{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3450693"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3450693","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ιατρική ευθύνη και απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας","abstract":"Όταν ο ιατρός υποπέσει στην διάπραξη ιατρικού σφάλματος ή αυθαίρετης ιατρικής πράξεως ζημιώνοντας τον ασθενή, υποχρεούται να τον αποζημιώσει σύμφωνα με την ΑΚ 914. Συνήθως όμως, στα πλαίσια της ιατρικής ευθύνης, γεννώνται αμφιβολίες στην διαπίστωση της ύπαρξης του αιτιώδους συνδέσμου (ήδη στο επίπεδο της αναγκαιότητας του όρου) μεταξύ της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του ιατρού και της ζημίας του ασθενούς (περιπτώσεις «αβέβαιης αιτιότητας»). Άρα, μέσω της εφαρμογής «όλα ή τίποτε», είτε απορρίπτεται λόγω αμφιβολιών συλλήβδην η ευθύνη του ιατρού, είτε αποδίδεται σ’ αυτόν πλήρης ευθύνη προς αποζημίωση παρά τις διαπιστωμένες αμφιβολίες στο επίπεδο της αιτιότητας. H «απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας» αποπειράται να δώσει λύσει σε αυτές τις περιπτώσεις αιτιακής απροσδιοριστίας, αναφέρεται δε στο ζήτημα της ευθύνης του ιατρού όχι επειδή προκάλεσε αιτιωδώς το θάνατο ή την χειροτέρευση της υγείας του ασθενούς, αλλά επειδή, με παράνομη και υπαίτια πράξη του, στέρησε από τον ασθενή κάποιες πιθανότητες που είχε πριν την ιατρική αγωγή να επιζήσει ή να θεραπευθεί. Η ζημία από την απώλεια ευκαιρίας πρέπει να προσδιορίζεται σε ποσοστιαία συνάρτηση προς την τελική ζημία. Πέρα όμως από την λύση της απώλειας (θεραπευτικής) ευκαιρίας, στο ως άνω πρόβλημα της αιτιακής απροσδιοριστίας έχουν διατυπωθεί στην θεωρία και άλλες προτάσεις, ήτοι α) η αντιστροφή του βάρους απόδειξης ή η εκ πρώτης όψεως απόδειξη, β) η πραγματιστική εξήγηση της αιτιότητας, γ) η εφαρμογή της τυποποιημένης αιτιότητας, δ) η εφαρμογή της πιθανοτικής αιτιότητας και ε) η κάμψη της «αρχής όλα ή τίποτε». Σε σχέση δε με το ερώτημα της αποδοχής ή μη της εν λόγω θεωρίας (και) στην ελληνική έννομη τάξη, πιστεύεται πως «το δογματικό βλέμμα» μας πρέπει να στραφεί στον νόμιμο λόγο ευθύνης και πως η θεωρία αυτή μπορεί να εναρμονιστεί με το δόγμα της αδικοπραξίας στο πλαίσιο ειδικά της ιατρικής ευθύνης.","abstract_html":"Όταν ο ιατρός υποπέσει στην διάπραξη ιατρικού σφάλματος ή αυθαίρετης ιατρικής πράξεως ζημιώνοντας τον ασθενή, υποχρεούται να τον αποζημιώσει σύμφωνα με την ΑΚ 914. Συνήθως όμως, στα πλαίσια της ιατρικής ευθύνης, γεννώνται αμφιβολίες στην διαπίστωση της ύπαρξης του αιτιώδους συνδέσμου (ήδη στο επίπεδο της αναγκαιότητας του όρου) μεταξύ της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του ιατρού και της ζημίας του ασθενούς (περιπτώσεις «αβέβαιης αιτιότητας»). Άρα, μέσω της εφαρμογής «όλα ή τίποτε», είτε απορρίπτεται λόγω αμφιβολιών συλλήβδην η ευθύνη του ιατρού, είτε αποδίδεται σ’ αυτόν πλήρης ευθύνη προς αποζημίωση παρά τις διαπιστωμένες αμφιβολίες στο επίπεδο της αιτιότητας. H «απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας» αποπειράται να δώσει λύσει σε αυτές τις περιπτώσεις αιτιακής απροσδιοριστίας, αναφέρεται δε στο ζήτημα της ευθύνης του ιατρού όχι επειδή προκάλεσε αιτιωδώς το θάνατο ή την χειροτέρευση της υγείας του ασθενούς, αλλά επειδή, με παράνομη και υπαίτια πράξη του, στέρησε από τον ασθενή κάποιες πιθανότητες που είχε πριν την ιατρική αγωγή να επιζήσει ή να θεραπευθεί. Η ζημία από την απώλεια ευκαιρίας πρέπει να προσδιορίζεται σε ποσοστιαία συνάρτηση προς την τελική ζημία. Πέρα όμως από την λύση της απώλειας (θεραπευτικής) ευκαιρίας, στο ως άνω πρόβλημα της αιτιακής απροσδιοριστίας έχουν διατυπωθεί στην θεωρία και άλλες προτάσεις, ήτοι α) η αντιστροφή του βάρους απόδειξης ή η εκ πρώτης όψεως απόδειξη, β) η πραγματιστική εξήγηση της αιτιότητας, γ) η εφαρμογή της τυποποιημένης αιτιότητας, δ) η εφαρμογή της πιθανοτικής αιτιότητας και ε) η κάμψη της «αρχής όλα ή τίποτε». Σε σχέση δε με το ερώτημα της αποδοχής ή μη της εν λόγω θεωρίας (και) στην ελληνική έννομη τάξη, πιστεύεται πως «το δογματικό βλέμμα» μας πρέπει να στραφεί στον νόμιμο λόγο ευθύνης και πως η θεωρία αυτή μπορεί να εναρμονιστεί με το δόγμα της αδικοπραξίας στο πλαίσιο ειδικά της ιατρικής ευθύνης.","abstract_has_math":false,"creators":["Παυλόπουλος Δημήτριος","Pavlopoulos Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:37Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3450693"],"render_values":[{"text":"uoadl:3450693","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3450693","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3450693","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3450693","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παυλόπουλος Δημήτριος","Pavlopoulos Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3450693","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3450693"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Όταν ο ιατρός υποπέσει στην διάπραξη ιατρικού σφάλματος ή αυθαίρετης ιατρικής πράξεως ζημιώνοντας τον ασθενή, υποχρεούται να τον αποζημιώσει σύμφωνα με την ΑΚ 914. Συνήθως όμως, στα πλαίσια της ιατρικής ευθύνης, γεννώνται αμφιβολίες στην διαπίστωση της ύπαρξης του αιτιώδους συνδέσμου (ήδη στο επίπεδο της αναγκαιότητας του όρου) μεταξύ της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του ιατρού και της ζημίας του ασθενούς (περιπτώσεις «αβέβαιης αιτιότητας»). Άρα, μέσω της εφαρμογής «όλα ή τίποτε», είτε απορρίπτεται λόγω αμφιβολιών συλλήβδην η ευθύνη του ιατρού, είτε αποδίδεται σ’ αυτόν πλήρης ευθύνη προς αποζημίωση παρά τις διαπιστωμένες αμφιβολίες στο επίπεδο της αιτιότητας. H «απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας» αποπειράται να δώσει λύσει σε αυτές τις περιπτώσεις αιτιακής απροσδιοριστίας, αναφέρεται δε στο ζήτημα της ευθύνης του ιατρού όχι επειδή προκάλεσε αιτιωδώς το θάνατο ή την χειροτέρευση της υγείας του ασθενούς, αλλά επειδή, με παράνομη και υπαίτια πράξη του, στέρησε από τον ασθενή κάποιες πιθανότητες που είχε πριν την ιατρική αγωγή να επιζήσει ή να θεραπευθεί. Η ζημία από την απώλεια ευκαιρίας πρέπει να προσδιορίζεται σε ποσοστιαία συνάρτηση προς την τελική ζημία. Πέρα όμως από την λύση της απώλειας (θεραπευτικής) ευκαιρίας, στο ως άνω πρόβλημα της αιτιακής απροσδιοριστίας έχουν διατυπωθεί στην θεωρία και άλλες προτάσεις, ήτοι α) η αντιστροφή του βάρους απόδειξης ή η εκ πρώτης όψεως απόδειξη, β) η πραγματιστική εξήγηση της αιτιότητας, γ) η εφαρμογή της τυποποιημένης αιτιότητας, δ) η εφαρμογή της πιθανοτικής αιτιότητας και ε) η κάμψη της «αρχής όλα ή τίποτε». Σε σχέση δε με το ερώτημα της αποδοχής ή μη της εν λόγω θεωρίας (και) στην ελληνική έννομη τάξη, πιστεύεται πως «το δογματικό βλέμμα» μας πρέπει να στραφεί στον νόμιμο λόγο ευθύνης και πως η θεωρία αυτή μπορεί να εναρμονιστεί με το δόγμα της αδικοπραξίας στο πλαίσιο ειδικά της ιατρικής ευθύνης.","When the doctor commits a medical error or an arbitrary medical act causing damage to the patient, he is obliged to compensate him according to the article 914 of the greek Civil Code. Usually, however, in the context of medical liability, there are doubts in establishing the existence of a causal link (already at the level of necessity of the term) between the doctor’s unlawful and culpable act and the patient’s injury (cases of “uncertain causation”). Thus, through the application of the “all or nothing” principle, either the doctor’s liability is rejected due to doubts, or full liability for compensation is attributed to him despite the doubts established at the level of causality. The “loss of chance doctrine” attempts to provide a solution to these cases of causal uncertainty and refers to the question of the doctor’s liability not because he causally caused the death or deterioration of the patient’s health, but because, by his wrongful and culpable act, he deprived the patient of a chance to survive or be cured which he had before medical treatment. The loss of therapeutic chance must be determined as a percentage of the ultimate loss. But apart from the solution of the loss of (therapeutic) chance doctrine, other proposals have been formulated in theory to the above problem of causal uncertainty, namely a) the reversal of the burden of proof or prima facie proof, b) the pragmatic explanation of causality, c) the application of standard causality, d) the application of probabilistic causality and e) the bending of the “all or nothing principle”. With regard to the question of the acceptance or not of this theory (also) in the Greek legal order, it is believed that our “doctrinal gaze” should be directed to the legal ground of liability and that this theory can be harmonized with the doctrine of tort in the context of medical liability in particular."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ιατρική ευθύνη και απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παυλόπουλος Δημήτριος","Pavlopoulos Dimitrios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Όταν ο ιατρός υποπέσει στην διάπραξη ιατρικού σφάλματος ή αυθαίρετης ιατρικής πράξεως ζημιώνοντας τον ασθενή, υποχρεούται να τον αποζημιώσει σύμφωνα με την ΑΚ 914. Συνήθως όμως, στα πλαίσια της ιατρικής ευθύνης, γεννώνται αμφιβολίες στην διαπίστωση της ύπαρξης του αιτιώδους συνδέσμου (ήδη στο επίπεδο της αναγκαιότητας του όρου) μεταξύ της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του ιατρού και της ζημίας του ασθενούς (περιπτώσεις «αβέβαιης αιτιότητας»). Άρα, μέσω της εφαρμογής «όλα ή τίποτε», είτε απορρίπτεται λόγω αμφιβολιών συλλήβδην η ευθύνη του ιατρού, είτε αποδίδεται σ’ αυτόν πλήρης ευθύνη προς αποζημίωση παρά τις διαπιστωμένες αμφιβολίες στο επίπεδο της αιτιότητας. H «απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας» αποπειράται να δώσει λύσει σε αυτές τις περιπτώσεις αιτιακής απροσδιοριστίας, αναφέρεται δε στο ζήτημα της ευθύνης του ιατρού όχι επειδή προκάλεσε αιτιωδώς το θάνατο ή την χειροτέρευση της υγείας του ασθενούς, αλλά επειδή, με παράνομη και υπαίτια πράξη του, στέρησε από τον ασθενή κάποιες πιθανότητες που είχε πριν την ιατρική αγωγή να επιζήσει ή να θεραπευθεί. Η ζημία από την απώλεια ευκαιρίας πρέπει να προσδιορίζεται σε ποσοστιαία συνάρτηση προς την τελική ζημία. Πέρα όμως από την λύση της απώλειας (θεραπευτικής) ευκαιρίας, στο ως άνω πρόβλημα της αιτιακής απροσδιοριστίας έχουν διατυπωθεί στην θεωρία και άλλες προτάσεις, ήτοι α) η αντιστροφή του βάρους απόδειξης ή η εκ πρώτης όψεως απόδειξη, β) η πραγματιστική εξήγηση της αιτιότητας, γ) η εφαρμογή της τυποποιημένης αιτιότητας, δ) η εφαρμογή της πιθανοτικής αιτιότητας και ε) η κάμψη της «αρχής όλα ή τίποτε». Σε σχέση δε με το ερώτημα της αποδοχής ή μη της εν λόγω θεωρίας (και) στην ελληνική έννομη τάξη, πιστεύεται πως «το δογματικό βλέμμα» μας πρέπει να στραφεί στον νόμιμο λόγο ευθύνης και πως η θεωρία αυτή μπορεί να εναρμονιστεί με το δόγμα της αδικοπραξίας στο πλαίσιο ειδικά της ιατρικής ευθύνης.","When the doctor commits a medical error or an arbitrary medical act causing damage to the patient, he is obliged to compensate him according to the article 914 of the greek Civil Code. Usually, however, in the context of medical liability, there are doubts in establishing the existence of a causal link (already at the level of necessity of the term) between the doctor’s unlawful and culpable act and the patient’s injury (cases of “uncertain causation”). Thus, through the application of the “all or nothing” principle, either the doctor’s liability is rejected due to doubts, or full liability for compensation is attributed to him despite the doubts established at the level of causality. The “loss of chance doctrine” attempts to provide a solution to these cases of causal uncertainty and refers to the question of the doctor’s liability not because he causally caused the death or deterioration of the patient’s health, but because, by his wrongful and culpable act, he deprived the patient of a chance to survive or be cured which he had before medical treatment. The loss of therapeutic chance must be determined as a percentage of the ultimate loss. But apart from the solution of the loss of (therapeutic) chance doctrine, other proposals have been formulated in theory to the above problem of causal uncertainty, namely a) the reversal of the burden of proof or prima facie proof, b) the pragmatic explanation of causality, c) the application of standard causality, d) the application of probabilistic causality and e) the bending of the “all or nothing principle”. With regard to the question of the acceptance or not of this theory (also) in the Greek legal order, it is believed that our “doctrinal gaze” should be directed to the legal ground of liability and that this theory can be harmonized with the doctrine of tort in the context of medical liability in particular."],"dc:identifier":["uoadl:3450693","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3450693"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ιατρική ευθύνη και απώλεια θεραπευτικής ευκαιρίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:37Z"}