{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3465979"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3465979","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συστηματική επισκόπηση: Ο βιομηχανικός τομέας τροφίμων ως εμπορικός καθοριστής υγείας(Commercial Determinant of Health- CDoH) και ο ρόλος του στην αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (Noncommunicable diseases -NCDs). Σημασία της υιοθέτησης εκ μέρους των βιομηχανιών τροφίμων, μοντέλων εταιρικής διακυβέρνησης στηριγμένων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια (ESG)","abstract":"Οι εμπορικοί καθοριστές της υγείας (CDoH) έχουν αναγνωριστεί ως κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία, ειδικότερα ως προς την αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs). Η παρούσα συστηματική επισκόπηση επιχειρεί να διερευνήσει τη σύνθετη συσχέτιση της παγκοσμιοποιημένης βιομηχανίας τροφίμων με την επιβάρυνση στα NCDs και να αναδείξει το πιθανό όφελος που θα προκύψει στη δημόσια υγεία από την συμμόρφωση της βιομηχανίας τροφίμων με αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια και πολιτικές οι οποίες επιβάλουν την εφαρμογή ηθικών κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance). Μεθοδολογία: Διεξήχθη συστηματική επισκόπηση, με αναζήτηση πηγών από αξιόπιστες βάσεις δεδομένων όπως PubMed, SCOPUS και Google Scholar, καθώς και από δημοσιεύσεις διεθνών οργανισμών και σχετικών κανονιστικών πλαισίων της ΕΕ και της Ελλάδας. Στην επισκόπηση περιλαμβάνονται πηγές που αναλύουν τη σχέση των εμπορικών καθοριστών με τις διατροφικές επιλογές και την επίδραση τους στη δημόσια υγεία. Επίσης, πηγές οι οποίες συνδέουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τροφίμων στην υγεία, με την υπαγωγή των βιομηχανιών σε πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τέλος, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα Κριτήρια MMAT 2018. Αποτελέσματα: Από τις μελέτες που αναλύθηκαν αναδείχτηκε η σχέση της βιομηχανίας τροφίμων με τις αλλαγές στα διατροφικά πρότυπα, κυρίως μέσα από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς (Baker et al., 2020) (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Οι μηχανισμοί και οι στρατηγικές marketing της φιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας φάνηκε να αποτελούν ισχυρά εργαλεία χειραγώγησης των αγοραστικών επιλογών, κυρίως σε χώρες με λιγότερο αυστηρά διατροφικά κανονιστικά πλαίσια που είναι ως επί τω πλείστων αναπτυσσόμενες χώρες (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Με τον τρόπο αυτό προέκυψε η συσχέτιση κοινωνικών ανισοτήτων και των διατροφικών επιλογών η οποία ενισχύεται περεταίρω από την προβληματική εκμετάλλευση της φύσης και των περιβαλλοντικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τις μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων (Swinburn et al., 2019). Η ανάγκη για διαμόρφωση πολιτικών και η θέσπιση νόμων που θα ελέγχουν τις βιομηχανίες τροφίμων για την ορθότητα των εμπορικών τους πρακτικών και θα τους επιβάλλουν διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές τους επιδόσεις (ESG), συνδέεται με την ενίσχυση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Η σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων ESG, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι εμπορικές δραστηριότητες σχετίζονται με την υγεία, ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την ανακοίνωση ενός νέου Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Αειφορίας για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση προτύπων γνωστοποίησης βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. (Lacy-Nichols et al., 2023), Gilmore et al., 2023) (O’Hearn et al., 2022). Όμως, παρά τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δεσμευτούν σε βιώσιμες πρακτικές, η σύγκρουση των οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων με τους στόχους δημόσιας υγείας, αποτελούν τροχοπέδη για την προώθηση σημαντικών και ρηξικέλευθων αλλαγών (Chung et al., 2022). Συμπεράσματα: Η αναγκαιότητα της ενίσχυσης των κανονιστικών πλαισίων στον τομέα των τροφίμων και της δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος αναφοράς το οποίο να στηρίζεται στη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις Περιβαλλοντικές και Κοινωνικές επιπτώσεις των εταιριών, αλλά και τα ηθικά μοντέλα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) διαφαίνεται επιτακτική. Αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι νέες εξελίξεις για την ενσωμάτωση δεικτών βιωσιμότητας στις οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών ενσωματώνονται και στις εθνικές νομοθεσίες. Στη χώρα μας η αντίστοιχη νομοθεσία θεσπίστηκε στις 12/12 /2024, καθιστώντας υποχρεωτικά τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα εκθέσεων Βιωσιμότητας για όλες τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας Αναφοράς Βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – CSRD (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.) (“Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.).","abstract_html":"Οι εμπορικοί καθοριστές της υγείας (CDoH) έχουν αναγνωριστεί ως κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία, ειδικότερα ως προς την αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs). Η παρούσα συστηματική επισκόπηση επιχειρεί να διερευνήσει τη σύνθετη συσχέτιση της παγκοσμιοποιημένης βιομηχανίας τροφίμων με την επιβάρυνση στα NCDs και να αναδείξει το πιθανό όφελος που θα προκύψει στη δημόσια υγεία από την συμμόρφωση της βιομηχανίας τροφίμων με αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια και πολιτικές οι οποίες επιβάλουν την εφαρμογή ηθικών κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance). Μεθοδολογία: Διεξήχθη συστηματική επισκόπηση, με αναζήτηση πηγών από αξιόπιστες βάσεις δεδομένων όπως PubMed, SCOPUS και Google Scholar, καθώς και από δημοσιεύσεις διεθνών οργανισμών και σχετικών κανονιστικών πλαισίων της ΕΕ και της Ελλάδας. Στην επισκόπηση περιλαμβάνονται πηγές που αναλύουν τη σχέση των εμπορικών καθοριστών με τις διατροφικές επιλογές και την επίδραση τους στη δημόσια υγεία. Επίσης, πηγές οι οποίες συνδέουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τροφίμων στην υγεία, με την υπαγωγή των βιομηχανιών σε πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τέλος, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα Κριτήρια MMAT 2018. Αποτελέσματα: Από τις μελέτες που αναλύθηκαν αναδείχτηκε η σχέση της βιομηχανίας τροφίμων με τις αλλαγές στα διατροφικά πρότυπα, κυρίως μέσα από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς (Baker et al., 2020) (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Οι μηχανισμοί και οι στρατηγικές marketing της φιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας φάνηκε να αποτελούν ισχυρά εργαλεία χειραγώγησης των αγοραστικών επιλογών, κυρίως σε χώρες με λιγότερο αυστηρά διατροφικά κανονιστικά πλαίσια που είναι ως επί τω πλείστων αναπτυσσόμενες χώρες (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Με τον τρόπο αυτό προέκυψε η συσχέτιση κοινωνικών ανισοτήτων και των διατροφικών επιλογών η οποία ενισχύεται περεταίρω από την προβληματική εκμετάλλευση της φύσης και των περιβαλλοντικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τις μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων (Swinburn et al., 2019). Η ανάγκη για διαμόρφωση πολιτικών και η θέσπιση νόμων που θα ελέγχουν τις βιομηχανίες τροφίμων για την ορθότητα των εμπορικών τους πρακτικών και θα τους επιβάλλουν διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές τους επιδόσεις (ESG), συνδέεται με την ενίσχυση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Η σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων ESG, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι εμπορικές δραστηριότητες σχετίζονται με την υγεία, ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την ανακοίνωση ενός νέου Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Αειφορίας για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση προτύπων γνωστοποίησης βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. (Lacy-Nichols et al., 2023), Gilmore et al., 2023) (O’Hearn et al., 2022). Όμως, παρά τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δεσμευτούν σε βιώσιμες πρακτικές, η σύγκρουση των οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων με τους στόχους δημόσιας υγείας, αποτελούν τροχοπέδη για την προώθηση σημαντικών και ρηξικέλευθων αλλαγών (Chung et al., 2022). Συμπεράσματα: Η αναγκαιότητα της ενίσχυσης των κανονιστικών πλαισίων στον τομέα των τροφίμων και της δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος αναφοράς το οποίο να στηρίζεται στη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις Περιβαλλοντικές και Κοινωνικές επιπτώσεις των εταιριών, αλλά και τα ηθικά μοντέλα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) διαφαίνεται επιτακτική. Αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι νέες εξελίξεις για την ενσωμάτωση δεικτών βιωσιμότητας στις οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών ενσωματώνονται και στις εθνικές νομοθεσίες. Στη χώρα μας η αντίστοιχη νομοθεσία θεσπίστηκε στις 12/12 /2024, καθιστώντας υποχρεωτικά τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα εκθέσεων Βιωσιμότητας για όλες τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας Αναφοράς Βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – CSRD (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.) (“Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.).","abstract_has_math":false,"creators":["Μανιώτη Αγγελική","Manioti Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:31:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3465979"],"render_values":[{"text":"uoadl:3465979","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3465979","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3465979","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3465979","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μανιώτη Αγγελική","Manioti Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3465979","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3465979"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι εμπορικοί καθοριστές της υγείας (CDoH) έχουν αναγνωριστεί ως κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία, ειδικότερα ως προς την αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs). Η παρούσα συστηματική επισκόπηση επιχειρεί να διερευνήσει τη σύνθετη συσχέτιση της παγκοσμιοποιημένης βιομηχανίας τροφίμων με την επιβάρυνση στα NCDs και να αναδείξει το πιθανό όφελος που θα προκύψει στη δημόσια υγεία από την συμμόρφωση της βιομηχανίας τροφίμων με αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια και πολιτικές οι οποίες επιβάλουν την εφαρμογή ηθικών κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance). Μεθοδολογία: Διεξήχθη συστηματική επισκόπηση, με αναζήτηση πηγών από αξιόπιστες βάσεις δεδομένων όπως PubMed, SCOPUS και Google Scholar, καθώς και από δημοσιεύσεις διεθνών οργανισμών και σχετικών κανονιστικών πλαισίων της ΕΕ και της Ελλάδας. Στην επισκόπηση περιλαμβάνονται πηγές που αναλύουν τη σχέση των εμπορικών καθοριστών με τις διατροφικές επιλογές και την επίδραση τους στη δημόσια υγεία. Επίσης, πηγές οι οποίες συνδέουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τροφίμων στην υγεία, με την υπαγωγή των βιομηχανιών σε πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τέλος, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα Κριτήρια MMAT 2018. Αποτελέσματα: Από τις μελέτες που αναλύθηκαν αναδείχτηκε η σχέση της βιομηχανίας τροφίμων με τις αλλαγές στα διατροφικά πρότυπα, κυρίως μέσα από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς (Baker et al., 2020) (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Οι μηχανισμοί και οι στρατηγικές marketing της φιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας φάνηκε να αποτελούν ισχυρά εργαλεία χειραγώγησης των αγοραστικών επιλογών, κυρίως σε χώρες με λιγότερο αυστηρά διατροφικά κανονιστικά πλαίσια που είναι ως επί τω πλείστων αναπτυσσόμενες χώρες (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Με τον τρόπο αυτό προέκυψε η συσχέτιση κοινωνικών ανισοτήτων και των διατροφικών επιλογών η οποία ενισχύεται περεταίρω από την προβληματική εκμετάλλευση της φύσης και των περιβαλλοντικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τις μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων (Swinburn et al., 2019). Η ανάγκη για διαμόρφωση πολιτικών και η θέσπιση νόμων που θα ελέγχουν τις βιομηχανίες τροφίμων για την ορθότητα των εμπορικών τους πρακτικών και θα τους επιβάλλουν διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές τους επιδόσεις (ESG), συνδέεται με την ενίσχυση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Η σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων ESG, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι εμπορικές δραστηριότητες σχετίζονται με την υγεία, ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την ανακοίνωση ενός νέου Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Αειφορίας για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση προτύπων γνωστοποίησης βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. (Lacy-Nichols et al., 2023), Gilmore et al., 2023) (O’Hearn et al., 2022). Όμως, παρά τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δεσμευτούν σε βιώσιμες πρακτικές, η σύγκρουση των οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων με τους στόχους δημόσιας υγείας, αποτελούν τροχοπέδη για την προώθηση σημαντικών και ρηξικέλευθων αλλαγών (Chung et al., 2022). Συμπεράσματα: Η αναγκαιότητα της ενίσχυσης των κανονιστικών πλαισίων στον τομέα των τροφίμων και της δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος αναφοράς το οποίο να στηρίζεται στη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις Περιβαλλοντικές και Κοινωνικές επιπτώσεις των εταιριών, αλλά και τα ηθικά μοντέλα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) διαφαίνεται επιτακτική. Αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι νέες εξελίξεις για την ενσωμάτωση δεικτών βιωσιμότητας στις οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών ενσωματώνονται και στις εθνικές νομοθεσίες. Στη χώρα μας η αντίστοιχη νομοθεσία θεσπίστηκε στις 12/12 /2024, καθιστώντας υποχρεωτικά τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα εκθέσεων Βιωσιμότητας για όλες τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας Αναφοράς Βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – CSRD (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.) (“Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.).","The commercial determinants of health (CDoH) have been recognized as critical factors influencing public health, particularly in the rise of non-communicable diseases (NCDs). This systematic review aims to explore the complex relationship between the globalized food industry and the burden of NCDs, while highlighting the potential public health benefits of adopting stricter regulatory frameworks and policies that incorporate ethical ESG (Environmental, Social, Governance) criteria within the food industry. Methodology: A systematic review was conducted, sourcing data from reputable databases such as PubMed, SCOPUS, and Google Scholar, along with publications from international organizations and relevant regulatory frameworks. The review includes sources that analyze the relationship between commercial determinants and dietary habits, as well as public policies. Finally, the sources utilized were evaluated according to the MMAT 2018 Criteria. Results: The studies analyzed, highlighted the relationship between the food industry and changes in dietary patterns, primarily driven by market globalization (Baker et al., 2020; Cuevas García-Dorado et al., 2019). The mechanisms and marketing strategies of the liberalized global economy have proven to be powerful tools in shaping consumer choices, particularly in countries with less stringent regulatory frameworks, which are mostly developing nations (Cuevas García-Dorado et al., 2019). This has led to an observed association between social inequalities and dietary choices, further exacerbated by the exploitative use of natural and environmental resources in developing countries by major food corporations (Swinburn et al., 2019). The need to establish policies that regulate food industry practices, ensuring transparency and accountability for their environmental and social impacts, is closely linked to improving public health by reducing the consumption of ultra-processed foods. The importance of integrating ESG criteria, recognizing the need to reassess how commercial activities relate to health, is further emphasized by the announcement of a new International Sustainability Standards Board for the development and regulation of corporate sustainability disclosure standards, by the United Nations Conference (Lacy-Nichols et al., 2023; Gilmore et al., 2023; O’Hearn et al., 2022). However, despite the growing pressure on corporations to take responsibility and commit to sustainable practices, the conflict between economic and commercial interests and public health goals remains a significant barrier to the implementation of substantial and transformative changes (Chung et al., 2022). Conclusions: The necessity of strengthening regulatory frameworks in the food sector and creating a unified reporting system based on transparency and accountability regarding companies' environmental and social impacts, as well as ethical corporate governance models (ESG), is increasingly urgent. It is encouraging that new developments for the integration of sustainability indicators into corporate financial statements are being incorporated into national legislations. In our country, the corresponding legislation was enacted on December 12, 2024, making the European Sustainability Reporting Standards mandatory for all companies falling under the scope of the Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) of the European Commission (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.; “Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συστηματική επισκόπηση: Ο βιομηχανικός τομέας τροφίμων ως εμπορικός καθοριστής υγείας(Commercial Determinant of Health- CDoH) και ο ρόλος του στην αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (Noncommunicable diseases -NCDs). Σημασία της υιοθέτησης εκ μέρους των βιομηχανιών τροφίμων, μοντέλων εταιρικής διακυβέρνησης στηριγμένων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια (ESG)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μανιώτη Αγγελική","Manioti Angeliki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Οι εμπορικοί καθοριστές της υγείας (CDoH) έχουν αναγνωριστεί ως κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία, ειδικότερα ως προς την αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs). Η παρούσα συστηματική επισκόπηση επιχειρεί να διερευνήσει τη σύνθετη συσχέτιση της παγκοσμιοποιημένης βιομηχανίας τροφίμων με την επιβάρυνση στα NCDs και να αναδείξει το πιθανό όφελος που θα προκύψει στη δημόσια υγεία από την συμμόρφωση της βιομηχανίας τροφίμων με αυστηρότερα κανονιστικά πλαίσια και πολιτικές οι οποίες επιβάλουν την εφαρμογή ηθικών κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance). Μεθοδολογία: Διεξήχθη συστηματική επισκόπηση, με αναζήτηση πηγών από αξιόπιστες βάσεις δεδομένων όπως PubMed, SCOPUS και Google Scholar, καθώς και από δημοσιεύσεις διεθνών οργανισμών και σχετικών κανονιστικών πλαισίων της ΕΕ και της Ελλάδας. Στην επισκόπηση περιλαμβάνονται πηγές που αναλύουν τη σχέση των εμπορικών καθοριστών με τις διατροφικές επιλογές και την επίδραση τους στη δημόσια υγεία. Επίσης, πηγές οι οποίες συνδέουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τροφίμων στην υγεία, με την υπαγωγή των βιομηχανιών σε πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις. Τέλος, οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αξιολογήθηκαν σύμφωνα με τα Κριτήρια MMAT 2018. Αποτελέσματα: Από τις μελέτες που αναλύθηκαν αναδείχτηκε η σχέση της βιομηχανίας τροφίμων με τις αλλαγές στα διατροφικά πρότυπα, κυρίως μέσα από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς (Baker et al., 2020) (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Οι μηχανισμοί και οι στρατηγικές marketing της φιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας φάνηκε να αποτελούν ισχυρά εργαλεία χειραγώγησης των αγοραστικών επιλογών, κυρίως σε χώρες με λιγότερο αυστηρά διατροφικά κανονιστικά πλαίσια που είναι ως επί τω πλείστων αναπτυσσόμενες χώρες (Cuevas García-Dorado et al., 2019). Με τον τρόπο αυτό προέκυψε η συσχέτιση κοινωνικών ανισοτήτων και των διατροφικών επιλογών η οποία ενισχύεται περεταίρω από την προβληματική εκμετάλλευση της φύσης και των περιβαλλοντικών πόρων στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τις μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων (Swinburn et al., 2019). Η ανάγκη για διαμόρφωση πολιτικών και η θέσπιση νόμων που θα ελέγχουν τις βιομηχανίες τροφίμων για την ορθότητα των εμπορικών τους πρακτικών και θα τους επιβάλλουν διαφάνεια και λογοδοσία ως προς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές τους επιδόσεις (ESG), συνδέεται με την ενίσχυση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Η σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων ESG, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι εμπορικές δραστηριότητες σχετίζονται με την υγεία, ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την ανακοίνωση ενός νέου Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Αειφορίας για την ανάπτυξη και τη ρύθμιση προτύπων γνωστοποίησης βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ. (Lacy-Nichols et al., 2023), Gilmore et al., 2023) (O’Hearn et al., 2022). Όμως, παρά τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δεσμευτούν σε βιώσιμες πρακτικές, η σύγκρουση των οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων με τους στόχους δημόσιας υγείας, αποτελούν τροχοπέδη για την προώθηση σημαντικών και ρηξικέλευθων αλλαγών (Chung et al., 2022). Συμπεράσματα: Η αναγκαιότητα της ενίσχυσης των κανονιστικών πλαισίων στον τομέα των τροφίμων και της δημιουργίας ενός ενιαίου συστήματος αναφοράς το οποίο να στηρίζεται στη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις Περιβαλλοντικές και Κοινωνικές επιπτώσεις των εταιριών, αλλά και τα ηθικά μοντέλα Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) διαφαίνεται επιτακτική. Αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι νέες εξελίξεις για την ενσωμάτωση δεικτών βιωσιμότητας στις οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών ενσωματώνονται και στις εθνικές νομοθεσίες. Στη χώρα μας η αντίστοιχη νομοθεσία θεσπίστηκε στις 12/12 /2024, καθιστώντας υποχρεωτικά τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα εκθέσεων Βιωσιμότητας για όλες τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας Αναφοράς Βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – CSRD (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.) (“Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.).","The commercial determinants of health (CDoH) have been recognized as critical factors influencing public health, particularly in the rise of non-communicable diseases (NCDs). This systematic review aims to explore the complex relationship between the globalized food industry and the burden of NCDs, while highlighting the potential public health benefits of adopting stricter regulatory frameworks and policies that incorporate ethical ESG (Environmental, Social, Governance) criteria within the food industry. Methodology: A systematic review was conducted, sourcing data from reputable databases such as PubMed, SCOPUS, and Google Scholar, along with publications from international organizations and relevant regulatory frameworks. The review includes sources that analyze the relationship between commercial determinants and dietary habits, as well as public policies. Finally, the sources utilized were evaluated according to the MMAT 2018 Criteria. Results: The studies analyzed, highlighted the relationship between the food industry and changes in dietary patterns, primarily driven by market globalization (Baker et al., 2020; Cuevas García-Dorado et al., 2019). The mechanisms and marketing strategies of the liberalized global economy have proven to be powerful tools in shaping consumer choices, particularly in countries with less stringent regulatory frameworks, which are mostly developing nations (Cuevas García-Dorado et al., 2019). This has led to an observed association between social inequalities and dietary choices, further exacerbated by the exploitative use of natural and environmental resources in developing countries by major food corporations (Swinburn et al., 2019). The need to establish policies that regulate food industry practices, ensuring transparency and accountability for their environmental and social impacts, is closely linked to improving public health by reducing the consumption of ultra-processed foods. The importance of integrating ESG criteria, recognizing the need to reassess how commercial activities relate to health, is further emphasized by the announcement of a new International Sustainability Standards Board for the development and regulation of corporate sustainability disclosure standards, by the United Nations Conference (Lacy-Nichols et al., 2023; Gilmore et al., 2023; O’Hearn et al., 2022). However, despite the growing pressure on corporations to take responsibility and commit to sustainable practices, the conflict between economic and commercial interests and public health goals remains a significant barrier to the implementation of substantial and transformative changes (Chung et al., 2022). Conclusions: The necessity of strengthening regulatory frameworks in the food sector and creating a unified reporting system based on transparency and accountability regarding companies' environmental and social impacts, as well as ethical corporate governance models (ESG), is increasingly urgent. It is encouraging that new developments for the integration of sustainability indicators into corporate financial statements are being incorporated into national legislations. In our country, the corresponding legislation was enacted on December 12, 2024, making the European Sustainability Reporting Standards mandatory for all companies falling under the scope of the Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) of the European Commission (“Directive - 2022/2464 - EN - CSRD Directive - EUR-Lex,” n.d.; “Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο,” n.d.)."],"dc:identifier":["uoadl:3465979","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3465979"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Συστηματική επισκόπηση: Ο βιομηχανικός τομέας τροφίμων ως εμπορικός καθοριστής υγείας(Commercial Determinant of Health- CDoH) και ο ρόλος του στην αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων (Noncommunicable diseases -NCDs). Σημασία της υιοθέτησης εκ μέρους των βιομηχανιών τροφίμων, μοντέλων εταιρικής διακυβέρνησης στηριγμένων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια (ESG)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:31:59Z"}