{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3448199"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3448199","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το συνταγματικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης","abstract":"Η εκτός σχεδίου δόμηση στην Ελλάδα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο πολεοδομικό ζήτημα, άμεσα συνδεόμενο με τη συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος και την ισορροπία μεταξύ ατομικών δικαιωμάτων, ιδίως της ιδιοκτησίας και δημόσιου συμφέροντος. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ως υποχρέωση του κράτους (άρθρο 24), επιβάλλοντας όρους και περιορισμούς στη δόμηση για την εξασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, θέτοντας αυστηρά κριτήρια για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπως η ύπαρξη επαρκούς πρόσβασης σε κοινόχρηστο δρόμο και η συμμόρφωση με ειδικούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη δόμηση εκτός σχεδίου συχνά ελέγχονται για τη συνταγματικότητά τους, καθώς ενδέχεται να συγκρούονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης προκαλεί κοινωνικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις, καθώς επηρεάζει την ιδιοκτησία, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Ωστόσο, η τάση προς αυστηρότερους περιορισμούς και η ενίσχυση της πολεοδομικής οργάνωσης επιδιώκει να εξισορροπήσει την ανάγκη για ανάπτυξη με τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Εντούτοις, η τάση αυτή του κράτους πρέπει να εξασφαλίζει την επαρκή απόλαυση του δικαιώματος ιδιοκτησίας άλλως θα πρέπει να απονέμεται αποζημίωση στους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Κατόπιν, παλινδρομήσεων και καταδικών από το ΕΔΔΑ το ΣτΕ επιβεβαίωσε την ανωτέρω θέση και αναγνώρισε στους θιγόμενους ιδιοκτήτες υπό όρους το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση που υφίσταντο de facto απαλλοτρίωση του ακινήτου τους.","abstract_html":"Η εκτός σχεδίου δόμηση στην Ελλάδα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο πολεοδομικό ζήτημα, άμεσα συνδεόμενο με τη συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος και την ισορροπία μεταξύ ατομικών δικαιωμάτων, ιδίως της ιδιοκτησίας και δημόσιου συμφέροντος. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ως υποχρέωση του κράτους (άρθρο 24), επιβάλλοντας όρους και περιορισμούς στη δόμηση για την εξασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, θέτοντας αυστηρά κριτήρια για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπως η ύπαρξη επαρκούς πρόσβασης σε κοινόχρηστο δρόμο και η συμμόρφωση με ειδικούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη δόμηση εκτός σχεδίου συχνά ελέγχονται για τη συνταγματικότητά τους, καθώς ενδέχεται να συγκρούονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης προκαλεί κοινωνικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις, καθώς επηρεάζει την ιδιοκτησία, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Ωστόσο, η τάση προς αυστηρότερους περιορισμούς και η ενίσχυση της πολεοδομικής οργάνωσης επιδιώκει να εξισορροπήσει την ανάγκη για ανάπτυξη με τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Εντούτοις, η τάση αυτή του κράτους πρέπει να εξασφαλίζει την επαρκή απόλαυση του δικαιώματος ιδιοκτησίας άλλως θα πρέπει να απονέμεται αποζημίωση στους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Κατόπιν, παλινδρομήσεων και καταδικών από το ΕΔΔΑ το ΣτΕ επιβεβαίωσε την ανωτέρω θέση και αναγνώρισε στους θιγόμενους ιδιοκτήτες υπό όρους το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση που υφίσταντο de facto απαλλοτρίωση του ακινήτου τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαηλίας Ευάγγελος","Papaelias Evangelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:32Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3448199"],"render_values":[{"text":"uoadl:3448199","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448199","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448199","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3448199","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαηλίας Ευάγγελος","Papaelias Evangelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3448199","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448199"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εκτός σχεδίου δόμηση στην Ελλάδα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο πολεοδομικό ζήτημα, άμεσα συνδεόμενο με τη συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος και την ισορροπία μεταξύ ατομικών δικαιωμάτων, ιδίως της ιδιοκτησίας και δημόσιου συμφέροντος. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ως υποχρέωση του κράτους (άρθρο 24), επιβάλλοντας όρους και περιορισμούς στη δόμηση για την εξασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, θέτοντας αυστηρά κριτήρια για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπως η ύπαρξη επαρκούς πρόσβασης σε κοινόχρηστο δρόμο και η συμμόρφωση με ειδικούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη δόμηση εκτός σχεδίου συχνά ελέγχονται για τη συνταγματικότητά τους, καθώς ενδέχεται να συγκρούονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης προκαλεί κοινωνικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις, καθώς επηρεάζει την ιδιοκτησία, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Ωστόσο, η τάση προς αυστηρότερους περιορισμούς και η ενίσχυση της πολεοδομικής οργάνωσης επιδιώκει να εξισορροπήσει την ανάγκη για ανάπτυξη με τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Εντούτοις, η τάση αυτή του κράτους πρέπει να εξασφαλίζει την επαρκή απόλαυση του δικαιώματος ιδιοκτησίας άλλως θα πρέπει να απονέμεται αποζημίωση στους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Κατόπιν, παλινδρομήσεων και καταδικών από το ΕΔΔΑ το ΣτΕ επιβεβαίωσε την ανωτέρω θέση και αναγνώρισε στους θιγόμενους ιδιοκτήτες υπό όρους το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση που υφίσταντο de facto απαλλοτρίωση του ακινήτου τους.","The issue of off-plan construction in Greece is a complex and multi-layered urban planning matter, closely linked to the constitutional protection of the environment and the balance between individual rights, particularly property rights, and public interest. The Constitution recognizes the protection of the natural and cultural environment as a state obligation (Article 24), imposing conditions and restrictions on construction to ensure sustainable development. The case law of the Council of State (CoS) plays a decisive role, establishing strict criteria for off-plan construction, such as sufficient access to a public road and compliance with specific environmental restrictions. Legislative provisions allowing off-plan construction are often scrutinized for their constitutionality, as they may conflict with environmental protection. The issue of off-plan construction generates social and economic controversies, as it affects property ownership, investments, and development. However, the trend toward stricter restrictions and enhanced urban planning aims to balance the need for development with environmental preservation and quality of life. Nonetheless, this trend must ensure adequate enjoyment of property rights; otherwise, compensation should be granted to affected property owners. Following reversals and rulings by the European Court of Human Rights (ECHR), the CoS confirmed the above position, recognizing the conditional right of affected property owners to compensation in cases of de facto expropriation of their property."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το συνταγματικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαηλίας Ευάγγελος","Papaelias Evangelos"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η εκτός σχεδίου δόμηση στην Ελλάδα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο πολεοδομικό ζήτημα, άμεσα συνδεόμενο με τη συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος και την ισορροπία μεταξύ ατομικών δικαιωμάτων, ιδίως της ιδιοκτησίας και δημόσιου συμφέροντος. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ως υποχρέωση του κράτους (άρθρο 24), επιβάλλοντας όρους και περιορισμούς στη δόμηση για την εξασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, θέτοντας αυστηρά κριτήρια για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπως η ύπαρξη επαρκούς πρόσβασης σε κοινόχρηστο δρόμο και η συμμόρφωση με ειδικούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη δόμηση εκτός σχεδίου συχνά ελέγχονται για τη συνταγματικότητά τους, καθώς ενδέχεται να συγκρούονται με την προστασία του περιβάλλοντος. Το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης προκαλεί κοινωνικές και οικονομικές αντιπαραθέσεις, καθώς επηρεάζει την ιδιοκτησία, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Ωστόσο, η τάση προς αυστηρότερους περιορισμούς και η ενίσχυση της πολεοδομικής οργάνωσης επιδιώκει να εξισορροπήσει την ανάγκη για ανάπτυξη με τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Εντούτοις, η τάση αυτή του κράτους πρέπει να εξασφαλίζει την επαρκή απόλαυση του δικαιώματος ιδιοκτησίας άλλως θα πρέπει να απονέμεται αποζημίωση στους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Κατόπιν, παλινδρομήσεων και καταδικών από το ΕΔΔΑ το ΣτΕ επιβεβαίωσε την ανωτέρω θέση και αναγνώρισε στους θιγόμενους ιδιοκτήτες υπό όρους το δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση που υφίσταντο de facto απαλλοτρίωση του ακινήτου τους.","The issue of off-plan construction in Greece is a complex and multi-layered urban planning matter, closely linked to the constitutional protection of the environment and the balance between individual rights, particularly property rights, and public interest. The Constitution recognizes the protection of the natural and cultural environment as a state obligation (Article 24), imposing conditions and restrictions on construction to ensure sustainable development. The case law of the Council of State (CoS) plays a decisive role, establishing strict criteria for off-plan construction, such as sufficient access to a public road and compliance with specific environmental restrictions. Legislative provisions allowing off-plan construction are often scrutinized for their constitutionality, as they may conflict with environmental protection. The issue of off-plan construction generates social and economic controversies, as it affects property ownership, investments, and development. However, the trend toward stricter restrictions and enhanced urban planning aims to balance the need for development with environmental preservation and quality of life. Nonetheless, this trend must ensure adequate enjoyment of property rights; otherwise, compensation should be granted to affected property owners. Following reversals and rulings by the European Court of Human Rights (ECHR), the CoS confirmed the above position, recognizing the conditional right of affected property owners to compensation in cases of de facto expropriation of their property."],"dc:identifier":["uoadl:3448199","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448199"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Το συνταγματικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:32Z"}