{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3422419"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3422419","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Eπαγγελματική εξουθένωση εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή και την συμπεριληπτική εκπαίδευση: μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024","abstract":"Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024 αναφορικά με την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ύστερα από συστηματική αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Scopus, ERIC & JSTOR) επιλέχθηκαν 34 εμπειρικές έρευνες, οι οποίες αναλύθηκαν με πλαίσιο ταξινόμησης το Οικολογικό μοντέλο του Bronfenbrenner. Τα αποτελέσματα επαληθεύουν πως το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο προσδιορίζεται από ατομικούς, διαπροσωπικούς και οργανωσιακούς παράγοντες. Αναφορικά με τους ατομικούς παράγοντες, φαίνεται ότι ένα σύνολο χαρακτηριστικών της προσωπικότητας λειτουργούν προστατευτικά, μεταξύ άλλων η αυτοαποτελεσματικότητα, το ψυχολογικό κεφάλαιο και η συναισθηματική νοημοσύνη. Στον αντίποδα ο νευρωτισμός, η ευαλωτότητα στο στρες, αλλά και τα χρόνια προϋπηρεσίας αναδεικνύονται ως ατομικοί παράγοντες ευαλωτότητας. Από τα σημαντικότερα ευρήματα της παρούσας έρευνας αποτελεί η ανάδειξη, πρώτον, του τρόπου με τον οποίον οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται το στρες και, δεύτερον, των στρατηγικών που αναπτύσσουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν το στρες ως σημαντικότατους παράγοντες της επαγγελματικής εξουθένωσης. Επιπροσθέτως, ένα πλήθος εμπειρικών ερευνών συμφωνούν για τον προστατευτικό ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης, και των καλών διαπροσωπικών σχέσεων με γονείς, μαθητές και συναδέλφους. Στους σημαντικότερους οργανωσιακούς παράγοντες συγκαταλέγονται η παροχή επαρκούς χρόνου προγραμματισμού και αυτονομίας στους εκπαιδευτικούς, το στυλ ηγεσίας των διευθυντών της σχολικής μονάδας, ο όγκος των εργασιακών απαιτήσεων, όπως επίσης και η αμφιβολία ή η σύγκρουση ως προς τον εργασιακό ρόλο. Στα συμπεράσματα συζητείται η ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα λαμβάνουν υπ όψιν ότι το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης είναι πολυπαραγοντικό και, σε κάποιο βαθμό, προσωπικό ζήτημα. Τέλος, ιδιαίτερα ωφέλιμες θα ήταν μελλοντικές έρευνες με διαχρονικό σχεδιασμό, οι οποίες αξιοποιώντας την προσωποκεντρική προσέγγιση, θα παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την άγνωστη έως σήμερα ενδοατομική εξελικτική πορεία του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024 αναφορικά με την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ύστερα από συστηματική αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Scopus, ERIC &amp; JSTOR) επιλέχθηκαν 34 εμπειρικές έρευνες, οι οποίες αναλύθηκαν με πλαίσιο ταξινόμησης το Οικολογικό μοντέλο του Bronfenbrenner. Τα αποτελέσματα επαληθεύουν πως το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο προσδιορίζεται από ατομικούς, διαπροσωπικούς και οργανωσιακούς παράγοντες. Αναφορικά με τους ατομικούς παράγοντες, φαίνεται ότι ένα σύνολο χαρακτηριστικών της προσωπικότητας λειτουργούν προστατευτικά, μεταξύ άλλων η αυτοαποτελεσματικότητα, το ψυχολογικό κεφάλαιο και η συναισθηματική νοημοσύνη. Στον αντίποδα ο νευρωτισμός, η ευαλωτότητα στο στρες, αλλά και τα χρόνια προϋπηρεσίας αναδεικνύονται ως ατομικοί παράγοντες ευαλωτότητας. Από τα σημαντικότερα ευρήματα της παρούσας έρευνας αποτελεί η ανάδειξη, πρώτον, του τρόπου με τον οποίον οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται το στρες και, δεύτερον, των στρατηγικών που αναπτύσσουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν το στρες ως σημαντικότατους παράγοντες της επαγγελματικής εξουθένωσης. Επιπροσθέτως, ένα πλήθος εμπειρικών ερευνών συμφωνούν για τον προστατευτικό ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης, και των καλών διαπροσωπικών σχέσεων με γονείς, μαθητές και συναδέλφους. Στους σημαντικότερους οργανωσιακούς παράγοντες συγκαταλέγονται η παροχή επαρκούς χρόνου προγραμματισμού και αυτονομίας στους εκπαιδευτικούς, το στυλ ηγεσίας των διευθυντών της σχολικής μονάδας, ο όγκος των εργασιακών απαιτήσεων, όπως επίσης και η αμφιβολία ή η σύγκρουση ως προς τον εργασιακό ρόλο. Στα συμπεράσματα συζητείται η ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα λαμβάνουν υπ όψιν ότι το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης είναι πολυπαραγοντικό και, σε κάποιο βαθμό, προσωπικό ζήτημα. Τέλος, ιδιαίτερα ωφέλιμες θα ήταν μελλοντικές έρευνες με διαχρονικό σχεδιασμό, οι οποίες αξιοποιώντας την προσωποκεντρική προσέγγιση, θα παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την άγνωστη έως σήμερα ενδοατομική εξελικτική πορεία του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Σακελλαρίδη Ελένη","Sakellaridi Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:31:00Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3422419"],"render_values":[{"text":"uoadl:3422419","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422419","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422419","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3422419","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σακελλαρίδη Ελένη","Sakellaridi Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3422419","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422419"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024 αναφορικά με την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ύστερα από συστηματική αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Scopus, ERIC & JSTOR) επιλέχθηκαν 34 εμπειρικές έρευνες, οι οποίες αναλύθηκαν με πλαίσιο ταξινόμησης το Οικολογικό μοντέλο του Bronfenbrenner. Τα αποτελέσματα επαληθεύουν πως το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο προσδιορίζεται από ατομικούς, διαπροσωπικούς και οργανωσιακούς παράγοντες. Αναφορικά με τους ατομικούς παράγοντες, φαίνεται ότι ένα σύνολο χαρακτηριστικών της προσωπικότητας λειτουργούν προστατευτικά, μεταξύ άλλων η αυτοαποτελεσματικότητα, το ψυχολογικό κεφάλαιο και η συναισθηματική νοημοσύνη. Στον αντίποδα ο νευρωτισμός, η ευαλωτότητα στο στρες, αλλά και τα χρόνια προϋπηρεσίας αναδεικνύονται ως ατομικοί παράγοντες ευαλωτότητας. Από τα σημαντικότερα ευρήματα της παρούσας έρευνας αποτελεί η ανάδειξη, πρώτον, του τρόπου με τον οποίον οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται το στρες και, δεύτερον, των στρατηγικών που αναπτύσσουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν το στρες ως σημαντικότατους παράγοντες της επαγγελματικής εξουθένωσης. Επιπροσθέτως, ένα πλήθος εμπειρικών ερευνών συμφωνούν για τον προστατευτικό ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης, και των καλών διαπροσωπικών σχέσεων με γονείς, μαθητές και συναδέλφους. Στους σημαντικότερους οργανωσιακούς παράγοντες συγκαταλέγονται η παροχή επαρκούς χρόνου προγραμματισμού και αυτονομίας στους εκπαιδευτικούς, το στυλ ηγεσίας των διευθυντών της σχολικής μονάδας, ο όγκος των εργασιακών απαιτήσεων, όπως επίσης και η αμφιβολία ή η σύγκρουση ως προς τον εργασιακό ρόλο. Στα συμπεράσματα συζητείται η ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα λαμβάνουν υπ όψιν ότι το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης είναι πολυπαραγοντικό και, σε κάποιο βαθμό, προσωπικό ζήτημα. Τέλος, ιδιαίτερα ωφέλιμες θα ήταν μελλοντικές έρευνες με διαχρονικό σχεδιασμό, οι οποίες αξιοποιώντας την προσωποκεντρική προσέγγιση, θα παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την άγνωστη έως σήμερα ενδοατομική εξελικτική πορεία του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης.","This paper is a systematic review of the literature from 2014- 2024 regarding burnout among special education and inclusive education teachers. After a systematic search of three databases (Scopus, ERIC &JSTOR), 34 empirical studies were selected and analysed using Bronfenbrenner's Ecological Model as an organizational classification framework. The results verify that the burnout syndrome of special education and inclusive education teachers is a highly multifactorial phenomenon, determined by individual, interpersonal and organizational factors. Regarding individual factors, it appears that a set of personality traits may be protective against burnout among special education and inclusive education teachers, including self-efficacy, psychological capital, emotional intelligence, and internal locus of control. On the contrary, neuroticism, vulnerability to stress and years of work experience seem to be the most important risk factors. Among the most important findings of the present study is the emergence, first, of the way teachers perceive stress and, second, the strategies they develop to cope with stress, as important factors of burnout. In addition, a substantial body of empirical research included in this systematic literature review agrees on the important protective role of social support and good interpersonal relationships in the working environment against burnout. This study identified the provision of adequate planning time and teacher autonomy, the leadership style of school administrators and the volume of work demands, as well as role conflict, as important organizational factors. The conclusions discuss the need to develop effective interventions that consider that the burnout syndrome of special education and inclusive education teachers is a multifactorial and, to some extent, personal issue. In the same direction, research with a longitudinal design, utilising a person-centred approach would be particularly beneficial to provide more information on the intra-individual developmental course of the burnout syndrome, which remains unknown."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Eπαγγελματική εξουθένωση εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή και την συμπεριληπτική εκπαίδευση: μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σακελλαρίδη Ελένη","Sakellaridi Eleni"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024 αναφορικά με την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Ύστερα από συστηματική αναζήτηση σε τρεις βάσεις δεδομένων (Scopus, ERIC & JSTOR) επιλέχθηκαν 34 εμπειρικές έρευνες, οι οποίες αναλύθηκαν με πλαίσιο ταξινόμησης το Οικολογικό μοντέλο του Bronfenbrenner. Τα αποτελέσματα επαληθεύουν πως το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο προσδιορίζεται από ατομικούς, διαπροσωπικούς και οργανωσιακούς παράγοντες. Αναφορικά με τους ατομικούς παράγοντες, φαίνεται ότι ένα σύνολο χαρακτηριστικών της προσωπικότητας λειτουργούν προστατευτικά, μεταξύ άλλων η αυτοαποτελεσματικότητα, το ψυχολογικό κεφάλαιο και η συναισθηματική νοημοσύνη. Στον αντίποδα ο νευρωτισμός, η ευαλωτότητα στο στρες, αλλά και τα χρόνια προϋπηρεσίας αναδεικνύονται ως ατομικοί παράγοντες ευαλωτότητας. Από τα σημαντικότερα ευρήματα της παρούσας έρευνας αποτελεί η ανάδειξη, πρώτον, του τρόπου με τον οποίον οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται το στρες και, δεύτερον, των στρατηγικών που αναπτύσσουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν το στρες ως σημαντικότατους παράγοντες της επαγγελματικής εξουθένωσης. Επιπροσθέτως, ένα πλήθος εμπειρικών ερευνών συμφωνούν για τον προστατευτικό ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης, και των καλών διαπροσωπικών σχέσεων με γονείς, μαθητές και συναδέλφους. Στους σημαντικότερους οργανωσιακούς παράγοντες συγκαταλέγονται η παροχή επαρκούς χρόνου προγραμματισμού και αυτονομίας στους εκπαιδευτικούς, το στυλ ηγεσίας των διευθυντών της σχολικής μονάδας, ο όγκος των εργασιακών απαιτήσεων, όπως επίσης και η αμφιβολία ή η σύγκρουση ως προς τον εργασιακό ρόλο. Στα συμπεράσματα συζητείται η ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα λαμβάνουν υπ όψιν ότι το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης είναι πολυπαραγοντικό και, σε κάποιο βαθμό, προσωπικό ζήτημα. Τέλος, ιδιαίτερα ωφέλιμες θα ήταν μελλοντικές έρευνες με διαχρονικό σχεδιασμό, οι οποίες αξιοποιώντας την προσωποκεντρική προσέγγιση, θα παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την άγνωστη έως σήμερα ενδοατομική εξελικτική πορεία του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης.","This paper is a systematic review of the literature from 2014- 2024 regarding burnout among special education and inclusive education teachers. After a systematic search of three databases (Scopus, ERIC &JSTOR), 34 empirical studies were selected and analysed using Bronfenbrenner's Ecological Model as an organizational classification framework. The results verify that the burnout syndrome of special education and inclusive education teachers is a highly multifactorial phenomenon, determined by individual, interpersonal and organizational factors. Regarding individual factors, it appears that a set of personality traits may be protective against burnout among special education and inclusive education teachers, including self-efficacy, psychological capital, emotional intelligence, and internal locus of control. On the contrary, neuroticism, vulnerability to stress and years of work experience seem to be the most important risk factors. Among the most important findings of the present study is the emergence, first, of the way teachers perceive stress and, second, the strategies they develop to cope with stress, as important factors of burnout. In addition, a substantial body of empirical research included in this systematic literature review agrees on the important protective role of social support and good interpersonal relationships in the working environment against burnout. This study identified the provision of adequate planning time and teacher autonomy, the leadership style of school administrators and the volume of work demands, as well as role conflict, as important organizational factors. The conclusions discuss the need to develop effective interventions that consider that the burnout syndrome of special education and inclusive education teachers is a multifactorial and, to some extent, personal issue. In the same direction, research with a longitudinal design, utilising a person-centred approach would be particularly beneficial to provide more information on the intra-individual developmental course of the burnout syndrome, which remains unknown."],"dc:identifier":["uoadl:3422419","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3422419"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Eπαγγελματική εξουθένωση εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή και την συμπεριληπτική εκπαίδευση: μία συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας της δεκαετίας 2014- 2024"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:00Z"}