{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457815"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457815","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συμμόρφωση στο νέο PRISMA-2020 και παράγοντες που την καθορίζουν σε συστηματικές ανασκοπήσεις δημοσιευμένες σε ακτινολογικά και περιοδικά πυρηνικής ιατρικής: μετα-έρευνα","abstract":"Υπόβαθρο: Οι συστηματικές ανασκοπήσεις (ΣΑ) προσφέρουν μία συνολική και περιεκτική σύνοψη όλων των δημοσιευμένων δεδομένων. Η διενέργεια μιας ΣΑ αποτελεί πολύπλοκη διαδικασία, με πολλά από τα βήματα να είναι επιρρεπή σε συστηματικά λάθη και παραλείψεις. Λίστες ελέγχου (reporting checklists) έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να προτυπώσουν τον τρόπο που αναφέρονται τα ευρήματα των ΣΑ στη βιβλιογραφία. Μία εξ’ αυτών, το Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) είναι αρκετά δημοφιλής ανάμεσα σε συγγραφείς και περιοδικά. Το Μάρτιο του 2021 δημοσιεύτηκε αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής λίστας του 2009 (PRISMA-2020). Σκοπός: Η συγκεκριμένη μετα-έρευνα (meta-research) έχει σκοπό να εξακριβώσει το ποσοστό συμμόρφωσης ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ακτινολογίας και πυρηνικής ιατρικής στο PRISMA-2020. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις εξετάστηκαν ως παράγοντες που πιθανά σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος (bias) διερευνήθηκε με το εργαλείο ROBIS και εξετάστηκε στη συνέχεια για πιθανή συσχέτιση με τη συμμόρφωση στο PRISMA-2020. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκαν αναζητήσεις στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για το διάστημα 01/07/2021 έως και 29/02/2024 προκειμένου να επιλεγεί τυχαίο δείγμα 64 ΣΑ, με ή χωρίς μετα-ανάλυση και ανεξαρτήτως ερευνητικού ερωτήματος, μετά από διαστρωματοποίηση βάσει ημερομηνίας δημοσίευσης και χαρακτηριστικών του περιοδικού. Οι δημοσιεύσεις εξετάστηκαν για συμμόρφωση στο PRISMA-2020 και διερευνήθηκε ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος ως χαμηλός, αδιευκρίνιστος, ή υψηλός με το εργαλείο ROBIS. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Πολυπαραγοντικά γραμμικά (έκβαση: συμμόρφωση στο PRISMA σε %) και λογαριθμικά (έκβαση: υψηλός έναντι χαμηλού κινδύνου συστηματικού σφάλματος) μοντέλα παλινδρόμησης κατασκευάστηκαν στο STATA. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 64 ΣΑ από 47 περιοδικά. Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης είναι κατά μέσο όρο 67.3% (SD=14.5%, εύρος 37.0% έως 94.6%). Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας είχαν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση (προϋποθέσεις περίληψης, πρωτόκολλο ΣΑ, διαθεσιμότητα δεδομένων, αναλύσεις ευαισθησίας, διερεύνηση της ποιότητας των συμπεριλαμβανομένων μελετών). Οι αναλύσεις ανέδειξαν πως η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 αυξάνει με την πάροδο του χρόνου (+6.9%, 95% CI 0.4% με 13.4% για ΣΑ δημοσιευμένες μετά την 01/11/2022). Το impact factor (IF) του περιοδικού -όπως και άλλοι παρόμοιοι δείκτες- συσχετίζονται στατιστικά σημαντικά με τη συμμόρφωση (κάθε διπλασιασμός του IF σχετίζεται με +4.9%, 95% CI 0.7% με 9.1%), μετά από έλεγχο για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Τέλος, η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τον κίνδυνο συστηματικού σφάλματος, όπως αυτός αξιολογείται με το εργαλείο ROBIS, με υψηλότερη συμμόρφωση να υποδεικνύει χαμηλότερο κίνδυνο σφάλματος. Ανάμεσα στους περιορισμούς της συγκεκριμένης μετα-έρευνας είναι η έλλειψη δεύτερου αξιολογητή και το σχετικά μικρό μέγεθος δείγματος. Συμπέρασμα: Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης κρίνεται ικανοποιητική, αλλά μη βέλτιστη. Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας, κάποια από τα οποία με κρίσιμες επιπτώσεις αναφορικά με την εγκυρότητα των ΣΑ, έχουν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων, αν συναξιολογηθούν, πιθανώς υποδηλώνουν πως υψηλότερα ταξινομημένα περιοδικά δημοσιεύουν ΣΑ που είναι ταυτόχρονα καλύτερα παρουσιασμένες και με χαμηλότερο κίνδυνο για συστηματικά σφάλματα. Πρωτόκολλο / Χρηματοδότηση / Σύγκρουση συμφερόντων: Πρωτόκολλο έχει κατατεθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) πριν την έναρξη της μελέτης. Ο συγγραφέας δε δηλώνει καμία σύγκρουση συμφερόντων. Το ίδρυμα Ωνάση παρείχε οικονομική στήριξη στον συγγραφέα, υπό τη μορφή υποτροφίας για την απόκτηση τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών.","abstract_html":"Υπόβαθρο: Οι συστηματικές ανασκοπήσεις (ΣΑ) προσφέρουν μία συνολική και περιεκτική σύνοψη όλων των δημοσιευμένων δεδομένων. Η διενέργεια μιας ΣΑ αποτελεί πολύπλοκη διαδικασία, με πολλά από τα βήματα να είναι επιρρεπή σε συστηματικά λάθη και παραλείψεις. Λίστες ελέγχου (reporting checklists) έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να προτυπώσουν τον τρόπο που αναφέρονται τα ευρήματα των ΣΑ στη βιβλιογραφία. Μία εξ’ αυτών, το Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) είναι αρκετά δημοφιλής ανάμεσα σε συγγραφείς και περιοδικά. Το Μάρτιο του 2021 δημοσιεύτηκε αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής λίστας του 2009 (PRISMA-2020). Σκοπός: Η συγκεκριμένη μετα-έρευνα (meta-research) έχει σκοπό να εξακριβώσει το ποσοστό συμμόρφωσης ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ακτινολογίας και πυρηνικής ιατρικής στο PRISMA-2020. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις εξετάστηκαν ως παράγοντες που πιθανά σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος (bias) διερευνήθηκε με το εργαλείο ROBIS και εξετάστηκε στη συνέχεια για πιθανή συσχέτιση με τη συμμόρφωση στο PRISMA-2020. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκαν αναζητήσεις στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για το διάστημα 01/07/2021 έως και 29/02/2024 προκειμένου να επιλεγεί τυχαίο δείγμα 64 ΣΑ, με ή χωρίς μετα-ανάλυση και ανεξαρτήτως ερευνητικού ερωτήματος, μετά από διαστρωματοποίηση βάσει ημερομηνίας δημοσίευσης και χαρακτηριστικών του περιοδικού. Οι δημοσιεύσεις εξετάστηκαν για συμμόρφωση στο PRISMA-2020 και διερευνήθηκε ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος ως χαμηλός, αδιευκρίνιστος, ή υψηλός με το εργαλείο ROBIS. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Πολυπαραγοντικά γραμμικά (έκβαση: συμμόρφωση στο PRISMA σε %) και λογαριθμικά (έκβαση: υψηλός έναντι χαμηλού κινδύνου συστηματικού σφάλματος) μοντέλα παλινδρόμησης κατασκευάστηκαν στο STATA. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 64 ΣΑ από 47 περιοδικά. Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης είναι κατά μέσο όρο 67.3% (SD=14.5%, εύρος 37.0% έως 94.6%). Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας είχαν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση (προϋποθέσεις περίληψης, πρωτόκολλο ΣΑ, διαθεσιμότητα δεδομένων, αναλύσεις ευαισθησίας, διερεύνηση της ποιότητας των συμπεριλαμβανομένων μελετών). Οι αναλύσεις ανέδειξαν πως η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 αυξάνει με την πάροδο του χρόνου (+6.9%, 95% CI 0.4% με 13.4% για ΣΑ δημοσιευμένες μετά την 01/11/2022). Το impact factor (IF) του περιοδικού -όπως και άλλοι παρόμοιοι δείκτες- συσχετίζονται στατιστικά σημαντικά με τη συμμόρφωση (κάθε διπλασιασμός του IF σχετίζεται με +4.9%, 95% CI 0.7% με 9.1%), μετά από έλεγχο για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Τέλος, η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τον κίνδυνο συστηματικού σφάλματος, όπως αυτός αξιολογείται με το εργαλείο ROBIS, με υψηλότερη συμμόρφωση να υποδεικνύει χαμηλότερο κίνδυνο σφάλματος. Ανάμεσα στους περιορισμούς της συγκεκριμένης μετα-έρευνας είναι η έλλειψη δεύτερου αξιολογητή και το σχετικά μικρό μέγεθος δείγματος. Συμπέρασμα: Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης κρίνεται ικανοποιητική, αλλά μη βέλτιστη. Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας, κάποια από τα οποία με κρίσιμες επιπτώσεις αναφορικά με την εγκυρότητα των ΣΑ, έχουν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων, αν συναξιολογηθούν, πιθανώς υποδηλώνουν πως υψηλότερα ταξινομημένα περιοδικά δημοσιεύουν ΣΑ που είναι ταυτόχρονα καλύτερα παρουσιασμένες και με χαμηλότερο κίνδυνο για συστηματικά σφάλματα. Πρωτόκολλο / Χρηματοδότηση / Σύγκρουση συμφερόντων: Πρωτόκολλο έχει κατατεθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) πριν την έναρξη της μελέτης. Ο συγγραφέας δε δηλώνει καμία σύγκρουση συμφερόντων. Το ίδρυμα Ωνάση παρείχε οικονομική στήριξη στον συγγραφέα, υπό τη μορφή υποτροφίας για την απόκτηση τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαδόπουλος Ανδρέας","Papadopoulos Andreas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:44Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457815"],"render_values":[{"text":"uoadl:3457815","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457815","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457815","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3457815","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαδόπουλος Ανδρέας","Papadopoulos Andreas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457815","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457815"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Υπόβαθρο: Οι συστηματικές ανασκοπήσεις (ΣΑ) προσφέρουν μία συνολική και περιεκτική σύνοψη όλων των δημοσιευμένων δεδομένων. Η διενέργεια μιας ΣΑ αποτελεί πολύπλοκη διαδικασία, με πολλά από τα βήματα να είναι επιρρεπή σε συστηματικά λάθη και παραλείψεις. Λίστες ελέγχου (reporting checklists) έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να προτυπώσουν τον τρόπο που αναφέρονται τα ευρήματα των ΣΑ στη βιβλιογραφία. Μία εξ’ αυτών, το Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) είναι αρκετά δημοφιλής ανάμεσα σε συγγραφείς και περιοδικά. Το Μάρτιο του 2021 δημοσιεύτηκε αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής λίστας του 2009 (PRISMA-2020). Σκοπός: Η συγκεκριμένη μετα-έρευνα (meta-research) έχει σκοπό να εξακριβώσει το ποσοστό συμμόρφωσης ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ακτινολογίας και πυρηνικής ιατρικής στο PRISMA-2020. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις εξετάστηκαν ως παράγοντες που πιθανά σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος (bias) διερευνήθηκε με το εργαλείο ROBIS και εξετάστηκε στη συνέχεια για πιθανή συσχέτιση με τη συμμόρφωση στο PRISMA-2020. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκαν αναζητήσεις στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για το διάστημα 01/07/2021 έως και 29/02/2024 προκειμένου να επιλεγεί τυχαίο δείγμα 64 ΣΑ, με ή χωρίς μετα-ανάλυση και ανεξαρτήτως ερευνητικού ερωτήματος, μετά από διαστρωματοποίηση βάσει ημερομηνίας δημοσίευσης και χαρακτηριστικών του περιοδικού. Οι δημοσιεύσεις εξετάστηκαν για συμμόρφωση στο PRISMA-2020 και διερευνήθηκε ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος ως χαμηλός, αδιευκρίνιστος, ή υψηλός με το εργαλείο ROBIS. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Πολυπαραγοντικά γραμμικά (έκβαση: συμμόρφωση στο PRISMA σε %) και λογαριθμικά (έκβαση: υψηλός έναντι χαμηλού κινδύνου συστηματικού σφάλματος) μοντέλα παλινδρόμησης κατασκευάστηκαν στο STATA. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 64 ΣΑ από 47 περιοδικά. Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης είναι κατά μέσο όρο 67.3% (SD=14.5%, εύρος 37.0% έως 94.6%). Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας είχαν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση (προϋποθέσεις περίληψης, πρωτόκολλο ΣΑ, διαθεσιμότητα δεδομένων, αναλύσεις ευαισθησίας, διερεύνηση της ποιότητας των συμπεριλαμβανομένων μελετών). Οι αναλύσεις ανέδειξαν πως η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 αυξάνει με την πάροδο του χρόνου (+6.9%, 95% CI 0.4% με 13.4% για ΣΑ δημοσιευμένες μετά την 01/11/2022). Το impact factor (IF) του περιοδικού -όπως και άλλοι παρόμοιοι δείκτες- συσχετίζονται στατιστικά σημαντικά με τη συμμόρφωση (κάθε διπλασιασμός του IF σχετίζεται με +4.9%, 95% CI 0.7% με 9.1%), μετά από έλεγχο για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Τέλος, η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τον κίνδυνο συστηματικού σφάλματος, όπως αυτός αξιολογείται με το εργαλείο ROBIS, με υψηλότερη συμμόρφωση να υποδεικνύει χαμηλότερο κίνδυνο σφάλματος. Ανάμεσα στους περιορισμούς της συγκεκριμένης μετα-έρευνας είναι η έλλειψη δεύτερου αξιολογητή και το σχετικά μικρό μέγεθος δείγματος. Συμπέρασμα: Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης κρίνεται ικανοποιητική, αλλά μη βέλτιστη. Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας, κάποια από τα οποία με κρίσιμες επιπτώσεις αναφορικά με την εγκυρότητα των ΣΑ, έχουν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων, αν συναξιολογηθούν, πιθανώς υποδηλώνουν πως υψηλότερα ταξινομημένα περιοδικά δημοσιεύουν ΣΑ που είναι ταυτόχρονα καλύτερα παρουσιασμένες και με χαμηλότερο κίνδυνο για συστηματικά σφάλματα. Πρωτόκολλο / Χρηματοδότηση / Σύγκρουση συμφερόντων: Πρωτόκολλο έχει κατατεθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) πριν την έναρξη της μελέτης. Ο συγγραφέας δε δηλώνει καμία σύγκρουση συμφερόντων. Το ίδρυμα Ωνάση παρείχε οικονομική στήριξη στον συγγραφέα, υπό τη μορφή υποτροφίας για την απόκτηση τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών.","Background: Systematic Reviews (SR) offer aggregate and comprehensive presentations of evidence. Performing a SR is a complex process prone to biases and omissions. Reporting checklists exist to provide a standardized framework for SR across different medical fields. Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) is largely favored among authors and journals for reporting SR findings. In March 2021 an updated version of the original 2009 checklist was published (PRISMA-2020). Purpose: A meta-research study was undertaken to ascertain adherence of SR published in radiology and nuclear medicine journals to the PRISMA-2020 checklist. Journal and publication related factors were examined for their possible association with adherence. SR risk of bias, as judged by the ROBIS tool, was also assessed for a potential association with PRISMA-2020 adherence. Methods: PubMed and Scopus were searched from 01/07/2021 up to 29/02/2024 to identify a random sample of 64 SR, with or without meta-analysis and irrespective of research question, stratified by publication date and journal characteristics. These were checked for compliance to PRISMA-2020 and critically appraised as low, unclear or high risk of bias by the ROBIS tool. Journal and publication related factors were extracted from online sources. Multivariate linear (outcome: PRISMA adherence in %) and logistic (outcome: high vs low risk of bias) regression models were constructed in STATA. Results: Overall, 64 SR from 47 journals were included. PRISMA-2020 adherence in the imaging field is on average 67.3% (SD=14.5%, range 37.0% to 94.6%). Specific items are disproportionately underreported (abstract requirements, SR protocol, availability of data, sensitivity analyses, risk of bias of included studies). Analyses revealed that adherence increased over time (+6.9%, 95% CI 0.4% to 13.4%, for SR published after 01/11/2022). Journal impact factor (IF) -and other similar metrics- were significantly and positively associated with adherence (every doubling of the IF results in +4.9%, 95% CI 0.7% to 9.1%), after controlling for potential cofounding effects. Finally, PRISMA-2020 was strongly associated with ROBIS risk of bias, with a higher adherence suggestive of a lower bias risk. Conclusions are however limited by the lack of a second reviewer and the relatively small sample size. Conclusion: PRISMA-2020 adherence for SR published in imaging journals is adequate, but suboptimal. Some items crucial to the validity of a SR are heavily underreported. Results of analyses, when combined, could indicate that higher ranked journals publish systematic research that is both better reported and at a lower risk of bias. Registration / Funding / Conflict of interest: A protocol was registered with and deposited to National and Kapodistrian University of Athens (NKUA) prior to study start. The author declares no conflict of interest. Onassis foundation has provided financial support to the author, through the form of a study scholarship."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συμμόρφωση στο νέο PRISMA-2020 και παράγοντες που την καθορίζουν σε συστηματικές ανασκοπήσεις δημοσιευμένες σε ακτινολογικά και περιοδικά πυρηνικής ιατρικής: μετα-έρευνα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαδόπουλος Ανδρέας","Papadopoulos Andreas"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Υπόβαθρο: Οι συστηματικές ανασκοπήσεις (ΣΑ) προσφέρουν μία συνολική και περιεκτική σύνοψη όλων των δημοσιευμένων δεδομένων. Η διενέργεια μιας ΣΑ αποτελεί πολύπλοκη διαδικασία, με πολλά από τα βήματα να είναι επιρρεπή σε συστηματικά λάθη και παραλείψεις. Λίστες ελέγχου (reporting checklists) έχουν αναπτυχθεί με σκοπό να προτυπώσουν τον τρόπο που αναφέρονται τα ευρήματα των ΣΑ στη βιβλιογραφία. Μία εξ’ αυτών, το Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) είναι αρκετά δημοφιλής ανάμεσα σε συγγραφείς και περιοδικά. Το Μάρτιο του 2021 δημοσιεύτηκε αναθεωρημένη έκδοση της αρχικής λίστας του 2009 (PRISMA-2020). Σκοπός: Η συγκεκριμένη μετα-έρευνα (meta-research) έχει σκοπό να εξακριβώσει το ποσοστό συμμόρφωσης ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ακτινολογίας και πυρηνικής ιατρικής στο PRISMA-2020. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις εξετάστηκαν ως παράγοντες που πιθανά σχετίζονται με τη συμμόρφωση. Ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος (bias) διερευνήθηκε με το εργαλείο ROBIS και εξετάστηκε στη συνέχεια για πιθανή συσχέτιση με τη συμμόρφωση στο PRISMA-2020. Μεθοδολογία: Διενεργήθηκαν αναζητήσεις στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για το διάστημα 01/07/2021 έως και 29/02/2024 προκειμένου να επιλεγεί τυχαίο δείγμα 64 ΣΑ, με ή χωρίς μετα-ανάλυση και ανεξαρτήτως ερευνητικού ερωτήματος, μετά από διαστρωματοποίηση βάσει ημερομηνίας δημοσίευσης και χαρακτηριστικών του περιοδικού. Οι δημοσιεύσεις εξετάστηκαν για συμμόρφωση στο PRISMA-2020 και διερευνήθηκε ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος ως χαμηλός, αδιευκρίνιστος, ή υψηλός με το εργαλείο ROBIS. Μεταβλητές σχετιζόμενες με τα περιοδικά και τις δημοσιεύσεις αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Πολυπαραγοντικά γραμμικά (έκβαση: συμμόρφωση στο PRISMA σε %) και λογαριθμικά (έκβαση: υψηλός έναντι χαμηλού κινδύνου συστηματικού σφάλματος) μοντέλα παλινδρόμησης κατασκευάστηκαν στο STATA. Αποτελέσματα: Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 64 ΣΑ από 47 περιοδικά. Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης είναι κατά μέσο όρο 67.3% (SD=14.5%, εύρος 37.0% έως 94.6%). Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας είχαν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση (προϋποθέσεις περίληψης, πρωτόκολλο ΣΑ, διαθεσιμότητα δεδομένων, αναλύσεις ευαισθησίας, διερεύνηση της ποιότητας των συμπεριλαμβανομένων μελετών). Οι αναλύσεις ανέδειξαν πως η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 αυξάνει με την πάροδο του χρόνου (+6.9%, 95% CI 0.4% με 13.4% για ΣΑ δημοσιευμένες μετά την 01/11/2022). Το impact factor (IF) του περιοδικού -όπως και άλλοι παρόμοιοι δείκτες- συσχετίζονται στατιστικά σημαντικά με τη συμμόρφωση (κάθε διπλασιασμός του IF σχετίζεται με +4.9%, 95% CI 0.7% με 9.1%), μετά από έλεγχο για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Τέλος, η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με τον κίνδυνο συστηματικού σφάλματος, όπως αυτός αξιολογείται με το εργαλείο ROBIS, με υψηλότερη συμμόρφωση να υποδεικνύει χαμηλότερο κίνδυνο σφάλματος. Ανάμεσα στους περιορισμούς της συγκεκριμένης μετα-έρευνας είναι η έλλειψη δεύτερου αξιολογητή και το σχετικά μικρό μέγεθος δείγματος. Συμπέρασμα: Η συμμόρφωση στο PRISMA-2020 ΣΑ δημοσιευμένων σε περιοδικά ιατρικής απεικόνισης κρίνεται ικανοποιητική, αλλά μη βέλτιστη. Συγκεκριμένα αντικείμενα της κλίμακας, κάποια από τα οποία με κρίσιμες επιπτώσεις αναφορικά με την εγκυρότητα των ΣΑ, έχουν δυσανάλογα χαμηλή συμμόρφωση. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων, αν συναξιολογηθούν, πιθανώς υποδηλώνουν πως υψηλότερα ταξινομημένα περιοδικά δημοσιεύουν ΣΑ που είναι ταυτόχρονα καλύτερα παρουσιασμένες και με χαμηλότερο κίνδυνο για συστηματικά σφάλματα. Πρωτόκολλο / Χρηματοδότηση / Σύγκρουση συμφερόντων: Πρωτόκολλο έχει κατατεθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) πριν την έναρξη της μελέτης. Ο συγγραφέας δε δηλώνει καμία σύγκρουση συμφερόντων. Το ίδρυμα Ωνάση παρείχε οικονομική στήριξη στον συγγραφέα, υπό τη μορφή υποτροφίας για την απόκτηση τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών.","Background: Systematic Reviews (SR) offer aggregate and comprehensive presentations of evidence. Performing a SR is a complex process prone to biases and omissions. Reporting checklists exist to provide a standardized framework for SR across different medical fields. Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses (PRISMA) is largely favored among authors and journals for reporting SR findings. In March 2021 an updated version of the original 2009 checklist was published (PRISMA-2020). Purpose: A meta-research study was undertaken to ascertain adherence of SR published in radiology and nuclear medicine journals to the PRISMA-2020 checklist. Journal and publication related factors were examined for their possible association with adherence. SR risk of bias, as judged by the ROBIS tool, was also assessed for a potential association with PRISMA-2020 adherence. Methods: PubMed and Scopus were searched from 01/07/2021 up to 29/02/2024 to identify a random sample of 64 SR, with or without meta-analysis and irrespective of research question, stratified by publication date and journal characteristics. These were checked for compliance to PRISMA-2020 and critically appraised as low, unclear or high risk of bias by the ROBIS tool. Journal and publication related factors were extracted from online sources. Multivariate linear (outcome: PRISMA adherence in %) and logistic (outcome: high vs low risk of bias) regression models were constructed in STATA. Results: Overall, 64 SR from 47 journals were included. PRISMA-2020 adherence in the imaging field is on average 67.3% (SD=14.5%, range 37.0% to 94.6%). Specific items are disproportionately underreported (abstract requirements, SR protocol, availability of data, sensitivity analyses, risk of bias of included studies). Analyses revealed that adherence increased over time (+6.9%, 95% CI 0.4% to 13.4%, for SR published after 01/11/2022). Journal impact factor (IF) -and other similar metrics- were significantly and positively associated with adherence (every doubling of the IF results in +4.9%, 95% CI 0.7% to 9.1%), after controlling for potential cofounding effects. Finally, PRISMA-2020 was strongly associated with ROBIS risk of bias, with a higher adherence suggestive of a lower bias risk. Conclusions are however limited by the lack of a second reviewer and the relatively small sample size. Conclusion: PRISMA-2020 adherence for SR published in imaging journals is adequate, but suboptimal. Some items crucial to the validity of a SR are heavily underreported. Results of analyses, when combined, could indicate that higher ranked journals publish systematic research that is both better reported and at a lower risk of bias. Registration / Funding / Conflict of interest: A protocol was registered with and deposited to National and Kapodistrian University of Athens (NKUA) prior to study start. The author declares no conflict of interest. Onassis foundation has provided financial support to the author, through the form of a study scholarship."],"dc:identifier":["uoadl:3457815","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457815"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συμμόρφωση στο νέο PRISMA-2020 και παράγοντες που την καθορίζουν σε συστηματικές ανασκοπήσεις δημοσιευμένες σε ακτινολογικά και περιοδικά πυρηνικής ιατρικής: μετα-έρευνα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:44Z"}