{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457084"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457084","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Law enforcement between tradition and innovation: a contribution to the legal and historical context of Decius' religious policy","abstract":"Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση του Ρωμαϊκού δικαίου με τον πρώιμο Χριστιανισμό έχει απασχολήσει την έρευνα, με αντικείμενο -μεταξύ άλλων- τους διωγμούς των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Πράγματι, η πλούσια βιβλιογραφία για το εν λόγω θέμα έχει διευκολύνει την κατανόηση των ιστορικών παραμέτρων των διωγμών. Ωστόσο, πρόκειται, δίχως άλλο, για ένα σύνθετο ερευνητικό πεδίο το οποίο θέτει εμπόδια στη συστηματική μελέτη των διωγμών, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τα πολλαπλά επίπεδα της σχέσης του ρωμαϊκού κράτους και της Χριστιανικής Εκκλησίας, καθώς και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες διαμόρφωσης των αυτοκρατορικών πολιτικών στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στα μέσα του 3ου αι. μ.Χ. ο αυτοκράτορας Δέκιος εξέδωσε ένα ήδικτο με το οποίο υποχρέωσε όλους τους Ρωμαίους κατοίκους της αυτοκρατορίας να τελέσουν θυσία προς τους παραδοσιακούς θεούς, ως ένδειξη αφοσίωσης προς την επίσημη αυτοκρατορική λατρεία. Μολονότι το ίδιο το κείμενο του ηδίκτου δεν έχει σωθεί σήμερα, υπάρχουν τόσο λογοτεχνικές όσο και μη λογοτεχνικές πηγές στις οποίες γίνεται λόγος για τον 'πρώτο συστηματικό διωγμό' επί Δεκίου. Πιο συγκεκριμένα, έχουν διασωθεί 47 libelli σε παπύρους από την Αίγυπτο, δηλαδή πιστοποιητικά θυσίας που εκδόθηκαν από τις διοικητικές αρχές, ενώ οι λογοτεχνικές μαρτυρίες από Χριστιανούς συγγραφείς, όπως ο Κυπριανός, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικές για τη στάση των τελευταίων απέναντι στα δραστικά μέτρα του αυτοκράτορα Δέκιου. Η προηγούμενη έρευνα έχει δικαίως αναγνωρίσει την ιστορική αξία του ηδίκτου ως προς τη στάση του αυτοκράτορα απέναντι στους Χριστιανούς. Ωστόσο, μια συστηματική προσέγγιση των νομικών πτυχών αυτού του νομοθετήματος απουσιάζει από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι διττός: αφενός επιχειρώ να αναδείξω τη νομική διαδικασία όπως αυτή προκύπτει από την έκδοση του ηδίκτου, με σκοπό να επισημανθεί η καινοτομία στο διοικητικό σκέλος της εφαρμογής˙αφετέρου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται το ερώτημα πώς και σε ποιο βαθμό η επιβολή του νόμου στην περίπτωση του Δέκιου αντανακλά τη διάσταση ανάμεσα σε δύο συνυπάρχουσες μορφές εξουσίας, την αυτοκρατορική και την επισκοπική. Με γνώμονα τις διαθέσιμες κειμενικές πηγές και αξιοποιώντας τα πορίσματα της πρόσφατης βιβλιογραφίας, εστιάζω σε συγκεκριμένα νομικά ζητήματα εντός του ιστορικού και πολιτισμικού πλαισίου του 3ου αι. μ.Χ., χρησιμοποιώντας την θρησκευτική πολιτική του Δέκιου ως μελέτη περίπτωσης. Υπό αυτό το πρίσμα, επιχειρηματολογώ υπέρ της θέσης ότι το ήδικτο του Δέκιου, θεωρούμενο ως ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα θρησκευτικής πολιτικής από Ρωμαίο αυτοκράτορα, συντέλεσε στην εδραίωση της Χριστιανικής ταυτότητας και ώθησε προς την ανάπτυξη της ρητορικής του διωγμού στο πνευματικό περιβάλλον των Χριστιανικών κοινοτήτων της εποχής. Αποτελεί εδραία πεποίθηση ότι η θρησκευτική πολιτική του αυτοκράτορα Δέκιου, με γνώμονα το υπόβαθρο εφαρμογής του ius edicendi, όχι μόνο έτεινε προς την παγίωση της αυτοκρατορικής εξουσίας και ιδεολογίας, αλλά έθεσε τις βάσεις για τον αναδυόμενο εκχριστιανισμό των επαρχιών της αυτοκρατορίας μέσω της παράδοσης του μαρτυρίου και των συναφών αφηγηματικών καταγραφών.","abstract_html":"Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση του Ρωμαϊκού δικαίου με τον πρώιμο Χριστιανισμό έχει απασχολήσει την έρευνα, με αντικείμενο -μεταξύ άλλων- τους διωγμούς των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Πράγματι, η πλούσια βιβλιογραφία για το εν λόγω θέμα έχει διευκολύνει την κατανόηση των ιστορικών παραμέτρων των διωγμών. Ωστόσο, πρόκειται, δίχως άλλο, για ένα σύνθετο ερευνητικό πεδίο το οποίο θέτει εμπόδια στη συστηματική μελέτη των διωγμών, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τα πολλαπλά επίπεδα της σχέσης του ρωμαϊκού κράτους και της Χριστιανικής Εκκλησίας, καθώς και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες διαμόρφωσης των αυτοκρατορικών πολιτικών στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στα μέσα του 3ου αι. μ.Χ. ο αυτοκράτορας Δέκιος εξέδωσε ένα ήδικτο με το οποίο υποχρέωσε όλους τους Ρωμαίους κατοίκους της αυτοκρατορίας να τελέσουν θυσία προς τους παραδοσιακούς θεούς, ως ένδειξη αφοσίωσης προς την επίσημη αυτοκρατορική λατρεία. Μολονότι το ίδιο το κείμενο του ηδίκτου δεν έχει σωθεί σήμερα, υπάρχουν τόσο λογοτεχνικές όσο και μη λογοτεχνικές πηγές στις οποίες γίνεται λόγος για τον &#x27;πρώτο συστηματικό διωγμό&#x27; επί Δεκίου. Πιο συγκεκριμένα, έχουν διασωθεί 47 libelli σε παπύρους από την Αίγυπτο, δηλαδή πιστοποιητικά θυσίας που εκδόθηκαν από τις διοικητικές αρχές, ενώ οι λογοτεχνικές μαρτυρίες από Χριστιανούς συγγραφείς, όπως ο Κυπριανός, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικές για τη στάση των τελευταίων απέναντι στα δραστικά μέτρα του αυτοκράτορα Δέκιου. Η προηγούμενη έρευνα έχει δικαίως αναγνωρίσει την ιστορική αξία του ηδίκτου ως προς τη στάση του αυτοκράτορα απέναντι στους Χριστιανούς. Ωστόσο, μια συστηματική προσέγγιση των νομικών πτυχών αυτού του νομοθετήματος απουσιάζει από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι διττός: αφενός επιχειρώ να αναδείξω τη νομική διαδικασία όπως αυτή προκύπτει από την έκδοση του ηδίκτου, με σκοπό να επισημανθεί η καινοτομία στο διοικητικό σκέλος της εφαρμογής˙αφετέρου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται το ερώτημα πώς και σε ποιο βαθμό η επιβολή του νόμου στην περίπτωση του Δέκιου αντανακλά τη διάσταση ανάμεσα σε δύο συνυπάρχουσες μορφές εξουσίας, την αυτοκρατορική και την επισκοπική. Με γνώμονα τις διαθέσιμες κειμενικές πηγές και αξιοποιώντας τα πορίσματα της πρόσφατης βιβλιογραφίας, εστιάζω σε συγκεκριμένα νομικά ζητήματα εντός του ιστορικού και πολιτισμικού πλαισίου του 3ου αι. μ.Χ., χρησιμοποιώντας την θρησκευτική πολιτική του Δέκιου ως μελέτη περίπτωσης. Υπό αυτό το πρίσμα, επιχειρηματολογώ υπέρ της θέσης ότι το ήδικτο του Δέκιου, θεωρούμενο ως ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα θρησκευτικής πολιτικής από Ρωμαίο αυτοκράτορα, συντέλεσε στην εδραίωση της Χριστιανικής ταυτότητας και ώθησε προς την ανάπτυξη της ρητορικής του διωγμού στο πνευματικό περιβάλλον των Χριστιανικών κοινοτήτων της εποχής. Αποτελεί εδραία πεποίθηση ότι η θρησκευτική πολιτική του αυτοκράτορα Δέκιου, με γνώμονα το υπόβαθρο εφαρμογής του ius edicendi, όχι μόνο έτεινε προς την παγίωση της αυτοκρατορικής εξουσίας και ιδεολογίας, αλλά έθεσε τις βάσεις για τον αναδυόμενο εκχριστιανισμό των επαρχιών της αυτοκρατορίας μέσω της παράδοσης του μαρτυρίου και των συναφών αφηγηματικών καταγραφών.","abstract_has_math":false,"creators":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:42Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457084"],"render_values":[{"text":"uoadl:3457084","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457084","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457084","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3457084","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457084","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457084"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση του Ρωμαϊκού δικαίου με τον πρώιμο Χριστιανισμό έχει απασχολήσει την έρευνα, με αντικείμενο -μεταξύ άλλων- τους διωγμούς των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Πράγματι, η πλούσια βιβλιογραφία για το εν λόγω θέμα έχει διευκολύνει την κατανόηση των ιστορικών παραμέτρων των διωγμών. Ωστόσο, πρόκειται, δίχως άλλο, για ένα σύνθετο ερευνητικό πεδίο το οποίο θέτει εμπόδια στη συστηματική μελέτη των διωγμών, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τα πολλαπλά επίπεδα της σχέσης του ρωμαϊκού κράτους και της Χριστιανικής Εκκλησίας, καθώς και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες διαμόρφωσης των αυτοκρατορικών πολιτικών στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στα μέσα του 3ου αι. μ.Χ. ο αυτοκράτορας Δέκιος εξέδωσε ένα ήδικτο με το οποίο υποχρέωσε όλους τους Ρωμαίους κατοίκους της αυτοκρατορίας να τελέσουν θυσία προς τους παραδοσιακούς θεούς, ως ένδειξη αφοσίωσης προς την επίσημη αυτοκρατορική λατρεία. Μολονότι το ίδιο το κείμενο του ηδίκτου δεν έχει σωθεί σήμερα, υπάρχουν τόσο λογοτεχνικές όσο και μη λογοτεχνικές πηγές στις οποίες γίνεται λόγος για τον 'πρώτο συστηματικό διωγμό' επί Δεκίου. Πιο συγκεκριμένα, έχουν διασωθεί 47 libelli σε παπύρους από την Αίγυπτο, δηλαδή πιστοποιητικά θυσίας που εκδόθηκαν από τις διοικητικές αρχές, ενώ οι λογοτεχνικές μαρτυρίες από Χριστιανούς συγγραφείς, όπως ο Κυπριανός, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικές για τη στάση των τελευταίων απέναντι στα δραστικά μέτρα του αυτοκράτορα Δέκιου. Η προηγούμενη έρευνα έχει δικαίως αναγνωρίσει την ιστορική αξία του ηδίκτου ως προς τη στάση του αυτοκράτορα απέναντι στους Χριστιανούς. Ωστόσο, μια συστηματική προσέγγιση των νομικών πτυχών αυτού του νομοθετήματος απουσιάζει από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι διττός: αφενός επιχειρώ να αναδείξω τη νομική διαδικασία όπως αυτή προκύπτει από την έκδοση του ηδίκτου, με σκοπό να επισημανθεί η καινοτομία στο διοικητικό σκέλος της εφαρμογής˙αφετέρου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται το ερώτημα πώς και σε ποιο βαθμό η επιβολή του νόμου στην περίπτωση του Δέκιου αντανακλά τη διάσταση ανάμεσα σε δύο συνυπάρχουσες μορφές εξουσίας, την αυτοκρατορική και την επισκοπική. Με γνώμονα τις διαθέσιμες κειμενικές πηγές και αξιοποιώντας τα πορίσματα της πρόσφατης βιβλιογραφίας, εστιάζω σε συγκεκριμένα νομικά ζητήματα εντός του ιστορικού και πολιτισμικού πλαισίου του 3ου αι. μ.Χ., χρησιμοποιώντας την θρησκευτική πολιτική του Δέκιου ως μελέτη περίπτωσης. Υπό αυτό το πρίσμα, επιχειρηματολογώ υπέρ της θέσης ότι το ήδικτο του Δέκιου, θεωρούμενο ως ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα θρησκευτικής πολιτικής από Ρωμαίο αυτοκράτορα, συντέλεσε στην εδραίωση της Χριστιανικής ταυτότητας και ώθησε προς την ανάπτυξη της ρητορικής του διωγμού στο πνευματικό περιβάλλον των Χριστιανικών κοινοτήτων της εποχής. Αποτελεί εδραία πεποίθηση ότι η θρησκευτική πολιτική του αυτοκράτορα Δέκιου, με γνώμονα το υπόβαθρο εφαρμογής του ius edicendi, όχι μόνο έτεινε προς την παγίωση της αυτοκρατορικής εξουσίας και ιδεολογίας, αλλά έθεσε τις βάσεις για τον αναδυόμενο εκχριστιανισμό των επαρχιών της αυτοκρατορίας μέσω της παράδοσης του μαρτυρίου και των συναφών αφηγηματικών καταγραφών.","Over the last decades, the intersection of Roman law and early Christianity has attracted the scholarly interest, concerning inter alia the persecutions of Christians in the Roman empire. Indeed, the vast bibliography on this topic has enriched our understanding about the historical underpinnings of the persecutions, yet the complexity of this area of study poses several challenges on the systematic study of the persecutions, considering the varying levels of interaction between the Roman state and Christian church, not least the shifting circumstances that shaped the imperial policies throughout the imperial period. In the middle of the third century AD, the emperor Decius issued an edict ordering all Roman citizens to sacrifice to the ancestral gods, thereby proving their loyalty to the official imperial cult. Although the text of the edict itself has not been preserved, there is both literary and non-literary evidence attesting to Decius’ so-called ‘first systematic persecution’. More specifically, there are forty-seven surviving libelli, i.e. certificates of sacrifice issued by the civil authorities and preserved now on papyri from Egypt, while the literary testimony of Christian authors, such as Cyprian, reveals a lot about the latter’s stance against the backdrop of Decius’ severe measures. Previous research has rightly acknowledged the historical value of the edict as far as the emperor’s attitude towards Christians is concerned. Yet, a systematic approach of the legal aspects of this imperial initiative has not hitherto attempted, at least in an adequate way. The aim is twofold: firstly, I seek to delve more into the legal procedure following the promulgation of the edict, in order to highlight the novelty of the administrative process; secondly, I will attempt the answer the following question: how and to what extent the enforcement of law in Decius’ case reflected the tension between two forms of authority, the imperial and the episcopal one? By adopting a source-centered approach and providing a close reading of the available textual evidence, I will discuss certain legal issues within the historical and cultural milieu of the third century AD, using Decius’ religious policy and the relevant textual testimony as a case study. In this regard, I argue that Decius’ edict, perceived as an exemplum of imperial religious policy par excellence, determined the consolidation of Christian identity and provided the impetus for the construction of the rhetoric of persecution within the intellectual realm of Christian communities. It is my contention that Decius’ religious policy, owing to the unique rationale behind the application of the ius edicendi, not only tended to reinforce the imperial authority and ideology, but also laid the basis for the emerging Christianisation in the empire’s provinces through the tradition of martyrdom and the surviving narrative accounts."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Law enforcement between tradition and innovation: a contribution to the legal and historical context of Decius' religious policy"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση του Ρωμαϊκού δικαίου με τον πρώιμο Χριστιανισμό έχει απασχολήσει την έρευνα, με αντικείμενο -μεταξύ άλλων- τους διωγμούς των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Πράγματι, η πλούσια βιβλιογραφία για το εν λόγω θέμα έχει διευκολύνει την κατανόηση των ιστορικών παραμέτρων των διωγμών. Ωστόσο, πρόκειται, δίχως άλλο, για ένα σύνθετο ερευνητικό πεδίο το οποίο θέτει εμπόδια στη συστηματική μελέτη των διωγμών, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τα πολλαπλά επίπεδα της σχέσης του ρωμαϊκού κράτους και της Χριστιανικής Εκκλησίας, καθώς και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες διαμόρφωσης των αυτοκρατορικών πολιτικών στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Στα μέσα του 3ου αι. μ.Χ. ο αυτοκράτορας Δέκιος εξέδωσε ένα ήδικτο με το οποίο υποχρέωσε όλους τους Ρωμαίους κατοίκους της αυτοκρατορίας να τελέσουν θυσία προς τους παραδοσιακούς θεούς, ως ένδειξη αφοσίωσης προς την επίσημη αυτοκρατορική λατρεία. Μολονότι το ίδιο το κείμενο του ηδίκτου δεν έχει σωθεί σήμερα, υπάρχουν τόσο λογοτεχνικές όσο και μη λογοτεχνικές πηγές στις οποίες γίνεται λόγος για τον 'πρώτο συστηματικό διωγμό' επί Δεκίου. Πιο συγκεκριμένα, έχουν διασωθεί 47 libelli σε παπύρους από την Αίγυπτο, δηλαδή πιστοποιητικά θυσίας που εκδόθηκαν από τις διοικητικές αρχές, ενώ οι λογοτεχνικές μαρτυρίες από Χριστιανούς συγγραφείς, όπως ο Κυπριανός, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικές για τη στάση των τελευταίων απέναντι στα δραστικά μέτρα του αυτοκράτορα Δέκιου. Η προηγούμενη έρευνα έχει δικαίως αναγνωρίσει την ιστορική αξία του ηδίκτου ως προς τη στάση του αυτοκράτορα απέναντι στους Χριστιανούς. Ωστόσο, μια συστηματική προσέγγιση των νομικών πτυχών αυτού του νομοθετήματος απουσιάζει από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Ο στόχος της παρούσας μελέτης είναι διττός: αφενός επιχειρώ να αναδείξω τη νομική διαδικασία όπως αυτή προκύπτει από την έκδοση του ηδίκτου, με σκοπό να επισημανθεί η καινοτομία στο διοικητικό σκέλος της εφαρμογής˙αφετέρου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται το ερώτημα πώς και σε ποιο βαθμό η επιβολή του νόμου στην περίπτωση του Δέκιου αντανακλά τη διάσταση ανάμεσα σε δύο συνυπάρχουσες μορφές εξουσίας, την αυτοκρατορική και την επισκοπική. Με γνώμονα τις διαθέσιμες κειμενικές πηγές και αξιοποιώντας τα πορίσματα της πρόσφατης βιβλιογραφίας, εστιάζω σε συγκεκριμένα νομικά ζητήματα εντός του ιστορικού και πολιτισμικού πλαισίου του 3ου αι. μ.Χ., χρησιμοποιώντας την θρησκευτική πολιτική του Δέκιου ως μελέτη περίπτωσης. Υπό αυτό το πρίσμα, επιχειρηματολογώ υπέρ της θέσης ότι το ήδικτο του Δέκιου, θεωρούμενο ως ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα θρησκευτικής πολιτικής από Ρωμαίο αυτοκράτορα, συντέλεσε στην εδραίωση της Χριστιανικής ταυτότητας και ώθησε προς την ανάπτυξη της ρητορικής του διωγμού στο πνευματικό περιβάλλον των Χριστιανικών κοινοτήτων της εποχής. Αποτελεί εδραία πεποίθηση ότι η θρησκευτική πολιτική του αυτοκράτορα Δέκιου, με γνώμονα το υπόβαθρο εφαρμογής του ius edicendi, όχι μόνο έτεινε προς την παγίωση της αυτοκρατορικής εξουσίας και ιδεολογίας, αλλά έθεσε τις βάσεις για τον αναδυόμενο εκχριστιανισμό των επαρχιών της αυτοκρατορίας μέσω της παράδοσης του μαρτυρίου και των συναφών αφηγηματικών καταγραφών.","Over the last decades, the intersection of Roman law and early Christianity has attracted the scholarly interest, concerning inter alia the persecutions of Christians in the Roman empire. Indeed, the vast bibliography on this topic has enriched our understanding about the historical underpinnings of the persecutions, yet the complexity of this area of study poses several challenges on the systematic study of the persecutions, considering the varying levels of interaction between the Roman state and Christian church, not least the shifting circumstances that shaped the imperial policies throughout the imperial period. In the middle of the third century AD, the emperor Decius issued an edict ordering all Roman citizens to sacrifice to the ancestral gods, thereby proving their loyalty to the official imperial cult. Although the text of the edict itself has not been preserved, there is both literary and non-literary evidence attesting to Decius’ so-called ‘first systematic persecution’. More specifically, there are forty-seven surviving libelli, i.e. certificates of sacrifice issued by the civil authorities and preserved now on papyri from Egypt, while the literary testimony of Christian authors, such as Cyprian, reveals a lot about the latter’s stance against the backdrop of Decius’ severe measures. Previous research has rightly acknowledged the historical value of the edict as far as the emperor’s attitude towards Christians is concerned. Yet, a systematic approach of the legal aspects of this imperial initiative has not hitherto attempted, at least in an adequate way. The aim is twofold: firstly, I seek to delve more into the legal procedure following the promulgation of the edict, in order to highlight the novelty of the administrative process; secondly, I will attempt the answer the following question: how and to what extent the enforcement of law in Decius’ case reflected the tension between two forms of authority, the imperial and the episcopal one? By adopting a source-centered approach and providing a close reading of the available textual evidence, I will discuss certain legal issues within the historical and cultural milieu of the third century AD, using Decius’ religious policy and the relevant textual testimony as a case study. In this regard, I argue that Decius’ edict, perceived as an exemplum of imperial religious policy par excellence, determined the consolidation of Christian identity and provided the impetus for the construction of the rhetoric of persecution within the intellectual realm of Christian communities. It is my contention that Decius’ religious policy, owing to the unique rationale behind the application of the ius edicendi, not only tended to reinforce the imperial authority and ideology, but also laid the basis for the emerging Christianisation in the empire’s provinces through the tradition of martyrdom and the surviving narrative accounts."],"dc:identifier":["uoadl:3457084","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457084"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Law enforcement between tradition and innovation: a contribution to the legal and historical context of Decius' religious policy"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:42Z"}