{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3446971"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3446971","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συσχέτιση του μήκους των τελομερών με τον βαθμό του αντιλαμβανόμενου στρες σε παιδιά ηλικίας 5-12 ετών με Διαβήτη Τύπου 1","abstract":"Σκοπός Βιβλιογραφικές πηγές συνηγορούν στην ύπαρξη βραχύτερων τελομερών στους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1), χωρίς αντίστοιχο όγκο δεδομένων στον παιδιατρικό πληθυσμό. Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΣΔτ1 χαρακτηρίζονται από χρόνιο αντιλαμβανόμενο στρες, λόγω της σοβαρότητας της νόσου και της προσπάθειας καθημερινής διατήρησης ενός καλού γλυκαιμικού ελέγχου. Γνωρίζοντας ότι τα βραχύτερα τελομερή έχουν συσχετιστεί τόσο με το ΣΔτ1 όσο και με το χρόνιο στρες, η έρευνα αυτή στόχευσε να διερευνήσει το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων σε παιδιά/εφήβους με ΣΔτ1 σε σύγκριση με υγιείς συνομηλίκους, και να το συσχετίσει με το αντιλαμβανόμενο στρες των παιδιών και των γονέων-φροντιστών, συνεκτιμώντας ψυχοκοινωνικούς, ορμονικούς και φλεγμονώδεις δείκτες. Μεθοδολογία Πρόκειται για μία συγχρονική κλινική μελέτη ασθενών-μαρτύρων. Η συλλογή του δείγματος (70 παιδιά) πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022. Οι δυο ομάδες αποτελούνταν από 35 παιδιά έκαστη, 6 έως 13 ετών, αντιστοιχισμένα ως προς την ηλικία και το φύλο. Πραγματοποιήθηκε συλλογή περιφερικού αίματος και μετρήθηκαν το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων, η πρωινή κορτιζόλη ορού, η υψηλής ευαισθησίας CRP (HsCRP), η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Επίσης, εκτιμήθηκαν τα επίπεδα στρες των παιδιών, η ποιότητα ζωής τους, και το αντιλαμβανόμενο στρες του γονέα-φροντιστή, με τη χρήση σταθμισμένων ερωτηματολογίων. Το σχετικό μήκος τελομερών των παιδιών/εφήβων προσδιορίστηκε με τη μέθοδο της real-time qPCR, ως σχετικό μήκος τελομερών. Αποτελέσματα Η ομάδα με ΣΔτ1 παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων (p=0,02) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, υψηλότερη HsCRP (p=0,031), καθώς και φτωχότερη ποιότητα ζωής (p=0,01). Στην ομάδα παιδιών με ΣΔτ1, το σχετικό μήκος τελομερών ήταν μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερο ήταν το αίσθημα της κοινωνικής υποστήριξης (p=0,032), σταθμισμένο ως προς την ηλικία του παιδιού, την διάρκεια του διαβήτη, και την ηλικία του γονέα, αλλά όχι το φύλο. Η υψηλή κοινωνική υποστήριξη συσχετίστηκε με αυξημένο μήκος τελομερών μόνο για τα κορίτσια με ΣΔτ1 (p=0,006). Η φτωχότερη ποιότητα ζωής των παιδιών με ΣΔτ1 σχετίστηκε, επίσης, με αυξημένο στρες (distress) στο παιδί και αντιλαμβανόμενο στρες στο γονέα, καθώς και υψηλότερη τιμή HbA1c. Πλησίον της διάγνωσης του ΣΔτ1, τα παιδιά/έφηβοι παρουσίασαν αυξημένη κορτιζόλη ορού, HsCRP και αριθμό λευκοκυττάρων. Συμπεράσματα Η παρούσα έρευνα ανέδειξε μικρότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων στα παιδιά και εφήβους με ΣΔτ1 συγκριτικά με υγιείς συνομηλίκους, υπογραμμίζοντας την πρώιμη έναρξη κυτταρικής γήρανσης στους ασθενείς με ΣΔτ1, χωρίς να είναι ακόμη γνωστοί οι μηχανισμοί βράχυνσης των τελομερών. Επίσης, ανέδειξε την πιθανή προστατευτική επίδραση της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης τουλάχιστον για τα κορίτσια με ΣΔτ1. Το μικρό δείγμα των αγοριών μπορεί να συνέβαλε στην έλλειψη αντίστοιχης συσχέτισης. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν πώς η πρώιμη στέρηση υποστηρικτικού περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάσει την βιολογική υγεία των πληθυσμών που βρίσκονται σε επιβαρυμένη θέση. Το αυξημένο στρες του γονέα και του ίδιου του παιδιού με ΣΔτ1 επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του, το οποίο ενισχύει την ανάγκη για μείωση του στρες στην οικογένεια του παιδιού/εφήβου με ΣΔτ1.","abstract_html":"Σκοπός Βιβλιογραφικές πηγές συνηγορούν στην ύπαρξη βραχύτερων τελομερών στους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1), χωρίς αντίστοιχο όγκο δεδομένων στον παιδιατρικό πληθυσμό. Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΣΔτ1 χαρακτηρίζονται από χρόνιο αντιλαμβανόμενο στρες, λόγω της σοβαρότητας της νόσου και της προσπάθειας καθημερινής διατήρησης ενός καλού γλυκαιμικού ελέγχου. Γνωρίζοντας ότι τα βραχύτερα τελομερή έχουν συσχετιστεί τόσο με το ΣΔτ1 όσο και με το χρόνιο στρες, η έρευνα αυτή στόχευσε να διερευνήσει το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων σε παιδιά/εφήβους με ΣΔτ1 σε σύγκριση με υγιείς συνομηλίκους, και να το συσχετίσει με το αντιλαμβανόμενο στρες των παιδιών και των γονέων-φροντιστών, συνεκτιμώντας ψυχοκοινωνικούς, ορμονικούς και φλεγμονώδεις δείκτες. Μεθοδολογία Πρόκειται για μία συγχρονική κλινική μελέτη ασθενών-μαρτύρων. Η συλλογή του δείγματος (70 παιδιά) πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022. Οι δυο ομάδες αποτελούνταν από 35 παιδιά έκαστη, 6 έως 13 ετών, αντιστοιχισμένα ως προς την ηλικία και το φύλο. Πραγματοποιήθηκε συλλογή περιφερικού αίματος και μετρήθηκαν το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων, η πρωινή κορτιζόλη ορού, η υψηλής ευαισθησίας CRP (HsCRP), η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Επίσης, εκτιμήθηκαν τα επίπεδα στρες των παιδιών, η ποιότητα ζωής τους, και το αντιλαμβανόμενο στρες του γονέα-φροντιστή, με τη χρήση σταθμισμένων ερωτηματολογίων. Το σχετικό μήκος τελομερών των παιδιών/εφήβων προσδιορίστηκε με τη μέθοδο της real-time qPCR, ως σχετικό μήκος τελομερών. Αποτελέσματα Η ομάδα με ΣΔτ1 παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων (p=0,02) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, υψηλότερη HsCRP (p=0,031), καθώς και φτωχότερη ποιότητα ζωής (p=0,01). Στην ομάδα παιδιών με ΣΔτ1, το σχετικό μήκος τελομερών ήταν μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερο ήταν το αίσθημα της κοινωνικής υποστήριξης (p=0,032), σταθμισμένο ως προς την ηλικία του παιδιού, την διάρκεια του διαβήτη, και την ηλικία του γονέα, αλλά όχι το φύλο. Η υψηλή κοινωνική υποστήριξη συσχετίστηκε με αυξημένο μήκος τελομερών μόνο για τα κορίτσια με ΣΔτ1 (p=0,006). Η φτωχότερη ποιότητα ζωής των παιδιών με ΣΔτ1 σχετίστηκε, επίσης, με αυξημένο στρες (distress) στο παιδί και αντιλαμβανόμενο στρες στο γονέα, καθώς και υψηλότερη τιμή HbA1c. Πλησίον της διάγνωσης του ΣΔτ1, τα παιδιά/έφηβοι παρουσίασαν αυξημένη κορτιζόλη ορού, HsCRP και αριθμό λευκοκυττάρων. Συμπεράσματα Η παρούσα έρευνα ανέδειξε μικρότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων στα παιδιά και εφήβους με ΣΔτ1 συγκριτικά με υγιείς συνομηλίκους, υπογραμμίζοντας την πρώιμη έναρξη κυτταρικής γήρανσης στους ασθενείς με ΣΔτ1, χωρίς να είναι ακόμη γνωστοί οι μηχανισμοί βράχυνσης των τελομερών. Επίσης, ανέδειξε την πιθανή προστατευτική επίδραση της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης τουλάχιστον για τα κορίτσια με ΣΔτ1. Το μικρό δείγμα των αγοριών μπορεί να συνέβαλε στην έλλειψη αντίστοιχης συσχέτισης. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν πώς η πρώιμη στέρηση υποστηρικτικού περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάσει την βιολογική υγεία των πληθυσμών που βρίσκονται σε επιβαρυμένη θέση. Το αυξημένο στρες του γονέα και του ίδιου του παιδιού με ΣΔτ1 επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του, το οποίο ενισχύει την ανάγκη για μείωση του στρες στην οικογένεια του παιδιού/εφήβου με ΣΔτ1.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαβασιλείου Γεωργία","Papavasileiou Georgia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:31:23Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3446971"],"render_values":[{"text":"uoadl:3446971","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446971","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446971","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3446971","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαβασιλείου Γεωργία","Papavasileiou Georgia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3446971","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446971"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός Βιβλιογραφικές πηγές συνηγορούν στην ύπαρξη βραχύτερων τελομερών στους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1), χωρίς αντίστοιχο όγκο δεδομένων στον παιδιατρικό πληθυσμό. Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΣΔτ1 χαρακτηρίζονται από χρόνιο αντιλαμβανόμενο στρες, λόγω της σοβαρότητας της νόσου και της προσπάθειας καθημερινής διατήρησης ενός καλού γλυκαιμικού ελέγχου. Γνωρίζοντας ότι τα βραχύτερα τελομερή έχουν συσχετιστεί τόσο με το ΣΔτ1 όσο και με το χρόνιο στρες, η έρευνα αυτή στόχευσε να διερευνήσει το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων σε παιδιά/εφήβους με ΣΔτ1 σε σύγκριση με υγιείς συνομηλίκους, και να το συσχετίσει με το αντιλαμβανόμενο στρες των παιδιών και των γονέων-φροντιστών, συνεκτιμώντας ψυχοκοινωνικούς, ορμονικούς και φλεγμονώδεις δείκτες. Μεθοδολογία Πρόκειται για μία συγχρονική κλινική μελέτη ασθενών-μαρτύρων. Η συλλογή του δείγματος (70 παιδιά) πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022. Οι δυο ομάδες αποτελούνταν από 35 παιδιά έκαστη, 6 έως 13 ετών, αντιστοιχισμένα ως προς την ηλικία και το φύλο. Πραγματοποιήθηκε συλλογή περιφερικού αίματος και μετρήθηκαν το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων, η πρωινή κορτιζόλη ορού, η υψηλής ευαισθησίας CRP (HsCRP), η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Επίσης, εκτιμήθηκαν τα επίπεδα στρες των παιδιών, η ποιότητα ζωής τους, και το αντιλαμβανόμενο στρες του γονέα-φροντιστή, με τη χρήση σταθμισμένων ερωτηματολογίων. Το σχετικό μήκος τελομερών των παιδιών/εφήβων προσδιορίστηκε με τη μέθοδο της real-time qPCR, ως σχετικό μήκος τελομερών. Αποτελέσματα Η ομάδα με ΣΔτ1 παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων (p=0,02) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, υψηλότερη HsCRP (p=0,031), καθώς και φτωχότερη ποιότητα ζωής (p=0,01). Στην ομάδα παιδιών με ΣΔτ1, το σχετικό μήκος τελομερών ήταν μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερο ήταν το αίσθημα της κοινωνικής υποστήριξης (p=0,032), σταθμισμένο ως προς την ηλικία του παιδιού, την διάρκεια του διαβήτη, και την ηλικία του γονέα, αλλά όχι το φύλο. Η υψηλή κοινωνική υποστήριξη συσχετίστηκε με αυξημένο μήκος τελομερών μόνο για τα κορίτσια με ΣΔτ1 (p=0,006). Η φτωχότερη ποιότητα ζωής των παιδιών με ΣΔτ1 σχετίστηκε, επίσης, με αυξημένο στρες (distress) στο παιδί και αντιλαμβανόμενο στρες στο γονέα, καθώς και υψηλότερη τιμή HbA1c. Πλησίον της διάγνωσης του ΣΔτ1, τα παιδιά/έφηβοι παρουσίασαν αυξημένη κορτιζόλη ορού, HsCRP και αριθμό λευκοκυττάρων. Συμπεράσματα Η παρούσα έρευνα ανέδειξε μικρότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων στα παιδιά και εφήβους με ΣΔτ1 συγκριτικά με υγιείς συνομηλίκους, υπογραμμίζοντας την πρώιμη έναρξη κυτταρικής γήρανσης στους ασθενείς με ΣΔτ1, χωρίς να είναι ακόμη γνωστοί οι μηχανισμοί βράχυνσης των τελομερών. Επίσης, ανέδειξε την πιθανή προστατευτική επίδραση της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης τουλάχιστον για τα κορίτσια με ΣΔτ1. Το μικρό δείγμα των αγοριών μπορεί να συνέβαλε στην έλλειψη αντίστοιχης συσχέτισης. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν πώς η πρώιμη στέρηση υποστηρικτικού περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάσει την βιολογική υγεία των πληθυσμών που βρίσκονται σε επιβαρυμένη θέση. Το αυξημένο στρες του γονέα και του ίδιου του παιδιού με ΣΔτ1 επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του, το οποίο ενισχύει την ανάγκη για μείωση του στρες στην οικογένεια του παιδιού/εφήβου με ΣΔτ1.","Objective Literature data support the existence of shorter telomeres in patients with Type 1 Diabetes (T1D), but scarce data exist for pediatric populations. Children and adolescents with T1D are characterized by chronic perceived stress, due to the severity and chronicity of their disease, the risk of future complications and the daily burden to maintain a good glycemic control. Taking into consideration the aggravating effects of short telomeres, but also of chronic perceived stress on the mental and physical health of children/adolescents, this research aimed to investigate relative leukocyte telomere length (LTL) in children with T1D in comparison to healthy counterparts, and to assess the implication of children’s perceived stress and parental (caregiver) stress, along with further psychosocial, hormonal and inflammatory markers in T1D children’s LTL. Methodology This is a cross-sectional clinical study. Seventy children and adolescents, ranging from 6 to 13 years old, were recruited for the study purposes. The participants were divided into two groups comprising of n=35 children/adolescents with T1DM, without any complications, diagnosed at least 6 months before, and n=35 age- and sex-matched healthy children/adolescents. The sample was collected at the Division of Endocrinology, Diabetes and Metabolism of the First Department of Pediatrics, Medical School of the National and Kapodistrian University of Athens at Aghia Sophia Children’s Hospital, from April 2021 to May 2022. Peripheral blood was collected. Leukocyte LTL, morning serum cortisol, high-sensitivity CRP (HsCRP), and glycated hemoglobin (HbA1c) were assessed for each participant. Child’s perceived stress levels, quality of life and perceived stress of the caregiver parent were assessed through validated commonly-used questionnaires. Relative LTL was determined as T/S ratio, by real time quantitative PCR. Results Children and adolescents with T1D had lower LTL (p=0.02) compared to healthy controls, higher HsCRP (p=0.031) and lower quality of life (p=0.01). In the T1D group, LTL was higher when social support was higher (p=0.035), adjusted for age, diabetes duration and parental age. Increased social support covaried with increased relative LTL only in female children with T1D (p=0.006). Lower quality of life was also related to elevated child’s distress, parental perceived stress, and HbA1c, in children with T1D. Finally, close to T1D diagnosis, morning serum cortisol, HsCRP, and white blood cells count were higher. Conclusions The present study revealed shorter relative LTL in Greek children and adolescents with T1D compared to healthy counterparts, highlighting the premature onset of biological ageing in this population. Perceived social support in female T1D children/adolescents was found to predict longer LTL, while the small number of male participants could be responsible for no association found in males. Whether increased social support could prevent shortening of LTL in young patients with T1D, or whether there is a gender-related difference on how social support impacts LTL in children/adolescents with T1D, should be further studied in longitudinal studies. These data suggest how early deprivation of emotional and attachment resources affects LTL and impact on the biological health of at-risk populations. Mechanisms involved in the emergence of shorter telomeres in children/adolescents with T1D remain to be elucidated."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συσχέτιση του μήκους των τελομερών με τον βαθμό του αντιλαμβανόμενου στρες σε παιδιά ηλικίας 5-12 ετών με Διαβήτη Τύπου 1"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαβασιλείου Γεωργία","Papavasileiou Georgia"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Σκοπός Βιβλιογραφικές πηγές συνηγορούν στην ύπαρξη βραχύτερων τελομερών στους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1), χωρίς αντίστοιχο όγκο δεδομένων στον παιδιατρικό πληθυσμό. Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΣΔτ1 χαρακτηρίζονται από χρόνιο αντιλαμβανόμενο στρες, λόγω της σοβαρότητας της νόσου και της προσπάθειας καθημερινής διατήρησης ενός καλού γλυκαιμικού ελέγχου. Γνωρίζοντας ότι τα βραχύτερα τελομερή έχουν συσχετιστεί τόσο με το ΣΔτ1 όσο και με το χρόνιο στρες, η έρευνα αυτή στόχευσε να διερευνήσει το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων σε παιδιά/εφήβους με ΣΔτ1 σε σύγκριση με υγιείς συνομηλίκους, και να το συσχετίσει με το αντιλαμβανόμενο στρες των παιδιών και των γονέων-φροντιστών, συνεκτιμώντας ψυχοκοινωνικούς, ορμονικούς και φλεγμονώδεις δείκτες. Μεθοδολογία Πρόκειται για μία συγχρονική κλινική μελέτη ασθενών-μαρτύρων. Η συλλογή του δείγματος (70 παιδιά) πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022. Οι δυο ομάδες αποτελούνταν από 35 παιδιά έκαστη, 6 έως 13 ετών, αντιστοιχισμένα ως προς την ηλικία και το φύλο. Πραγματοποιήθηκε συλλογή περιφερικού αίματος και μετρήθηκαν το μήκος τελομερών λευκοκυττάρων, η πρωινή κορτιζόλη ορού, η υψηλής ευαισθησίας CRP (HsCRP), η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Επίσης, εκτιμήθηκαν τα επίπεδα στρες των παιδιών, η ποιότητα ζωής τους, και το αντιλαμβανόμενο στρες του γονέα-φροντιστή, με τη χρήση σταθμισμένων ερωτηματολογίων. Το σχετικό μήκος τελομερών των παιδιών/εφήβων προσδιορίστηκε με τη μέθοδο της real-time qPCR, ως σχετικό μήκος τελομερών. Αποτελέσματα Η ομάδα με ΣΔτ1 παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων (p=0,02) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, υψηλότερη HsCRP (p=0,031), καθώς και φτωχότερη ποιότητα ζωής (p=0,01). Στην ομάδα παιδιών με ΣΔτ1, το σχετικό μήκος τελομερών ήταν μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερο ήταν το αίσθημα της κοινωνικής υποστήριξης (p=0,032), σταθμισμένο ως προς την ηλικία του παιδιού, την διάρκεια του διαβήτη, και την ηλικία του γονέα, αλλά όχι το φύλο. Η υψηλή κοινωνική υποστήριξη συσχετίστηκε με αυξημένο μήκος τελομερών μόνο για τα κορίτσια με ΣΔτ1 (p=0,006). Η φτωχότερη ποιότητα ζωής των παιδιών με ΣΔτ1 σχετίστηκε, επίσης, με αυξημένο στρες (distress) στο παιδί και αντιλαμβανόμενο στρες στο γονέα, καθώς και υψηλότερη τιμή HbA1c. Πλησίον της διάγνωσης του ΣΔτ1, τα παιδιά/έφηβοι παρουσίασαν αυξημένη κορτιζόλη ορού, HsCRP και αριθμό λευκοκυττάρων. Συμπεράσματα Η παρούσα έρευνα ανέδειξε μικρότερο σχετικό μήκος τελομερών λευκοκυττάρων στα παιδιά και εφήβους με ΣΔτ1 συγκριτικά με υγιείς συνομηλίκους, υπογραμμίζοντας την πρώιμη έναρξη κυτταρικής γήρανσης στους ασθενείς με ΣΔτ1, χωρίς να είναι ακόμη γνωστοί οι μηχανισμοί βράχυνσης των τελομερών. Επίσης, ανέδειξε την πιθανή προστατευτική επίδραση της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης τουλάχιστον για τα κορίτσια με ΣΔτ1. Το μικρό δείγμα των αγοριών μπορεί να συνέβαλε στην έλλειψη αντίστοιχης συσχέτισης. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν πώς η πρώιμη στέρηση υποστηρικτικού περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάσει την βιολογική υγεία των πληθυσμών που βρίσκονται σε επιβαρυμένη θέση. Το αυξημένο στρες του γονέα και του ίδιου του παιδιού με ΣΔτ1 επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του, το οποίο ενισχύει την ανάγκη για μείωση του στρες στην οικογένεια του παιδιού/εφήβου με ΣΔτ1.","Objective Literature data support the existence of shorter telomeres in patients with Type 1 Diabetes (T1D), but scarce data exist for pediatric populations. Children and adolescents with T1D are characterized by chronic perceived stress, due to the severity and chronicity of their disease, the risk of future complications and the daily burden to maintain a good glycemic control. Taking into consideration the aggravating effects of short telomeres, but also of chronic perceived stress on the mental and physical health of children/adolescents, this research aimed to investigate relative leukocyte telomere length (LTL) in children with T1D in comparison to healthy counterparts, and to assess the implication of children’s perceived stress and parental (caregiver) stress, along with further psychosocial, hormonal and inflammatory markers in T1D children’s LTL. Methodology This is a cross-sectional clinical study. Seventy children and adolescents, ranging from 6 to 13 years old, were recruited for the study purposes. The participants were divided into two groups comprising of n=35 children/adolescents with T1DM, without any complications, diagnosed at least 6 months before, and n=35 age- and sex-matched healthy children/adolescents. The sample was collected at the Division of Endocrinology, Diabetes and Metabolism of the First Department of Pediatrics, Medical School of the National and Kapodistrian University of Athens at Aghia Sophia Children’s Hospital, from April 2021 to May 2022. Peripheral blood was collected. Leukocyte LTL, morning serum cortisol, high-sensitivity CRP (HsCRP), and glycated hemoglobin (HbA1c) were assessed for each participant. Child’s perceived stress levels, quality of life and perceived stress of the caregiver parent were assessed through validated commonly-used questionnaires. Relative LTL was determined as T/S ratio, by real time quantitative PCR. Results Children and adolescents with T1D had lower LTL (p=0.02) compared to healthy controls, higher HsCRP (p=0.031) and lower quality of life (p=0.01). In the T1D group, LTL was higher when social support was higher (p=0.035), adjusted for age, diabetes duration and parental age. Increased social support covaried with increased relative LTL only in female children with T1D (p=0.006). Lower quality of life was also related to elevated child’s distress, parental perceived stress, and HbA1c, in children with T1D. Finally, close to T1D diagnosis, morning serum cortisol, HsCRP, and white blood cells count were higher. Conclusions The present study revealed shorter relative LTL in Greek children and adolescents with T1D compared to healthy counterparts, highlighting the premature onset of biological ageing in this population. Perceived social support in female T1D children/adolescents was found to predict longer LTL, while the small number of male participants could be responsible for no association found in males. Whether increased social support could prevent shortening of LTL in young patients with T1D, or whether there is a gender-related difference on how social support impacts LTL in children/adolescents with T1D, should be further studied in longitudinal studies. These data suggest how early deprivation of emotional and attachment resources affects LTL and impact on the biological health of at-risk populations. Mechanisms involved in the emergence of shorter telomeres in children/adolescents with T1D remain to be elucidated."],"dc:identifier":["uoadl:3446971","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3446971"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συσχέτιση του μήκους των τελομερών με τον βαθμό του αντιλαμβανόμενου στρες σε παιδιά ηλικίας 5-12 ετών με Διαβήτη Τύπου 1"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:23Z"}