{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3446783"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3446783","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"PHYTOBENTHIC COMMUNITIES OF AEGEAN SEA UNDER THE IMPACT OF CLIMATIC WARMING","abstract":"Οι φυτοβενθικοί οργανισμοί, ιδιαίτερα τα μακροφύκη και τα θαλάσσια φυτά, είναι θεμελιώδους σημασίας για την παράκτια ζώνη. Παρέχουν κυρίως τροφή και προστασία σε πολλούς οργανισμούς που συνδέονται με τα φυτοβενθικά οικοσυστήματα. Η παρουσία και η κατανομή τους εξαρτάται από το υπόστρωμα και τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών, τη θερμοκρασία, τη διαπερατότητα του φωτός και άλλων βιοτικών παραγόντων, ενώ επηρεάζονται όλο και περισσότερο από ανθρωπογενής πιέσεις. Τα μακροφύκη, ιδιαίτερα τα kelp forests και τα θαλάσσια φυτά, όπως τα θαλάσσια λιβάδια του είδος Posidonia oceanica, παρέχουν καταφύγιο και τροφή σε άλλους οργανισμούς προσφέροντας πολλές οικοσυστημικές υπηρεσίες στον άνθρωπο. Το θαλάσσιο φυτοβένθος απειλείται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι μεταβολές και οι επιπτώσεις στο παράκτιο οικοσύστημα δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. Η παρούσα πτυχιακή εργασία, αποσκοπεί στην περιγραφή της παρούσας κατάστασης του φυτοβένθους στη Μεσόγειο, σε συσχέτιση με την άνοδο της θαλάσσιας θερμοκρασίας. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δεδομένων επιφανειακής θερμοκρασίας για τη χρονοσειρά 1948-2023 και εξαγωγή της εποχικής διακύμανσης, της κλιματολογίας, της μέσης ετήσιας SST και των ιστογραμμάτων της περιοχής μελέτης (Αιγαίο Πέλαγος). Η θαλάσσια επιφανειακή θερμοκρασία (SST) χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, συνοδευόμενη από μεταβολές στην κλιματολογία και στη συχνότητα ακραίων τιμών. Μέγιστες και ελάχιστες τιμές της SST πιθανώς να συνδέονται με την παρουσία ακραίων καιρικών φαινομένων για την περιοχή μελέτης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών παρατηρείται θέρμανση των επιφανειακών υδάτων, ιδιαίτερα από το 1990 και μετά. Με βάση την κλιματολογία της περιοχής μελέτης, σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρήθηκε κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ξεπερνώντας τη διαφορά του 1°C κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών. Η εποχική διακύμανση της περιόδου 1998-2023, χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, ιδιαίτερα για τους μήνες Φεβρουάριο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο, με μέγιστη διαφορά τους 0.95°C. Η αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την αναπαραγωγική ικανότητα του φυτοβένθους, ενώ έμμεσα ωφελούνται τα εισβολικά είδη. Με την αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας αυξάνεται η τρωτότητα του φυτοβένθους και σε συνδυασμό με άλλες πιέσεις μειώνεται η ικανότητα επιβίωσης του. Ο κατακερματισμός του φυτοβενθικών ενδιαιτημάτων με υψηλή βιοποικιλότητα δεν έχει κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση, έρευνα και επαρκής χρηματοδότηση.","abstract_html":"Οι φυτοβενθικοί οργανισμοί, ιδιαίτερα τα μακροφύκη και τα θαλάσσια φυτά, είναι θεμελιώδους σημασίας για την παράκτια ζώνη. Παρέχουν κυρίως τροφή και προστασία σε πολλούς οργανισμούς που συνδέονται με τα φυτοβενθικά οικοσυστήματα. Η παρουσία και η κατανομή τους εξαρτάται από το υπόστρωμα και τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών, τη θερμοκρασία, τη διαπερατότητα του φωτός και άλλων βιοτικών παραγόντων, ενώ επηρεάζονται όλο και περισσότερο από ανθρωπογενής πιέσεις. Τα μακροφύκη, ιδιαίτερα τα kelp forests και τα θαλάσσια φυτά, όπως τα θαλάσσια λιβάδια του είδος Posidonia oceanica, παρέχουν καταφύγιο και τροφή σε άλλους οργανισμούς προσφέροντας πολλές οικοσυστημικές υπηρεσίες στον άνθρωπο. Το θαλάσσιο φυτοβένθος απειλείται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι μεταβολές και οι επιπτώσεις στο παράκτιο οικοσύστημα δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. Η παρούσα πτυχιακή εργασία, αποσκοπεί στην περιγραφή της παρούσας κατάστασης του φυτοβένθους στη Μεσόγειο, σε συσχέτιση με την άνοδο της θαλάσσιας θερμοκρασίας. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δεδομένων επιφανειακής θερμοκρασίας για τη χρονοσειρά 1948-2023 και εξαγωγή της εποχικής διακύμανσης, της κλιματολογίας, της μέσης ετήσιας SST και των ιστογραμμάτων της περιοχής μελέτης (Αιγαίο Πέλαγος). Η θαλάσσια επιφανειακή θερμοκρασία (SST) χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, συνοδευόμενη από μεταβολές στην κλιματολογία και στη συχνότητα ακραίων τιμών. Μέγιστες και ελάχιστες τιμές της SST πιθανώς να συνδέονται με την παρουσία ακραίων καιρικών φαινομένων για την περιοχή μελέτης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών παρατηρείται θέρμανση των επιφανειακών υδάτων, ιδιαίτερα από το 1990 και μετά. Με βάση την κλιματολογία της περιοχής μελέτης, σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρήθηκε κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ξεπερνώντας τη διαφορά του 1°C κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών. Η εποχική διακύμανση της περιόδου 1998-2023, χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, ιδιαίτερα για τους μήνες Φεβρουάριο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο, με μέγιστη διαφορά τους 0.95°C. Η αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την αναπαραγωγική ικανότητα του φυτοβένθους, ενώ έμμεσα ωφελούνται τα εισβολικά είδη. Με την αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας αυξάνεται η τρωτότητα του φυτοβένθους και σε συνδυασμό με άλλες πιέσεις μειώνεται η ικανότητα επιβίωσης του. Ο κατακερματισμός του φυτοβενθικών ενδιαιτημάτων με υψηλή βιοποικιλότητα δεν έχει κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση, έρευνα και επαρκής χρηματοδότηση.","abstract_has_math":false,"creators":["Δούμας Οδυσσέας","Doumas Odysseas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:31:21Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3446783"],"render_values":[{"text":"uoadl:3446783","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446783","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446783","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3446783","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δούμας Οδυσσέας","Doumas Odysseas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3446783","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446783"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι φυτοβενθικοί οργανισμοί, ιδιαίτερα τα μακροφύκη και τα θαλάσσια φυτά, είναι θεμελιώδους σημασίας για την παράκτια ζώνη. Παρέχουν κυρίως τροφή και προστασία σε πολλούς οργανισμούς που συνδέονται με τα φυτοβενθικά οικοσυστήματα. Η παρουσία και η κατανομή τους εξαρτάται από το υπόστρωμα και τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών, τη θερμοκρασία, τη διαπερατότητα του φωτός και άλλων βιοτικών παραγόντων, ενώ επηρεάζονται όλο και περισσότερο από ανθρωπογενής πιέσεις. Τα μακροφύκη, ιδιαίτερα τα kelp forests και τα θαλάσσια φυτά, όπως τα θαλάσσια λιβάδια του είδος Posidonia oceanica, παρέχουν καταφύγιο και τροφή σε άλλους οργανισμούς προσφέροντας πολλές οικοσυστημικές υπηρεσίες στον άνθρωπο. Το θαλάσσιο φυτοβένθος απειλείται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι μεταβολές και οι επιπτώσεις στο παράκτιο οικοσύστημα δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. Η παρούσα πτυχιακή εργασία, αποσκοπεί στην περιγραφή της παρούσας κατάστασης του φυτοβένθους στη Μεσόγειο, σε συσχέτιση με την άνοδο της θαλάσσιας θερμοκρασίας. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δεδομένων επιφανειακής θερμοκρασίας για τη χρονοσειρά 1948-2023 και εξαγωγή της εποχικής διακύμανσης, της κλιματολογίας, της μέσης ετήσιας SST και των ιστογραμμάτων της περιοχής μελέτης (Αιγαίο Πέλαγος). Η θαλάσσια επιφανειακή θερμοκρασία (SST) χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, συνοδευόμενη από μεταβολές στην κλιματολογία και στη συχνότητα ακραίων τιμών. Μέγιστες και ελάχιστες τιμές της SST πιθανώς να συνδέονται με την παρουσία ακραίων καιρικών φαινομένων για την περιοχή μελέτης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών παρατηρείται θέρμανση των επιφανειακών υδάτων, ιδιαίτερα από το 1990 και μετά. Με βάση την κλιματολογία της περιοχής μελέτης, σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρήθηκε κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ξεπερνώντας τη διαφορά του 1°C κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών. Η εποχική διακύμανση της περιόδου 1998-2023, χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, ιδιαίτερα για τους μήνες Φεβρουάριο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο, με μέγιστη διαφορά τους 0.95°C. Η αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την αναπαραγωγική ικανότητα του φυτοβένθους, ενώ έμμεσα ωφελούνται τα εισβολικά είδη. Με την αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας αυξάνεται η τρωτότητα του φυτοβένθους και σε συνδυασμό με άλλες πιέσεις μειώνεται η ικανότητα επιβίωσης του. Ο κατακερματισμός του φυτοβενθικών ενδιαιτημάτων με υψηλή βιοποικιλότητα δεν έχει κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση, έρευνα και επαρκής χρηματοδότηση.","Phytobenthic communities, particularly macroalgae and seagrasses, are fundamental for the coastal zone, mainly by providing food and shelter to associated species. Their presence and distribution, naturally depends on substrate and nutrient availability, temperature, light penetration, and various biotic factors, and are being increasingly affected by various human pressures. Macroalgae, particularly and seagrasses such as Posidonia oceanica, provide shelter and feeding grounds for many marine organisms, as also multiple ecosystem services to human communities. Marine phytobenthos is threatened worldwide, and there is limited knowledge about their response and consequent impacts on coastal ecosystems. This master thesis aims to describe the present status of phytobenthos within global warming in the Mediterranean and especially the Eastern part. Sea surface temperature data for the period 1948-2023 were analyzed to extract seasonal variability, climatology, mean SST (annually), and histogram characteristics of the study area (Aegean Sea). Analysis of sea surface temperature (SST) data from 1983 to 2023 reveals an increasing trend in annual mean SST, along with changes in climatology and the frequency of high temperatures, with both maximum and minimum SST values closely linked to extreme weather events. The data from 1948 to 2023 indicate long-term warming, with a clear upward shift in temperatures over recent decades, particularly from the late 1990s and afterwards. Climatology analysis highlights a consistent increase in SST during the summer months, especially in July and August, with a rise of at least 1°C in the past 25 years. Seasonal variability from 1998 to 2023 further demonstrates an accelerating increase in SST, particularly in February, September, and November, with temperature differences reaching up to 0.95°C. Climate warming directly impacts recruitment and indirectly promotes antagonistic species, jeopardizing the long-term survival of phytobenthic communities. Temperature rise seems to increase the overall stress and therefore the vulnerability of these communities, especially when other stress factors act synergistically. As a conclusion, the decline of marine habitat-forming species still remains poorly understood, and largely hindered by limited awareness, research and funding."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["PHYTOBENTHIC COMMUNITIES OF AEGEAN SEA UNDER THE IMPACT OF CLIMATIC WARMING"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δούμας Οδυσσέας","Doumas Odysseas"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Οι φυτοβενθικοί οργανισμοί, ιδιαίτερα τα μακροφύκη και τα θαλάσσια φυτά, είναι θεμελιώδους σημασίας για την παράκτια ζώνη. Παρέχουν κυρίως τροφή και προστασία σε πολλούς οργανισμούς που συνδέονται με τα φυτοβενθικά οικοσυστήματα. Η παρουσία και η κατανομή τους εξαρτάται από το υπόστρωμα και τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών, τη θερμοκρασία, τη διαπερατότητα του φωτός και άλλων βιοτικών παραγόντων, ενώ επηρεάζονται όλο και περισσότερο από ανθρωπογενής πιέσεις. Τα μακροφύκη, ιδιαίτερα τα kelp forests και τα θαλάσσια φυτά, όπως τα θαλάσσια λιβάδια του είδος Posidonia oceanica, παρέχουν καταφύγιο και τροφή σε άλλους οργανισμούς προσφέροντας πολλές οικοσυστημικές υπηρεσίες στον άνθρωπο. Το θαλάσσιο φυτοβένθος απειλείται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι μεταβολές και οι επιπτώσεις στο παράκτιο οικοσύστημα δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. Η παρούσα πτυχιακή εργασία, αποσκοπεί στην περιγραφή της παρούσας κατάστασης του φυτοβένθους στη Μεσόγειο, σε συσχέτιση με την άνοδο της θαλάσσιας θερμοκρασίας. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δεδομένων επιφανειακής θερμοκρασίας για τη χρονοσειρά 1948-2023 και εξαγωγή της εποχικής διακύμανσης, της κλιματολογίας, της μέσης ετήσιας SST και των ιστογραμμάτων της περιοχής μελέτης (Αιγαίο Πέλαγος). Η θαλάσσια επιφανειακή θερμοκρασία (SST) χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, συνοδευόμενη από μεταβολές στην κλιματολογία και στη συχνότητα ακραίων τιμών. Μέγιστες και ελάχιστες τιμές της SST πιθανώς να συνδέονται με την παρουσία ακραίων καιρικών φαινομένων για την περιοχή μελέτης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών παρατηρείται θέρμανση των επιφανειακών υδάτων, ιδιαίτερα από το 1990 και μετά. Με βάση την κλιματολογία της περιοχής μελέτης, σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρήθηκε κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ξεπερνώντας τη διαφορά του 1°C κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών. Η εποχική διακύμανση της περιόδου 1998-2023, χαρακτηρίζεται από μια αυξητική τάση, ιδιαίτερα για τους μήνες Φεβρουάριο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο, με μέγιστη διαφορά τους 0.95°C. Η αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την αναπαραγωγική ικανότητα του φυτοβένθους, ενώ έμμεσα ωφελούνται τα εισβολικά είδη. Με την αύξηση της θαλάσσιας θερμοκρασίας αυξάνεται η τρωτότητα του φυτοβένθους και σε συνδυασμό με άλλες πιέσεις μειώνεται η ικανότητα επιβίωσης του. Ο κατακερματισμός του φυτοβενθικών ενδιαιτημάτων με υψηλή βιοποικιλότητα δεν έχει κατανοηθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση, έρευνα και επαρκής χρηματοδότηση.","Phytobenthic communities, particularly macroalgae and seagrasses, are fundamental for the coastal zone, mainly by providing food and shelter to associated species. Their presence and distribution, naturally depends on substrate and nutrient availability, temperature, light penetration, and various biotic factors, and are being increasingly affected by various human pressures. Macroalgae, particularly and seagrasses such as Posidonia oceanica, provide shelter and feeding grounds for many marine organisms, as also multiple ecosystem services to human communities. Marine phytobenthos is threatened worldwide, and there is limited knowledge about their response and consequent impacts on coastal ecosystems. This master thesis aims to describe the present status of phytobenthos within global warming in the Mediterranean and especially the Eastern part. Sea surface temperature data for the period 1948-2023 were analyzed to extract seasonal variability, climatology, mean SST (annually), and histogram characteristics of the study area (Aegean Sea). Analysis of sea surface temperature (SST) data from 1983 to 2023 reveals an increasing trend in annual mean SST, along with changes in climatology and the frequency of high temperatures, with both maximum and minimum SST values closely linked to extreme weather events. The data from 1948 to 2023 indicate long-term warming, with a clear upward shift in temperatures over recent decades, particularly from the late 1990s and afterwards. Climatology analysis highlights a consistent increase in SST during the summer months, especially in July and August, with a rise of at least 1°C in the past 25 years. Seasonal variability from 1998 to 2023 further demonstrates an accelerating increase in SST, particularly in February, September, and November, with temperature differences reaching up to 0.95°C. Climate warming directly impacts recruitment and indirectly promotes antagonistic species, jeopardizing the long-term survival of phytobenthic communities. Temperature rise seems to increase the overall stress and therefore the vulnerability of these communities, especially when other stress factors act synergistically. As a conclusion, the decline of marine habitat-forming species still remains poorly understood, and largely hindered by limited awareness, research and funding."],"dc:identifier":["uoadl:3446783","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446783"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["PHYTOBENTHIC COMMUNITIES OF AEGEAN SEA UNDER THE IMPACT OF CLIMATIC WARMING"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:21Z"}