{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3449478"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3449478","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Περιορισμοί του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα και κοινής ωφέλειας. Αξιολόγηση υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας","abstract":"Με την παρούσα εργασία επιχειρείται αφενός μεν η αποτύπωση των νομοθετικών περιορισμών στο συνταγματικώς προστατευόμενο δικαίωμα της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα ή κοινής ωφέλειας των οποίων η λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου, όπως αυτοί επιβάλλονται με τα άρθρα 19 έως 21 του ν. 1264/1982, κατόπιν διαμόρφωσής τους με τα άρθρα 91 έως 95 ν. 4808/2021, αφετέρου δε η αξιολόγηση των περιορισμών αυτών υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Συγχρόνως, διαπιστώνεται με παραδείγματα από την ελληνική νομολογία η πραγματικότητα υλοποίησης του δικαιώματος της απεργίας σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Πράγματι, δεν είναι λίγες οι δικαστικές αποφάσεις που, συχνότατα κατά παράβαση του θεμελιώδους αντιπεριορισμού του άρθρου 23 παρ. 2 εδ. δ΄ του Συντ., ο οποίος πολλές φορές παροράται, εμμένουν στην τήρηση των ιδιαίτερα αυστηρών διαδικαστικών προϋποθέσεων κήρυξης της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, καταλήγοντας στην κήρυξη του παράνομου χαρακτήρα της επί μη τήρησής τους, προβαίνουν σε αυστηρό έλεγχο καταχρηστικότητας της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας στις εν λόγω επιχειρήσεις, και μάλιστα θεωρούν νόμιμο, πρόσφορο και αναγκαίο το μέτρο της επίταξης των προσωπικών υπηρεσιών των απεργών εργαζομένων, κατόπιν μίας ευρείας ερμηνείας του προβλεπόμενου στο άρθρο 22 παρ. 4 εδ. β΄ του Συντ. «κινδύνου για τη δημόσια υγεία», όπως έχει δεχτεί και η νομολογία του ΣτΕ . Εύλογα αναρωτιέται λοιπόν κανείς κατά πόσον είναι εφικτή η εν τοις πράγμασι άσκηση του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ενόψει του ιδιαίτερα τυπολατρικού χαρακτήρα των εθνικών νομοθετικών διατάξεων, αλλά και του τρόπου που αυτοί αντιμετωπίζονται από την ελληνική νομολογία. Στο ίδιο πνεύμα, και οι υπερεθνικοί κανόνες προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, τόσο οι διεθνείς όσο και οι ενωσιακοί, επιτρέπουν σε ευρεία έκταση περιορισμούς στο θεμελιώδες δικαίωμα της απεργίας, εντούτοις θα λέγαμε πως τα όργανα ελέγχου παραβίασης των υπερεθνικών αυτών κανόνων αφήνουν το περιθώριο της κατά περίπτωση στάθμισης των συγκρουόμενων δικαιωμάτων προτάσσοντας και προκρίνοντας ως βασικό ερμηνευτικό εργαλείο τη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και από τον εθνικό δικαστή για την άμβλυνση των ασφυκτικών νομοθετικών περιορισμών στο κατά τα άλλα αυτονόητο δικαίωμα της απεργίας.","abstract_html":"Με την παρούσα εργασία επιχειρείται αφενός μεν η αποτύπωση των νομοθετικών περιορισμών στο συνταγματικώς προστατευόμενο δικαίωμα της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα ή κοινής ωφέλειας των οποίων η λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου, όπως αυτοί επιβάλλονται με τα άρθρα 19 έως 21 του ν. 1264/1982, κατόπιν διαμόρφωσής τους με τα άρθρα 91 έως 95 ν. 4808/2021, αφετέρου δε η αξιολόγηση των περιορισμών αυτών υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Συγχρόνως, διαπιστώνεται με παραδείγματα από την ελληνική νομολογία η πραγματικότητα υλοποίησης του δικαιώματος της απεργίας σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Πράγματι, δεν είναι λίγες οι δικαστικές αποφάσεις που, συχνότατα κατά παράβαση του θεμελιώδους αντιπεριορισμού του άρθρου 23 παρ. 2 εδ. δ΄ του Συντ., ο οποίος πολλές φορές παροράται, εμμένουν στην τήρηση των ιδιαίτερα αυστηρών διαδικαστικών προϋποθέσεων κήρυξης της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, καταλήγοντας στην κήρυξη του παράνομου χαρακτήρα της επί μη τήρησής τους, προβαίνουν σε αυστηρό έλεγχο καταχρηστικότητας της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας στις εν λόγω επιχειρήσεις, και μάλιστα θεωρούν νόμιμο, πρόσφορο και αναγκαίο το μέτρο της επίταξης των προσωπικών υπηρεσιών των απεργών εργαζομένων, κατόπιν μίας ευρείας ερμηνείας του προβλεπόμενου στο άρθρο 22 παρ. 4 εδ. β΄ του Συντ. «κινδύνου για τη δημόσια υγεία», όπως έχει δεχτεί και η νομολογία του ΣτΕ . Εύλογα αναρωτιέται λοιπόν κανείς κατά πόσον είναι εφικτή η εν τοις πράγμασι άσκηση του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ενόψει του ιδιαίτερα τυπολατρικού χαρακτήρα των εθνικών νομοθετικών διατάξεων, αλλά και του τρόπου που αυτοί αντιμετωπίζονται από την ελληνική νομολογία. Στο ίδιο πνεύμα, και οι υπερεθνικοί κανόνες προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, τόσο οι διεθνείς όσο και οι ενωσιακοί, επιτρέπουν σε ευρεία έκταση περιορισμούς στο θεμελιώδες δικαίωμα της απεργίας, εντούτοις θα λέγαμε πως τα όργανα ελέγχου παραβίασης των υπερεθνικών αυτών κανόνων αφήνουν το περιθώριο της κατά περίπτωση στάθμισης των συγκρουόμενων δικαιωμάτων προτάσσοντας και προκρίνοντας ως βασικό ερμηνευτικό εργαλείο τη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και από τον εθνικό δικαστή για την άμβλυνση των ασφυκτικών νομοθετικών περιορισμών στο κατά τα άλλα αυτονόητο δικαίωμα της απεργίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσερκέζογλου Μαριάννα","Tserkezoglou Marianna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:34Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3449478"],"render_values":[{"text":"uoadl:3449478","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3449478","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3449478","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3449478","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσερκέζογλου Μαριάννα","Tserkezoglou Marianna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3449478","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3449478"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Με την παρούσα εργασία επιχειρείται αφενός μεν η αποτύπωση των νομοθετικών περιορισμών στο συνταγματικώς προστατευόμενο δικαίωμα της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα ή κοινής ωφέλειας των οποίων η λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου, όπως αυτοί επιβάλλονται με τα άρθρα 19 έως 21 του ν. 1264/1982, κατόπιν διαμόρφωσής τους με τα άρθρα 91 έως 95 ν. 4808/2021, αφετέρου δε η αξιολόγηση των περιορισμών αυτών υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Συγχρόνως, διαπιστώνεται με παραδείγματα από την ελληνική νομολογία η πραγματικότητα υλοποίησης του δικαιώματος της απεργίας σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Πράγματι, δεν είναι λίγες οι δικαστικές αποφάσεις που, συχνότατα κατά παράβαση του θεμελιώδους αντιπεριορισμού του άρθρου 23 παρ. 2 εδ. δ΄ του Συντ., ο οποίος πολλές φορές παροράται, εμμένουν στην τήρηση των ιδιαίτερα αυστηρών διαδικαστικών προϋποθέσεων κήρυξης της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, καταλήγοντας στην κήρυξη του παράνομου χαρακτήρα της επί μη τήρησής τους, προβαίνουν σε αυστηρό έλεγχο καταχρηστικότητας της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας στις εν λόγω επιχειρήσεις, και μάλιστα θεωρούν νόμιμο, πρόσφορο και αναγκαίο το μέτρο της επίταξης των προσωπικών υπηρεσιών των απεργών εργαζομένων, κατόπιν μίας ευρείας ερμηνείας του προβλεπόμενου στο άρθρο 22 παρ. 4 εδ. β΄ του Συντ. «κινδύνου για τη δημόσια υγεία», όπως έχει δεχτεί και η νομολογία του ΣτΕ . Εύλογα αναρωτιέται λοιπόν κανείς κατά πόσον είναι εφικτή η εν τοις πράγμασι άσκηση του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ενόψει του ιδιαίτερα τυπολατρικού χαρακτήρα των εθνικών νομοθετικών διατάξεων, αλλά και του τρόπου που αυτοί αντιμετωπίζονται από την ελληνική νομολογία. Στο ίδιο πνεύμα, και οι υπερεθνικοί κανόνες προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, τόσο οι διεθνείς όσο και οι ενωσιακοί, επιτρέπουν σε ευρεία έκταση περιορισμούς στο θεμελιώδες δικαίωμα της απεργίας, εντούτοις θα λέγαμε πως τα όργανα ελέγχου παραβίασης των υπερεθνικών αυτών κανόνων αφήνουν το περιθώριο της κατά περίπτωση στάθμισης των συγκρουόμενων δικαιωμάτων προτάσσοντας και προκρίνοντας ως βασικό ερμηνευτικό εργαλείο τη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και από τον εθνικό δικαστή για την άμβλυνση των ασφυκτικών νομοθετικών περιορισμών στο κατά τα άλλα αυτονόητο δικαίωμα της απεργίας.","This paper attempts, on the one hand, to imprint the legislative restrictions on the constitutionally protected right to strike in public or public utility companies whose operation is vital for serving the basic needs of society as a whole, as imposed by articles 19 to 21 of law 1264/1982, after their formulation by articles 91 to 95 of law 4808/2021, on the other hand, the assessment of these restrictions in the light of supranational rules protecting the right to strike, through the case law of the European Court of Human Rights and the European Committee of Social Rights. At the same time, examples from Greek jurisprudence illustrate the reality of the implementation of the right to strike in public utilities. Indeed, there are many court decisions which, most often in violation of the fundamental limitation of Article 23 para. 2 passage d of the Constitution, which is often overlooked, insist on compliance with the particularly strict procedural conditions for declaring the strike in public utilities, resulting in a declaration of illegality for non-observance, carry out a strict review of the abuse of the exercise of the right to strike in these enterprises, and even consider the measure of requisitioning the personal services of striking workers to be legitimate, appropriate and necessary, following a broad interpretation of the provisions of Article 22 para. 4 passage b of the Constitution \"risk to public health\", as the case law of the Council of State has accepted. It is therefore reasonable to wonder whether it is feasible for public utilities to exercise the right to strike in practice, given the highly formalistic nature of national legislation and the way they are dealt with by Greek jurisprudence. In the same vein, supranational rules protecting the right to strike, both international and EU, allow for wide-ranging restrictions on the fundamental right to strike, but we could say that the bodies responsible for monitoring infringements of these supranational rules leave room for the case-by-case weighing of conflicting rights by putting forward and preferring the fundamental principle of proportionality as a basic interpretative tool, which can also be used by the national judge to ease the suffocating legislative restrictions on the otherwise self-evident right to strike."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Περιορισμοί του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα και κοινής ωφέλειας. Αξιολόγηση υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσερκέζογλου Μαριάννα","Tserkezoglou Marianna"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Με την παρούσα εργασία επιχειρείται αφενός μεν η αποτύπωση των νομοθετικών περιορισμών στο συνταγματικώς προστατευόμενο δικαίωμα της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα ή κοινής ωφέλειας των οποίων η λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου, όπως αυτοί επιβάλλονται με τα άρθρα 19 έως 21 του ν. 1264/1982, κατόπιν διαμόρφωσής τους με τα άρθρα 91 έως 95 ν. 4808/2021, αφετέρου δε η αξιολόγηση των περιορισμών αυτών υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Συγχρόνως, διαπιστώνεται με παραδείγματα από την ελληνική νομολογία η πραγματικότητα υλοποίησης του δικαιώματος της απεργίας σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Πράγματι, δεν είναι λίγες οι δικαστικές αποφάσεις που, συχνότατα κατά παράβαση του θεμελιώδους αντιπεριορισμού του άρθρου 23 παρ. 2 εδ. δ΄ του Συντ., ο οποίος πολλές φορές παροράται, εμμένουν στην τήρηση των ιδιαίτερα αυστηρών διαδικαστικών προϋποθέσεων κήρυξης της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, καταλήγοντας στην κήρυξη του παράνομου χαρακτήρα της επί μη τήρησής τους, προβαίνουν σε αυστηρό έλεγχο καταχρηστικότητας της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας στις εν λόγω επιχειρήσεις, και μάλιστα θεωρούν νόμιμο, πρόσφορο και αναγκαίο το μέτρο της επίταξης των προσωπικών υπηρεσιών των απεργών εργαζομένων, κατόπιν μίας ευρείας ερμηνείας του προβλεπόμενου στο άρθρο 22 παρ. 4 εδ. β΄ του Συντ. «κινδύνου για τη δημόσια υγεία», όπως έχει δεχτεί και η νομολογία του ΣτΕ . Εύλογα αναρωτιέται λοιπόν κανείς κατά πόσον είναι εφικτή η εν τοις πράγμασι άσκηση του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ενόψει του ιδιαίτερα τυπολατρικού χαρακτήρα των εθνικών νομοθετικών διατάξεων, αλλά και του τρόπου που αυτοί αντιμετωπίζονται από την ελληνική νομολογία. Στο ίδιο πνεύμα, και οι υπερεθνικοί κανόνες προστασίας του δικαιώματος της απεργίας, τόσο οι διεθνείς όσο και οι ενωσιακοί, επιτρέπουν σε ευρεία έκταση περιορισμούς στο θεμελιώδες δικαίωμα της απεργίας, εντούτοις θα λέγαμε πως τα όργανα ελέγχου παραβίασης των υπερεθνικών αυτών κανόνων αφήνουν το περιθώριο της κατά περίπτωση στάθμισης των συγκρουόμενων δικαιωμάτων προτάσσοντας και προκρίνοντας ως βασικό ερμηνευτικό εργαλείο τη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και από τον εθνικό δικαστή για την άμβλυνση των ασφυκτικών νομοθετικών περιορισμών στο κατά τα άλλα αυτονόητο δικαίωμα της απεργίας.","This paper attempts, on the one hand, to imprint the legislative restrictions on the constitutionally protected right to strike in public or public utility companies whose operation is vital for serving the basic needs of society as a whole, as imposed by articles 19 to 21 of law 1264/1982, after their formulation by articles 91 to 95 of law 4808/2021, on the other hand, the assessment of these restrictions in the light of supranational rules protecting the right to strike, through the case law of the European Court of Human Rights and the European Committee of Social Rights. At the same time, examples from Greek jurisprudence illustrate the reality of the implementation of the right to strike in public utilities. Indeed, there are many court decisions which, most often in violation of the fundamental limitation of Article 23 para. 2 passage d of the Constitution, which is often overlooked, insist on compliance with the particularly strict procedural conditions for declaring the strike in public utilities, resulting in a declaration of illegality for non-observance, carry out a strict review of the abuse of the exercise of the right to strike in these enterprises, and even consider the measure of requisitioning the personal services of striking workers to be legitimate, appropriate and necessary, following a broad interpretation of the provisions of Article 22 para. 4 passage b of the Constitution \"risk to public health\", as the case law of the Council of State has accepted. It is therefore reasonable to wonder whether it is feasible for public utilities to exercise the right to strike in practice, given the highly formalistic nature of national legislation and the way they are dealt with by Greek jurisprudence. In the same vein, supranational rules protecting the right to strike, both international and EU, allow for wide-ranging restrictions on the fundamental right to strike, but we could say that the bodies responsible for monitoring infringements of these supranational rules leave room for the case-by-case weighing of conflicting rights by putting forward and preferring the fundamental principle of proportionality as a basic interpretative tool, which can also be used by the national judge to ease the suffocating legislative restrictions on the otherwise self-evident right to strike."],"dc:identifier":["uoadl:3449478","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3449478"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Περιορισμοί του δικαιώματος της απεργίας στις επιχειρήσεις δημοσίου χαρακτήρα και κοινής ωφέλειας. Αξιολόγηση υπό το φως των υπερεθνικών κανόνων προστασίας του δικαιώματος της απεργίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:34Z"}