{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3428404"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3428404","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάλυση του πλημμυρικού κινδύνου στην περιοχή του Βόλου με τη χρήση μορφομετρικών παραμέτρων","abstract":"Οι πλημμύρες αποτελούν τον πιο συχνό τύπο φυσικής καταστροφής σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για το φυσικό φαινόμενο που επηρεάζει το μεγαλύτερο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού, ενώ είναι υπεύθυνο για το ένα τρίτο των εκτιμώμενων ζημιών από φυσικά καταστροφικά φαινόμενα. Το γεγονός ότι ως φυσική καταστροφή προκαλεί επιπτώσεις σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό και περιβαλλοντικό επίπεδο και σε συνδυασμό με τη ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα εκδήλωσης τους υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, τις καθιστά μία από τις πλέον καταστροφικές μορφές φυσικών καταστροφών. Η αύξηση της πυκνότητας του πληθυσμού όπως και η εντατικοποίηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιοχές υψηλής πλημμυρικής τρωτότητας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση των καταστρεπτικών συνεπειών των πλημμυρών. Συνεπώς, ο εντοπισμός των περιοχών εκείνων που εμφανίζουν υψηλή πλημμυρική τρωτότητα κρίνεται αναγκαίος. Με τον τρόπο αυτόν καθίσταται εφικτός ο καθορισμός των καταλληλότερων και πιο αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης των πλημμυρικών φαινομένων, έχοντας ως κύριο στόχο τη μείωση των επιπτώσεων τους στη κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Έχοντας ως γνώμονα τα παραπάνω, στόχο της παρούσας εργασίας αποτελεί η κατασκευή ενός μοντέλου πλημμυρικής τρωτότητας. Η κατασκευή του βασίστηκε στον συνδυασμό της μεθοδολογίας της Χωρικής Πολυκριτηριακής Ανάλυσης και της μεθόδου Αναλυτικής Ιεράρχησης ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) και συγκεκριμένα το λογισμικό ArcPro της ESRI. Η περιοχή μελέτης που επιλέχθηκε για την εφαρμογή του μοντέλου είναι η περιοχή του Βόλου, και ειδικότερα οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων Ξηριά, Κραυσίδωνα και Άναβρου. Η επιλογή αυτή έγινε λόγω του πολύ έντονου πλημμυρικού ιστορικού που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή του Βόλου, καθώς και των ακραίων καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias» που έπληξαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2023, προκαλώντας τόσο απώλειες ανθρώπινων ζωών, όσο και καταστροφικές επιπτώσεις σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Προκειμένου να διερευνηθεί η τρωτότητα της περιοχής του Βόλου στον πλημμυρικό κίνδυνο, επιλέχθηκαν έξι μορφομετρικοί παράγοντες που επηρεάζουν την πλημμυρική τρωτότητα με βάση τη βιβλιογραφία, παρόμοιες έρευνες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής. Αυτοί οι παράγοντες είναι η μορφολογική κλίση αναγλύφου, η συσσώρευση ροής υδάτων, η υδρολιθολογία, οι χρήσεις/καλύψεις γης, το πλημμυρικό ιστορικό και οι καμένες εκτάσεις της περιοχής. Στον κάθε παράγοντα αποδόθηκε ένας συντελεστής βαρύτητας με βάση τον βαθμό επιρροής του στην εκδήλωση πλημμυρών, όπως ορίζει η μέθοδος Αναλυτικής Ιεράρχησης. Στη συνέχεια ακολούθησε η χαρτογραφική υπέρθεση των σταθμισμένων παραγόντων στο ArcPro, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός θεματικού χάρτη πλημμυρικής τρωτότητας για τις τρεις λεκάνες απορροής της περιοχής μελέτης. Μέσω αυτού του χάρτη εντοπίστηκαν οι περιοχές στις τρεις λεκάνες απορροής των ρεμάτων του Βόλου που παρουσιάζουν υψηλή και πολύ υψηλή τρωτότητα απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο, καθώς και τα ποσοστά αυτών επί της συνολικής έκτασης της περιοχής μελέτης. Προκειμένου να πιστοποιηθεί η αξιοπιστία του μοντέλου πραγματοποιήθηκε ανάλυση της ευαισθησίας του και έλεγχος των αποτελεσμάτων με πραγματικά δεδομένα, μέσω της σύγκρισης τους με το πλημμυρικό ιστορικό της περιοχής και των Ζωνών Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ), της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων. Τέλος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας εργασίας, κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων και ενεργειών για την μείωση των επιπτώσεων των πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή του Βόλου, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η συμβολή των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών, στη δημιουργία μοντέλων εκτίμησης του πλημμυρικού κινδύνου, και στη διαχείριση των πλημμυρών με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων τους.","abstract_html":"Οι πλημμύρες αποτελούν τον πιο συχνό τύπο φυσικής καταστροφής σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για το φυσικό φαινόμενο που επηρεάζει το μεγαλύτερο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού, ενώ είναι υπεύθυνο για το ένα τρίτο των εκτιμώμενων ζημιών από φυσικά καταστροφικά φαινόμενα. Το γεγονός ότι ως φυσική καταστροφή προκαλεί επιπτώσεις σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό και περιβαλλοντικό επίπεδο και σε συνδυασμό με τη ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα εκδήλωσης τους υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, τις καθιστά μία από τις πλέον καταστροφικές μορφές φυσικών καταστροφών. Η αύξηση της πυκνότητας του πληθυσμού όπως και η εντατικοποίηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιοχές υψηλής πλημμυρικής τρωτότητας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση των καταστρεπτικών συνεπειών των πλημμυρών. Συνεπώς, ο εντοπισμός των περιοχών εκείνων που εμφανίζουν υψηλή πλημμυρική τρωτότητα κρίνεται αναγκαίος. Με τον τρόπο αυτόν καθίσταται εφικτός ο καθορισμός των καταλληλότερων και πιο αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης των πλημμυρικών φαινομένων, έχοντας ως κύριο στόχο τη μείωση των επιπτώσεων τους στη κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Έχοντας ως γνώμονα τα παραπάνω, στόχο της παρούσας εργασίας αποτελεί η κατασκευή ενός μοντέλου πλημμυρικής τρωτότητας. Η κατασκευή του βασίστηκε στον συνδυασμό της μεθοδολογίας της Χωρικής Πολυκριτηριακής Ανάλυσης και της μεθόδου Αναλυτικής Ιεράρχησης ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) και συγκεκριμένα το λογισμικό ArcPro της ESRI. Η περιοχή μελέτης που επιλέχθηκε για την εφαρμογή του μοντέλου είναι η περιοχή του Βόλου, και ειδικότερα οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων Ξηριά, Κραυσίδωνα και Άναβρου. Η επιλογή αυτή έγινε λόγω του πολύ έντονου πλημμυρικού ιστορικού που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή του Βόλου, καθώς και των ακραίων καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias» που έπληξαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2023, προκαλώντας τόσο απώλειες ανθρώπινων ζωών, όσο και καταστροφικές επιπτώσεις σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Προκειμένου να διερευνηθεί η τρωτότητα της περιοχής του Βόλου στον πλημμυρικό κίνδυνο, επιλέχθηκαν έξι μορφομετρικοί παράγοντες που επηρεάζουν την πλημμυρική τρωτότητα με βάση τη βιβλιογραφία, παρόμοιες έρευνες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής. Αυτοί οι παράγοντες είναι η μορφολογική κλίση αναγλύφου, η συσσώρευση ροής υδάτων, η υδρολιθολογία, οι χρήσεις/καλύψεις γης, το πλημμυρικό ιστορικό και οι καμένες εκτάσεις της περιοχής. Στον κάθε παράγοντα αποδόθηκε ένας συντελεστής βαρύτητας με βάση τον βαθμό επιρροής του στην εκδήλωση πλημμυρών, όπως ορίζει η μέθοδος Αναλυτικής Ιεράρχησης. Στη συνέχεια ακολούθησε η χαρτογραφική υπέρθεση των σταθμισμένων παραγόντων στο ArcPro, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός θεματικού χάρτη πλημμυρικής τρωτότητας για τις τρεις λεκάνες απορροής της περιοχής μελέτης. Μέσω αυτού του χάρτη εντοπίστηκαν οι περιοχές στις τρεις λεκάνες απορροής των ρεμάτων του Βόλου που παρουσιάζουν υψηλή και πολύ υψηλή τρωτότητα απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο, καθώς και τα ποσοστά αυτών επί της συνολικής έκτασης της περιοχής μελέτης. Προκειμένου να πιστοποιηθεί η αξιοπιστία του μοντέλου πραγματοποιήθηκε ανάλυση της ευαισθησίας του και έλεγχος των αποτελεσμάτων με πραγματικά δεδομένα, μέσω της σύγκρισης τους με το πλημμυρικό ιστορικό της περιοχής και των Ζωνών Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ), της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων. Τέλος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας εργασίας, κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων και ενεργειών για την μείωση των επιπτώσεων των πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή του Βόλου, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η συμβολή των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών, στη δημιουργία μοντέλων εκτίμησης του πλημμυρικού κινδύνου, και στη διαχείριση των πλημμυρών με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Ροδόπουλος Χρήστος","Rodopoulos Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:31:07Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3428404"],"render_values":[{"text":"uoadl:3428404","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3428404","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3428404","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3428404","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ροδόπουλος Χρήστος","Rodopoulos Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3428404","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3428404"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι πλημμύρες αποτελούν τον πιο συχνό τύπο φυσικής καταστροφής σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για το φυσικό φαινόμενο που επηρεάζει το μεγαλύτερο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού, ενώ είναι υπεύθυνο για το ένα τρίτο των εκτιμώμενων ζημιών από φυσικά καταστροφικά φαινόμενα. Το γεγονός ότι ως φυσική καταστροφή προκαλεί επιπτώσεις σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό και περιβαλλοντικό επίπεδο και σε συνδυασμό με τη ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα εκδήλωσης τους υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, τις καθιστά μία από τις πλέον καταστροφικές μορφές φυσικών καταστροφών. Η αύξηση της πυκνότητας του πληθυσμού όπως και η εντατικοποίηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιοχές υψηλής πλημμυρικής τρωτότητας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση των καταστρεπτικών συνεπειών των πλημμυρών. Συνεπώς, ο εντοπισμός των περιοχών εκείνων που εμφανίζουν υψηλή πλημμυρική τρωτότητα κρίνεται αναγκαίος. Με τον τρόπο αυτόν καθίσταται εφικτός ο καθορισμός των καταλληλότερων και πιο αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης των πλημμυρικών φαινομένων, έχοντας ως κύριο στόχο τη μείωση των επιπτώσεων τους στη κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Έχοντας ως γνώμονα τα παραπάνω, στόχο της παρούσας εργασίας αποτελεί η κατασκευή ενός μοντέλου πλημμυρικής τρωτότητας. Η κατασκευή του βασίστηκε στον συνδυασμό της μεθοδολογίας της Χωρικής Πολυκριτηριακής Ανάλυσης και της μεθόδου Αναλυτικής Ιεράρχησης ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) και συγκεκριμένα το λογισμικό ArcPro της ESRI. Η περιοχή μελέτης που επιλέχθηκε για την εφαρμογή του μοντέλου είναι η περιοχή του Βόλου, και ειδικότερα οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων Ξηριά, Κραυσίδωνα και Άναβρου. Η επιλογή αυτή έγινε λόγω του πολύ έντονου πλημμυρικού ιστορικού που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή του Βόλου, καθώς και των ακραίων καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias» που έπληξαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2023, προκαλώντας τόσο απώλειες ανθρώπινων ζωών, όσο και καταστροφικές επιπτώσεις σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Προκειμένου να διερευνηθεί η τρωτότητα της περιοχής του Βόλου στον πλημμυρικό κίνδυνο, επιλέχθηκαν έξι μορφομετρικοί παράγοντες που επηρεάζουν την πλημμυρική τρωτότητα με βάση τη βιβλιογραφία, παρόμοιες έρευνες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής. Αυτοί οι παράγοντες είναι η μορφολογική κλίση αναγλύφου, η συσσώρευση ροής υδάτων, η υδρολιθολογία, οι χρήσεις/καλύψεις γης, το πλημμυρικό ιστορικό και οι καμένες εκτάσεις της περιοχής. Στον κάθε παράγοντα αποδόθηκε ένας συντελεστής βαρύτητας με βάση τον βαθμό επιρροής του στην εκδήλωση πλημμυρών, όπως ορίζει η μέθοδος Αναλυτικής Ιεράρχησης. Στη συνέχεια ακολούθησε η χαρτογραφική υπέρθεση των σταθμισμένων παραγόντων στο ArcPro, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός θεματικού χάρτη πλημμυρικής τρωτότητας για τις τρεις λεκάνες απορροής της περιοχής μελέτης. Μέσω αυτού του χάρτη εντοπίστηκαν οι περιοχές στις τρεις λεκάνες απορροής των ρεμάτων του Βόλου που παρουσιάζουν υψηλή και πολύ υψηλή τρωτότητα απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο, καθώς και τα ποσοστά αυτών επί της συνολικής έκτασης της περιοχής μελέτης. Προκειμένου να πιστοποιηθεί η αξιοπιστία του μοντέλου πραγματοποιήθηκε ανάλυση της ευαισθησίας του και έλεγχος των αποτελεσμάτων με πραγματικά δεδομένα, μέσω της σύγκρισης τους με το πλημμυρικό ιστορικό της περιοχής και των Ζωνών Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ), της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων. Τέλος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας εργασίας, κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων και ενεργειών για την μείωση των επιπτώσεων των πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή του Βόλου, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η συμβολή των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών, στη δημιουργία μοντέλων εκτίμησης του πλημμυρικού κινδύνου, και στη διαχείριση των πλημμυρών με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων τους.","Floods are recognized as the most frequent type of natural disaster globally. This natural phenomenon impacts the largest proportion of the human population and is responsible for approximately one-third of the total estimated damages caused by natural disasters. The multifaceted effects of floods—encompassing social, economic, cultural, and environmental dimensions—combined with the increasing frequency of flood events due to climate change, position floods among the most destructive forms of natural disasters. The continuously rising population density and the intensification of human activities in areas with high flood vulnerability significantly contribute to augment the negative impact of floods. Therefore, the identification of areas with high flood susceptibility is imperative. Such identification facilitates the development of targeted prevention, management, and mitigation measures aimed at reducing the impacts of floods on society, the economy, and the environment. Taking all these into consideration, the primary objective of this master's thesis is the development of a flood vulnerability model. The model's construction was based in the methodology of Spatial Multi-Criteria Analysis (SMCA) and the Analytic Hierarchy Process (AHP), with the integration of Geographic Information Systems (GIS), and specifically utilizing ESRI's ArcPro software. The area of study selected for the application of this model is the region of Volos, with a focus on the drainage basins of the Xerias, Krausidon, and Anavros streams. This region was chosen due to its pronounced history of flooding, as well as the severe weather events off \"Daniel\" and \"Elias\" that impacted the area in September 2023, resulting in both loss of life and significant socio-economic damage. To assess the flood vulnerability of the Volos region, six morphometric factors were selected based on the review of bibliography, analogous studies, and the characteristics of the area. These factors include slope gradient, water flow accumulation, hydrolithology, land use/land cover, flood history, and areas affected by wildfires. Each factor was assigned a weight based on its relative influence on flood events, as determined by the Analytic Hierarchy Process. As a next step, the weighted factors were subjected to cartographic overlay in ArcPro, resulting in the creation of a thematic flood vulnerability map for the three drainage basins within the study area. This map enabled the identification of zones within the Volos drainage basins that exhibit high and very high vulnerability to flood risk, as well as the quantification of these zones as proportions of the total area of the study region. To validate the reliability of the model, a sensitivity analysis was conducted, and the results were compared against empirical data, including the flood history of the area and the Potentially High Flood Risk Zones (PHFRZ) designated by the General Directorate of Water Management. In conclusion, this thesis underscores the necessity for the implementation of appropriate measures and actions to mitigate the impacts of flooding in the Volos region. Additionally, the study highlights the significant role of Geographic Information Systems in the development of flood risk assessment models and in the effective management of flood events, with the overarching goal of minimizing their adverse effects."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάλυση του πλημμυρικού κινδύνου στην περιοχή του Βόλου με τη χρήση μορφομετρικών παραμέτρων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ροδόπουλος Χρήστος","Rodopoulos Christos"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Οι πλημμύρες αποτελούν τον πιο συχνό τύπο φυσικής καταστροφής σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται για το φυσικό φαινόμενο που επηρεάζει το μεγαλύτερο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού, ενώ είναι υπεύθυνο για το ένα τρίτο των εκτιμώμενων ζημιών από φυσικά καταστροφικά φαινόμενα. Το γεγονός ότι ως φυσική καταστροφή προκαλεί επιπτώσεις σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό και περιβαλλοντικό επίπεδο και σε συνδυασμό με τη ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα εκδήλωσης τους υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, τις καθιστά μία από τις πλέον καταστροφικές μορφές φυσικών καταστροφών. Η αύξηση της πυκνότητας του πληθυσμού όπως και η εντατικοποίηση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε περιοχές υψηλής πλημμυρικής τρωτότητας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση των καταστρεπτικών συνεπειών των πλημμυρών. Συνεπώς, ο εντοπισμός των περιοχών εκείνων που εμφανίζουν υψηλή πλημμυρική τρωτότητα κρίνεται αναγκαίος. Με τον τρόπο αυτόν καθίσταται εφικτός ο καθορισμός των καταλληλότερων και πιο αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης των πλημμυρικών φαινομένων, έχοντας ως κύριο στόχο τη μείωση των επιπτώσεων τους στη κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Έχοντας ως γνώμονα τα παραπάνω, στόχο της παρούσας εργασίας αποτελεί η κατασκευή ενός μοντέλου πλημμυρικής τρωτότητας. Η κατασκευή του βασίστηκε στον συνδυασμό της μεθοδολογίας της Χωρικής Πολυκριτηριακής Ανάλυσης και της μεθόδου Αναλυτικής Ιεράρχησης ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) και συγκεκριμένα το λογισμικό ArcPro της ESRI. Η περιοχή μελέτης που επιλέχθηκε για την εφαρμογή του μοντέλου είναι η περιοχή του Βόλου, και ειδικότερα οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων Ξηριά, Κραυσίδωνα και Άναβρου. Η επιλογή αυτή έγινε λόγω του πολύ έντονου πλημμυρικού ιστορικού που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή του Βόλου, καθώς και των ακραίων καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias» που έπληξαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2023, προκαλώντας τόσο απώλειες ανθρώπινων ζωών, όσο και καταστροφικές επιπτώσεις σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Προκειμένου να διερευνηθεί η τρωτότητα της περιοχής του Βόλου στον πλημμυρικό κίνδυνο, επιλέχθηκαν έξι μορφομετρικοί παράγοντες που επηρεάζουν την πλημμυρική τρωτότητα με βάση τη βιβλιογραφία, παρόμοιες έρευνες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής. Αυτοί οι παράγοντες είναι η μορφολογική κλίση αναγλύφου, η συσσώρευση ροής υδάτων, η υδρολιθολογία, οι χρήσεις/καλύψεις γης, το πλημμυρικό ιστορικό και οι καμένες εκτάσεις της περιοχής. Στον κάθε παράγοντα αποδόθηκε ένας συντελεστής βαρύτητας με βάση τον βαθμό επιρροής του στην εκδήλωση πλημμυρών, όπως ορίζει η μέθοδος Αναλυτικής Ιεράρχησης. Στη συνέχεια ακολούθησε η χαρτογραφική υπέρθεση των σταθμισμένων παραγόντων στο ArcPro, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός θεματικού χάρτη πλημμυρικής τρωτότητας για τις τρεις λεκάνες απορροής της περιοχής μελέτης. Μέσω αυτού του χάρτη εντοπίστηκαν οι περιοχές στις τρεις λεκάνες απορροής των ρεμάτων του Βόλου που παρουσιάζουν υψηλή και πολύ υψηλή τρωτότητα απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο, καθώς και τα ποσοστά αυτών επί της συνολικής έκτασης της περιοχής μελέτης. Προκειμένου να πιστοποιηθεί η αξιοπιστία του μοντέλου πραγματοποιήθηκε ανάλυση της ευαισθησίας του και έλεγχος των αποτελεσμάτων με πραγματικά δεδομένα, μέσω της σύγκρισης τους με το πλημμυρικό ιστορικό της περιοχής και των Ζωνών Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ), της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων. Τέλος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της παρούσας εργασίας, κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων και ενεργειών για την μείωση των επιπτώσεων των πλημμυρικών φαινομένων στην περιοχή του Βόλου, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η συμβολή των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών, στη δημιουργία μοντέλων εκτίμησης του πλημμυρικού κινδύνου, και στη διαχείριση των πλημμυρών με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων τους.","Floods are recognized as the most frequent type of natural disaster globally. This natural phenomenon impacts the largest proportion of the human population and is responsible for approximately one-third of the total estimated damages caused by natural disasters. The multifaceted effects of floods—encompassing social, economic, cultural, and environmental dimensions—combined with the increasing frequency of flood events due to climate change, position floods among the most destructive forms of natural disasters. The continuously rising population density and the intensification of human activities in areas with high flood vulnerability significantly contribute to augment the negative impact of floods. Therefore, the identification of areas with high flood susceptibility is imperative. Such identification facilitates the development of targeted prevention, management, and mitigation measures aimed at reducing the impacts of floods on society, the economy, and the environment. Taking all these into consideration, the primary objective of this master's thesis is the development of a flood vulnerability model. The model's construction was based in the methodology of Spatial Multi-Criteria Analysis (SMCA) and the Analytic Hierarchy Process (AHP), with the integration of Geographic Information Systems (GIS), and specifically utilizing ESRI's ArcPro software. The area of study selected for the application of this model is the region of Volos, with a focus on the drainage basins of the Xerias, Krausidon, and Anavros streams. This region was chosen due to its pronounced history of flooding, as well as the severe weather events off \"Daniel\" and \"Elias\" that impacted the area in September 2023, resulting in both loss of life and significant socio-economic damage. To assess the flood vulnerability of the Volos region, six morphometric factors were selected based on the review of bibliography, analogous studies, and the characteristics of the area. These factors include slope gradient, water flow accumulation, hydrolithology, land use/land cover, flood history, and areas affected by wildfires. Each factor was assigned a weight based on its relative influence on flood events, as determined by the Analytic Hierarchy Process. As a next step, the weighted factors were subjected to cartographic overlay in ArcPro, resulting in the creation of a thematic flood vulnerability map for the three drainage basins within the study area. This map enabled the identification of zones within the Volos drainage basins that exhibit high and very high vulnerability to flood risk, as well as the quantification of these zones as proportions of the total area of the study region. To validate the reliability of the model, a sensitivity analysis was conducted, and the results were compared against empirical data, including the flood history of the area and the Potentially High Flood Risk Zones (PHFRZ) designated by the General Directorate of Water Management. In conclusion, this thesis underscores the necessity for the implementation of appropriate measures and actions to mitigate the impacts of flooding in the Volos region. Additionally, the study highlights the significant role of Geographic Information Systems in the development of flood risk assessment models and in the effective management of flood events, with the overarching goal of minimizing their adverse effects."],"dc:identifier":["uoadl:3428404","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3428404"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανάλυση του πλημμυρικού κινδύνου στην περιοχή του Βόλου με τη χρήση μορφομετρικών παραμέτρων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:07Z"}