{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3476039"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3476039","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δημογραφικοί και ιστολογικοί προγνωστικοί παράγοντες στη μεγαλακρία","abstract":"Εισαγωγή: Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος που χαρακτηρίζεται από προοδευτικές αλλαγές της εμφάνισης του προσώπου και των άκρων ενώ συνοδεύεται από αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε υποφυσιακό αδένωμα που εκκρίνει αυξητική ορμόνη (Growth Hormone, GH) και οδηγεί σε παθολογικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 (Αυξητικού Παράγοντα Ομοιάζων στην Ινσουλίνη-1, Insulin-Like Growth να Factor-1). Η θεραπεία εκλογής είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση του αδενώματος. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου είναι τα ανάλογα υποδοχέων σωματοστατίνης πρώτης και δεύτερης γενεάς, η καμπεργολίνη και ο ανταγωνιστής των υποδοχέων της GH, η πεγβισοµάντη. Η ακτινοθεραπεία είναι επίσης διαθέσιμη σε θεραπευτικά δύσκολες περιπτώσεις ασθενών. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη συνολική προσέγγιση της μεγαλακρίας, μεγάλος αριθμός ασθενών αποτυγχάνουν στο βιοχημικό έλεγχο της νόσου και συνεπώς καθίστανται ευάλωτοι σε επιπλοκές σχετιζόμενες με τη νόσο. Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν στους παράγοντες που προβλέπουν κι επηρεάζουν τη θεραπευτική απάντηση και την έκβαση της νόσου. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι να παρουσιάσει δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες σε ασθενείς με μεγαλακρία και να επιχειρήσει να αναλύσει εάν σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Επίσης, η μελέτη θα επιχειρήσει να αναδείξει αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ επιπέδων IGF-/ULN στη διάγνωση με δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες. Τέλος, θα προσπαθήσει να διελευκάνει αν υπάρχουν διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά και την αντιμετώπιση της νόσου ανάλογα με την καθυστέρηση στη διάγνωση και ανάλογα με το αν η νόσος αφορά νεότερους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς. Ασθενείς και Μέθοδοι: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που αφορά σε ασθενείς με μεγαλακρία από το Γ.Ν.Α. Λαϊκό. Η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε περιέχει στοιχεία 73 ασθενών που διαγνώστηκαν με μεγαλακρία από το 1971 μέχρι και το 2023. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η μεγαλακρία επηρεάζει σχεδόν εξίσου και τα δύο φύλα. Η μέση ηλικία διάγνωσης στο σύνολο των ασθενών είναι 45±12,47 έτη και η μέση τιμή IGF1/ULN στη διάγνωση είναι 2,6±1,1. Στις γυναίκες, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 46±12,2 έτη με μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1,27, ενώ για τους άρρενες ασθενείς οι αντίστοιχές τιμές είναι 43±13,1 και 2,6± 0,88. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών (30,1%) οδηγούνται στην ίαση, λίγο πάνω από τους μισούς (57,5%) επιτυγχάνουν βιοχημικό έλεγχο της νόσου ενώ η νόσος παραμένει μη ελεγχόμενη σε ένα μικρό ποσοστό (12,3%) των ασθενών. Η πλειοψηφία των ασθενών αντιμετωπίζονται χειρουργικά (86,1%), τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα ως μονοθεραπεία είναι τα ανάλογα σωματοστατίνης (90,6%) ενώ η ακτινοθεραπεία επιλέγεται σε λιγότερους από έναν στους πέντε ασθενείς (18,8%). Τα υποκείμενα αδενώματα είναι μακροαδενώματα στην πλειοψηφία τους (86,4%), ενώ το είδος της κοκκίωσης είναι σχεδόν εξίσου κατανεμημένο μεταξύ αδρής (51,7%) και πυκνής (48,3%). Το φύλο, η ηλικιακή ομάδα, τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση, και η καθυστέρηση στη διάγνωση δε σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Παρομοίως, το μέγεθος του αδενώματος, το είδος κοκκίωσης και τα επίπεδα έκφρασης των υποδοχέων σωματοστατίνης δε βρέθηκαν να συσχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση έχουν την τάση να αυξάνουν σε χειρότερα επίπεδα βιοχημικού ελέγχου. Τα μακροαδενώματα σχετίζονται με στατιστικά σημαντικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 σε σχέση με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση, στην πλειοψηφία των ασθενών (64,1%) είναι λιγότερο από 5 έτη, αν και περίπου στο ένα τέταρτο των ασθενών (23,1%) κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών και σε ένα μικρό ποσοστό (12,8%) υπερβαίνει τη δεκαετία. Οι ασθενείς με καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δέκα έτη, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία σε σχέση με τους υπόλοιπους, εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά χειρουργικής αντιμετώπισης ενώ δεν ακτινοθεραπεύονται. Τέλος, η πλειοψηφία των ασθενών (87,7%) διαγιγνώσκονται πριν την ηλικία των 60, έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 41,7±10,15 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1. Σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (12,3%) η διάγνωση τίθεται μετά την ηλικία των 60. Οι μεγαλύτεροι ασθενείς έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 65,8±6 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,99±1,8. Οι δύο ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον αριθμό των χειρουργικών παρεμβάσεων, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα απουσίας χειρουργικής παρέμβασης. Συζήτηση: Η απουσία συσχέτισης μεταξύ προγνωστικών παραγόντων στη μεγαλακρία και την έκβαση της νόσου δε συνιστά παράδοξο αποτέλεσμα καθότι υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία. Επομένως, τα εν λόγω ευρήματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν την ανάγκη για εύρεση καλύτερων προβλεπτικών παραγόντων (π.χ ιστοπαθολογικών ή μοριακών). Επίσης, σύμφωνα με μια αναδυόμενη άποψη η αναγνώριση του προτύπου συμπεριφοράς του όγκου είναι πιο αξιόπιστη για την πρόβλεψη της έκβασης της νόσου. Συμπέρασμα: Τα ευρήματα της εν λόγω έρευνας δεν υποστηρίζουν ότι κάποιος από τους μελετημένους δημογραφικούς, κλινικούς ή ιστοπαθολογικούς παράγοντες της μεγαλακρίας καταδεικνύουν το επίπεδο βιοχημικού ελέγχου της νόσου. Τα μακροαδενώματα παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα IGF-1/ULN συγκριτικά με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση σχετίζεται με την ηλικία διάγνωσης, καθώς οι ασθενείς που αναφέρουν καθυστέρηση μίας δεκαετίας ή και περισσότερο έχουν και στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη ηλικία διάγνωσης σε σχέση με τους ασθενείς που εμφανίζουν μικρότερη καθυστέρηση. Τέλος, οι ασθενείς με ηλικία διάγνωσης 60 ετών και άνω έχουν στατιστικά σημαντική μικρότερη πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση του υποκείμενου αδενώματος.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος που χαρακτηρίζεται από προοδευτικές αλλαγές της εμφάνισης του προσώπου και των άκρων ενώ συνοδεύεται από αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε υποφυσιακό αδένωμα που εκκρίνει αυξητική ορμόνη (Growth Hormone, GH) και οδηγεί σε παθολογικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 (Αυξητικού Παράγοντα Ομοιάζων στην Ινσουλίνη-1, Insulin-Like Growth να Factor-1). Η θεραπεία εκλογής είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση του αδενώματος. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου είναι τα ανάλογα υποδοχέων σωματοστατίνης πρώτης και δεύτερης γενεάς, η καμπεργολίνη και ο ανταγωνιστής των υποδοχέων της GH, η πεγβισοµάντη. Η ακτινοθεραπεία είναι επίσης διαθέσιμη σε θεραπευτικά δύσκολες περιπτώσεις ασθενών. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη συνολική προσέγγιση της μεγαλακρίας, μεγάλος αριθμός ασθενών αποτυγχάνουν στο βιοχημικό έλεγχο της νόσου και συνεπώς καθίστανται ευάλωτοι σε επιπλοκές σχετιζόμενες με τη νόσο. Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν στους παράγοντες που προβλέπουν κι επηρεάζουν τη θεραπευτική απάντηση και την έκβαση της νόσου. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι να παρουσιάσει δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες σε ασθενείς με μεγαλακρία και να επιχειρήσει να αναλύσει εάν σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Επίσης, η μελέτη θα επιχειρήσει να αναδείξει αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ επιπέδων IGF-/ULN στη διάγνωση με δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες. Τέλος, θα προσπαθήσει να διελευκάνει αν υπάρχουν διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά και την αντιμετώπιση της νόσου ανάλογα με την καθυστέρηση στη διάγνωση και ανάλογα με το αν η νόσος αφορά νεότερους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς. Ασθενείς και Μέθοδοι: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που αφορά σε ασθενείς με μεγαλακρία από το Γ.Ν.Α. Λαϊκό. Η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε περιέχει στοιχεία 73 ασθενών που διαγνώστηκαν με μεγαλακρία από το 1971 μέχρι και το 2023. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η μεγαλακρία επηρεάζει σχεδόν εξίσου και τα δύο φύλα. Η μέση ηλικία διάγνωσης στο σύνολο των ασθενών είναι 45±12,47 έτη και η μέση τιμή IGF1/ULN στη διάγνωση είναι 2,6±1,1. Στις γυναίκες, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 46±12,2 έτη με μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1,27, ενώ για τους άρρενες ασθενείς οι αντίστοιχές τιμές είναι 43±13,1 και 2,6± 0,88. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών (30,1%) οδηγούνται στην ίαση, λίγο πάνω από τους μισούς (57,5%) επιτυγχάνουν βιοχημικό έλεγχο της νόσου ενώ η νόσος παραμένει μη ελεγχόμενη σε ένα μικρό ποσοστό (12,3%) των ασθενών. Η πλειοψηφία των ασθενών αντιμετωπίζονται χειρουργικά (86,1%), τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα ως μονοθεραπεία είναι τα ανάλογα σωματοστατίνης (90,6%) ενώ η ακτινοθεραπεία επιλέγεται σε λιγότερους από έναν στους πέντε ασθενείς (18,8%). Τα υποκείμενα αδενώματα είναι μακροαδενώματα στην πλειοψηφία τους (86,4%), ενώ το είδος της κοκκίωσης είναι σχεδόν εξίσου κατανεμημένο μεταξύ αδρής (51,7%) και πυκνής (48,3%). Το φύλο, η ηλικιακή ομάδα, τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση, και η καθυστέρηση στη διάγνωση δε σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Παρομοίως, το μέγεθος του αδενώματος, το είδος κοκκίωσης και τα επίπεδα έκφρασης των υποδοχέων σωματοστατίνης δε βρέθηκαν να συσχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση έχουν την τάση να αυξάνουν σε χειρότερα επίπεδα βιοχημικού ελέγχου. Τα μακροαδενώματα σχετίζονται με στατιστικά σημαντικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 σε σχέση με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση, στην πλειοψηφία των ασθενών (64,1%) είναι λιγότερο από 5 έτη, αν και περίπου στο ένα τέταρτο των ασθενών (23,1%) κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών και σε ένα μικρό ποσοστό (12,8%) υπερβαίνει τη δεκαετία. Οι ασθενείς με καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δέκα έτη, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία σε σχέση με τους υπόλοιπους, εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά χειρουργικής αντιμετώπισης ενώ δεν ακτινοθεραπεύονται. Τέλος, η πλειοψηφία των ασθενών (87,7%) διαγιγνώσκονται πριν την ηλικία των 60, έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 41,7±10,15 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1. Σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (12,3%) η διάγνωση τίθεται μετά την ηλικία των 60. Οι μεγαλύτεροι ασθενείς έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 65,8±6 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,99±1,8. Οι δύο ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον αριθμό των χειρουργικών παρεμβάσεων, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα απουσίας χειρουργικής παρέμβασης. Συζήτηση: Η απουσία συσχέτισης μεταξύ προγνωστικών παραγόντων στη μεγαλακρία και την έκβαση της νόσου δε συνιστά παράδοξο αποτέλεσμα καθότι υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία. Επομένως, τα εν λόγω ευρήματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν την ανάγκη για εύρεση καλύτερων προβλεπτικών παραγόντων (π.χ ιστοπαθολογικών ή μοριακών). Επίσης, σύμφωνα με μια αναδυόμενη άποψη η αναγνώριση του προτύπου συμπεριφοράς του όγκου είναι πιο αξιόπιστη για την πρόβλεψη της έκβασης της νόσου. Συμπέρασμα: Τα ευρήματα της εν λόγω έρευνας δεν υποστηρίζουν ότι κάποιος από τους μελετημένους δημογραφικούς, κλινικούς ή ιστοπαθολογικούς παράγοντες της μεγαλακρίας καταδεικνύουν το επίπεδο βιοχημικού ελέγχου της νόσου. Τα μακροαδενώματα παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα IGF-1/ULN συγκριτικά με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση σχετίζεται με την ηλικία διάγνωσης, καθώς οι ασθενείς που αναφέρουν καθυστέρηση μίας δεκαετίας ή και περισσότερο έχουν και στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη ηλικία διάγνωσης σε σχέση με τους ασθενείς που εμφανίζουν μικρότερη καθυστέρηση. Τέλος, οι ασθενείς με ηλικία διάγνωσης 60 ετών και άνω έχουν στατιστικά σημαντική μικρότερη πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση του υποκείμενου αδενώματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Χαλμαντζή Βαρβάρα","Chalmantzi Varvara"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:09Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3476039"],"render_values":[{"text":"uoadl:3476039","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476039","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476039","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3476039","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χαλμαντζή Βαρβάρα","Chalmantzi Varvara"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3476039","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476039"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος που χαρακτηρίζεται από προοδευτικές αλλαγές της εμφάνισης του προσώπου και των άκρων ενώ συνοδεύεται από αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε υποφυσιακό αδένωμα που εκκρίνει αυξητική ορμόνη (Growth Hormone, GH) και οδηγεί σε παθολογικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 (Αυξητικού Παράγοντα Ομοιάζων στην Ινσουλίνη-1, Insulin-Like Growth να Factor-1). Η θεραπεία εκλογής είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση του αδενώματος. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου είναι τα ανάλογα υποδοχέων σωματοστατίνης πρώτης και δεύτερης γενεάς, η καμπεργολίνη και ο ανταγωνιστής των υποδοχέων της GH, η πεγβισοµάντη. Η ακτινοθεραπεία είναι επίσης διαθέσιμη σε θεραπευτικά δύσκολες περιπτώσεις ασθενών. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη συνολική προσέγγιση της μεγαλακρίας, μεγάλος αριθμός ασθενών αποτυγχάνουν στο βιοχημικό έλεγχο της νόσου και συνεπώς καθίστανται ευάλωτοι σε επιπλοκές σχετιζόμενες με τη νόσο. Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν στους παράγοντες που προβλέπουν κι επηρεάζουν τη θεραπευτική απάντηση και την έκβαση της νόσου. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι να παρουσιάσει δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες σε ασθενείς με μεγαλακρία και να επιχειρήσει να αναλύσει εάν σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Επίσης, η μελέτη θα επιχειρήσει να αναδείξει αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ επιπέδων IGF-/ULN στη διάγνωση με δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες. Τέλος, θα προσπαθήσει να διελευκάνει αν υπάρχουν διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά και την αντιμετώπιση της νόσου ανάλογα με την καθυστέρηση στη διάγνωση και ανάλογα με το αν η νόσος αφορά νεότερους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς. Ασθενείς και Μέθοδοι: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που αφορά σε ασθενείς με μεγαλακρία από το Γ.Ν.Α. Λαϊκό. Η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε περιέχει στοιχεία 73 ασθενών που διαγνώστηκαν με μεγαλακρία από το 1971 μέχρι και το 2023. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η μεγαλακρία επηρεάζει σχεδόν εξίσου και τα δύο φύλα. Η μέση ηλικία διάγνωσης στο σύνολο των ασθενών είναι 45±12,47 έτη και η μέση τιμή IGF1/ULN στη διάγνωση είναι 2,6±1,1. Στις γυναίκες, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 46±12,2 έτη με μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1,27, ενώ για τους άρρενες ασθενείς οι αντίστοιχές τιμές είναι 43±13,1 και 2,6± 0,88. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών (30,1%) οδηγούνται στην ίαση, λίγο πάνω από τους μισούς (57,5%) επιτυγχάνουν βιοχημικό έλεγχο της νόσου ενώ η νόσος παραμένει μη ελεγχόμενη σε ένα μικρό ποσοστό (12,3%) των ασθενών. Η πλειοψηφία των ασθενών αντιμετωπίζονται χειρουργικά (86,1%), τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα ως μονοθεραπεία είναι τα ανάλογα σωματοστατίνης (90,6%) ενώ η ακτινοθεραπεία επιλέγεται σε λιγότερους από έναν στους πέντε ασθενείς (18,8%). Τα υποκείμενα αδενώματα είναι μακροαδενώματα στην πλειοψηφία τους (86,4%), ενώ το είδος της κοκκίωσης είναι σχεδόν εξίσου κατανεμημένο μεταξύ αδρής (51,7%) και πυκνής (48,3%). Το φύλο, η ηλικιακή ομάδα, τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση, και η καθυστέρηση στη διάγνωση δε σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Παρομοίως, το μέγεθος του αδενώματος, το είδος κοκκίωσης και τα επίπεδα έκφρασης των υποδοχέων σωματοστατίνης δε βρέθηκαν να συσχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση έχουν την τάση να αυξάνουν σε χειρότερα επίπεδα βιοχημικού ελέγχου. Τα μακροαδενώματα σχετίζονται με στατιστικά σημαντικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 σε σχέση με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση, στην πλειοψηφία των ασθενών (64,1%) είναι λιγότερο από 5 έτη, αν και περίπου στο ένα τέταρτο των ασθενών (23,1%) κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών και σε ένα μικρό ποσοστό (12,8%) υπερβαίνει τη δεκαετία. Οι ασθενείς με καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δέκα έτη, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία σε σχέση με τους υπόλοιπους, εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά χειρουργικής αντιμετώπισης ενώ δεν ακτινοθεραπεύονται. Τέλος, η πλειοψηφία των ασθενών (87,7%) διαγιγνώσκονται πριν την ηλικία των 60, έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 41,7±10,15 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1. Σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (12,3%) η διάγνωση τίθεται μετά την ηλικία των 60. Οι μεγαλύτεροι ασθενείς έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 65,8±6 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,99±1,8. Οι δύο ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον αριθμό των χειρουργικών παρεμβάσεων, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα απουσίας χειρουργικής παρέμβασης. Συζήτηση: Η απουσία συσχέτισης μεταξύ προγνωστικών παραγόντων στη μεγαλακρία και την έκβαση της νόσου δε συνιστά παράδοξο αποτέλεσμα καθότι υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία. Επομένως, τα εν λόγω ευρήματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν την ανάγκη για εύρεση καλύτερων προβλεπτικών παραγόντων (π.χ ιστοπαθολογικών ή μοριακών). Επίσης, σύμφωνα με μια αναδυόμενη άποψη η αναγνώριση του προτύπου συμπεριφοράς του όγκου είναι πιο αξιόπιστη για την πρόβλεψη της έκβασης της νόσου. Συμπέρασμα: Τα ευρήματα της εν λόγω έρευνας δεν υποστηρίζουν ότι κάποιος από τους μελετημένους δημογραφικούς, κλινικούς ή ιστοπαθολογικούς παράγοντες της μεγαλακρίας καταδεικνύουν το επίπεδο βιοχημικού ελέγχου της νόσου. Τα μακροαδενώματα παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα IGF-1/ULN συγκριτικά με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση σχετίζεται με την ηλικία διάγνωσης, καθώς οι ασθενείς που αναφέρουν καθυστέρηση μίας δεκαετίας ή και περισσότερο έχουν και στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη ηλικία διάγνωσης σε σχέση με τους ασθενείς που εμφανίζουν μικρότερη καθυστέρηση. Τέλος, οι ασθενείς με ηλικία διάγνωσης 60 ετών και άνω έχουν στατιστικά σημαντική μικρότερη πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση του υποκείμενου αδενώματος.","Introduction: Acromegaly is a rare disease characterised by gradual alterations in the face and extremities, while it is accompanied by high cardiovascular risk. Most cases are caused by the presence of a Growth Hormone (GH)-secreting pituitary adenoma leading to abnormally high levels of Insulin-Like Growth Factor 1) IGF-1. Surgical removal of the adenoma is usually the treatment of choice. Pharmacological agents used to battle the disease are somatostatin receptor analogues 1st- and 2nd-generation, cabergoline and GH antagonist, pegvisomant. In difficult to handle cases, patients are also offered radiotherapy treatment. Despite, significant advances in the overall approach of acromegaly, a significant number of patients fail to achieve biochemical control and are prone to disease-associated complications. Recent research focuses on the factors predicting and affecting therapeutic response and disease outcome. The aim of this study is to report several demographic, clinical and histopathological factors of acromegaly and attempt to analyse whether they correlate with disease outcome. Moreover, this study will attempt to investigate whether there is correlation between IGF-1/ULN at diagnosis with demographic, clinical and histopathological factors. Last, the study will try to elucidate whether the characteristics of acromegaly and the therapeutic approaches differ depending on the level of diagnostic delay as well as between patients who are younger and patients who are older at the time of diagnosis. Patients and Methods: This is a retrospective study regarding patients with acromegaly from Laiko Athens General Hospital. The database created for statistical analysis consists of 73 patients diagnosed with acromegaly between 1971 and 2023. Results: Acromegaly seems to almost equally affect both genders. Overall, the mean age at diagnosis is 45±12,47 years and the mean IGF1/ULN at diagnosis is 2,6±1,1. The mean age at diagnosis for female patients is 46±12,2 years with a mean IGF1/ULN: 2,6±1,27, while the respective values for male patients are 43±13,1 and 2,6±0,88. In terms of disease outcome, one third of the patients (30,1%) are considered cured, approximately half of them (57,5%) achieve biochemical control, while disease remains uncontrolled in a small minority (12,3) of patients. Most patients are subjected to surgical removal of the adenoma (86,1%), RSLs are the most frequently used medicines (90,6%) as monotherapy, while radiotherapy is chosen in less than 1 out 5 patients (18,8%). The underlying adenomas in their majority are macroadenomas (86,4%), while the type of granulation is almost equally distributed among dense (48,3%) and sparse (51,7%). Patient gender, age group at diagnosis, IGF-1 at diagnosis and diagnostic delay were not found to correlate with disease outcome. Moreover, adenoma size, granulation subtype and SSTR expression levels were not found to correlate with disease outcome. IGF-1 levels at diagnosis display a tendency to increase in worse levels of biochemical control. Macroadenomas display statistically significant higher IGF-1 levels at diagnosis compared to microadenomas. Delay in diagnosis is mostly less than 5 years (64,1%). However, in approximately a quarter of cases (23,1%) it ranges from 5-10 years and in a small subset of patients (12,8%) it is more than 10 years. Patients reporting a diagnostic delay of a decade or more are older at diagnosis compared to the rest of the patients, are less likely to undergo surgical treatment and are not radiotreated. Last, for younger patients (<60) the mean age at diagnosis is 41,7±10,15 and the mean IGF1/ULN value is 2,6±1, while for older patients (≥60) the mean age at diagnosis is 65,8±6 and the mean IGF1/ULN value is 2,99±1,8. The number of surgical approaches is statistically different between the two age groups, since older patients display higher percentage of no surgical approach. Discussion: The lack of association between putative prognostic factors and disease outcome in acromegaly in this study is not surprising since there are conflicting results in the literature. Therefore, these findings could suggest the need to identify better predictors (i.e histopathological or molecular). Moreover, there is an arising notion suggesting that tumor behavior pattern recognition is more reliable in predicting acromegaly outcome. Conclusion: Our findings do not suggest that individual demographic, clinical and histopathological characteristics in acromegaly dictate the level of biochemical control of the disease. Microadenomas display statistically significantly higher IGF-1/ULN ratio compared to microadenomas. Diagnostic delay is associated with age at diagnosis, since patients reporting delays in diagnosis of a decade or more are older at diagnosis compared to patients reporting shorter delays. Last, patients who are at the age of 60 or more at diagnosis display statistically significant lower possibility of surgical removal of the underlying adenoma."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δημογραφικοί και ιστολογικοί προγνωστικοί παράγοντες στη μεγαλακρία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χαλμαντζή Βαρβάρα","Chalmantzi Varvara"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος που χαρακτηρίζεται από προοδευτικές αλλαγές της εμφάνισης του προσώπου και των άκρων ενώ συνοδεύεται από αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε υποφυσιακό αδένωμα που εκκρίνει αυξητική ορμόνη (Growth Hormone, GH) και οδηγεί σε παθολογικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 (Αυξητικού Παράγοντα Ομοιάζων στην Ινσουλίνη-1, Insulin-Like Growth να Factor-1). Η θεραπεία εκλογής είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση του αδενώματος. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου είναι τα ανάλογα υποδοχέων σωματοστατίνης πρώτης και δεύτερης γενεάς, η καμπεργολίνη και ο ανταγωνιστής των υποδοχέων της GH, η πεγβισοµάντη. Η ακτινοθεραπεία είναι επίσης διαθέσιμη σε θεραπευτικά δύσκολες περιπτώσεις ασθενών. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη συνολική προσέγγιση της μεγαλακρίας, μεγάλος αριθμός ασθενών αποτυγχάνουν στο βιοχημικό έλεγχο της νόσου και συνεπώς καθίστανται ευάλωτοι σε επιπλοκές σχετιζόμενες με τη νόσο. Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν στους παράγοντες που προβλέπουν κι επηρεάζουν τη θεραπευτική απάντηση και την έκβαση της νόσου. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι να παρουσιάσει δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες σε ασθενείς με μεγαλακρία και να επιχειρήσει να αναλύσει εάν σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Επίσης, η μελέτη θα επιχειρήσει να αναδείξει αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ επιπέδων IGF-/ULN στη διάγνωση με δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες. Τέλος, θα προσπαθήσει να διελευκάνει αν υπάρχουν διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά και την αντιμετώπιση της νόσου ανάλογα με την καθυστέρηση στη διάγνωση και ανάλογα με το αν η νόσος αφορά νεότερους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς. Ασθενείς και Μέθοδοι: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που αφορά σε ασθενείς με μεγαλακρία από το Γ.Ν.Α. Λαϊκό. Η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε περιέχει στοιχεία 73 ασθενών που διαγνώστηκαν με μεγαλακρία από το 1971 μέχρι και το 2023. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η μεγαλακρία επηρεάζει σχεδόν εξίσου και τα δύο φύλα. Η μέση ηλικία διάγνωσης στο σύνολο των ασθενών είναι 45±12,47 έτη και η μέση τιμή IGF1/ULN στη διάγνωση είναι 2,6±1,1. Στις γυναίκες, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 46±12,2 έτη με μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1,27, ενώ για τους άρρενες ασθενείς οι αντίστοιχές τιμές είναι 43±13,1 και 2,6± 0,88. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών (30,1%) οδηγούνται στην ίαση, λίγο πάνω από τους μισούς (57,5%) επιτυγχάνουν βιοχημικό έλεγχο της νόσου ενώ η νόσος παραμένει μη ελεγχόμενη σε ένα μικρό ποσοστό (12,3%) των ασθενών. Η πλειοψηφία των ασθενών αντιμετωπίζονται χειρουργικά (86,1%), τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα ως μονοθεραπεία είναι τα ανάλογα σωματοστατίνης (90,6%) ενώ η ακτινοθεραπεία επιλέγεται σε λιγότερους από έναν στους πέντε ασθενείς (18,8%). Τα υποκείμενα αδενώματα είναι μακροαδενώματα στην πλειοψηφία τους (86,4%), ενώ το είδος της κοκκίωσης είναι σχεδόν εξίσου κατανεμημένο μεταξύ αδρής (51,7%) και πυκνής (48,3%). Το φύλο, η ηλικιακή ομάδα, τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση, και η καθυστέρηση στη διάγνωση δε σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Παρομοίως, το μέγεθος του αδενώματος, το είδος κοκκίωσης και τα επίπεδα έκφρασης των υποδοχέων σωματοστατίνης δε βρέθηκαν να συσχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση έχουν την τάση να αυξάνουν σε χειρότερα επίπεδα βιοχημικού ελέγχου. Τα μακροαδενώματα σχετίζονται με στατιστικά σημαντικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 σε σχέση με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση, στην πλειοψηφία των ασθενών (64,1%) είναι λιγότερο από 5 έτη, αν και περίπου στο ένα τέταρτο των ασθενών (23,1%) κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών και σε ένα μικρό ποσοστό (12,8%) υπερβαίνει τη δεκαετία. Οι ασθενείς με καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δέκα έτη, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία σε σχέση με τους υπόλοιπους, εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά χειρουργικής αντιμετώπισης ενώ δεν ακτινοθεραπεύονται. Τέλος, η πλειοψηφία των ασθενών (87,7%) διαγιγνώσκονται πριν την ηλικία των 60, έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 41,7±10,15 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1. Σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (12,3%) η διάγνωση τίθεται μετά την ηλικία των 60. Οι μεγαλύτεροι ασθενείς έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 65,8±6 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,99±1,8. Οι δύο ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον αριθμό των χειρουργικών παρεμβάσεων, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα απουσίας χειρουργικής παρέμβασης. Συζήτηση: Η απουσία συσχέτισης μεταξύ προγνωστικών παραγόντων στη μεγαλακρία και την έκβαση της νόσου δε συνιστά παράδοξο αποτέλεσμα καθότι υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία. Επομένως, τα εν λόγω ευρήματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν την ανάγκη για εύρεση καλύτερων προβλεπτικών παραγόντων (π.χ ιστοπαθολογικών ή μοριακών). Επίσης, σύμφωνα με μια αναδυόμενη άποψη η αναγνώριση του προτύπου συμπεριφοράς του όγκου είναι πιο αξιόπιστη για την πρόβλεψη της έκβασης της νόσου. Συμπέρασμα: Τα ευρήματα της εν λόγω έρευνας δεν υποστηρίζουν ότι κάποιος από τους μελετημένους δημογραφικούς, κλινικούς ή ιστοπαθολογικούς παράγοντες της μεγαλακρίας καταδεικνύουν το επίπεδο βιοχημικού ελέγχου της νόσου. Τα μακροαδενώματα παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα IGF-1/ULN συγκριτικά με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση σχετίζεται με την ηλικία διάγνωσης, καθώς οι ασθενείς που αναφέρουν καθυστέρηση μίας δεκαετίας ή και περισσότερο έχουν και στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη ηλικία διάγνωσης σε σχέση με τους ασθενείς που εμφανίζουν μικρότερη καθυστέρηση. Τέλος, οι ασθενείς με ηλικία διάγνωσης 60 ετών και άνω έχουν στατιστικά σημαντική μικρότερη πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση του υποκείμενου αδενώματος.","Introduction: Acromegaly is a rare disease characterised by gradual alterations in the face and extremities, while it is accompanied by high cardiovascular risk. Most cases are caused by the presence of a Growth Hormone (GH)-secreting pituitary adenoma leading to abnormally high levels of Insulin-Like Growth Factor 1) IGF-1. Surgical removal of the adenoma is usually the treatment of choice. Pharmacological agents used to battle the disease are somatostatin receptor analogues 1st- and 2nd-generation, cabergoline and GH antagonist, pegvisomant. In difficult to handle cases, patients are also offered radiotherapy treatment. Despite, significant advances in the overall approach of acromegaly, a significant number of patients fail to achieve biochemical control and are prone to disease-associated complications. Recent research focuses on the factors predicting and affecting therapeutic response and disease outcome. The aim of this study is to report several demographic, clinical and histopathological factors of acromegaly and attempt to analyse whether they correlate with disease outcome. Moreover, this study will attempt to investigate whether there is correlation between IGF-1/ULN at diagnosis with demographic, clinical and histopathological factors. Last, the study will try to elucidate whether the characteristics of acromegaly and the therapeutic approaches differ depending on the level of diagnostic delay as well as between patients who are younger and patients who are older at the time of diagnosis. Patients and Methods: This is a retrospective study regarding patients with acromegaly from Laiko Athens General Hospital. The database created for statistical analysis consists of 73 patients diagnosed with acromegaly between 1971 and 2023. Results: Acromegaly seems to almost equally affect both genders. Overall, the mean age at diagnosis is 45±12,47 years and the mean IGF1/ULN at diagnosis is 2,6±1,1. The mean age at diagnosis for female patients is 46±12,2 years with a mean IGF1/ULN: 2,6±1,27, while the respective values for male patients are 43±13,1 and 2,6±0,88. In terms of disease outcome, one third of the patients (30,1%) are considered cured, approximately half of them (57,5%) achieve biochemical control, while disease remains uncontrolled in a small minority (12,3) of patients. Most patients are subjected to surgical removal of the adenoma (86,1%), RSLs are the most frequently used medicines (90,6%) as monotherapy, while radiotherapy is chosen in less than 1 out 5 patients (18,8%). The underlying adenomas in their majority are macroadenomas (86,4%), while the type of granulation is almost equally distributed among dense (48,3%) and sparse (51,7%). Patient gender, age group at diagnosis, IGF-1 at diagnosis and diagnostic delay were not found to correlate with disease outcome. Moreover, adenoma size, granulation subtype and SSTR expression levels were not found to correlate with disease outcome. IGF-1 levels at diagnosis display a tendency to increase in worse levels of biochemical control. Macroadenomas display statistically significant higher IGF-1 levels at diagnosis compared to microadenomas. Delay in diagnosis is mostly less than 5 years (64,1%). However, in approximately a quarter of cases (23,1%) it ranges from 5-10 years and in a small subset of patients (12,8%) it is more than 10 years. Patients reporting a diagnostic delay of a decade or more are older at diagnosis compared to the rest of the patients, are less likely to undergo surgical treatment and are not radiotreated. Last, for younger patients (<60) the mean age at diagnosis is 41,7±10,15 and the mean IGF1/ULN value is 2,6±1, while for older patients (≥60) the mean age at diagnosis is 65,8±6 and the mean IGF1/ULN value is 2,99±1,8. The number of surgical approaches is statistically different between the two age groups, since older patients display higher percentage of no surgical approach. Discussion: The lack of association between putative prognostic factors and disease outcome in acromegaly in this study is not surprising since there are conflicting results in the literature. Therefore, these findings could suggest the need to identify better predictors (i.e histopathological or molecular). Moreover, there is an arising notion suggesting that tumor behavior pattern recognition is more reliable in predicting acromegaly outcome. Conclusion: Our findings do not suggest that individual demographic, clinical and histopathological characteristics in acromegaly dictate the level of biochemical control of the disease. Microadenomas display statistically significantly higher IGF-1/ULN ratio compared to microadenomas. Diagnostic delay is associated with age at diagnosis, since patients reporting delays in diagnosis of a decade or more are older at diagnosis compared to patients reporting shorter delays. Last, patients who are at the age of 60 or more at diagnosis display statistically significant lower possibility of surgical removal of the underlying adenoma."],"dc:identifier":["uoadl:3476039","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476039"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Δημογραφικοί και ιστολογικοί προγνωστικοί παράγοντες στη μεγαλακρία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:09Z"}