθετημένοι διαφορετικά; Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει το ζήτημα των νεκρών, υπό το πρίσμα της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας και της Χριστιανικής Ηθικής και Βιοηθικής. Γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητο να γίνει σύγκριση μεταξύ του εκκλησιαστικού λεξιλογίου και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούν οι υπέρμαχοι της καύσης, ώστε να διασαφηνιστεί το τι εξυπηρετεί το καθένα. Θα αναφερθεί ο ρόλος της Εκκλησίας και η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Ηθικής. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά για τη σημασία του ανθρώπινου σώματος στην Ορθόδοξη Εκκλησία, για τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα, καθώς και για την εσχατολογική προσδοκία της Δευτέρας Παρουσίας. Επιπροσθέτως, θα γίνει μια ιστορική αναδρομή και επισκόπηση στη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της αποτέφρωσης, ενώ θα αναφερθούν διεξοδικά οι δράσεις και οι αντιδράσεις που προέκυψαν στην ελληνική κοινωνία από το εν λόγω θέμα. Επίσης θα εξεταστεί αν μπορεί να συμβεί ανανέωση χριστιανικού ήθους και ποια η θέση της Χριστιανικής Ηθικής και της Οικολογικής Ηθικής στο ζήτημα της αποτέφρωσης. Εν συνεχεία, κρίνεται αναγκαίο να γίνει μια προσέγγιση, στην εκκοσμίκευση και τις συνέπειες που αυτή επιφέρει, στη σύγκρουση μεταξύ Βιοπολιτικής και Βιοηθικής, αλλά και στη θέση των άλλων θρησκειών για την καύση των νεκρών.","The issue of cremation is included in the bioethical reflection of Christian Ethics, since life is not limited only to the present, but also includes the future, the eternal, afterlife. For Orthodox theology, death is not the last phase of man's life, but the penultimate one, so any reflection on death falls under the ethics of life (Bioethics) and not the ethics of death (Death-ethics). The Sociological and Ethical approach to cremation does not only concern the dead, but mainly concerns the moral attitude of the living related to him. A key chapter of a posthumous Christian Morality is considered to be the attitude of society towards the dead and this is tested in the dilemma: Burial or cremation. One may ask to be cremated after his death, but his cremation will be carried out by people who are alive and who are very likely - and in the Orthodox world almost certainly - to have views that contradict his wishes. How, then, will they be compelled to fulfil the wish of the deceased, and whether the individual wish of the deceased, who here expresses a divergent position, does not violate the freedom of conscience of those who are placed differently? This diploma thesis aims to investigate the issue of the dead, in the light of the Sociology of Religion and Christian Ethics and Bioethics. That is why it is necessary to compare the ecclesiastical vocabulary with the vocabulary used by the proponents of cremation, in order to clarify what each serves. The role of the Church and the position of Orthodox Church Ethics will be mentioned. In addition, reference will be made to the importance of the human body in the Orthodox Church, to the separation of the soul from the body, as well as to the eschatological expectation of the Second Advent. In addition, there will be a historical review and overview of the stance of the Church of Greece towards cremation, while the actions and reactions that emerged in Greek society from this issue will be thoroughly reported. It will also be examined whether a renewal of the Christian ethos can occur and what is the position of Christian Ethics and Ecological Ethics on the issue of cremation. Next, it is necessary to take an approach to secularization and the consequences it brings, to the conflict between Biopolitics and Bioethics, but also to the position of other religions on cremation."],"dc:identifier":["uoadl:3421781","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421781"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["\"Το ζήτημα της καύσης των νεκρών. Κοινωνιολογική και Ηθική διερεύνηση\"."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:30:55Z"}