{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3448224"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3448224","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Παράγοντες κινδύνου για την επίπτωση της πολυνοσηρότητας σύμφωνα με πληθυσμιακές προοπτικές μελέτες ανά τον κόσμο","abstract":"Εισαγωγή: Η πολυνοσηρότητα, οριζόμενη σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ, 2015) ως η ταυτόχρονη παρουσία δύο ή περισσότερων χρόνιων νοσημάτων στο ίδιο άτομο, αποτελεί ένα ζήτημα περίπλοκο τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ερευνητές αλλά και μία πρόκληση για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Έχει συσχετισθεί με λειτουργική εξάρτηση, μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης και πτωχή ποιότητα ζωής, αυξημένη χρήση των υπηρεσιών υγείας καθώς επίσης και πολυφαρμακία με επακόλουθο κίνδυνο αλληλεπιδράσεων μεταξύ των φαρμάκων και εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών. Ενδεικτικό του ολοένα αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την πολυνοσηρότητα παγκοσμίως αποτελεί το γεγονός ότι το 80% της υπάρχουσας βιβλιογραφίας δημοσιεύθηκε μετά το 2010. Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου για πολυνοσηρότητα είναι κριτικής σημασίας προκειμένου να καθορισθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συστηματική ανασκόπηση των ανά τον κόσμο πληθυσμιακών μελετών σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Μεθοδολογία: Αναζητήθηκαν στο διαδίκτυο οι μεγάλες μελέτες κοόρτης (> 100 άτομα) με μακροχρόνια παρακολούθηση (≥ 1 έτος) των συμμετεχόντων και ελέγχθηκαν για τη συμπερίληψη της πολυνοσηρότητας στις εκβάσεις ενδιαφέροντος Αποτελέσματα: Η αναζήτηση απέδωσε 65 μελέτες, εκ των οποίων 33 διενεργήθηκαν στον Ευρωπαϊκό χώρο, 12 στην Ασία, 15 στην Αμερική (ΗΠΑ / Ν. Αμερική / Καναδάς) και 9 στην Αυστραλία / Νέα Ζηλανδία (ορισμένες μελέτες συμπεριέλαβαν πληθυσμούς από περισσότερες της μίας ηπείρους). Σημειώνεται ότι μία εκ των μελετών είναι σχεδιασμού ασθενών- μαρτύρων (nested case-control) και ότι στη συζήτηση των αποτελεσμάτων συμπεριελήφθη, επιπρόσθετα, μία μεγάλη cross-sectional μελέτη. Αναγνωρίστηκαν δημογραφικοί, κονωνικο-οικονομικοί και σχετιζόμενοι με τον τρόπο ζωής παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Οι παράγοντες που συσχετίστηκαν πιο καθολικά με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας είναι η προχωρημένη ηλικία, η μαύρη φυλή, η παρουσία χρόνιων νοσημάτων (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2) το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η μη συμμόρφωση με τη Μεσογειακή διατροφή και η κακή λειτουργική κατάσταση. Τα αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση άλλων παραγόντων (φύλο, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ, κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, παρουσία κατάθλιψης, στοιχεία της προσωπικότητας, τραυματικά γεγονότα/ ασθένειες κατά την παιδική ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, κοινωνικό δίκτυο, μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση, διάρκεια ύπνου) είναι πιο περιορισμένα και ενίοτε αντιφατικά. Συμπεράσματα: Αρκετοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας. Περαιτέρω έρευνα, με τη χρήση ενιαίων εργαλείων εκτίμησης της πολυνοσηρότητας, θα συμβάλλει στον καθορισμό αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης αυτής.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η πολυνοσηρότητα, οριζόμενη σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ, 2015) ως η ταυτόχρονη παρουσία δύο ή περισσότερων χρόνιων νοσημάτων στο ίδιο άτομο, αποτελεί ένα ζήτημα περίπλοκο τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ερευνητές αλλά και μία πρόκληση για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Έχει συσχετισθεί με λειτουργική εξάρτηση, μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης και πτωχή ποιότητα ζωής, αυξημένη χρήση των υπηρεσιών υγείας καθώς επίσης και πολυφαρμακία με επακόλουθο κίνδυνο αλληλεπιδράσεων μεταξύ των φαρμάκων και εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών. Ενδεικτικό του ολοένα αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την πολυνοσηρότητα παγκοσμίως αποτελεί το γεγονός ότι το 80% της υπάρχουσας βιβλιογραφίας δημοσιεύθηκε μετά το 2010. Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου για πολυνοσηρότητα είναι κριτικής σημασίας προκειμένου να καθορισθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συστηματική ανασκόπηση των ανά τον κόσμο πληθυσμιακών μελετών σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Μεθοδολογία: Αναζητήθηκαν στο διαδίκτυο οι μεγάλες μελέτες κοόρτης (&gt; 100 άτομα) με μακροχρόνια παρακολούθηση (≥ 1 έτος) των συμμετεχόντων και ελέγχθηκαν για τη συμπερίληψη της πολυνοσηρότητας στις εκβάσεις ενδιαφέροντος Αποτελέσματα: Η αναζήτηση απέδωσε 65 μελέτες, εκ των οποίων 33 διενεργήθηκαν στον Ευρωπαϊκό χώρο, 12 στην Ασία, 15 στην Αμερική (ΗΠΑ / Ν. Αμερική / Καναδάς) και 9 στην Αυστραλία / Νέα Ζηλανδία (ορισμένες μελέτες συμπεριέλαβαν πληθυσμούς από περισσότερες της μίας ηπείρους). Σημειώνεται ότι μία εκ των μελετών είναι σχεδιασμού ασθενών- μαρτύρων (nested case-control) και ότι στη συζήτηση των αποτελεσμάτων συμπεριελήφθη, επιπρόσθετα, μία μεγάλη cross-sectional μελέτη. Αναγνωρίστηκαν δημογραφικοί, κονωνικο-οικονομικοί και σχετιζόμενοι με τον τρόπο ζωής παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Οι παράγοντες που συσχετίστηκαν πιο καθολικά με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας είναι η προχωρημένη ηλικία, η μαύρη φυλή, η παρουσία χρόνιων νοσημάτων (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2) το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η μη συμμόρφωση με τη Μεσογειακή διατροφή και η κακή λειτουργική κατάσταση. Τα αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση άλλων παραγόντων (φύλο, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ, κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, παρουσία κατάθλιψης, στοιχεία της προσωπικότητας, τραυματικά γεγονότα/ ασθένειες κατά την παιδική ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, κοινωνικό δίκτυο, μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση, διάρκεια ύπνου) είναι πιο περιορισμένα και ενίοτε αντιφατικά. Συμπεράσματα: Αρκετοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας. Περαιτέρω έρευνα, με τη χρήση ενιαίων εργαλείων εκτίμησης της πολυνοσηρότητας, θα συμβάλλει στον καθορισμό αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης αυτής.","abstract_has_math":false,"creators":["Κωνσταντίνου Φρόσω","Konstantinou Frosso"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024","date_published":"2024","updated_at":"2026-11-19T06:31:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3448224"],"render_values":[{"text":"uoadl:3448224","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448224","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448224","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3448224","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κωνσταντίνου Φρόσω","Konstantinou Frosso"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2024"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3448224","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448224"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η πολυνοσηρότητα, οριζόμενη σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ, 2015) ως η ταυτόχρονη παρουσία δύο ή περισσότερων χρόνιων νοσημάτων στο ίδιο άτομο, αποτελεί ένα ζήτημα περίπλοκο τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ερευνητές αλλά και μία πρόκληση για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Έχει συσχετισθεί με λειτουργική εξάρτηση, μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης και πτωχή ποιότητα ζωής, αυξημένη χρήση των υπηρεσιών υγείας καθώς επίσης και πολυφαρμακία με επακόλουθο κίνδυνο αλληλεπιδράσεων μεταξύ των φαρμάκων και εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών. Ενδεικτικό του ολοένα αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την πολυνοσηρότητα παγκοσμίως αποτελεί το γεγονός ότι το 80% της υπάρχουσας βιβλιογραφίας δημοσιεύθηκε μετά το 2010. Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου για πολυνοσηρότητα είναι κριτικής σημασίας προκειμένου να καθορισθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συστηματική ανασκόπηση των ανά τον κόσμο πληθυσμιακών μελετών σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Μεθοδολογία: Αναζητήθηκαν στο διαδίκτυο οι μεγάλες μελέτες κοόρτης (> 100 άτομα) με μακροχρόνια παρακολούθηση (≥ 1 έτος) των συμμετεχόντων και ελέγχθηκαν για τη συμπερίληψη της πολυνοσηρότητας στις εκβάσεις ενδιαφέροντος Αποτελέσματα: Η αναζήτηση απέδωσε 65 μελέτες, εκ των οποίων 33 διενεργήθηκαν στον Ευρωπαϊκό χώρο, 12 στην Ασία, 15 στην Αμερική (ΗΠΑ / Ν. Αμερική / Καναδάς) και 9 στην Αυστραλία / Νέα Ζηλανδία (ορισμένες μελέτες συμπεριέλαβαν πληθυσμούς από περισσότερες της μίας ηπείρους). Σημειώνεται ότι μία εκ των μελετών είναι σχεδιασμού ασθενών- μαρτύρων (nested case-control) και ότι στη συζήτηση των αποτελεσμάτων συμπεριελήφθη, επιπρόσθετα, μία μεγάλη cross-sectional μελέτη. Αναγνωρίστηκαν δημογραφικοί, κονωνικο-οικονομικοί και σχετιζόμενοι με τον τρόπο ζωής παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Οι παράγοντες που συσχετίστηκαν πιο καθολικά με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας είναι η προχωρημένη ηλικία, η μαύρη φυλή, η παρουσία χρόνιων νοσημάτων (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2) το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η μη συμμόρφωση με τη Μεσογειακή διατροφή και η κακή λειτουργική κατάσταση. Τα αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση άλλων παραγόντων (φύλο, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ, κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, παρουσία κατάθλιψης, στοιχεία της προσωπικότητας, τραυματικά γεγονότα/ ασθένειες κατά την παιδική ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, κοινωνικό δίκτυο, μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση, διάρκεια ύπνου) είναι πιο περιορισμένα και ενίοτε αντιφατικά. Συμπεράσματα: Αρκετοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας. Περαιτέρω έρευνα, με τη χρήση ενιαίων εργαλείων εκτίμησης της πολυνοσηρότητας, θα συμβάλλει στον καθορισμό αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης αυτής.","Background: Multimorbidity, the coexistence of two or more chronic diseases in an individual (definition by World Health Organization, 2015) is a complex challenge for healthcare professionals, researchers and health systems worldwide. It has been associated with functional dependence, short life expectancy, poor quality of life, higher utilization of healthcare systems and polypharmacy with the later one resulting in frequent drug to drug interactions and adverse drug reactions. Interestingly, 80% of papers on multimorbidity have been published after the year 2010. Identifying multimorbidity risk factors is crucial in order to define efficient preventive and management strategies. Objective: To systematically review worldwide longitudinal cohort studies on multimorbidity risk factors. Methods: Longitudinal cohort studies (analytical sample size >100 individuals and ≥ 1 year follow-up) were searched online and assessed for inclusion of comorbidity in the outcomes of interest. Results: 65 studies were identified, of which 33 were conducted in Europe, 12 in Asia, 15 in America (USA / South America / Canada) and 9 in Australia / New Zealand (few studies included populations from more than one continent). One of the studies included is a nested case-control study. Additionally, one large cross-sectional study was included in the discussion part. Demographic, socioeconomic and lifestyle risk factors were identified. The factors most commonly associated with multimorbidity were advanced age, black race, chronic conditions (arterial hypertension, dyslipidemia, diabetes mellitus type 2), low educational level, obesity, low physical activity, unhealthy dietary patterns and low functional status. Results concerning other factors (gender, smoking and alcohol consumption, socio-economic level, depression, personality traits and traumatic events/ diseases during childhood, marital status, social relationships, postmenopausal status, sleep duration) are limited or inconsistent. Conclusions: Several risk factors have been associated with multimorbidity. Further research, with the use of scoring systems for comorbidities, will contribute to the achievement of effective strategies on multimorbidity prevention and management."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Παράγοντες κινδύνου για την επίπτωση της πολυνοσηρότητας σύμφωνα με πληθυσμιακές προοπτικές μελέτες ανά τον κόσμο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κωνσταντίνου Φρόσω","Konstantinou Frosso"],"dc:date":["2024"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η πολυνοσηρότητα, οριζόμενη σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ, 2015) ως η ταυτόχρονη παρουσία δύο ή περισσότερων χρόνιων νοσημάτων στο ίδιο άτομο, αποτελεί ένα ζήτημα περίπλοκο τόσο για τους επαγγελματίες υγείας όσο και για τους ερευνητές αλλά και μία πρόκληση για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Έχει συσχετισθεί με λειτουργική εξάρτηση, μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης και πτωχή ποιότητα ζωής, αυξημένη χρήση των υπηρεσιών υγείας καθώς επίσης και πολυφαρμακία με επακόλουθο κίνδυνο αλληλεπιδράσεων μεταξύ των φαρμάκων και εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών. Ενδεικτικό του ολοένα αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την πολυνοσηρότητα παγκοσμίως αποτελεί το γεγονός ότι το 80% της υπάρχουσας βιβλιογραφίας δημοσιεύθηκε μετά το 2010. Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου για πολυνοσηρότητα είναι κριτικής σημασίας προκειμένου να καθορισθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συστηματική ανασκόπηση των ανά τον κόσμο πληθυσμιακών μελετών σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Μεθοδολογία: Αναζητήθηκαν στο διαδίκτυο οι μεγάλες μελέτες κοόρτης (> 100 άτομα) με μακροχρόνια παρακολούθηση (≥ 1 έτος) των συμμετεχόντων και ελέγχθηκαν για τη συμπερίληψη της πολυνοσηρότητας στις εκβάσεις ενδιαφέροντος Αποτελέσματα: Η αναζήτηση απέδωσε 65 μελέτες, εκ των οποίων 33 διενεργήθηκαν στον Ευρωπαϊκό χώρο, 12 στην Ασία, 15 στην Αμερική (ΗΠΑ / Ν. Αμερική / Καναδάς) και 9 στην Αυστραλία / Νέα Ζηλανδία (ορισμένες μελέτες συμπεριέλαβαν πληθυσμούς από περισσότερες της μίας ηπείρους). Σημειώνεται ότι μία εκ των μελετών είναι σχεδιασμού ασθενών- μαρτύρων (nested case-control) και ότι στη συζήτηση των αποτελεσμάτων συμπεριελήφθη, επιπρόσθετα, μία μεγάλη cross-sectional μελέτη. Αναγνωρίστηκαν δημογραφικοί, κονωνικο-οικονομικοί και σχετιζόμενοι με τον τρόπο ζωής παράγοντες κινδύνου για πολυνοσηρότητα. Οι παράγοντες που συσχετίστηκαν πιο καθολικά με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας είναι η προχωρημένη ηλικία, η μαύρη φυλή, η παρουσία χρόνιων νοσημάτων (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2) το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η μη συμμόρφωση με τη Μεσογειακή διατροφή και η κακή λειτουργική κατάσταση. Τα αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση άλλων παραγόντων (φύλο, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ, κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, παρουσία κατάθλιψης, στοιχεία της προσωπικότητας, τραυματικά γεγονότα/ ασθένειες κατά την παιδική ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, κοινωνικό δίκτυο, μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση, διάρκεια ύπνου) είναι πιο περιορισμένα και ενίοτε αντιφατικά. Συμπεράσματα: Αρκετοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση πολυνοσηρότητας. Περαιτέρω έρευνα, με τη χρήση ενιαίων εργαλείων εκτίμησης της πολυνοσηρότητας, θα συμβάλλει στον καθορισμό αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης αυτής.","Background: Multimorbidity, the coexistence of two or more chronic diseases in an individual (definition by World Health Organization, 2015) is a complex challenge for healthcare professionals, researchers and health systems worldwide. It has been associated with functional dependence, short life expectancy, poor quality of life, higher utilization of healthcare systems and polypharmacy with the later one resulting in frequent drug to drug interactions and adverse drug reactions. Interestingly, 80% of papers on multimorbidity have been published after the year 2010. Identifying multimorbidity risk factors is crucial in order to define efficient preventive and management strategies. Objective: To systematically review worldwide longitudinal cohort studies on multimorbidity risk factors. Methods: Longitudinal cohort studies (analytical sample size >100 individuals and ≥ 1 year follow-up) were searched online and assessed for inclusion of comorbidity in the outcomes of interest. Results: 65 studies were identified, of which 33 were conducted in Europe, 12 in Asia, 15 in America (USA / South America / Canada) and 9 in Australia / New Zealand (few studies included populations from more than one continent). One of the studies included is a nested case-control study. Additionally, one large cross-sectional study was included in the discussion part. Demographic, socioeconomic and lifestyle risk factors were identified. The factors most commonly associated with multimorbidity were advanced age, black race, chronic conditions (arterial hypertension, dyslipidemia, diabetes mellitus type 2), low educational level, obesity, low physical activity, unhealthy dietary patterns and low functional status. Results concerning other factors (gender, smoking and alcohol consumption, socio-economic level, depression, personality traits and traumatic events/ diseases during childhood, marital status, social relationships, postmenopausal status, sleep duration) are limited or inconsistent. Conclusions: Several risk factors have been associated with multimorbidity. Further research, with the use of scoring systems for comorbidities, will contribute to the achievement of effective strategies on multimorbidity prevention and management."],"dc:identifier":["uoadl:3448224","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3448224"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Παράγοντες κινδύνου για την επίπτωση της πολυνοσηρότητας σύμφωνα με πληθυσμιακές προοπτικές μελέτες ανά τον κόσμο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:32Z"}