{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457999"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3457999","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Fashion designs and originality","abstract":"Περίληψη Η βιομηχανία της μόδας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον ακμάζοντες τομείς της παγκόσμιας βιομηχανίας, με παγκόσμια έσοδα που ανήλθαν σε 1,79 τρισεκατομμύρια δολάρια για το έτος 2024. Τα ενδύματα και κάθε λογής αξεσουάρ, αντανακλούν και εν τέλει συνιστούν την ενσάρκωση της μόδας και τον πυρήνα της δημιουργικής της δραστηριότητας. Ως εκ τούτου, η εξασφάλιση της νομικής τους προστασίας είναι υψίστης σημασίας για τους σχεδιαστές και τους οίκους μόδας. Ωστόσο, η διττή φύση των σχεδίων μόδας ως έργων τέχνης και ταυτόχρονα ως χρηστικών αντικειμένων, έχει καταστήσει την προστασία τους στο πλαίσιο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας αμφιλεγόμενη. Στην ΕΕ, το sui generis καθεστώς των δικαιωμάτων περί σχεδίων, αποτελεί την πλέον προφανή και διαδεδομένη επιλογή για τη νομική προστασία τους. Επί του παρόντος, τα σχέδια μόδας απολαμβάνουν εντός της ΕΕ, νομική προστασία βάσει των νόμων περί σχεδίων, εμπορικών σημάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίοι εφαρμόζονται είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία και τη νομοθεσία της ΕΕ, κατέστησαν εφικτή την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων μόδας, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ΔΕΕ με τη νομολογία του έχει προστάξει την ίση μεταχείριση έργων τέχνης και έργων εφαρμοσμένης τέχνης, αναφορικά με τις προϋποθέσεις προστασίας τους υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν όψει των ανωτέρω, συνάγεται ότι η μόδα δεν υπάγεται πλέον σε καθεστώς χαμηλής νομικής στήριξης εντός της ΕΕ και ότι οι σχεδιαστές μόδας επωφελούνται πια από ένα συνεκτικό δίχτυ νομικών κανόνων για την προστασία των δημιουργιών τους. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η μόδα αποτελεί μία ανθηρή και ισχυρή βιομηχανία. Ωστόσο, παρά την οικονομική και καλλιτεχνική της σημασία, τα σχέδια μόδας δεν τυγχάνουν νομικής προστασίας υπό ένα αντίστοιχο sui generis πλαίσιο νομικής κατοχύρωσης σχεδίων, ούτε υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας- εκτός από μεμονωμένα στοιχεία των σχεδίων μόδας-, λόγω της κατηγοριοποίησης τους ως χρηστικών αντικειμένων. Οι Αμερικανοί σχεδιαστές μόδας, απολαμβάνουν περιορισμένη νομική προστασία με βάση το δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας για τις δημιουργίες τους, υπό το πλαίσιο ορισμένων διακριτών δικαιωμάτων, των οποίων η επίκληση παρουσιάζει σαφείς δυσχέρειες. Γενικά, τα σχέδια μόδας δεν θεωρούνται προστατευτέα από το δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, αν και ορισμένα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά τους, μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοια, εφόσον αξιολογούνται ως επαρκώς πρωτότυπα και ικανά να προσδιοριστούν ξεχωριστά από το χρηστικό αντικείμενο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την έννοια της πρωτοτυπίας και τη δυνατότητα προστασίας των σχεδίων μόδας βάσει του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ, μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές των ανωτέρω δικαιοδοσιών. Περαιτέρω, αναλύει την έννοια της πρωτοτυπίας στις υπό εξέταση δικαιοδοσίες και τον τρόπο που η τελευταία επηρεάζει τη νομική προστασία των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τα νομικά δόγματα που εφαρμόζουν τα Αμερικανικά δικαστήρια κατά την εξέταση της δυνατότητας της προστασίας των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εντοπίζει τις ομοιότητες μεταξύ των συγκρινομένων δικαιοδοσιών, ιδίως αναφορικά με τον αποκλεισμό της αισθητικής ή/ και καλλιτεχνικής αξίας των έργων για την κατάφαση της ύπαρξης της πρωτοτυπίας, την εφαρμογή της αρχής της διάκρισης μεταξύ ιδέας και έκφρασης (της ιδέας), και την πιθανή συνδυαστική προστασία των σχεδίων μόδας υπό διακριτά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με την τελευταία να είναι ουσιωδώς πιο προσβάσιμη εντός της ΕΕ. Μελετά τις διαφορές μεταξύ των υπό σύγκριση δικαιοδοσιών, αναφορικά με την εφαρμογή ενός ενιαίου κριτηρίου πρωτοτυπίας στην ΕΕ σε αντιπαράθεση με την εφαρμογή του Αμερικανικού δόγματος περί διάκρισης μεταξύ καλλιτεχνικών και λειτουργικών στοιχείων, την αποτελεσματικότητα της νομικής προστασίας των σχεδίων μόδας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σχεδιαστές μόδας. Τέλος, εξετάζονται οι ανησυχίες που εγείρει το επιχειρηματικό μοντέλο της γρήγορης μόδας (fast fashion), επισημαίνοντας ότι η ΕΕ ιστορικά έχει επιδείξει μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα βιωσιμότητας, τα οποία μόλις πρόσφατα άρχισαν να τυγχάνουν προσοχής στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.","abstract_html":"Περίληψη Η βιομηχανία της μόδας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον ακμάζοντες τομείς της παγκόσμιας βιομηχανίας, με παγκόσμια έσοδα που ανήλθαν σε 1,79 τρισεκατομμύρια δολάρια για το έτος 2024. Τα ενδύματα και κάθε λογής αξεσουάρ, αντανακλούν και εν τέλει συνιστούν την ενσάρκωση της μόδας και τον πυρήνα της δημιουργικής της δραστηριότητας. Ως εκ τούτου, η εξασφάλιση της νομικής τους προστασίας είναι υψίστης σημασίας για τους σχεδιαστές και τους οίκους μόδας. Ωστόσο, η διττή φύση των σχεδίων μόδας ως έργων τέχνης και ταυτόχρονα ως χρηστικών αντικειμένων, έχει καταστήσει την προστασία τους στο πλαίσιο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας αμφιλεγόμενη. Στην ΕΕ, το sui generis καθεστώς των δικαιωμάτων περί σχεδίων, αποτελεί την πλέον προφανή και διαδεδομένη επιλογή για τη νομική προστασία τους. Επί του παρόντος, τα σχέδια μόδας απολαμβάνουν εντός της ΕΕ, νομική προστασία βάσει των νόμων περί σχεδίων, εμπορικών σημάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίοι εφαρμόζονται είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία και τη νομοθεσία της ΕΕ, κατέστησαν εφικτή την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων μόδας, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ΔΕΕ με τη νομολογία του έχει προστάξει την ίση μεταχείριση έργων τέχνης και έργων εφαρμοσμένης τέχνης, αναφορικά με τις προϋποθέσεις προστασίας τους υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν όψει των ανωτέρω, συνάγεται ότι η μόδα δεν υπάγεται πλέον σε καθεστώς χαμηλής νομικής στήριξης εντός της ΕΕ και ότι οι σχεδιαστές μόδας επωφελούνται πια από ένα συνεκτικό δίχτυ νομικών κανόνων για την προστασία των δημιουργιών τους. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η μόδα αποτελεί μία ανθηρή και ισχυρή βιομηχανία. Ωστόσο, παρά την οικονομική και καλλιτεχνική της σημασία, τα σχέδια μόδας δεν τυγχάνουν νομικής προστασίας υπό ένα αντίστοιχο sui generis πλαίσιο νομικής κατοχύρωσης σχεδίων, ούτε υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας- εκτός από μεμονωμένα στοιχεία των σχεδίων μόδας-, λόγω της κατηγοριοποίησης τους ως χρηστικών αντικειμένων. Οι Αμερικανοί σχεδιαστές μόδας, απολαμβάνουν περιορισμένη νομική προστασία με βάση το δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας για τις δημιουργίες τους, υπό το πλαίσιο ορισμένων διακριτών δικαιωμάτων, των οποίων η επίκληση παρουσιάζει σαφείς δυσχέρειες. Γενικά, τα σχέδια μόδας δεν θεωρούνται προστατευτέα από το δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, αν και ορισμένα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά τους, μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοια, εφόσον αξιολογούνται ως επαρκώς πρωτότυπα και ικανά να προσδιοριστούν ξεχωριστά από το χρηστικό αντικείμενο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την έννοια της πρωτοτυπίας και τη δυνατότητα προστασίας των σχεδίων μόδας βάσει του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ, μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές των ανωτέρω δικαιοδοσιών. Περαιτέρω, αναλύει την έννοια της πρωτοτυπίας στις υπό εξέταση δικαιοδοσίες και τον τρόπο που η τελευταία επηρεάζει τη νομική προστασία των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τα νομικά δόγματα που εφαρμόζουν τα Αμερικανικά δικαστήρια κατά την εξέταση της δυνατότητας της προστασίας των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εντοπίζει τις ομοιότητες μεταξύ των συγκρινομένων δικαιοδοσιών, ιδίως αναφορικά με τον αποκλεισμό της αισθητικής ή/ και καλλιτεχνικής αξίας των έργων για την κατάφαση της ύπαρξης της πρωτοτυπίας, την εφαρμογή της αρχής της διάκρισης μεταξύ ιδέας και έκφρασης (της ιδέας), και την πιθανή συνδυαστική προστασία των σχεδίων μόδας υπό διακριτά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με την τελευταία να είναι ουσιωδώς πιο προσβάσιμη εντός της ΕΕ. Μελετά τις διαφορές μεταξύ των υπό σύγκριση δικαιοδοσιών, αναφορικά με την εφαρμογή ενός ενιαίου κριτηρίου πρωτοτυπίας στην ΕΕ σε αντιπαράθεση με την εφαρμογή του Αμερικανικού δόγματος περί διάκρισης μεταξύ καλλιτεχνικών και λειτουργικών στοιχείων, την αποτελεσματικότητα της νομικής προστασίας των σχεδίων μόδας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σχεδιαστές μόδας. Τέλος, εξετάζονται οι ανησυχίες που εγείρει το επιχειρηματικό μοντέλο της γρήγορης μόδας (fast fashion), επισημαίνοντας ότι η ΕΕ ιστορικά έχει επιδείξει μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα βιωσιμότητας, τα οποία μόλις πρόσφατα άρχισαν να τυγχάνουν προσοχής στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.","abstract_has_math":false,"creators":["Δαμαλά Αγγελική-Λουκία","Damala Angeliki-Loukia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:44Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457999"],"render_values":[{"text":"uoadl:3457999","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457999","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457999","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3457999","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δαμαλά Αγγελική-Λουκία","Damala Angeliki-Loukia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3457999","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457999"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Περίληψη Η βιομηχανία της μόδας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον ακμάζοντες τομείς της παγκόσμιας βιομηχανίας, με παγκόσμια έσοδα που ανήλθαν σε 1,79 τρισεκατομμύρια δολάρια για το έτος 2024. Τα ενδύματα και κάθε λογής αξεσουάρ, αντανακλούν και εν τέλει συνιστούν την ενσάρκωση της μόδας και τον πυρήνα της δημιουργικής της δραστηριότητας. Ως εκ τούτου, η εξασφάλιση της νομικής τους προστασίας είναι υψίστης σημασίας για τους σχεδιαστές και τους οίκους μόδας. Ωστόσο, η διττή φύση των σχεδίων μόδας ως έργων τέχνης και ταυτόχρονα ως χρηστικών αντικειμένων, έχει καταστήσει την προστασία τους στο πλαίσιο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας αμφιλεγόμενη. Στην ΕΕ, το sui generis καθεστώς των δικαιωμάτων περί σχεδίων, αποτελεί την πλέον προφανή και διαδεδομένη επιλογή για τη νομική προστασία τους. Επί του παρόντος, τα σχέδια μόδας απολαμβάνουν εντός της ΕΕ, νομική προστασία βάσει των νόμων περί σχεδίων, εμπορικών σημάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίοι εφαρμόζονται είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία και τη νομοθεσία της ΕΕ, κατέστησαν εφικτή την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων μόδας, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ΔΕΕ με τη νομολογία του έχει προστάξει την ίση μεταχείριση έργων τέχνης και έργων εφαρμοσμένης τέχνης, αναφορικά με τις προϋποθέσεις προστασίας τους υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν όψει των ανωτέρω, συνάγεται ότι η μόδα δεν υπάγεται πλέον σε καθεστώς χαμηλής νομικής στήριξης εντός της ΕΕ και ότι οι σχεδιαστές μόδας επωφελούνται πια από ένα συνεκτικό δίχτυ νομικών κανόνων για την προστασία των δημιουργιών τους. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η μόδα αποτελεί μία ανθηρή και ισχυρή βιομηχανία. Ωστόσο, παρά την οικονομική και καλλιτεχνική της σημασία, τα σχέδια μόδας δεν τυγχάνουν νομικής προστασίας υπό ένα αντίστοιχο sui generis πλαίσιο νομικής κατοχύρωσης σχεδίων, ούτε υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας- εκτός από μεμονωμένα στοιχεία των σχεδίων μόδας-, λόγω της κατηγοριοποίησης τους ως χρηστικών αντικειμένων. Οι Αμερικανοί σχεδιαστές μόδας, απολαμβάνουν περιορισμένη νομική προστασία με βάση το δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας για τις δημιουργίες τους, υπό το πλαίσιο ορισμένων διακριτών δικαιωμάτων, των οποίων η επίκληση παρουσιάζει σαφείς δυσχέρειες. Γενικά, τα σχέδια μόδας δεν θεωρούνται προστατευτέα από το δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, αν και ορισμένα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά τους, μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοια, εφόσον αξιολογούνται ως επαρκώς πρωτότυπα και ικανά να προσδιοριστούν ξεχωριστά από το χρηστικό αντικείμενο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την έννοια της πρωτοτυπίας και τη δυνατότητα προστασίας των σχεδίων μόδας βάσει του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ, μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές των ανωτέρω δικαιοδοσιών. Περαιτέρω, αναλύει την έννοια της πρωτοτυπίας στις υπό εξέταση δικαιοδοσίες και τον τρόπο που η τελευταία επηρεάζει τη νομική προστασία των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τα νομικά δόγματα που εφαρμόζουν τα Αμερικανικά δικαστήρια κατά την εξέταση της δυνατότητας της προστασίας των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εντοπίζει τις ομοιότητες μεταξύ των συγκρινομένων δικαιοδοσιών, ιδίως αναφορικά με τον αποκλεισμό της αισθητικής ή/ και καλλιτεχνικής αξίας των έργων για την κατάφαση της ύπαρξης της πρωτοτυπίας, την εφαρμογή της αρχής της διάκρισης μεταξύ ιδέας και έκφρασης (της ιδέας), και την πιθανή συνδυαστική προστασία των σχεδίων μόδας υπό διακριτά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με την τελευταία να είναι ουσιωδώς πιο προσβάσιμη εντός της ΕΕ. Μελετά τις διαφορές μεταξύ των υπό σύγκριση δικαιοδοσιών, αναφορικά με την εφαρμογή ενός ενιαίου κριτηρίου πρωτοτυπίας στην ΕΕ σε αντιπαράθεση με την εφαρμογή του Αμερικανικού δόγματος περί διάκρισης μεταξύ καλλιτεχνικών και λειτουργικών στοιχείων, την αποτελεσματικότητα της νομικής προστασίας των σχεδίων μόδας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σχεδιαστές μόδας. Τέλος, εξετάζονται οι ανησυχίες που εγείρει το επιχειρηματικό μοντέλο της γρήγορης μόδας (fast fashion), επισημαίνοντας ότι η ΕΕ ιστορικά έχει επιδείξει μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα βιωσιμότητας, τα οποία μόλις πρόσφατα άρχισαν να τυγχάνουν προσοχής στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.","Abstract The fashion industry is one of the biggest and most thriving industry sectors in the world, with global revenues $ 1,79 trillion in 2024. Fashion designs are embodiments of fashion and also the core of its creative enterprise. As a result, securing legal protection is paramount for fashion designers and fashion houses. Nevertheless, fashion designs’ dual nature as artistic and functional objects, has made their protection under IPRs controversial. In the EU, the sui generis regime of design rights is the most obvious and widespread option for the legal protection of fashion designs. Currently, fashion designs in the EU, are granted legal protection under design, trademark and copyright laws which can be applied individually or cumulatively. The recent developments in European jurisprudence and legislation have enabled the protection of works of applied art, including fashion designs, under copyright law. The CJEU has mandated equal treatment for works of pure art and works of applied art, with regard to the requirements for copyright eligibility. In light of the above, it is fair to conclude that fashion no longer operates in a low-IP regime within the EU, and fashion designers now benefit from a coherent legal framework for protecting their creative endeavors. On the other side of the Atlantic fashion is a thriving and robust industry. Yet, despite fashion’s economic and artistic importance, fashion designs are not granted legal protection under a sui generis design regime nor under copyright law-except for certain elements of fashion designs-due to their classification as useful articles. American fashion designers enjoy limited intellectual property protection for their creative works, under several distinct intellectual property rights, each of which presents certain challenges. Overall, fashion designs are regarded as non- copyrightable subject matter; however, specific artistic features of them can be held copyrightable, provided that they are sufficiently original and can be identified separately from the useful article. This thesis explores the concept of originality and the copyrightability of fashion designs in both the EU and in the U.S. by examining primary and secondary sources from each jurisdiction. It further analyzes the concept of originality in both jurisdictions and how the latter influences the eligibility of fashion designs for copyright protection. Furthermore, this thesis examines the legal doctrines employed by American courts in addressing the copyrightability of fashion designs. It identifies similarities between the comparator jurisdictions, particularly regarding the exclusion of the artistic merit from the originality equation, the application of the idea-expression dichotomy, and the potential cumulative protection of fashion designs under distinct IPRs, the latter being notably more accessible in the EU. It discusses the differences between the jurisdictions under comparison, concerning the application of the common originality criterion in the EU versus the application of the separability doctrine in the U.S., the effectiveness of legal protection for fashion designs, and the challenges faced by fashion designers. Lastly, it addresses the concerns raised by the fast fashion business model in recent years across the globe, noting the EU has historically shown greater sensitivity to sustainability issues, which have only recently begun to gain attention on the other side of the Atlantic."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Fashion designs and originality"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δαμαλά Αγγελική-Λουκία","Damala Angeliki-Loukia"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Περίληψη Η βιομηχανία της μόδας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον ακμάζοντες τομείς της παγκόσμιας βιομηχανίας, με παγκόσμια έσοδα που ανήλθαν σε 1,79 τρισεκατομμύρια δολάρια για το έτος 2024. Τα ενδύματα και κάθε λογής αξεσουάρ, αντανακλούν και εν τέλει συνιστούν την ενσάρκωση της μόδας και τον πυρήνα της δημιουργικής της δραστηριότητας. Ως εκ τούτου, η εξασφάλιση της νομικής τους προστασίας είναι υψίστης σημασίας για τους σχεδιαστές και τους οίκους μόδας. Ωστόσο, η διττή φύση των σχεδίων μόδας ως έργων τέχνης και ταυτόχρονα ως χρηστικών αντικειμένων, έχει καταστήσει την προστασία τους στο πλαίσιο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας αμφιλεγόμενη. Στην ΕΕ, το sui generis καθεστώς των δικαιωμάτων περί σχεδίων, αποτελεί την πλέον προφανή και διαδεδομένη επιλογή για τη νομική προστασία τους. Επί του παρόντος, τα σχέδια μόδας απολαμβάνουν εντός της ΕΕ, νομική προστασία βάσει των νόμων περί σχεδίων, εμπορικών σημάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας, οι οποίοι εφαρμόζονται είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία και τη νομοθεσία της ΕΕ, κατέστησαν εφικτή την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων μόδας, υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ΔΕΕ με τη νομολογία του έχει προστάξει την ίση μεταχείριση έργων τέχνης και έργων εφαρμοσμένης τέχνης, αναφορικά με τις προϋποθέσεις προστασίας τους υπό το πρίσμα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν όψει των ανωτέρω, συνάγεται ότι η μόδα δεν υπάγεται πλέον σε καθεστώς χαμηλής νομικής στήριξης εντός της ΕΕ και ότι οι σχεδιαστές μόδας επωφελούνται πια από ένα συνεκτικό δίχτυ νομικών κανόνων για την προστασία των δημιουργιών τους. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η μόδα αποτελεί μία ανθηρή και ισχυρή βιομηχανία. Ωστόσο, παρά την οικονομική και καλλιτεχνική της σημασία, τα σχέδια μόδας δεν τυγχάνουν νομικής προστασίας υπό ένα αντίστοιχο sui generis πλαίσιο νομικής κατοχύρωσης σχεδίων, ούτε υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας- εκτός από μεμονωμένα στοιχεία των σχεδίων μόδας-, λόγω της κατηγοριοποίησης τους ως χρηστικών αντικειμένων. Οι Αμερικανοί σχεδιαστές μόδας, απολαμβάνουν περιορισμένη νομική προστασία με βάση το δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας για τις δημιουργίες τους, υπό το πλαίσιο ορισμένων διακριτών δικαιωμάτων, των οποίων η επίκληση παρουσιάζει σαφείς δυσχέρειες. Γενικά, τα σχέδια μόδας δεν θεωρούνται προστατευτέα από το δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, αν και ορισμένα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά τους, μπορούν να θεωρηθούν ως τέτοια, εφόσον αξιολογούνται ως επαρκώς πρωτότυπα και ικανά να προσδιοριστούν ξεχωριστά από το χρηστικό αντικείμενο. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την έννοια της πρωτοτυπίας και τη δυνατότητα προστασίας των σχεδίων μόδας βάσει του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ, μελετώντας πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές των ανωτέρω δικαιοδοσιών. Περαιτέρω, αναλύει την έννοια της πρωτοτυπίας στις υπό εξέταση δικαιοδοσίες και τον τρόπο που η τελευταία επηρεάζει τη νομική προστασία των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τα νομικά δόγματα που εφαρμόζουν τα Αμερικανικά δικαστήρια κατά την εξέταση της δυνατότητας της προστασίας των σχεδίων μόδας, υπό το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εντοπίζει τις ομοιότητες μεταξύ των συγκρινομένων δικαιοδοσιών, ιδίως αναφορικά με τον αποκλεισμό της αισθητικής ή/ και καλλιτεχνικής αξίας των έργων για την κατάφαση της ύπαρξης της πρωτοτυπίας, την εφαρμογή της αρχής της διάκρισης μεταξύ ιδέας και έκφρασης (της ιδέας), και την πιθανή συνδυαστική προστασία των σχεδίων μόδας υπό διακριτά δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με την τελευταία να είναι ουσιωδώς πιο προσβάσιμη εντός της ΕΕ. Μελετά τις διαφορές μεταξύ των υπό σύγκριση δικαιοδοσιών, αναφορικά με την εφαρμογή ενός ενιαίου κριτηρίου πρωτοτυπίας στην ΕΕ σε αντιπαράθεση με την εφαρμογή του Αμερικανικού δόγματος περί διάκρισης μεταξύ καλλιτεχνικών και λειτουργικών στοιχείων, την αποτελεσματικότητα της νομικής προστασίας των σχεδίων μόδας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σχεδιαστές μόδας. Τέλος, εξετάζονται οι ανησυχίες που εγείρει το επιχειρηματικό μοντέλο της γρήγορης μόδας (fast fashion), επισημαίνοντας ότι η ΕΕ ιστορικά έχει επιδείξει μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα βιωσιμότητας, τα οποία μόλις πρόσφατα άρχισαν να τυγχάνουν προσοχής στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.","Abstract The fashion industry is one of the biggest and most thriving industry sectors in the world, with global revenues $ 1,79 trillion in 2024. Fashion designs are embodiments of fashion and also the core of its creative enterprise. As a result, securing legal protection is paramount for fashion designers and fashion houses. Nevertheless, fashion designs’ dual nature as artistic and functional objects, has made their protection under IPRs controversial. In the EU, the sui generis regime of design rights is the most obvious and widespread option for the legal protection of fashion designs. Currently, fashion designs in the EU, are granted legal protection under design, trademark and copyright laws which can be applied individually or cumulatively. The recent developments in European jurisprudence and legislation have enabled the protection of works of applied art, including fashion designs, under copyright law. The CJEU has mandated equal treatment for works of pure art and works of applied art, with regard to the requirements for copyright eligibility. In light of the above, it is fair to conclude that fashion no longer operates in a low-IP regime within the EU, and fashion designers now benefit from a coherent legal framework for protecting their creative endeavors. On the other side of the Atlantic fashion is a thriving and robust industry. Yet, despite fashion’s economic and artistic importance, fashion designs are not granted legal protection under a sui generis design regime nor under copyright law-except for certain elements of fashion designs-due to their classification as useful articles. American fashion designers enjoy limited intellectual property protection for their creative works, under several distinct intellectual property rights, each of which presents certain challenges. Overall, fashion designs are regarded as non- copyrightable subject matter; however, specific artistic features of them can be held copyrightable, provided that they are sufficiently original and can be identified separately from the useful article. This thesis explores the concept of originality and the copyrightability of fashion designs in both the EU and in the U.S. by examining primary and secondary sources from each jurisdiction. It further analyzes the concept of originality in both jurisdictions and how the latter influences the eligibility of fashion designs for copyright protection. Furthermore, this thesis examines the legal doctrines employed by American courts in addressing the copyrightability of fashion designs. It identifies similarities between the comparator jurisdictions, particularly regarding the exclusion of the artistic merit from the originality equation, the application of the idea-expression dichotomy, and the potential cumulative protection of fashion designs under distinct IPRs, the latter being notably more accessible in the EU. It discusses the differences between the jurisdictions under comparison, concerning the application of the common originality criterion in the EU versus the application of the separability doctrine in the U.S., the effectiveness of legal protection for fashion designs, and the challenges faced by fashion designers. Lastly, it addresses the concerns raised by the fast fashion business model in recent years across the globe, noting the EU has historically shown greater sensitivity to sustainability issues, which have only recently begun to gain attention on the other side of the Atlantic."],"dc:identifier":["uoadl:3457999","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3457999"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Fashion designs and originality"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:44Z"}