{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3421869"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3421869","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Τα τέμπλα με προσκυνητάρια της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου: ζητήματα λειτουργίας, σύνθεσης και ανάγλυφου διακόσμου","abstract":"Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο, για την κάλυψη του τριμερούς ιερού, κυριαρχεί το τέμπλο, το οποίο είναι ψηλότερο από το φράγμα του ιερού, με τη προσθήκη κιονίσκων που στηρίζουν το ευθύγραμμο επιστύλιο. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο, είτε σε μορφή ενιαίας στοάς, ή σε ξεχωριστά διαφράγματα, ένα για το κυρίως ιερό και δυο για τα παραβήματα, τη πρόθεση και το διακονικό. Αποτελείται από κιονοστοιχία, που συνδέεται στο κάτω μέρος από τα θωράκια και πάνω στηρίζει το επιστύλιο. Από τον 10ο αι. παρατηρείται η προσθήκη των προσκυνηταρίων, στα δυτικά μέτωπα των διαχωριστικών τοίχων του κυρίως ιερού από τα παραβήματα, τα οποία σχηματίζονται από ανάγλυφα τοξωτά πλαίσια, στηριγμένα σε δυο κιονίσκους. Με την εύρεση παραδειγμάτων προσκυνηταρίων σε ναούς της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, υποδεικνύεται μια ευρεία προτίμηση του τύπου αυτού εικόνων, αλλά και της ύπαρξης τέμπλων που έφεραν προσκυνητάρια. Τα πλαίσια αυτά, τοποθετούνταν συνήθως σε ψηλότερο σημείο από το επιστύλιο του τέμπλου, και έφεραν διάκοσμο σχετικό με το υπόλοιπο τέμπλο, ώστε να υποδεικνύεται μια μεταξύ τους μορφολογική σύνδεση. Με την τοποθέτησή τους σε ψηλότερο σημείο από το υπόλοιπο τέμπλο, αναδεικνύεται η σημασία της εικόνας που πλαισιώνουν, προσελκύοντας τους πιστούς για την προσκύνησή τους. Η εικόνα των προσκυνηταρίων ήταν συνήθως ο Χριστός στο ένα προσκυνητάριο, και στο άλλο η Παναγία, σε στάση δέησης, σκηνή που απεικονιζόταν πολλές φορές στο επιστύλιο του τέμπλου, δημιουργώντας το ερώτημα του λόγου ύπαρξης των προσκυνηταρίων. Τα ανάγλυφα των προσκυνηταρίων, που σώζονται σε τέμπλα των ναών της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, στερούνται συστηματικής και ολοκληρωμένης μελέτης έως σήμερα, σε αντίθεση με τις εικόνες που πλαισιώνουν. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στην εξέταση των προσκυνηταρίων αυτών, σε συνάρτηση με τα τέμπλα στα οποία σώζονται, ώστε να δοθεί εικόνα για την ύπαρξη σχέσης, μορφολογικής, τεχνοτροπικής και χρονολογικής, με το υπόλοιπο τέμπλο. Στη παρούσα εργασία θα μελετηθεί η ύπαρξη ή μη, διαφορετικής μεταχείρισης στη κατασκευή των πλαισίων αυτών, αλλά και σε ποιους ναούς σώζονται, ώστε να υποδειχθεί, αν η κατασκευή τους αποτελεί γενική πρακτική ή χρησιμοποιούνταν σε μια κατηγορία ναών. Απαραίτητη καθίσταται η μελέτη του ρόλου που επιτελούσαν τα προσκυνητάρια, που καθιστούσε απαραίτητη την ύπαρξή τους στο τέμπλο, καθώς και την ύπαρξη ή μη περιπτώσεων επανάχρησης των προσκυνηταρίων. Η διπλωματική εργασία διαμορφώνεται στα εξής στάδια: αναλυτική περιγραφή των γλυπτών μερών του τέμπλου του εκάστοτε ναού, εξέταση των σωζόμενων στα τέμπλα αυτά, προσκυνηταρίων, ως προς το υλικό κατασκευής, την τεχνική επεξεργασία του υλικού και του ανάγλυφου διακόσμου. Κατά τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη των προσκυνηταρίων αυτών με τα τέμπλα, ώστε να εξαχθούν τα στοιχεία που θα απαντήσουν την ύπαρξη ή μη, της μεταξύ τους σύνδεσης, και τα υπόλοιπα προαναφερθέντα ερωτήματα, οδηγώντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων.","abstract_html":"Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο, για την κάλυψη του τριμερούς ιερού, κυριαρχεί το τέμπλο, το οποίο είναι ψηλότερο από το φράγμα του ιερού, με τη προσθήκη κιονίσκων που στηρίζουν το ευθύγραμμο επιστύλιο. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο, είτε σε μορφή ενιαίας στοάς, ή σε ξεχωριστά διαφράγματα, ένα για το κυρίως ιερό και δυο για τα παραβήματα, τη πρόθεση και το διακονικό. Αποτελείται από κιονοστοιχία, που συνδέεται στο κάτω μέρος από τα θωράκια και πάνω στηρίζει το επιστύλιο. Από τον 10ο αι. παρατηρείται η προσθήκη των προσκυνηταρίων, στα δυτικά μέτωπα των διαχωριστικών τοίχων του κυρίως ιερού από τα παραβήματα, τα οποία σχηματίζονται από ανάγλυφα τοξωτά πλαίσια, στηριγμένα σε δυο κιονίσκους. Με την εύρεση παραδειγμάτων προσκυνηταρίων σε ναούς της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, υποδεικνύεται μια ευρεία προτίμηση του τύπου αυτού εικόνων, αλλά και της ύπαρξης τέμπλων που έφεραν προσκυνητάρια. Τα πλαίσια αυτά, τοποθετούνταν συνήθως σε ψηλότερο σημείο από το επιστύλιο του τέμπλου, και έφεραν διάκοσμο σχετικό με το υπόλοιπο τέμπλο, ώστε να υποδεικνύεται μια μεταξύ τους μορφολογική σύνδεση. Με την τοποθέτησή τους σε ψηλότερο σημείο από το υπόλοιπο τέμπλο, αναδεικνύεται η σημασία της εικόνας που πλαισιώνουν, προσελκύοντας τους πιστούς για την προσκύνησή τους. Η εικόνα των προσκυνηταρίων ήταν συνήθως ο Χριστός στο ένα προσκυνητάριο, και στο άλλο η Παναγία, σε στάση δέησης, σκηνή που απεικονιζόταν πολλές φορές στο επιστύλιο του τέμπλου, δημιουργώντας το ερώτημα του λόγου ύπαρξης των προσκυνηταρίων. Τα ανάγλυφα των προσκυνηταρίων, που σώζονται σε τέμπλα των ναών της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, στερούνται συστηματικής και ολοκληρωμένης μελέτης έως σήμερα, σε αντίθεση με τις εικόνες που πλαισιώνουν. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στην εξέταση των προσκυνηταρίων αυτών, σε συνάρτηση με τα τέμπλα στα οποία σώζονται, ώστε να δοθεί εικόνα για την ύπαρξη σχέσης, μορφολογικής, τεχνοτροπικής και χρονολογικής, με το υπόλοιπο τέμπλο. Στη παρούσα εργασία θα μελετηθεί η ύπαρξη ή μη, διαφορετικής μεταχείρισης στη κατασκευή των πλαισίων αυτών, αλλά και σε ποιους ναούς σώζονται, ώστε να υποδειχθεί, αν η κατασκευή τους αποτελεί γενική πρακτική ή χρησιμοποιούνταν σε μια κατηγορία ναών. Απαραίτητη καθίσταται η μελέτη του ρόλου που επιτελούσαν τα προσκυνητάρια, που καθιστούσε απαραίτητη την ύπαρξή τους στο τέμπλο, καθώς και την ύπαρξη ή μη περιπτώσεων επανάχρησης των προσκυνηταρίων. Η διπλωματική εργασία διαμορφώνεται στα εξής στάδια: αναλυτική περιγραφή των γλυπτών μερών του τέμπλου του εκάστοτε ναού, εξέταση των σωζόμενων στα τέμπλα αυτά, προσκυνηταρίων, ως προς το υλικό κατασκευής, την τεχνική επεξεργασία του υλικού και του ανάγλυφου διακόσμου. Κατά τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη των προσκυνηταρίων αυτών με τα τέμπλα, ώστε να εξαχθούν τα στοιχεία που θα απαντήσουν την ύπαρξη ή μη, της μεταξύ τους σύνδεσης, και τα υπόλοιπα προαναφερθέντα ερωτήματα, οδηγώντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσιαγκανά Αναστασία","Tsiagkana Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:30:55Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3421869"],"render_values":[{"text":"uoadl:3421869","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421869","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421869","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3421869","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσιαγκανά Αναστασία","Tsiagkana Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3421869","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421869"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο, για την κάλυψη του τριμερούς ιερού, κυριαρχεί το τέμπλο, το οποίο είναι ψηλότερο από το φράγμα του ιερού, με τη προσθήκη κιονίσκων που στηρίζουν το ευθύγραμμο επιστύλιο. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο, είτε σε μορφή ενιαίας στοάς, ή σε ξεχωριστά διαφράγματα, ένα για το κυρίως ιερό και δυο για τα παραβήματα, τη πρόθεση και το διακονικό. Αποτελείται από κιονοστοιχία, που συνδέεται στο κάτω μέρος από τα θωράκια και πάνω στηρίζει το επιστύλιο. Από τον 10ο αι. παρατηρείται η προσθήκη των προσκυνηταρίων, στα δυτικά μέτωπα των διαχωριστικών τοίχων του κυρίως ιερού από τα παραβήματα, τα οποία σχηματίζονται από ανάγλυφα τοξωτά πλαίσια, στηριγμένα σε δυο κιονίσκους. Με την εύρεση παραδειγμάτων προσκυνηταρίων σε ναούς της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, υποδεικνύεται μια ευρεία προτίμηση του τύπου αυτού εικόνων, αλλά και της ύπαρξης τέμπλων που έφεραν προσκυνητάρια. Τα πλαίσια αυτά, τοποθετούνταν συνήθως σε ψηλότερο σημείο από το επιστύλιο του τέμπλου, και έφεραν διάκοσμο σχετικό με το υπόλοιπο τέμπλο, ώστε να υποδεικνύεται μια μεταξύ τους μορφολογική σύνδεση. Με την τοποθέτησή τους σε ψηλότερο σημείο από το υπόλοιπο τέμπλο, αναδεικνύεται η σημασία της εικόνας που πλαισιώνουν, προσελκύοντας τους πιστούς για την προσκύνησή τους. Η εικόνα των προσκυνηταρίων ήταν συνήθως ο Χριστός στο ένα προσκυνητάριο, και στο άλλο η Παναγία, σε στάση δέησης, σκηνή που απεικονιζόταν πολλές φορές στο επιστύλιο του τέμπλου, δημιουργώντας το ερώτημα του λόγου ύπαρξης των προσκυνηταρίων. Τα ανάγλυφα των προσκυνηταρίων, που σώζονται σε τέμπλα των ναών της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, στερούνται συστηματικής και ολοκληρωμένης μελέτης έως σήμερα, σε αντίθεση με τις εικόνες που πλαισιώνουν. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στην εξέταση των προσκυνηταρίων αυτών, σε συνάρτηση με τα τέμπλα στα οποία σώζονται, ώστε να δοθεί εικόνα για την ύπαρξη σχέσης, μορφολογικής, τεχνοτροπικής και χρονολογικής, με το υπόλοιπο τέμπλο. Στη παρούσα εργασία θα μελετηθεί η ύπαρξη ή μη, διαφορετικής μεταχείρισης στη κατασκευή των πλαισίων αυτών, αλλά και σε ποιους ναούς σώζονται, ώστε να υποδειχθεί, αν η κατασκευή τους αποτελεί γενική πρακτική ή χρησιμοποιούνταν σε μια κατηγορία ναών. Απαραίτητη καθίσταται η μελέτη του ρόλου που επιτελούσαν τα προσκυνητάρια, που καθιστούσε απαραίτητη την ύπαρξή τους στο τέμπλο, καθώς και την ύπαρξη ή μη περιπτώσεων επανάχρησης των προσκυνηταρίων. Η διπλωματική εργασία διαμορφώνεται στα εξής στάδια: αναλυτική περιγραφή των γλυπτών μερών του τέμπλου του εκάστοτε ναού, εξέταση των σωζόμενων στα τέμπλα αυτά, προσκυνηταρίων, ως προς το υλικό κατασκευής, την τεχνική επεξεργασία του υλικού και του ανάγλυφου διακόσμου. Κατά τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη των προσκυνηταρίων αυτών με τα τέμπλα, ώστε να εξαχθούν τα στοιχεία που θα απαντήσουν την ύπαρξη ή μη, της μεταξύ τους σύνδεσης, και τα υπόλοιπα προαναφερθέντα ερωτήματα, οδηγώντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων.","During the middle byzantine period the templon, which is taller than the sanctuary barrier, predominates to cover the three-part sanctuary, with the addition of columns to support the rectangular architrave. The chancel is constructed, either in the form of a single arcade, or in separate diaphragms, one for the main sanctuary and two for the screens, the prothesis and the diaconicon. It consists of a colonnade, connected at the bottom by the panels, which support the architrave above. From the 10th century, is observed the addition of the proskynetaria, on the western fronts of the walls separating the main sanctuary from the screens, which are formed by relief arched frames, supported by two columns. The discovery of examples of proskynetaria in churches of the middle and late byzantine period, indicates a widespread preference for this type of icon, as well as the existence of altars bearing proskynetaria. These frames were usually placed higher than the architrave of the chancel, and were decorated in a manner related to the rest of the chancel, so as to indicate a morphological connection between them. By placing them at a higher point than the rest of the iconostasis, the importance of the image they framed was emphasized, attracting the faithful to their veneration. The image of the pilgrimage shrines was usually Christ on one side, and the Virgin Mary on the other, in a posture of supplication, a scene that was often depicted on the architrave of the templon, raising the question of the reason for the existence of the proskynetaria. The bas-reliefs of the proskynetaria, which are preserved on the templa of the churches of the middle and late byzantine period, lack systematic and complete study until today, in contrast to the icons that frame them. The present postgraduate thesis aims to examine these shrines in relation to the iconostasis in which they are preserved, in order to provide insight into their relationship, morphological, stylistic and chronological, with the rest of the iconostasis. This paper will study the existence, or not, of different treatment in the construction of these panels, as well as in which kind of churches they survive, in order to indicate whether their construction is a general practice or they were used in a specific category of churches. It is necessary to study the role that the proskynetaria played, which made their existence necessary in the iconostasis, as well as the existence or not of cases of re-use of the proskynetaria. The thesis is structured in the following stages: detailed description of the sculptural parts of the temple of each church, examination of the surviving proskynetaria in these templa, in terms of the material of construction, the technical treatment of the material and the relief decoration. During the writing of the thesis, a comparative study of these proskynetaria with the temples is carried out, in order to extract the data, that will answer the existence or not of the connection between them, and the other aforementioned questions, leading to the conclusion."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Τα τέμπλα με προσκυνητάρια της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου: ζητήματα λειτουργίας, σύνθεσης και ανάγλυφου διακόσμου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσιαγκανά Αναστασία","Tsiagkana Anastasia"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο, για την κάλυψη του τριμερούς ιερού, κυριαρχεί το τέμπλο, το οποίο είναι ψηλότερο από το φράγμα του ιερού, με τη προσθήκη κιονίσκων που στηρίζουν το ευθύγραμμο επιστύλιο. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο, είτε σε μορφή ενιαίας στοάς, ή σε ξεχωριστά διαφράγματα, ένα για το κυρίως ιερό και δυο για τα παραβήματα, τη πρόθεση και το διακονικό. Αποτελείται από κιονοστοιχία, που συνδέεται στο κάτω μέρος από τα θωράκια και πάνω στηρίζει το επιστύλιο. Από τον 10ο αι. παρατηρείται η προσθήκη των προσκυνηταρίων, στα δυτικά μέτωπα των διαχωριστικών τοίχων του κυρίως ιερού από τα παραβήματα, τα οποία σχηματίζονται από ανάγλυφα τοξωτά πλαίσια, στηριγμένα σε δυο κιονίσκους. Με την εύρεση παραδειγμάτων προσκυνηταρίων σε ναούς της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, υποδεικνύεται μια ευρεία προτίμηση του τύπου αυτού εικόνων, αλλά και της ύπαρξης τέμπλων που έφεραν προσκυνητάρια. Τα πλαίσια αυτά, τοποθετούνταν συνήθως σε ψηλότερο σημείο από το επιστύλιο του τέμπλου, και έφεραν διάκοσμο σχετικό με το υπόλοιπο τέμπλο, ώστε να υποδεικνύεται μια μεταξύ τους μορφολογική σύνδεση. Με την τοποθέτησή τους σε ψηλότερο σημείο από το υπόλοιπο τέμπλο, αναδεικνύεται η σημασία της εικόνας που πλαισιώνουν, προσελκύοντας τους πιστούς για την προσκύνησή τους. Η εικόνα των προσκυνηταρίων ήταν συνήθως ο Χριστός στο ένα προσκυνητάριο, και στο άλλο η Παναγία, σε στάση δέησης, σκηνή που απεικονιζόταν πολλές φορές στο επιστύλιο του τέμπλου, δημιουργώντας το ερώτημα του λόγου ύπαρξης των προσκυνηταρίων. Τα ανάγλυφα των προσκυνηταρίων, που σώζονται σε τέμπλα των ναών της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, στερούνται συστηματικής και ολοκληρωμένης μελέτης έως σήμερα, σε αντίθεση με τις εικόνες που πλαισιώνουν. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στην εξέταση των προσκυνηταρίων αυτών, σε συνάρτηση με τα τέμπλα στα οποία σώζονται, ώστε να δοθεί εικόνα για την ύπαρξη σχέσης, μορφολογικής, τεχνοτροπικής και χρονολογικής, με το υπόλοιπο τέμπλο. Στη παρούσα εργασία θα μελετηθεί η ύπαρξη ή μη, διαφορετικής μεταχείρισης στη κατασκευή των πλαισίων αυτών, αλλά και σε ποιους ναούς σώζονται, ώστε να υποδειχθεί, αν η κατασκευή τους αποτελεί γενική πρακτική ή χρησιμοποιούνταν σε μια κατηγορία ναών. Απαραίτητη καθίσταται η μελέτη του ρόλου που επιτελούσαν τα προσκυνητάρια, που καθιστούσε απαραίτητη την ύπαρξή τους στο τέμπλο, καθώς και την ύπαρξη ή μη περιπτώσεων επανάχρησης των προσκυνηταρίων. Η διπλωματική εργασία διαμορφώνεται στα εξής στάδια: αναλυτική περιγραφή των γλυπτών μερών του τέμπλου του εκάστοτε ναού, εξέταση των σωζόμενων στα τέμπλα αυτά, προσκυνηταρίων, ως προς το υλικό κατασκευής, την τεχνική επεξεργασία του υλικού και του ανάγλυφου διακόσμου. Κατά τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη των προσκυνηταρίων αυτών με τα τέμπλα, ώστε να εξαχθούν τα στοιχεία που θα απαντήσουν την ύπαρξη ή μη, της μεταξύ τους σύνδεσης, και τα υπόλοιπα προαναφερθέντα ερωτήματα, οδηγώντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων.","During the middle byzantine period the templon, which is taller than the sanctuary barrier, predominates to cover the three-part sanctuary, with the addition of columns to support the rectangular architrave. The chancel is constructed, either in the form of a single arcade, or in separate diaphragms, one for the main sanctuary and two for the screens, the prothesis and the diaconicon. It consists of a colonnade, connected at the bottom by the panels, which support the architrave above. From the 10th century, is observed the addition of the proskynetaria, on the western fronts of the walls separating the main sanctuary from the screens, which are formed by relief arched frames, supported by two columns. The discovery of examples of proskynetaria in churches of the middle and late byzantine period, indicates a widespread preference for this type of icon, as well as the existence of altars bearing proskynetaria. These frames were usually placed higher than the architrave of the chancel, and were decorated in a manner related to the rest of the chancel, so as to indicate a morphological connection between them. By placing them at a higher point than the rest of the iconostasis, the importance of the image they framed was emphasized, attracting the faithful to their veneration. The image of the pilgrimage shrines was usually Christ on one side, and the Virgin Mary on the other, in a posture of supplication, a scene that was often depicted on the architrave of the templon, raising the question of the reason for the existence of the proskynetaria. The bas-reliefs of the proskynetaria, which are preserved on the templa of the churches of the middle and late byzantine period, lack systematic and complete study until today, in contrast to the icons that frame them. The present postgraduate thesis aims to examine these shrines in relation to the iconostasis in which they are preserved, in order to provide insight into their relationship, morphological, stylistic and chronological, with the rest of the iconostasis. This paper will study the existence, or not, of different treatment in the construction of these panels, as well as in which kind of churches they survive, in order to indicate whether their construction is a general practice or they were used in a specific category of churches. It is necessary to study the role that the proskynetaria played, which made their existence necessary in the iconostasis, as well as the existence or not of cases of re-use of the proskynetaria. The thesis is structured in the following stages: detailed description of the sculptural parts of the temple of each church, examination of the surviving proskynetaria in these templa, in terms of the material of construction, the technical treatment of the material and the relief decoration. During the writing of the thesis, a comparative study of these proskynetaria with the temples is carried out, in order to extract the data, that will answer the existence or not of the connection between them, and the other aforementioned questions, leading to the conclusion."],"dc:identifier":["uoadl:3421869","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3421869"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Τα τέμπλα με προσκυνητάρια της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου: ζητήματα λειτουργίας, σύνθεσης και ανάγλυφου διακόσμου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:30:55Z"}